BT1: Tìm quan hệ từ trong - HS làm bài VB "Cổng trường mở ra" tập - GV gọi HS đọc yêu cầu - HS đọc và BT2: Điền các quan hệ từ điền QHT thích hợp vào chỗ trống Tìm trong đoạn văn sau: sg[r]
Trang 1Lớp 7A, tiết (tkb) giảng ngày: tháng năm 2010, sĩ số vắng
Lớp 7B, tiết (tkb) giảng ngày: tháng năm 2010, sĩ số vắng Tiết 25- Văn bản BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ xuân Hương
I Mục tiêu
1 Kiến thức :
- Sơ giản về tác giả Hồ Xuân Hương
- Thấy được vẻ xinh đẹp, bản lĩnh sắc son, thân phận chìm nổi của
ngừơi phụ nữ trong "Bánh trôi nước"
- Tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tượng trong bài thơ
2 Kỹ năng :
- Đọc - hiểu, phân tích văn bản thơ Nôm Đường luật
II.Chuẩn bị :
1.Thầy : Tham khảo một số thư tịch cổ về văn bản và soạn bài
2.Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề
III Các hoạt động dạy và học
1 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra
2 Dạy bài mới:
* Giới thiệu bài mới (3 phút)
Thân phận của người phụ nữ là một trong những đề tài của Ca dao - Dân ca nói
về những nỗi khổ của phụ nữ, người nông dân Đề tài này không chỉ trong kho tàng
dân ca mà hiện nay nhà thơ Xuân Quỳnh cũng đã đè cập đến vấn đề này trong bài thơ
Bánh trôi nước
Hoạt động 1: Bài 1 (10 phút) 1 Đọc, chú thích
GV gọi HS đọc bài thơ
? Bánh trôi nước thuộc thể
thơ gì?
Đọc bài thơ
HS trả lời
* Đọc
- Thất ngôn tứ tuyệt
Trang 2? Giới thiệu về HXH
? Thế nào là bánh trôi nước
? Thơ của bà sắc sảo, trào
phúng, trữ tình, có giá trị
nhân đạo "Bà chúa thơ
nôm"
Thứ bánh làm
từ bột nếp đượcviêntròn
HS trả lời
- Thứ bánh làm từ bột nếp được viên tròn, có tài thơ văn
Là nhà thơ lớn của dân tộc Tác phẩm 50 bài chữ nôm và tập thơ chữ hán "Lưu hướng láy"
HĐ2: Tìm hiểu văn bản (20 phút) 2 Phân tích văn bản
? Đa nghĩa là một thuộc tính
của ngôn ngữ văn chương
?Bài thơ có 2 nghĩa, đó là
những nghĩa gì?
HS trả lời
- Vừa nói về bánh trôi nước, vừa nói lên thân phận, phẩm chất của người phụ nữ
?Với nghĩa là bánh trôi
nước được miêu tả ntn?
? Với những nghĩa thứ 2,
bài thơ thể hiện phẩm chất,
thân phận người phụ nữ
ntn?
HS trả lời
HS trả lời
- Bánh có màu trắng, viên tròn, rắn nát tuỳ thuộc người nắn - tả thực
- Hình thức: Xinh đẹp
- Phẩm chất; Trong trắng dù gặp cảnh ngộ gì văn giữ được
sự son sắt, thuỷ chung, tình nghĩa
-Thân phận, chìm nổi bấp bênh
? Trong hai nghĩa, nghĩa
nào quyết định giá trị bài
thơ?
Tại sao?
? Nhà thơ đã thể hiện thái
độ gì đối với người phụ nữ
trong XHPK?
HS trả lời
HS trả lời
- nghĩa thứ 2
- HXH thể hiện 1 thái độ vừa trân trọng đối với vẻ xinh đẹp, phẩm chất trong trắng, son sắt, thuỷ chung, vừa cảm thương cho thân phận chìm nổi bấp bênh, bị lệ thuộc vào
XH của người phụ nữ xưa
- Bài thơ có ý nghĩa nhân đạo
Trang 3HDHS khái quát nội dung
Gọi Hs đọc ghi nhớ
Đọc ghi nhớ:
SGK
sâu sắc: Trân trọng phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ
VN và cảm thương sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ
* Ghi nhớ SGK
Hoạt động 3: Luyện tập (5 phút) II Luyện tập.
- Hướng dẫn HS làm bài tập
?Tìm mối quan hệ liên quan
trong cảm xúc giữa bài thơ
với các câu hát than thân
HS làm bài tập
HS tìm
BT1 Ghi lại những câu hát than thân bắt đầu bằng 2 từ
"thân em"
- Cả 2 đều nói đến thân phận chìm nổi, bị phụ thuộc của người phụ nữ trong XH cũ
3 Củng cố: (3 phút)
- Hệ thống kiến thức đã học.
4 Dặn dò: (2 phút)
- Học thuộc lòng 2 bài thơ
- Soạn bài: "Sau phút chia ly "
Lớp 7A, tiết (tkb) giảng ngày: tháng năm 2010, sĩ số vắng Lớp 7B, tiết (tkb) giảng ngày: tháng năm 2010, sĩ số vắng
Tiết 26 - Văn bản
HDĐT: SAU PHÚT CHIA LY
(Trích Trinh phụ Ngâm Khúc - Đặng Trần Côn)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức :
- Đăc điểm thể thơ song thất lục bát
- Sơ giản về Chinh phụ ngâm khúc, tác giả Đăngh Trần Côn, vấn đề
người dịch trinh phụ ngâm khúc
- Niềm khát khao hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ có chồng đi chinh
chiến ở nơi xa và ý nghĩa tố cáo chiến tranh phi nghĩa được hể hiện trong văn
bản
Trang 4- Giá trị nghệ thuật của một đoạn thơ dịch tác phẩm chinh phụ ngâm khúc
2 Kỹ năng:
- Đọc- hiểu, phân tích nghệ thuật tả cảnh, tả tâm trạng trong bài thơ
II.Chuẩn bị :
1.Thầy : Tham khảo một số thư tịch cổ về văn bản và soạn bài
2.Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề
III.Các hoạt động dạy và học:
1 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
Nêu các bước làm bài văn biểu cảm
Muốn tìm ý cho bài văn biểu cảm ta làm thế nào?
2 Dạy bài mới
Giới thiệu bài mới: (1 phút)
Hoạt động của thầy
HĐ1: Đọc chú thích dấu *
HĐ của trò (5 phút)
Kiến thức cần đạt
I Tác giả - tác phẩm
GV gọi HS đọc bài thơ
?Trình bày những nét cơ
bản về tác giả và tác phẩm?
Thể thơ này này chủ yếu
xuất hiện vào giai đoạn
phong kiến khủng hoảng
trầm trọng
Đọc bài thơ
HS đọc giới thiệu tác giả
HS nghe, hiểu
1 Tác giả
2 Tác phẩm
- Tác phẩm ra đời vào KTXVII thời đại bắt đầu có nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra Triêu đình phong kiến ra sức đàn áp, nhân dân đau khổ, đươc nước rối loạn, người phụ nữ trở thành nạn nhân đau khổ
- Xuất hiện chủ yếu vào giai đoạn phong kiến khủng hoảng trầm trọng, đầy mâu
Trang 5thuẫn gõy những đau thương tang túc cho dõn ra đời để phản ỏnh giải toả những nỗi buồn của thời đại
HĐ 2:Thể loại ngõm khỳc (5 phỳt) II Đọc, chỳ thớch,thể loại
- Thể thơ ca dũng Việt Nam
sỏng tạo
- Chuyện diễn tả những tõm
trạng sầu bi dằng dặc, triền
miờn của con người
GV: Cho HS chỳ thớch từ
khú và đặc điểm thể thơ
Thể: Song thất lục bỏt
1 Đọc văn bản
2 Chỳ thớch
- Khúc ngâm của người phụ nữ có chồng ra chiến trường
- viết bằng chữ Hán
Hoạt động 3: Phõn tớch (15 phỳt) III Phõn tớch văn bản
? Đoạn thơ biểu đạt tỡnh
cảm gỡ? Tõm trạng cụ đơn
- Đọc 4 cõu thơ đầu
1 Bốn cõu đầu.
- Nỗi buồn của người chinh phụ khi chia tay với người chồng đi chiến trận
? Nỗi sầu chia ly của người
vợ đó được gợi tả ntn?
?Cỏch dựng phộp đối trong
2 cõu thơ đầu cú tỏc dụng gỡ
trong việc gợi tả nỗi sõu
chia ly?
- Chàng đi vào cừi xa vất vả
- Thiếp thỡ về với cảnh vụ
rừ cụ đơn
? Tỏc giả đó mượn hỡnh ảnh
nào để biểu đạt tõm trạng
thương nhớ
Hỡnh ảnh tượng
trưng "cừi xa
mưa giú và
"buồng cũ chiếc chăn "
thể hiện sõu sắc nỗi đau khổ của 2 vợ chồng
- Tỏc giả cho thấy cảnh ngộ chia ly của lứa đụi đầy bi kịch giữa thời loạn lạc Hỡnh
ảnh tượng trưng "cừi xa mưa
giú và "buồng cũ chiếc chăn
" thể hiện sõu sắc nỗi đau
khổ của 2 vợ chồng
- “Đoỏi trụng theo đó cỏch
ngăn/ Tuụn màu mõy biếcc, trải xuống nỳi xanh"
- Sự "cỏch ngăn, cỏch biệt và nỗi sõu chia ly tưởng như đó phủ lờn màu biếc của trời
Trang 6? Cô đơn của hình tượng
"tuôn màu mây biếc…"
? 4 câu thơ đầu biết thực
trạng là gì?
- Thực trạng của cuộc chia ly
mây, trải vào màu xanh của núi ngàn
- Hình ảnh mây biếc, núi xanh đã góp phần gợi lên cái
độ mênh mông tầm vũ trụ của nỗi sầu chia ly
- Thực trạng của cuộc chia ly
- Hình ảnh người phụ nữ một mình một bóng lẻ loi, cô đơn
>cách biệt không gian,vũ trụ Người chinh phụ đã tưởng
tượng hình ảnh của vợ
chồng vẫn còn nhìn thấy
ntn? ?Điệp từ "hàm dương,
"Tiêu dương, " có tác dụng
gì?"
?Cách dùng phép đối trong
2 câu 7 chữ có ý nghĩa gì
trong việc gợi nỗi sầu chia
ly?
H - Đọc 4 câu thơ
- Khắc sâu, tô đạm nỗi buồn
cô đơn đầy ám ánh của người chinh phụ
2 Bốn câu thơ tiếp theo.
- Hàm Dương và Tiêu tương
2 địa danh sách xa đầy van dặm được nhắc đi nhắc lại 3 lần- điệp từ
- Khắc sâu, tô đạm nỗi buồn
cô đơn đầy ám ánh của người chinh phụ
? Nỗi sầu được tiếp tục gợi
tả và nâng lên ntn?
- Đọc 4 câu cuối
3 Bốn câu cuối
? người phụ nữ có tâm trạng
gì?
?Tâm trạng tuyệt vọng của
người chinh phụ đã được
biểu cảm gián tiếp qua hình
ảnh nào?
? Điệp từ "cùng, thấy và
- Tâm trạng tuyệt vọng
- Ngàn dâu xanh ngắt
- Tâm trạng tuyệt vọng nỗi sầu chia ly lên đến cực độ
- Khát khao được sống trong hạnh phúc lứa đôi của người chinh phụ
- Nỗi sầu chia ly đã lên đến cực độ "ngàn dâu xanh ngắt,
Trang 7hình ảnh "ngàn dâu xanh"
có tác dụng gì trong việc gợi
tả nỗi sầu chia ly?
gợi cảnh trời cao đất rộng, thăm thẳm mênh mông không giới hạn Làm nổi bật nỗi sầu, nỗi buồn ly biệt diễn
ra triền miên khơi nguồn trong tâm hồn chinh phụ Kết thúc đoạn thơ là 1 câu
hỏi tu từ
Cách viết này gợi cho em
thấy được điều gì về tâm
trạng người chinh phụ?
- Câu hỏi tu từ như 1 tiếng thở dài ngao ngán
- Câu hỏi tu từ như 1 tiếng thở dài ngao ngán Nỗi buốn chất cao như núi, vô vọng, cô đơn
?Bên cạnh việc biểu đạt tâm
trạng buồn chia ly của người
chinh phụ, đoạn thơ còn
biểu đạt cảm xúc gì?
?Tại sao trong giai đoạn lịch
sử đó, cuộc chia tay của
người chinh phụ với chồng
lại đau đớn như thế?
HĐ4 HD HS khái quát
Gọi HS đọc ghi nhớ
- Khát vọng được sống hạnh phúc trong tình yêu
có vợ chồng, trong hoà bình yêu vui
Đọc ghi nhớ SGK
- Khát vọng được sống hạnh phúc trong tình yêu có vợ chồng, trong hoà bình yêu vui
- Phê phán chiến tranh phi nghĩa đã để lại bao nỗi đau trong lòng người, tính nhân văn
- Điệp từ, điệp ngữ, từ ngữ, gợi cảm, câu hỏi tu từ - Nỗi buồn sầu chia ly của người phụ nữ có chồng đi chiến trận
* Ghi nhớ :SGK
?Đoạn ngâm đã sử dụng
những biện pháp nghệ thuật
nào? ?Cho biết cảm xúc
chủ đạo của đoạn thơ?
Hoạt động 4: Thực hành (5 phút) III Luyện tập
Trang 8Hướng dẫn HS làm bài tập 1 HS làm bài Bài 1
3 Củng cố: (4 phút)
- Hệ thống kiên thức đã học
4 Dặn dò: (1 phút)
- Về nhà học bài và chuẩn bị bài : Quan hệ từ
Lớp 7A, tiết (tkb) giảng ngày: tháng năm 2010, sĩ số vắng Lớp 7B, tiết (tkb) giảng ngày: tháng năm 2010, sĩ số vắng
Tiết 27: Tiếng Việt
QUAN HỆ TỪ
I Mục tiêu:
1 Kiến thức :
- Khái niệm quan hệ từ và nhận biết quan hệ từ.
- Biết sử dụng quan hệ từ trong giao tiếp và tạo lập văn bản
2 Kỹ năng:
- Nhận biết quan hệ từ trong câu
- Phân tích được tác dụng của quan hệ từ
II Kỹ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài.
a Phân tích các tình huống để hiểu tác dụng của quan hệ từ
b Lựa chọn những cách sử dụng quan hệ từ phù hợp với tình huống
c Trình bày những suy nghĩ ý tưởng của bản thân trước tập thể
III Chuẩn bị :
1 Thầy: Tham khảo thêm một số bài văn mẫu đặc trưng về QHT
2 Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề
IV Các hoạt động dạy và học:
1 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
- Từ Hán Việt mang những sắc thái gì ?
- Từ Hán việt mang sắc thái trang trọng, cổ xưa và tránh được những
ghê sợ, thô tục
Trang 92 Dạy bài mới Giới thiệu bài (1 phút)
Trong khi tạo tạo lập văn bản chúng ta phải phân chia các câu Vậy làm thế nào để các câu đó nối liền và có ý nghĩa thống nhất cùng hướng về một chủ đề Để làm cho các câu có ý liền mạch ta phải sử dụng một số từ để nối,
đó chính là Quan hệ từ
Hoạt động 1: Tìm hiểu
K/n.
(15 phút) I Thế nào là quan hệ từ ?
Gọi HS đọc yêu cầu ví dụ1
? Dựa vào kiến thức đã học
thức đã học ở tiểu học, hãy
HS - đọc VD1/I/96 và Xác định
* Bài tập 1 :SGK
a Của b như
định quan hệ từ trong những
câu vừa đọc ?
c Bởi, nên
d Của, mà, nhưng
Từ "của" nối từ nào vào từ
nào? Biểu thị ý nghĩa gì?
Tương tự từ "như"?
Tương tự "Bởi, nên"? kết
nối cụm C - V nào với cụm
C - V nào ?
- Gọi những từ biểu thị ý
nghĩa quan hệ như sở hữu,
so sánh, nhân quả giữa các
bộ phận câu, giữa câu với
câu trong đoạn văn là
Quan hệ sở hữu
đặt câu với quan hệ từ
HSnghe, hiểu
* Bài tập 2:Tác dụng liên
kết của các cặp QHT
1a Đồ chơi của chúng tôi Định ngữ Trung tâm
Quan hệ sở hữu
1b Người đẹp như hoa
Bổ ngữ Trung tâm
Quan hệ so sánh
1c Bởi nên (nối 2 vế của câu ghép) -> Nguyên nhân kết quả
1d Mẹ thường của riêng mình Nhưng hôm nay mẹ không tập trung cả
-> Dùng để liên kết 2 câu văn đồng thời dùng để biểu
Trang 10, quan hệ từ.
- GV gọi HS đọc ghi nhớ:
sgk
Đọc ghi nhớ
thị ý nghĩa so sánh trước và hiện tại
* Ghi nhớ 1: SGK
HĐ 2: Sử dụng quan hệ từ (10 phút) II Sử dụng quan hệ từ.
- GV gọi HS đọc yêu cầu bài
tập và treo bảng phụ lên
bảng và gọi HS xác định
?Xác định trường hợp nào
bắt buộc phải có quan hệ từ
thì đánh dấu (+), trường hợp
nào không bắt buộc phải có
quan hệ từ thì đánh dấu (-)?
Đọc bài 1/97
HS xác định
1 Bài tập 1:
- Bắt buộc: b,d,g,h
Nếu không có quan hệ từ thì câu văn sẽ đổi nghĩa hoặc không có nghĩa
- Không bắt buộc:a, c, e, i Nghĩa không thay đổi?
? Quan hệ từ được sử dụng
trong những trường hợp
nào?
Trường hợp
- Bắt buộc
?Tìm quan hệ từ có thể dùng
thành cặp với các quan hệ từ
sau: SGK
? Đặt câu với các cặp quan
hệ từ vừa tìm được ?
Một số quan hệ
từ dùng thành cặp
HS đặt câu
2 Bài tập 2:
- Nếu…thì - Vì …nên
- Tuy….nhưng
- Hễ………thì
- Sở dĩ……là vì
3.Bài tập 3: Đặt câu.
- Nếu trời mưa thì đường
ướt
- GV gọi HS đứng tại chỗ
đặt câu
- GV treo bảng phụ lên
bảng, goi HS đọc,
HS quan sát
HS nghe
- Tuy nhà xa nhưng bạn
luôn đi học đúng giờ
- Vì chăm học nên Nam được khen
- Hễ gió thổi thì diều bay
cao
Trang 11quan hệ từ đi kèm này?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ -Đọc ghi nhớ
- Sở dĩ thi trượt là vì nó chủ
chủ quan
* Ghi nhớ 2: SGK – 98
Hoạt động 3 Luyện tập (10 phút) III Luyện tập.
- GV gọi HS đọc yêu cầu
BT1: Tìm quan hệ từ trong
VB "Cổng trường mở ra"
- GV gọi HS đọc yêu cầu
BT2: Điền các quan hệ từ
thích hợp vào chỗ trống
trong đoạn văn sau: sgk
BT3: Tìm những câu đúng
trong các câu sau: sgk
HS đọc
- HS làm bài tập
- HS đọc và điền QHT
đúng;
b,d,g,i,k,l
BT1: Tìm quan hệ từ trong
VB "Cổng trường mở ra"
- Của, như, như, nhưng, của, nhưng
BT2: Điền quan hệ từ thích
hợp
1 với 5 nếu
2 và 6 thì
3 với 7 và
4 với
BT3: Các câu đúng là:
b, d, g, i, k, l
3 Củng cố: (4 phút)
Bài tập nhanh: Xác định các QHT trong những câu sau chỉ quan hệ gì ?
- Cặp sách của tôi rất đẹp
- Cầu cong như chiếc lược ngà
- Vì lười học nên bị trượt
4 Dặn dò về nhà: (1 phút)
- BT4: BT5: Phân biệt ý nghĩa của 2 câu có quan hệ từ "nhưng".
- Nó gầy nhưng khoẻ ( tỏ ý khen)
- Nó khoẻ nhưng gầy (tỏ ý chê).SGK/99
-Tìm ý, lập dàn bài, viết đoạn văn cho đề bài "Loài cây em yêu"
Lớp 7A, tiết (tkb) giảng ngày: tháng năm 2010, sĩ số vắng
Lớp 7B, tiết (tkb) giảng ngày: tháng năm 2010, sĩ số vắng
Tiết 28 - Tập làm văn
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM VĂN BẢN BIỂU CẢM
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Đặc điểm của thể loại biểu cảm