Muïc tieâu: Thấy được năng lực làm văn bản biểu cảm về con người, thể hiện qua những ưu điểm, nhược điểm của bài viết.. - Biết cách bám sát yêu cầu của đề ra, yêu cầu vận dụng các phương[r]
Trang 1Tuần 15 Tiết : 57 - Một thứ quà của lúa non : Cốm.
Tiết : 58 Trả bài tập làm văn số 3
Tiết : 59 Chơi chữ
Tiết : 60 :Làm thơ lục bát
Tuần 15 Tiết 57
SN : 09/11/10
Dạy :
Một thứ quà của lúa non : Cốm
I Mục ục tiêu :
- Cĩ hiểu biết bước đầu về thể văn tùy bút
- Cảm nhận được phong vị đặc sắc nét đẹp văn hĩa trong một thứ quà độc đáo và giản dị qua lối viết tùy bút tài hoa độc đáo của nhà văn Thạch Lam
III Kiến thức chuẩn :
1 Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Thạch Lam
- Phong vị đặc sắc , nét đẹp văn hĩa truyền thống của Hà Nội trong mĩn quà độc dáo , giản dị : cốm
- Cảm nhận tinh tế, cảm xúc nhẹ nhàng, lời văn duyên dáng, thanh nhã, giàu sức biểu cảm của nhà văn Thạch Lam trong văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn bản tùy bút cĩ sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Sử dụng các yếu tố biểu cảm giới thiệu một sản vật của quê hương
III Hướng dẫn thực hiện :
Hoạt động 1 khởi động :
1 Ổn định Kiểm diện, trật tự
2 Bài cũ.
? Học thuộc lòng bài thơ :Tiếng gà
trưa Giới thiệu tác giả, thể thơ và
nội dung tư tưởng, nghệ thuật của
bài thơ ?
3 Bài mới
* Giới thiệu bài:
VN là 1 đất nước văn hiến.Văn hoá
truyền thống VN thể hiện ngay ở
những thứ quà bánh giản dị mà đặc
sắc, độc đáo của từng vùng, miền
Nếu Nam Bộ có bánh tét, hủ tíu thì
Huế có bún bò, giò heo, cơm hến
LT báo cáo sỉ số
HS trả lời theo yêu cầu của gv
HS nghe GV nhận xét cho điểm
-Nghe và ghi tựa bài
Trang 2vầ các loại chè, Nghệ Tĩnh có kẹo
cuđơ…Nói đến quà bánh Hà Nội cổ
truyền thì không hể quên được món
phở, bún ốc… và đặc biệt thanh nhã
như cốm Vòng Cốm Vòng mùa thu
được Thạch Lam thể hiện rất thành
công trong “ Hà Nội 36 phố phường”
Để hiểu rõ về cốm, một đặc sản quý
báo của người VN, chúng ta sẽ cùng
nhau phân tích qua: Một thứ quà của
lúa non : Cốm.
HĐ 2 : Đọc _ Hiểu văn bản:
GV Hướng dẫn đọc: Giọng thật
tình cảm tha thiết, trầm lắng,
chậm,êm
-Hướng dẫn giải thích từ khó trang
17
(?) Em hãy cho biết đôi nét về tác
giả Thạch Lam ? Giới thiệu đôi
nét về tác phẩm?
(?) Em có thể nói những hiểu biết
của em về thể tuỳ bút ?
? Hãy cho biết chủ đề của văn bản ?
Hoạt động 3 Phân tích
(?) Bài tuỳ bút này nói về cái gì ?
(?) Để nói về đối tượng ấy, tác giả
đã sử dụng những phương thức
biểu đạt nào? ( miêu tả, thuyết
minh, biểu cảm, bình luận)
Phương thức nào là chủ yếu ?
- Nêu 1 số VD để HS thấy cảm
xúc cũng thấm sâu vào các chi tiết
miêu tả và nhận xét, bình luận
VD: “ Dưới ánh nắng… trong sạch
của trời” “ Cốm là thức quà…
đồng quê nội cỏ An Nam”
(?) Cho biết bố cục của bài ? ( bài
văn có mấy đoạn ? nội dung chính
của mỗi đoạn? )
GV cho hs thảo luận và đsại diện trả
lời
HS nghe -Đọc
-Cá nhân
- Thạch Lam(1910-1942) , tên khai sinh Nguyễn Tường Vinh , là nhà văn nổi tiếng Ông có sở trường về truyện ngắn …
- Tuý bút là một thể văn Tuy có chổ giống một số thể văn khác , nhưng tuý bút thường giáu hình ảnh và chất trữ tình
* Cá nhân: Nói về phong vị đặc
sắc, nét đẹp văn hoá trong 1 thứ quà độc đáo và giản dị của dân tộc là cốm
* Cá nhân: Trong bài văn có
những đoạn miêu tả, kể, nhận xét, bình luận nhưng nởi bật vẫn là yếu tố trữ tình là việc biểu hiện trực tiếp cảm xúc của tác giả
-Nghe
Bố cục + Đoạn 1: “… thuyền rồng”
Từ hương thơm của lúa non gợi nhớ đến cốm và sự hình thành hạt
I /Tìm hiểu chung: 1)Tác giả : Thạch
Lam(1910-1942) , tên khai sinh Nguyễn Tường Vinh , là nhà văn nổi tiếng Ông có sở trường vế truyện
ngắn
2)Thể loại : Tuỳ bút
3) Xuất xứ :
Bài được rút ra từ tập
Hà Nội Băm sáu phố
phường.(1943)
4 Chủ đề
- Nói về phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hoá trong 1 thứ quà độc đáo và giản dị của dân tộc là cốm
Trang 3GV cho hs nhận xét gĩp ý bổ sung
GV nhận xét bổ sung và sửa sai
cốm từ những tinh tuý của thiên nhiên và sự khéo léo của con người
+ Đoạn 2:“ Cốm là…nhũn nhặn”
Phát hiện và ca ngợi giá trị của cốm- thức dâng đặc biệt
thanh khiết của trời đất và đã trở thành 1 sản phẩm chứa đựng giá trị văn hoá gắn liền với phong tục sêu tết của dân tộc
+ Đoạn 3: : “Đoạn cuối” Bàn về sự
thưởng thức cốm Ý nghĩa sâu sa trong việc hưởng thụ 1 thứ sản phẩm kết tinh nhiều giá thiên nhiên, trời đất, lời đề nghị của tác giả với những người mua và thưởng thức món quà này
-Cho HS đọc đoạn 1
(?) Tác giả mở đầu bài viết về
cốm bằng những hình ảnh và chi
tiết nào?
(?) Em có nhận xét gì về cách dẫn
nhập vào bài tuỳ bút của tác giả?
(?) Trong đoạn văn này, tác giả đã
huy động giác quan nào là chủ yếu
để cảm nhận về đối tượng?
(?) Em hãy tìm những từ ngữ đặc
biệt là tính từ miêu tả tinh tế
hương thơm và cảm giác ở đoạn
này?
(?) Em có nhận xét gì về cách
dùng từ ngữ của tác giả và âm
điệu của đoạn văn?
-Dẫn dắt: Nhưng để có hạt cốm
còn cần đến công sức, sự khéo léo
của con người Vì vậy, tiếp liền
sau đoạn mở đầu, tác giả nói đến
nghề làm cốm nổi tiếng nhất là ở
làng Vòng
-Đọc
-Cá nhân: Hương thơm của lá sen trong làn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên mặt hồ gợi nhắc đến hương vị của cốm, thứ quà đặc biệt từ lúa non
Cách dẫn nhập rất tự nhiên, gợi cảm
- Tác giả dùng nhiều cảm giác Đặc biệt là khứu giác để cảm nhận hương thơm thanh khiết của lá sen và lúa non
- Lướt qua, thấm nhuần, thanh
nhã, tinh khiết, thơm mát, trắng thơm, phảng phát, trong sạch…
Miêu tả thấm đậm cảm xúc của tác giả, từ ngữ chọn lọc tinh tế, câu văn có nhịp điệu gần như 1 đoạn văn xuôi
-Nghe
II Phân tích : 1)Sự hình thành của hạt cốm:
- Cốm là thứ quà đặc biệt biệt được kết tinh của đất trời trong hạt lúa nếp , là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh , mang trong hương vị của tất cả cái mộc mạc , giản dị , tinh khiết của đồng quê nội
cỏ Cốm cịn là sản phẩm của sự kết tinh , khéo léo, nhẫn nại của con người , là một thứ quà giản dị mà đặc sắc của dân tộc
Trang 4(?) Nhà văn có đi sâu vào tả cách
thức, kỉ thuật làm cốm hay không?
Chủ yếu ông dừng lại quan sát và
miêu tả cái gì? Vì sao ?
( Cĩ tả tỉ mĩ khơng ? tác giả tập
trung vào những hình ảnh nào ? …)
+ Không tả tỉ mĩ kỉ thuật làm cốm mà chỉ cho biết đó là cả 1 nghệ thuật “với 1 loạt cách chế biến, những cách thức làm truyền từ đời này sang đời khác, một sự trân trọng và khe khắt, giữ gìn”
+ Tác giả tập trung vào hình ảnh những cô gái hàng cốm với dấu hiệu đặc biệt là những chiếc đòn cong vút…
-Cho HS đọc đoạn 2
(?) Nêu ý chính của đoạn này?
(Chỉ bằng 1 câu, tác giả đã khái
quát những giá trị đặc sắc chứa
đựng trong hạt cốm rất bình dị,
khiêm nhường Hãy tìm câu đó?)
(?) Tác giả đã nhận xét và bình
luận ntn về tục lệ dùng hồng, cốm
quà đồ sêu tết của nhân dân ta?
-Em có đồng tình với lời nhận xét
và bình luận này không?
(?) Sự hoà hợp, tương xứng của 2
thứ ấy được phân tích trên những
phương diện nào?
(?) Ở cuối đoạn 2, nhân nói về tập
tục tốt đẹp của dân tộc, tác giả còn
thể hiện quan điểm gì của mình?
-Cho HS đọc đoạn cuối
(?) Cho biết nội dung đoạn cuối?
-Đọc
-Cá nhân: “ cốm là thức quà riêng biệt… An Nam”
+ Việc dùng cốm làm lể vật sêu tết thật thích hợp và có ý vị sâu xa bởi cốm là thức dâng của trời đất , mang trong nó hương vị vừa thanh nhã, vừa đậm đà của đồng quê nội cỏ Nó thích hợp với việc nghi lễ của 1 xứ sở nông nghiệp lúa nước như nước ta Thứ lễ vật ấy cùng với hồng lại càng hoà hợp , tốt đôi, biểu trưng cho sự gắn bó, hài hoà trong tình yêu đôi lứa
-Từ 2 phương diện:
+ Màu sắc: Tác giả chú ý so sánh màu sắc của hồng và cốm với màu ngọc thạch và ngọc lựu già làm cho
2 thứ sản vật ấy càng trở nên cao quý
+Hương vị: Một thứ thanh đạm, một ngọt sắc, 2 vị nâng đỡ nhau
- Tác giả bình luận, phê phán thói chuộng ngoại, bắt chước người ngoài Những kẻ mới giàu có vô học không biết thưỏng thức và trân trọng những sản vật cao quý, kín đáo và nhũn nhặn của truyền thống dân tộc
-Đọc
-Cá nhân
2)Giá trị đặc sắc của cốm:
Cốm cịn mang giá trị văn hĩa độc đáo : Nĩ được dung làm lễ vật siêu tết trong tục lệ cổ truyền của dân tộc Thứ
lễ vật ấy , cùng với hồng , biểu trưng cho sự gắn
bĩ, hài hịa trong tình duyên đơi lứa
Trang 5(?) Sự tinh tế và thái độ trân trọng
của tác giả trong việc thưởng thức
1 món quà bình dị đã được thể hiện
ntn ?
? Trước khi đưa ra lời đề nghị với
những người mua, tác giả đã đưa
ra 1 hình ảnh cho chúng ta thấy
được sự hoà quyện của thiên nhiên
hết sức tinh tế, đẹp đẽ, bay bổng
Theo em đó là hình ảnh nào?
(?) Và bài tuỳ bút được kết thúc
bằng lời đề nghị những người mua
cốm, em có suy nghĩ gì về lời đề
nghị này?
iện ntn?
(?) Từ đoạn này, em có suy nghĩ gì
về văn hoá và ẩm thực, về những
đặc điểm của nghệ thuật ẩm thực
của dân tộc ?
GV cho hs thảo luận
(?) Em có cảm nhận ntn về nhận
xét của tác giả: “ Cốm là thức ăn
riêng biệt…An Nam” ?
(?) Em hãy nêu những nét đặc sắc
về bài tuỳ bút là gì?
(?) Tóm lại, vấn đề mà tác giả
muốn trình bày với chúng ta qua
“ Aên cốm phải ăn… thảo mộc”
Cốm là 1 thứ quà bình dị, chẳng có
gì cầu kì, tưởng chừng như không cần phải bàn về việc ăn cốm Aáy thế mà tác giả đã có 1 cái nhìn thấu đáo và 1 thái độ văn hoá khi nói về sự thướng thức một món ăn bình dị như cốm
+ Hình ảnh: “ Chúng ta nói rằng trời sinh ra lá sen… chút bụi nào”
Quả thật ông có sự quan sát và nhận xét tinh tế, nhạy cảm, tỉ mĩ, kỉ lưỡng
- Ngoài vấn đề phải biết nâng niu, trân trọng những giá trị được két tinh ở cốm cái chính mà tác giả nói tới là cái nhìn văn hoá với việc ẩm thực
-Thảo luận:
Truyền thống văn hoá ẩm thực của người VN rất phong phú, đa dạng, độc đáo, không chỉ ở những thức ăn, bánh trái thay đổi theo mùa, theo tuần tiết trong năm mà còn quan trọng ở cách ăn uống, cách thưởng thức sao cho sành điệu
-Thảo luận:
+ Chỉ có đất nước ta mới có thứ quà đặc biệt này
+ Đây là thức ăn được kết tinh từ hạt ngọc do trời ban tặng.Nó là sản phẩm do chính bàn tay những người nông dân VN, có mặt khắp làng quê VN
-Cá nhân:
+ Từ ngữ chọn lọc tinh tế
+ Lối diễn đạt nhẹ nhàng mà sâu sắc thiên về cảm xúc
+ Cảm xúc gắn liền với miêu tả, nhận xét, bình luận
-Cá nhân
- Nêu giá trị đặc biệt của cốm , là hương vị riêng của đất trời phưong Nam , mỗi người chúng ta phải biết
3) Bàn về sự thưởng thức cốm:
- Từ cái giá trị nhiều mặt của cốm , tác giả lưu ý mọi người về thái độ văn hĩa trong việc thưởng thức cốm = gắn liền với nếp sống thanh lịch , cách thức ẩm thực thanh nhã, thanh cao …
4 Ý nghĩa : a) Nghệ thuật :
Lời văn trang trọng , tinh tế , đầy cảm xúc , giàu chất thơ , chọn lộc nhiều hình ảnh nhiều chi tiết , lời văn mang đsậm tâm tình
b) Nội dung :
Bài văn là sự thể hiện thành cơng những cảm giác lắng đọng , tinh tế
mà sâu sắc của Thạch Lam về văn hĩa và lối
Trang 6bài tuỳ bút này là gì?
Hoạt động 4 Luyện tập:
- Cho HS đọc diễn cảm một đoanị
văn mà hs thích nhất
HĐ 5 : Củng cố - dặn dị :
a) Củng cố ;
* GV yêu cầu hs nắm lại thể loại
tuỳ bút, tác giả, tác phẩm
b) Hướng dẫn tự học :
- Về đọc lại diễn cảm nhiều lần bài
văn
- Đọc tham khảo một số đoạn văn
của tác giả thạch Lam viết về Hà
Nội
- Soạn bài chơi chữ Đọc hướng
dẫn và trả lời các câu hỏi trong SGK
- Xem trước phần luyện tập
trân trọng và giữ gìn
- HS thực hiện theo yêu cầu của gv
- HS thực hiện hteo yêu cầu
- HS lắng nghe ghi nhớ và về nhà thực hiện theo yêu cầu của gv
sống của người Hà Nội
Trang 7Tuần 15 Tiết 58
SN : 11/11/10
Dạy : TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 3
I Mục tiêu:
- Thấy được năng lực làm văn bản biểu cảm về con người, thể hiện qua những ưu điểm, nhược điểm của bài viết
- Biết cách bám sát yêu cầu của đề ra, yêu cầu vận dụng các phương thức tự sự, miêu tả và biểu cảm trực tiếp để đánh giá bài viết của mình và sửa lại những chỗ chưa đạt
II Kiến thức chuẩn :
1 Kiến thức:
- Biết cách tìm ý và lập ý cho đề bài theo yêu cầu
2 Kĩ năng:
- Tự rút ra được ưu khuyết điểm của bản thân và cĩ kinh nghiệm cho các bài viết sau
III Hướng dẫn thực hiện :
HĐ 1: Khởi động :
1.Ổn định Kiểm diện, trật tự.
2 Bài cũ (không kiểm tra )
3 Bài mới GV Củng cố kiến
thức
-Nêu tầm quan trọng của tiết trả
bài và chép tựa bài lên bảng
-Ghi lại đề bài
HĐ2 : Đánh giá kết quả làm bài
của học sinh.
-Gv phát bài ra cho học sinh
-Yêu cầu HS đọc bài của mình để
thấy những chổ GV sửa
-GV đánh giá chung những mặt
đạt được và chưa đạt được của
học sinh
-Ưu điểm :
+ Đa số làm đúng trong tâm bài
-Nghe & ghi bài
- Nhận bài
-Đọc thầm
* Dàn bài mẫu
MB
Giới thiệu về thầy cô giáo mà mình yêu mến: Thầy cô nào? Dạy lớp mấy?
Trường nào?
TB:
Em đã có những tình cảm, kĩ niệm gì đối với thầy cô
+ Vì sao em yêu mến? (tả ngoại hình, tính cách)
+ Hình ảnh thầy cô giữa đàn em nhỏ
+ Giọng nói ấm áp, trìu mến thân thương khi thầy (cô) giảng bài
+ Phần lớn bài làm đúng bố cục
+ Một số bài đạt kết quả cao
- Khuyết điểm :
+ Một số học sinh chưa biết sử
dụng yếu tố biểu cảm trong bài
văn
+ Một số bài làm cẩu thả
+ Bài văn còn có yếu tố tự sự và
tả nhiều, chưa biết kết hợp các
yếu tố các yếu tố trên
+ Lúc thầy cô theo dõi lớp học( trong giờ kiểm tra chất lượng học tập, trong tiết SHL…)
+ Hình ảnh thầy cô vui mừng khi HS đạt được những thành tích cao, làm được những việc tốt
+ Thầy cô thất vọng khi có HS vi phạm + Lúc thầy cô an ủi, chia xẻ với HS khi các em gặp chuyện đau buồn
+ Thầy cô quan tâm, lo lắng với những
Trang 8+ Còn mắc lỗi về chính tả ,từ và
câu
-Gv chỉ ra cụ thể những thiếu xót
và cách sửa chữa
-Gv đọc một vài bài tốt và một
vài bài chưa đạt của HS để các
em rút kinh nghiệm
* Phương hướng :
HĐ 3 : Hướng khắc phục :
- Nhắc nhở HS đọc bài thật
kỹ trước khi làm bài
- Lập dàn ý cho thật kỹ, viết
bài phải cẩn thân
- Thường xuyên trao dồi việc
hành văn cho bản thân
HĐ 4 : Củng cố _ dặn dị :
a) Củng cố: Thơng qua
b) Hướng dẫn tự học:
-Tự sửa chữa các lỗi sai của bài
làm
- Soạn bài: Ôn tập tác phẩm
trữ tình (Theo nội dung 5 câu
hỏi trang 180 – 181 và 4 câu
hỏi trang 192 – 193).
- Học sinh nghe
- Học sinh nghe
_ HS nghe và thực hiện theo yêu caaif của gv
buồn vui của lớp học
Do đó, hình ảnh thầy cô đã để lại trong em nhiều tình cảm và kĩ niệm tốt đẹp mà không bao giờ em có thể quên được
KB:
Tình cảm chung về thầy cô giáo Đó cũng chính là người lái đò đưa thế hệ trẻ cặp bến tương lai
Cảm xúc cụ thể về thầy cô mà mình yêu quí nhất
Thống kê điểm
Lớp Tổng
số
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
7,2
7.4
28
27
4 3
14.2%
11.1%
7 8
25%
29.6%
12 12
43%
44.5%
5 4 17.8%
14.8%
Trang 9Tuần :15 Tiết : 59
NS :09/11/08
Dạy :
CHƠI CHỮ
I Mục tiêu :
- Hiểu thế nào là phép chơi chuwxvaf tác dụng của chơi chữ
- Nắm được các lối chơi chữ
- Biết vận dụng phép chơi chữ vào thực tiễn nối và viết
II Kiến thức chuẩn :
1 Kiến thức:
- Khái niệm chơi chữ
- Các lỗi chơi chữ
- Tác dụng của phép chơi chữ
2 Kĩ năng:
- Nhận biết phếp chơi chữ
- Chỉ rõ cách nĩi chơi chữ trong văn bản
III Hướng dẫn thực hiện :
HĐ1: Khởi động :
1.Ổn định Kiểm diện, trật tự.
2 Bài cũ
(?)Điệp ngữ và tác dụng của điệp
ngữ ?
(?) Các dạng điệp ngữ?Cho ví du
?
3 Bài mới GV giới thiệu
HĐ 2 :Hình thành kiến thức
-Treo bảng phụ bài ca dao
-Cho HS đọc
(?) Em có nhận xét gì về nghĩa
của các từ Lợi trong bài ca dao?
(?) Em có nhận xét gì về câu trả
lời của thầy bói ở cuối bài?
(?) Việc vận dụng từ lợi ở cuối
bài là vận dụng hiện tượng gì của
từ?
(?) Việc vận dụng từ ngữ như vậy
có tác dụng gì?
(?) Từ những tìm hiểu trên, em
- LT báo cáo sỉ số
- HS trả lời theo yêu cầu của gv
Quan sát, đọc
* Cá nhân:
+ Lợi trong lời của bà già là:
thuận lợi, lợi lộc
+ Lợi trong câu trả lời của thầy
bói đã chuyển sang danh từ:
nướu
Trả lời gián tiếp đượm chất hài hước mà không cay độc
-Đồng âm ( đánh tráo ngữ nghĩa)
1) Thế nào chơi chữ? Chơi chữ là lợi dụng
đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái biểu cảm, hài hước… làm câu văn hấp dẫn và thú vị
VD :
Trùng trục như con bị thui Chín mắt, chín mũi, chín đuơi, chín đầu
2)Các lối chơi chữ:
- Dùng từ ngữ đồng âm.
- Dùng lối nói trại âm
Trang 10hiểu thế nào là chơi chữ?
* Treo bảng phụ đưa thêm VD
giúp HS hiểu rõ hơn phần ghi
nhớ:
- “ Trùng trục như con bò thui
Chín mắt, chín mũi, chín đuôi,
chín
đầu”
……….
(?) Câu này chơi chữ chổ nào?
Dựa trên hiện tượng gì?
(?) Ngoài lối chơi chữ dựa trên
hiện tượng đồng âm, còn những
lối chơi chữ khác Em hãy chỉ ra
những lối chơi chữ ở các VD mục
2 ?
-Cho HS đọc VD
- Chốt lại, nêu thêm VD
(?) Như vậy, về cơ bản có mấy
cách chơi chữ ?
(?) Chơi chữ thường được sử dụng
trong những trường hợp nào?
* Lưu ý: Chơi chữ phải phù hợp
với hoàn cảnh giao tiếp, tránh
lốichơi chữ với dụng ý xấu, đùa
giỡn 1 cách vô ý thức, thiếu văn
hoá
Gây cảm giác bất ngờ, thú vị
-Cá nhân: Ghi nhớ Ghi bài
-Quan sát, đọc
-Cá nhân: Chín : Không phải
con số 9 mà là thui chín Đồng âm
-Nghe
-Đọc, Thảo luận trả lời, nhận xét, bổ sung:
1) “ ranh tướng” danh
tướng Dùng lối trại âm
(gần âm) để giễu cợt Na Va
2) Điệp âm
3) Nói lái
4) Trái nghĩa:
Sầu riêng >< vui chung -Cá nhân: 5 cách
+ Trong văn thơ, đặc biệt trong văn thơ trào phúng, câu đối, câu đố
HS nghe và ghi nhớ
- Dùng cách điệp âm.
- Dùng lối nói lái.
- Dùng từ ngữ trái nghĩa,
gần nghĩa, đồng nghĩa.
* Chơi chữ được sử dụng
trong cuộc sống hằng ngày, trong văn thơ, đặc biệt là trong thơ văn trào phúng, trong câu đối, câu đố…
VD : HS tự cho ví dụ theo
từng đơn vị kiến thức
HĐ3: Luyện tập
-Cho HS đọc bài thơ
(?) Trong bài thơ, tác giả đã dùng
từ ngữ nào để chơi chữ ?
-Đánh giá, khẳng định
-Cho HS đọc BT, thảo luận
-Khẳng định
-Đọc ,thảo luận, trình bày
-Nhận xét, bổ sung
-Đọc, thảo luận, trình bày
-Nhận xét
3) Luyện tập :
*Bt 1 :Chơi chữ đồng âm
và theo lối dùng các từ có nghĩa gần gũi nhau các
từ chỉ các loài rắn: liu điu, rắn, hổ lửa, mai gầm, ráo, lằn, trâu lỗ, hổ mang
*Bt 2 :Chơi chữ bằng lối
dùng từ có nghĩa gần gũi vừa đồng âm: