Môc tiªu: - Qua bµi häc, gióp HS c¶m nhËn vµ thÊm thÝa nh÷ng t×nh c¶m thiªng liªng s©u nặng của cha mẹ đối với con cái cũng như ý nghĩa lớn lao của nhà trường với cuộc đời mỗi con người.[r]
Trang 1Tuần 1
Ngày dạy:
I Mục tiêu:
- Qua bài học, giúp HS cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái cũng , ý nghĩa lớn lao của nhà /,0 với cuộc đời mỗi con ,0 Từ đó xác định rõ hơn trách nhiệm, tình cảm của mình với cha mẹ
- Rèn kĩ năng đọc, hiểu văn bản
II Chuẩn bị :
GV:Máy chiếu hoặc bảng phụ
HS: Soạn bài
III/ !"# Pháp:
- Thuyết trình, vấn đáp, phân tích…
IV Tiến trình Dạy - học:
1 Tổ chức: kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ :
- GV kiểm tra việc chuẩn bị bài và dụng cụ học tập của HS
3 Bài mới : Giới thiệu bài.
Tuổi thơ của mỗi ,0 ,0 gắn với mái /,0 thầy cô, bè bạn Trong muôn vàn những kỉ niệm thân ,: của tuổi học trò, có lẽ kỉ niệm về ngày chuẩn bị
đến /,0 đầu tiên là rất sâu đậm khó quên Bài văn mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp các em hiểu &,U tâm trạng của một con ,0 trong thời khắc đó
? Qua việc chuẩn bị bài ở nhà, em cho
biết ở VB này t/giả viết về cái gì? Việc
gì?
- Tâm trạng của một ,0 mẹ trong
đêm chuẩn bị cho con ,( vào ngày
khai /,0 đầu tiên
ra" thuộc kiểu VB nào? Vì sao em
biết?
* GV ,( dẫn đọc giọng đọc nhẹ
nhàng, thủ thỉ, tâm tình
GV đọc mẫu và cho 2 HS đọc tiếp
GV cho HS nhận xét
- GV ,( dẫn HS tóm tắt nội dung
chính của văn bản
I Tìm hiểu chung:
- Kiểu VB : nhật dụng
- Thể loại : Bút kí - biểu cảm
II Đọc, hiểu văn bản:
1) Đọc.
* Tóm tắt:
Trang 2GV cho HS nhận xét.
* GV ,( dẫn HS tìm hiểu chú thích
- HS giải nghĩa các từ khó:
+ Chú thích : 3,5,6 ( từ đồng nghĩa)
+ Chú thích : 1,4,10 ( từ Hán Việt )
? Em hãy xác định bố cục của VB này?
ý chính của mỗi phần?
* HS xác định bố cục:
- Đoạn 1: Từ đầu … đến ngày đầu năm
học
ND: Tâm trạng của 2 mẹ con trong
buổi tối /,( ngày khai giảng
- Đoạn 2: Thực sự mẹ k0 lo lắng … đến
hết
ND: ấn ,U tuổi thơ và liên ,W
của mẹ
? Căn cứ vào nội dung của VB, cho biết
n/vật chính là ai ? vì sao ?
- Nhân vật chính: k,0 mẹ, đứa con
vì hầu hết mọi suy nghĩ, tâm trạng
của n/vật trong VB là của ,0 mẹ
? Trong đêm đầu tiên /,( ngày khai
/,0 của con, nhìn đứa con đang ngủ,
bà mẹ hiểu tâm trạng của con mình ntn
? tìm những biểu hiện cụ thể ?
? Vậy còn tâm trạng của ,0 mẹ ra
sao?
* HS thảo luận theo nhóm:
GV dùng bảng phụ:
? Theo em điều gì khiến ,0 mẹ thao
thức,
suy nghĩ, k0 ngủ &,U ?
* Chú thích:
1, 3, 4, 5, 6, 10
2) Bố cục : Chia làm 2 đoạn
3 Phân tích:
a) Diễn biến tâm trạng của trong đêm
con.
- Cảm nhận &,U sự quan trọng của ngày đầu tiên đến /,03
- k , thấy mình đã lớn
- Giúp mẹ … giấc ngủ đến dễ dàng.
- Trạng thái t/cảm vui, phấn khởi khi nghĩ đến 1 điều hay và nóng lòng muốn làm ngay
- Từ đồng nghĩa : náo nức , khấp khởi
…
k,0 mẹ thao thức, suy nghĩ , k0 ngủ
&,U3
Trang 31 Lo cho con
2 Giúp con chuẩn bị đồ dùng
3 Dọn dẹp nhà cửa, làm 1 vài việc lặt
vặt cho riêng mẹ
4 Mẹ vừa trăn trở suy nghĩ về ,:
lai của con, vừa bâng khuâng nhớ về
ngày khai /,0 năm 7, của mình
- Đáp án : 4
* GV chốt:
? Trong tâm trạng ngày khai /,0 ấy,
những kỉ niệm nào về tuổi ấu thơ của
,0 mẹ là sâu đậm nhất ?
* HS tìm chi tiết - trả lời:
? Tại sao bà mẹ lại nhớ về ngày đi học
đầu tiên trong đêm /,( ngày khai
/,0 của con ?
- Vì Hơn thế nữa, ,0 mẹ còn mong
muốn cái ấn ,U đẹp đẽ ấy cũng sẽ
khắc sâu vào tâm hồn con, truyền cho
con những cảm xúc xao xuyến khi nhớ
về ngày đầu tiên đến /,0 của mình
? Để diễn tả sâu sắc tinh tế diễn biến
tâm trạng của n/vật, t/giả đã dùng
những từ :
"háo hức, trằn trọc, xao xuyến, hồi
hộp, hốt hoảng, nôn nao"… những từ
đó thuộc từ loại nào ?
- Thuộc từ loại : động từ chỉ trạng
thái
? Những động từ này ,0 &,U sử
dụng trong thể loại nào ? nhằm mục
đích gì?
- Trong thể loại tự sự
Nhằm miêu tả diễn biến tâm trạng
n/vật
? Từ sự liên ,W ấy bà mẹ còn suy
nghĩ đến vấn đề gì ? Mong ,( điều gì
?
- Cảm nhận trạng của con: Háo hức, thanh thản.
b) ấn
- Tiếng đọc bài trầm bổng
- Bà ngoại dắt mẹ tới /,03
Trong tâm trạng dạt dào cảm xúc,
,0 mẹ , thấy mình trẻ lại, thấy tuổi thơ của mình sống dậy …
- Một ngày vô cùng quan trọng đối với cuộc đời mỗi con ,0 3
? 4/,( ngày khai /,0 của con
,0 mẹ k0 chỉ nhớ về kỉ niệm ấu thơ của mình mà còn liên ,W tới ngày khai /,0 ở ,( Nhật Em hãy đọc
đoạn văn này ?
- Suy nghĩ về vai trò to lớn của sự nghiệp giáo dục, của nhà /,03
Trang 4* GV chốt:
* HS tìm và đọc đoạn văn:
‘’ Mẹ nghe … sau này ‘’.
? Vậy đã 7 năm ,( qua cánh cổng
/,0 em hiểu thế giới kì diệu đó là
gì?
- Bà mẹ suy nghĩ về vai trò to lớn của
sự nghiệp giáo dục, của nhà /,0 với
thế hệ trẻ
* GV chốt :
? Có ý kiến cho rằng : k,0 mẹ trong
bài văn này đang tâm sự với con, ,
lại có ý kiến cho rằng bà mẹ đang tâm
sự với chính mình ý kiến của em ntn
?
? Qua tìm hiểu bài văn trên, em thấy
n/vật ,0 mẹ là ,0 ntn ?
- Là ,0 mẹ ,: yêu, quan tâm
đến con
? Trong tác phẩm văn học nào em đã
học cũng có h/ả bà mẹ , vậy ?
? Bài văn &,U viết theo những ,:
thức biểu đạt nào ?
? Qua tìm hiểu VB "Cổng /,0 mở
ra" em thấy có những thành công gì về
nghệ thuật ? ( cách viết, lời văn )
? Qua VB này, em hiểu &,U những
điều gì ?
- GV gọi 1 HS đọc phần ( ghi nhớ )
- GV ,( dẫn HS l/tập
2 HS trả lời ý kiến riêng của mình
- Bài tập 2 GV yêu cầu HS viết đoạn
văn khoảng 5 - 6 câu …
GV nhận xét bổ sung
2) Bài tập 2:
2 HS đọc đoạn văn mình viết
- Mái /,0 là nơi nuôi I,y tri thức, bồi đắp tâm hồn, chắp cánh cho ,( mơ của thế hệ trẻ
Xuyên suốt bài văn, n/vật ,0 mẹ là n/vật tâm trạng, ng2 độc thoại nội tâm
là chủ đạo Cho nên ,0 mẹ nói thầm với con cũng là đang nói thầm với mình, với mọi ,0 , 1 thông điệp : Hãy dành tất cả những gì tốt đẹp nhất cho tuổi thơ, cho sự nghiệp giáo dục, bởi : Trẻ
em hôm nay, thế giới ngày mai
III Tổng kết: (Ghi nhớ - SGK - Tr 9)
IV Luyện tập :
4 Củng cố:
Trang 5? Trong những câu văn sau, câu văn nào thể hiện tập trung nhất suy nghĩ của ,0
mẹ về tầm quan trọng của nhà /,0 với thế hệ trẻ ?
A Mẹ nghe nói … ,: vui.
B Tất cả quan chức … lớn nhỏ.
C Các quan chức … học sinh.
D Thế giới này … sẽ mở ra
5 9!7# dẫn về nhà:
- Học thuộc phần ( ghi nhớ ) để nắm chắc nội dung bài học
- Đọc bài đọc thêm ‘’ 4/,0 học ‘’
-Làm và hoàn thiện bài tập 2 ( SGK - TR9 )
Soạn bài: VB “Mẹ tôi"
Chú ý so sánh và tìm ra những nét ,: đồng trong h/ả ,0 mẹ ở cả 2 VB
“Cổng % mở ra” và “Mẹ tôi”
Chú ý đọc và tìm hiểu phần chú thích
(Trích : những tấm lòng cao cả)
( é -môn-đô đơ A-mi-xi)
Ngày dạy:
I Mục tiêu :
- Qua bài học, giúp HS cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
- Từ đó hình thành và giáo dục đạo đức HS với tình cảm dành cho cha mẹ
- Rèn kĩ năng đọc, hiểu VB, đọc sáng tạo
II Chuẩn bị :
Gv: Soạn giáo án
Hs: Học,soạn bài
III/ !"# Pháp:
- Thuyết trình, vấn đáp, phân tích…
IV Tiến trình Dạy - học:
1 Tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ :
? Bài học sâu sắc nhất mà em rút
ra” là gì?
HS trả lời- HS khác nhận xét
Gv nhận xét
Tấm lòng yêu ,: t/cảm sâu nặng của
,0 mẹ
Vai trò to lớn của nhà /,03
3 Bài mới :
Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, ,0 mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả k , k0 phải khi nào chúng ta cũng ý thức &,U điều đó Chỉ những khi mắc phải những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Bài văn “Mẹ tôi” sẽ cho ta thấy một bài học , thế
Trang 6* GV gọi HS đọc chú thích - SGK
? Em hãy cho biết vài nét về t/giả?
? Nêu xuất xứ, vị trí của bài văn này?
Theo em VB “Mẹ tôi” thuộc kiểu loại
VB nào?
* GV ,( dẫn cách đọc và đọc mẫu:
- Những lời bố nói trực tiếp với con:
giọng trân tình nghiêm khắc
- Những lời bố nói về mẹ: giọng tha
thiết, trân trọng
? Giải thích các từ : khổ hình, vong ân
bội nghĩa, bội bạc?
? VB là 1 bức , ,0 bố gửi cho con,
, tại sao t/giả lại lấy nhan đề là
“Mẹ tôi”?
- Đọc kĩ ta sẽ thấy tuy bà mẹ k0 xuất
hiện trực tiếp , đó lại là tiêu điểm
mà các n/vật và chi tiết đều ,( tới để
làm sáng tỏ Qua bức , ,0 bố gửi
con, ,0 đọc thấy hiện lên rất rõ h/ả
,0 mẹ
? Trong truyện có những h/ả, chi tiết nào
nói về ,0 mẹ?
GV dùng bảng phụ
? Qua những chi tiết đó, em hãy cho biết
trong những ý sau, ý nào nói đúng về
,0 mẹ của En - Ri - Cô ?
A Rất chiều con
B Rất nghiêm khắc với con
C Yêu ,: và hi sinh tất cả vì con
D Cả A, B, C đều đúng
? Khi En-Ri- Cô mắc lỗi với mẹ, ,0
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
- ét - môn - đô đơ A-mi-xi ( 1864 -
1908 )
- Nhà văn I-ta-li-a ( ý )
2 Tác phẩm:
- Trích trong bài : “Những tấm lòng cao cả” ( 1886 )
- Thuộc kiểu VB : , từ - biểu cảm
II Đọc, hiểu văn bản:
1 Đọc
* Chú thích:
2 Phân tích:
a) Hình ảnh
- Mẹ thức suốt đêm, quằn quại khóc nức
nở, ,0
- Là ,0 mẹ rất yêu ,: con, sẵn sàng hi sinh vì con, mẹ sẵn sàng … cứu sống con
Trang 7bố có thái độ ntn?
? Tìm những chi tiết biểu hiện cụ thể?
? En-Ri-Cô mắc lỗi ntn khiến bố có thái
độ đó?
dao đâm vào tim bố vậy” t/giả sử dụng
biện pháp tu từ gì? tác dụng ?
? Với tâm trạng , vậy, , /,( lỗi
lầm của En-Ri-Cô ,0 bố đã có cách
xử sự ntn? ( trò chuyện hay quát mắng,
đánh đập)
? Qua cách xử sự đó, ,0 bố đã dạy
cho En-Ri-Cô bài học gì?
? Qua đó em thấy bố của En-Ri-Cô là
,0 ntn?
* HS tự bộc lộ và nêu cảm nghĩ:
* GV chốt:
Qua đó ta thấy t/cảm yêu ,:
kính trọng cha mẹ là t/cảm thiêng liêng
hơn cả
? Qua bức , em hiểu t/cảm của ,0
bố dành cho mẹ và En-Ri-Cô ntn?
? Theo em điều gì đã khiến En-Ri-Cô
“vô cùng xúc động” khi đọc , bố?
? Theo em vì sao ,0 bố k0 trực tiếp
nói với En-Ri-Cô mà lại viết ,V
? Em có nhận xét gì về lời lẽ, giọng điệu
của ,0 bố trong bức , ? ( lời văn ,
cách dùng từ ngữ )
? Để thể hiện t/cảm đó, t/giả đã dùng
,: thức biểu đạt nào ?
? Em rút ra &,U những điều gì qua việc
tìm hiểu VB trên?
* HS đọc ( ghi nhớ )
b) Thái độ của
- Buồn bã, tức giận đau đớn ' nhát dao đâm vào tim bố)
- Đó là 1 lời thiếu lễ độ
- Biện pháp so sánh
Diến tả sự tức giận, đau đớn đến tột cùng
- k,0 bố phân tích, giảng giải, yêu cầu kiên quyết, nghiêm khắc
Dạy cách ứng xử, giao tiếp với mọi
,0 phải lễ phép
- Là ,0 nghiêm khắc trong việc giáo dục con
- Với ,0 mẹ: yêu quý trân trọng những phẩm chất cao đẹp của mẹ
- Với En-Ri-Cô: yêu ,: quan tâm
, cũng rất kiên quyết, nghiêm khắc
Vì viết , vừa giữ &,U sự kín đáo tế nhị vừa k0 làm ,0 mắc lỗi mất lòng tự trọng
- Lời văn nhẹ nhàng, tha thiết
- Từ ngữ biểu cảm &,U dùng nhiều lần:
“En-Ri-Cô của bố ạ ! …” thể hiện t/cảm yêu mến gần gũi, chân thành
- ,: thức biểu cảm, viết , - nghị luận
3 Tổng kết:
- Lời văn nhẹ nhàng
Trang 81) Bài tập 1:
- GV yêu cầu HS chọn và đọc đoạn văn
2) Bài tập 2:
- GV yêu cầu HS nhớ và kể lại 1 sự việc:
có thể HS kể những sự việc khác nhau,
xong cần phải rút ra &,U bài học phù
hợp với nội dung VB “Mẹ tôi”
- Từ ngữ biểu cảm
Tình yêu ,: của cha mẹ đối với con cái
Tình yêu ,: kính trọng cha mẹ là t/cảm thiêng liêng
( Ghi nhớ SGK)
Iii Luyện tập:
4 Củng cố:
? Hãy đọc 1 số câu ca dao, tục ngữ nói về công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái ?
5 9!7# dẫn về nhà:
- Học thuộc (ghi nhớ) để nắm chắc nội dung bài học.
- Đọc bài đọc thêm “ % gửi mẹ”
- Soạn bài: “Cuộc chia tay của những con búp bê”.
I Mục tiêu:
- Qua bài học, giúp HS nắm &,U cấu tạo của 2 loại từ ghép : chính phụ và đẳng lập
- Hiểu &,U nghĩa của các loại từ ghép
- Nhận diện và sử dụng từ ghép để trau dồi thêm vốn từ
II Chuẩn bị :
Gv: Soạn giáo án
Hs: Học,soạn bài
III/ !"# Pháp:
- Thuyết trình, vấn đáp, phân tích…
IV Tiến trình Dạy - học:
1 Tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ :
? ở lớp 6, các em đã &,U học về từ
ghép, vậy hãy nhắc lại thế nào là từ ghép
? Cho ví dụ và đặt câu với từ ghép đó ?
HS trả lời- HS khác nhận xét
Gv nhận xét
Từ ghép là từ phức gồm 2 tiếng trở lên, các tiếng có quan hệ với nhau về
nghĩa: Ví dụ : Cà chua , học sinh
3 Bài mới :
Trang 9ở lớp 6 các em đã hiểu &,U thế nào là từ ghép và biết nhận diện từ ghép k ,
từ ghép có mấy loại, nghĩa của chúng ntn? Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài “Từ ghép”.
* HS đọc VD mục 1 ( SGK -13 )
? Xác định từ ghép ở VD trên?
? Trong các từ ghép trên, tiếng nào là
tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng
chính?
? Trật tự của các tiếng trong các từ ghép
trên ntn ?
GV nhấn mạnh: những từ ghép có cấu
tạo , vậy &,U gọi là từ ghép chính
phụ
? Vậy những từ có cấu tạo ntn thì &,U
gọi là từ ghép chính phụ ?
GV , ý cho HS: Một số từ ghép
chính phụ Hán Việt k0 tuân theo trật tự
, của từ ghép chính phụ thuần Việt
- VD: _,0 quốc
Phụ chính
Trong VD này thì tiếng chính đứng
/,( ,
tiếng phụ đứng sau
* HS đọc VD mục 2 ( SGK - 14 )
? Em hãy so sánh sự giống nhauvà khác
nhau giữa 2 nhóm từ : Bà ngoại, thơm
phức với quần áo , trầm bổng ?
I Các loại từ ghép:
1 Từ ghép chính phụ:
a) Ví dụ: ( SGK - 13 )
- Bà ngoại ; thơm phức
b Nhận xét:
Bà Thơm
ngoại phức
- Tiếng chính đứng /,( tiếng phụ đứng sau
c Kết luận:
- Từ ghép chính phụ có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính Tiếng chính đứng /,( tiếng phụ đứng
sau
B Từ ghép đẳng lập
1) Ví dụ: ( SGK -14 )
2 Nhận xét:
- Giống nhau: Đều là từ ghép gồm 2 tiếng
- Khác nhau: Nhóm từ : Bà ngoại , thơm
phức có tiếng chính đứng /,( tiếng phụ đứng sau
+ Nhóm từ : Quần áo , trầm bổng k0 phân biệt tiếng chính , tiếng phụ Hai tiếng có vai trò bình đẳng về mặt ngữ pháp
Trang 10? Qua sự so sánh trên, theo em từ có cấu
tạo ntn thì gọi là từ ghép đẳng lập ?
? Qua tìm hiểu VD trên , em cho biết có
mấy loại từ ghép, là những loạ nào ? đặc
điểm của mỗi loại ?
Từ ghép có 2 loại : từ ghép chính phụ
và từ ghép đẳng lập
* HS đọc ( ghi nhớ 1 )
* GV dùng bảng phụ hoặc máy chiếu
đã ghi các từ ghép ở bài tập 1 phần
luyện tập ( SGK - 15 ) yêu cầu HS
phân biệt từ ghép chính phụ , đẳng lập
để củng cố kiến thức
- GV gọi HS đọc VD mục II (SGK -14)
? So sánh nghĩa của từ Bà ngoại với
nghĩa của bà ? xác định tiếng chính ?
? Xác định tiếng chính và so sánh nghĩa
của từ thơm phức với nghĩa của thơm?
* HS thảo luận - trả lời :
- Nghĩa của từ bà ngoại hẹp hơn nghĩa
của bà
- Nghĩa của từ thơm phức hẹp hơn
nghĩa của thơm
* HS đọc VD 2 mục II ( SGK - 14 )
? Từ việc so sánh, em có nhận xét gì về
nghĩa của tiếng chính với nghĩa của 2
cặp từ ghép chính phụ trên ?
3) Kết luận : ( ghi nhớ 1 - SGK - 14 )
Từ ghép đẳng lập là từ các tiếng có vai trò bình đẳng về mặt ngữ pháp ( k0 phân biệt ra tiếng chính , tiếng phụ )
- Từ ghép chính phụ: lâu đời, xanh ngắt , nhà máy , nhà ăn , cây cỏ , ,0 nụ
- Từ ghép đẳng lập : suy nghĩ , chài ,( , ẩm ,( , đầu đuôi
II Nghĩa của từ ghép :
1 Nghĩa của từ ghép chính phụ
a Ví dụ :
b Nhận xét:
- Giống nhau : cùng chỉ ,0 phụ nữ
lớn tuổi, đáng kính trọng
- Khác nhau :
+ Bà ngoại: chỉ ,0 phụ nữ sinh ra mẹ + Bà : chỉ ,0 phụ nữ sinh ra cha hoặc
mẹ
- Giống nhau: cùng chỉ tính chất của sự
vật,
đặc /, về mùi vị
- Khác nhau :
+ Thơm phức : mùi thơm toả ra mạnh,
hấp dẫn
+ Thơm : chỉ mùi thơm nói chung
- Quần áo : chỉ quần áo, cách ăn mặc
nói chung
+ Quần : chỉ một đồ vật dùng che phần
I,( cơ thể ,0 3
+ áo : chỉ một đồ vật dùng che phần trên
cơ thể ,0 3
... A-mi-xi ( 18 64 -19 08 )
- Nhà văn I-ta-li-a ( ý )
2 Tác phẩm:
- Trích : “Những lòng cao cả” ( 18 86 )< /b>
- Thuộc kiểu VB : , từ - biểu cảm
II... ,: hi sinh tất
D Cả A, B, C
? Khi En-Ri- Cơ mắc lỗi với mẹ, ,0
I Tìm hiểu chung:
1 Tác gi? ?:< /b>
- ét - môn - đô A-mi-xi ( 18 64... Tiến trình Dạy - học:
1 Tổ chức: kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra cũ :
- GV kiểm tra việc chuẩn bị dụng cụ học tập HS
3 Bài : Giới thiệu bài.
Tuổi