T¸c gi¶ tõng lªn ¸n: + Ngoài biển máu chảy thành biển đỏ Më câi nhµ vua ý cha bá + Cửa son rượu thịt ôi Ngoài đường, xương chết buốt... Người thực hiện: Hà Đức Thụ - Trường phổ thông DT[r]
Trang 1Ngày soạn : 30/10/2009
Ngày giảng7A:
7B:
Tuần: 11 - Tiết: 41
Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
( Mao ốc vị thu phong sở phá ca )
Đỗ Phủ
A- Mục tiêu cần đạt
- Cảm nhận !"# tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả của nhà thơ Đỗ Phủ
- /!0# đầu thấy !"# vị trí và ý nghĩa của những yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình
- /!0# đầu thấy !"# đặc điểm cảu bút pháp Đỗ Phủ qua những dòng thơ miêu tả và tự sự
B- Chuẩn bị
- GV: Giáo án + SGK
- HS: Bài soạn + SGK
C- Tổ chức các hoạt động dạy-học
*HĐ1- Khởi động
1- Tổ chức lớp
- 7A : Có mặt…….HS ; Vắng mặt… HS(……….)
- 7B : Có mặt…….HS ; Vắng mặt… HS(……….)
2- Kiểm tra bài cũ:
+ Câu hỏi:
Câu 1: Đọc thuộc lòng bài thơ: "Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh” cho biết câu thơ có ý nghĩa quan trọng nhất trong bài là câu nào? Nêu nội dung chính của bài thơ ?
Gợi ý: Câu 4
3- Bài mới( Giới thiệu): Đỗ Phủ ( 712 0- 770 ) nhà thơ nổi tiếng đời ! tự là Tử Mỹ, hiệu Thiếu Lăng quê tỉnh Hà Nam, Có 1 thời gian ngắn làm quan ! hầu ! suốt c/đ ông phải sống trong cảnh đau khổ, bệnh tật Năm 760 Đỗ Phủ dựng !D8 1 nhà tranh bên cạnh khe Cán Hoa ở phía tây Thành Đô và đã bị gió phá nát…Bài thơ “ Bài
ca nhà tranh bị gió thu phá” là1 tác phẩm nổi tiếng của ông, cũng tuỳ bút pháp hiện thực + tinh thần nhân đạo cao cả…
* HĐ2- Hướng dẫn đọc hiểu văn bản
GVđọc mẫu
Nêu yêu cầu đọc
- Giọng bộc lộ cảm xúc buồn bã, bất
lực của nhà thơ( 3 khổ đầu ) ; giọng
!+ sáng phấn chấn hơn ở khổ thơ
cuối
~Dựa vào chú thích *, nêu ngắn gọn
I- Tiếp xúc văn bản
1, Đọc
2, Chú thích
- Tác giả Đỗ Phủ ( 712- 770) Nhà thơ nổi tiếng khổ
- Nhà thơ hiện thực vĩ đại( Thi thánh ) nhà thơ
Trang 2những nét cơ bản về cuộc đời, sự
nghiệp của Đỗ Phủ ?
- Bài thơ gồm mấy phần ?
@ GV chỉ giới thiệu!
- Thống kê số câu ở mỗi phần và lý
giải vì sao có phần dài, phần ngắn ?
Phần có số câu lẻ, 1 sô câu ở phần
cuối có số chữ nhiều hơn ở những câu
khác ?
- Nhận xét gì về cách gieo vần ở các
khổ thơ ? Cách gieo vần giúp t/g bộc
lộ t/c gì ?
- Đọc khổ thơ đầu Cho biết ở khổ thơ
này Tác giả tả hay kể ?
( Vừa tả vừa kể )
- Em hình dung căn nhà của Tác giả
sau trận gió ntn?
- GV: Nhiều năm bôn ba, xuôi !D8
chạy loạn,
của bạn bè, ! thân Tác giả mới
dựng !D8 ngôi nhà nhỏ.
- Vậy mà ông trời tai ác nào có buông
tha cho kẻ nghèo túng ?
- Đọc khổ thơ tiếp ? Tác giả đã sử
+BC )
- Đã khổ vì nhà bị phá, nhà thơ còn
khổ vì lý do gì nữa ?
- 2!0# cảnh đó, thái độ của Tác giả
của dân đen
- Thể thơ : Bài thơ viết theo loại cổ thể
3, Bố cục ( 2 Cách )
* C1: ( 4 phần ) P1: Đ1: Tả cảnh gió thu cuốn mất lớp tranh cuả gian nhà
P1: Đ2 : Kể việc trẻ con “cắp tranh” trong đêm
!) P4: Đ4: Biểu cảm !0# mơ cao cả của tác giả
* C2 ( 2 phần ) P1: 3 đoạn thơ đầu: Nỗi cùng khổ của tác giả P2: Đoạn cuối: Ước mơ của tác giả
Bài thơ có 4 đoạn, 3 đoạn có 5 câu Đây là
số cấu trong mỗi đoạn văn là chẵn )
- Hầu hết các câu trong đoạn cuối dài hơn 7 chữ
Từ sự đau khổ tột cùng đã vút lên !0# mơ cao cả
Để diễn đạt !0# mơ đó, đoạn thơ , câu thơ cần !"# mở rộng
K1: Vần bằng K2+3: Vần trắc nỗi khổ cực, ấm ức, dằn vặt K4: Sử dụng vần bằng ở 3 câu liền
Tác giả không bị công thức, khuôn khổ gò
bó Tất cả đều do nh cầu diễn đạt quyết định
II- Phân tích văn bản
1, Những nỗi khổ cực cuả nhà thơ
- Gió mạnh, cuốn tung 3 lớp tranh bay khắp nơi
Kể + tả sức gió dữ dội, sự bất ngờ tiếc của của nhà thơ 2!0# Thiên nhiên vô tình
- Lũ trẻ #!0? giật manh tranh đi mất nhà thơ già yếu không làm gì !"#
Trang 3ntn ?
- Có nên trách lũ trẻ không ? Tại sao ?
( HS thảo luận )
- Đọc khổ thơ tiếp ? tác giả đã kết hợp
– tả - BC )
- Khổ thơ cho ta biết, cơn !) xảy ra
vào lúc nào ?
- ( Gió làm tốc mái nhà từ buổi chiều
đêm
- Cơm !) !"# miêu tả ntn ?
- Nhận xét gì về cơn !) này ?
( So sánh !) mùa hè với !) mùa
thu )
- Trong hoàn cảnh này, nỗi khổ của
tác giả tăng lên ntn?
- Tâm trạng của tác giả trong hoàn
cảnh này ra sao ?
* GV: Đây cũng chính là nỗi khổ
chung của NDLĐ TQ giai đoạn này,
vì chiến tranh loạn lạc, liên miên
- Bài thơ ghi lại điều đó 1 cách chân
thực, cụ thể qua chính câu chuyện của
tác giả nên càng có giá trị hiện thực
tác giả đồng cảm sâu sắc với nôi khổ
của ND chính vì gần cả cộng đồng đã
nếm trải những nghèo khổ, vất vả
- Đọc khổ thơ cuối
- Nếu không có khổ thơ cuối, bài thơ
đã hoàn chỉnh # !) ? Vì sao?
( Vẫn là 1 bài thơ hay có giá trị BC
cao vì nó nói lên 1 cách chân thực,
xúc động nỗi khổ của ! nghèo
Đau xót, ấm ức vì mất của, đau xót vì cuộc sống cùng cực đã làm thay đổi tính cách của trẻ thơ ( Nỗi đau nhân tình thế thái )
GV; Cảnh trẻ con nghèo đói, thất học đang
lan tràn khắp nơi trên đất !8 Trung Hoa đầy loạn ly Tác giả từng lên án:
+ Ngoài biển máu chảy thành biển đỏ
Mở cõi nhà vua ý 8!1 bỏ + Cửa son =!D thịt ôi Ngoài ! ( U! chết buốt
- Mây tối mực, trời mù mịt, đêm đen đặc
x!)X !)X !)X chẳng dứt
Cơn !) dầm dề, kéo dài suốt mấy đêm không ngớt
+ Mền vải lạnh nhơ sắt
Con đạp nát lót Nhà dột chẳng chữa đâu.
Lo lắng không ngủ !D8
Bao nhiêu nỗi khổ dồn dập, và đến !0 lạnh, con quậy phá, lo lắng vì loạn lạc
( Không nói khổ về vật chất, còn khổ cả tinh
thần )
2, Mơ ước của nhà thơ
Trang 4=!8 cảnh gió thu tàn phá nhà cửa và
tình cảm của con ! dẫu đã thừa
đau khổ vẫn quan tâm đến việc đời )
- Mơ !0# của nhà thơ !"# biểu hiện
- Em nhận !"# gì về tình cảm của tác
giả qua mơ !0# này ?
- Em có nhận xét gì về mơ !0# của tác
giả
( HS thảo luận )
nguyện !"# làm gì ?
- Nghệ thuật chính của bài thơ?
- Nội dung ?
- Ước nhà rộng muôn ngàn gian che khắp thiên hạ
Mơ !0# cao cả, chan chứa lòng vị tha và tinh thần nhân đạo ( Tác giả nghĩ đến ngôi nhà
lòng nhân ái, cảm động, thiết thợc cụ thể
- Lều ta nát, chịu chết rét
III- Tổng kết – ghi nhớ
biểu đạt
2, Nội dung: Nỗi khổ của t/g vì căn nhà bị gió
thu phá !0# mơ cao cả
* Ghi nhớ ( SGK 134 )
*HĐ3-Hướng dẫn luyện tập
- Đọc diễn cảm văn bản
- Nêu ý chính của đoạn văn bằng 2 câu
*HĐ4- Hoạt động nối tiếp
1- Câu hỏi và bài tập củng cố kiến thức.
Câu 1: Đặc điểm của bút pháp Đỗ Phủ:
A Lãng mạn *B Hiện thực C Cả A và B D Cả A và B sai
Câu 2: Phương thức biểu đạt được Đỗ Phủ sử dụng trong "Bài ca nhà tranh bị gió thu phá":
Câu 3: Chi tiết nào là chi tiết nghệ thuật đắc sắc nói lên cái nghèo khổ cùng cực của
một gia đình giữa thời loạn?
A Những cơn lốc tháng tám làm bay mất các lớp tranh của ngôi nhà
B Nhà dột chẳng chừa chỗ nào
* C Tấm mền cũ xơ xác, bị bọn trẻ đạp rách nát thêm.
D Trong !) gió, trẻ con trong làng tranh nhau #!0? giật từng mảnh tranh
- Khái quát bài
2- HDVN
- Học thuộc bài + chuẩn bị kiêm tra văn 1 tiết
- Tìm hiểu bài “ Từ đồng âm
...- Đọc khổ thơ tiếp ? tác giả kết hợp
– tả - BC )
- Khổ thơ cho ta biết, !) xảy
vào lúc ?
- ( Gió làm tốc mái nhà từ buổi chiều
đêm
-. .. gió, trẻ làng tranh #!0? giật mảnh tranh
- Khái quát
2- HDVN
- Học thuộc + chuẩn bị kiêm tra văn tiết
- Tìm hiểu “ Từ đồng âm
... đến ngơi nhà lịng nhân ái, cảm động, thiết thợc cụ thể
- Lều ta nát, chịu chết rét
III- Tổng kết – ghi nhớ
biểu đạt
2, Nội dung: Nỗi khổ t/g nhà