TiÕt 117: KiÓm tra v¨n A, Mục tiêu cần đạt: I, Mức độ cần đạt: Giúp học sinh ôn tập và cũng cố những kiến thức văn họcnội dung tư tưởng và đặc sắc nghệ thuật trong các văn bản, tác phẩm [r]
Trang 1Trường THCS Tô Hiệu
Ngày soạn : 28/3/2012
Tuần 31:Tiết 117-118-119-120.
Tiết 117:Kiểm tra văn.
Tiết 118:Lựa chọn trật tự từ trong câu
Tiết 119:Trả bài tập làm văn số 6.
Tiết 120:Tìm hiểu về các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận .
Tiết 117:
A, Mục tiêu cần đạt:
I, Mức độ cần đạt : Giúp học sinh ôn tập và cũng cố những kiến thức văn học(nội dung tư tưởng và đặc sắc nghệ thuật trong các văn bản, tác phẩm văn học) đã học ở kì
II lớp 8
II, Trọng tâm kiến thức, kỹ năng :
1, Kiến thức: Giúp học sinh ôn tập và cũng cố những kiến thức văn học(nội dung tư
tưởng và đặc sắc nghệ thuật trong các văn bản, tác phẩm văn học) đã học ở kì II lớp 8
2, Kỹ năng: Rèn kĩ năng hệ thống hoá, phân tích, tổng hợp, so sánh, kết hợp kiểm
tra trắc nghiệm và kiểm tra tự luận trong bài viết ngắn
3, Thái độ : Nghiêm túc và tự giác làm bài.
III, Chuẩn bị :
1,Thầy: Hệ thống đề và đáp án chi tiết.
2, Trò: Nắm được nội dung ôn tập và hình thức kiểm tra
B Các hoạt động dạy và học
I Bước 1: ổn định tổ chức lớp :
II Bước 2 : Kiểm tra sự chuẩn bị giấy, bỳt của HS
III Bước 3 : Tổ chức dạy và học bài mới:
1 Đề bài : Phát đề in sẵn chung toàn khối.
- Học sinh làm bài vào giấy
- Hết giờ GV thu bài về chấm
2 Nhận xét thái độ, ý thức làm bài của HS
IV.Bước IV: Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà: (1 phút)
1 HD học bài: Xem lại tất cả các văn bản đã học
2 Chuẩn bị bài: Lựa chọn trật tự từ trong câu
Trang 2
Tiết 118:
lựa chọn trật tự từ trong câu
A, Mục tiêu cần đạt :
I, Mức độ cần đạt :
Nắm được cách sắp xếp và hiệu quả của sự sắp xêp trật tự từ trong câu Từ đó ý thức lựa chọn trật tự từ phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
II, TRọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1, Kiến thức:
- Cách sắp xếp trật tự từ trong câu
- Tác dụng diễn đạt của những trật từ khác nhau
2, Kỹ năng:
- Phân tích hiệu quả diễn đạt của việc lựa chọn trật tự từ trong 1 VB văn bản
- Phát hiện và sửa chữa được 1 số lỗi trong sắp xếp trật tự từ
3, Thái độ: Có ý thức lựa chọn trật tự từ phù hợp với hoàn cảnh.
III, Chuẩn bị :
1,Thầy: Bảng phụ, soạn bài.
2, Trò: Đọc kỹ và trả lời câu hỏi SGK/110
B Các hoạt động dạy và học
I.Bước 1: ổn định tổ chức lớp : (1phút)
II Bước 2 : Kiểm tra bài cũ: (3phút)
1 Em hiểu thế nào là lượt lời? Trong giao tiếp phải chú ý điều gì?
2 Trong một cuộc đối thoại, những người có mặt một cách tình cờ, người dự thính, người quan sát…, trong điều kiện bình thường, có “ quyền được nói hay không?
A Có B Không
3 Đặt một đoạn hội thoại ngắn trong đó có lượt lời không trả lời
III Bước 3 : Tổ chức dạy và học bài mới
Hoạt động1: tạo tâm thế
- Mục tiêu : Tạo thế và định hướng chú ý
- Thời gian : 1 phút
- Phương pháp : Vấn đáp, thuyết trình
Kỹ thuật : động não
chú
Vị trí của các từ trong câu không hoàn toàn mang tính
cố định mà có khả năng thay đổi để nhằm vào các mục
đích giao tiếp khác nhau, thể hiện thái độ khác nhau của
người nói Vậy làm thế nào để lựa chọn trật tự từ trong
nói và viết cho phù hợp là nội dung của bài học hôm
nay
- Nghe, nhập tâm
Hoạt động 2+3+4: Tri giác+Phân tích+ đánh giá, khái quát.
- Mục tiêu: Nhận biết được vai xã hội trong hội thoại
- Thời gian: 30 phút
- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình
Trang 3Trường THCS Tô Hiệu
- Kỹ thuật: Động não, khăn phủ bàn
- Gọi1 HS đọc VD/110 SGK
- Hãy chú ý câu in đậm: Gõ đầu
roi xuống đất, cai lệ thét bằng
giọng khàn khàn của người hút
nhiều xái cũ.
-1 HS đọc I Nhận xét chung:
1, Xét VD: SGK/110
*HS thảo luận nhóm:
H: Có bao nhiêu cách diễn đạt
câu in đậm trên?
H: Nếu thay đổi vị trí của các từ
như vậy, ý nghĩa cơ bản của câu
có thay đổi không?
1 Cai lệ gõ đầu roi xuống đất,
thét bằng giọng khàn khàn của
một người hút nhiều xái cũ
2 Cai lệ thét bằng giọng khàn
khàn của 1 người hút nhiều xái
cũ, gõ đầu roi xuống đất
3.Thét bằng giọng khàn khàn
của 1 người hút nhiều xái cũ,
cai lệ gõ đầu roi xuống đất
4 Bằng giọng khàn khàn của
1 người hút nhiều xái cũ, cai lệ
gõ đầu roi xuống đất, thét
5 Bằng giọng khàn khàn của
1 người hút nhiều xái cũ, gõ
đầu roi xuống đất, cai lệ thét
6 Gõ đầu roi xuống đất, bằng
giọng khàn khàn của 1 người
hút nhiều xái cũ, cai lệ thét
=> có 6 cách sắp xếp, không làm
thay đổi nghĩa cơ bản của câu
-HS nghe và thảo luận nhóm
- Đại diện nhóm trình bày
H: Vì sao tác giả chọn trật tự từ
như đoạn trích trên?
- Việc mở đầu bằng cụm từ gõ
đầu roi xuống đất có tác dụng
nhấn mạnh vị thế XH và thái độ
hung hãn của cai lệ tạo liên kết
câu, tạo nhịp điệu cho câu văn
H: Việc lặp lại từ “roi” có tác
dụng gì ?
- Liên kết chặt chẽ câu ấy với
câu trước
H: Việc đặt từ “thét” ở cuối câu
-Suy nghĩ trả lời 2, Nhận xét
Trang 4nhằm dụng ý gì ?
- Liên kết câu ấy với câu sau
* Cho câu sau: Nó bảo sao
không đến
H: Hãy thay đổi trật tự từ trong
câu trên và nhận xét
+ Bảo nó sao không đến
+ Sao bảo nó không đến
+ Không sao bảo nó đến
+ Đến sao không bảo nó
->ý nghĩa câu thay đổi
H: Vậy, qua sự thay đổi trật tự từ
trong các câu trên em có nhận
xét gì?
- Dựa ghi nhớ 1 trả lời 3 Bài học:
- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK/111 - 1HS đọc *Ghi nhớ SGK/111
II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ
- Gọi HS đọc VD phần II - 1HS đọc 1, Xét VD:
H: Quan sát VD 1 a, trật từ trong
những bộ phận của câu thể hiện
điều gì?
- Thứ tự trước sau của các hoạt
động
- HS TL
H:Trật tự trong cụm in đậm ở
VD b thể hiện điều gì?
- Thứ bậc cao thấp (cai lệ có địa
vị xã hội cao hơn người nhà lí
trưởng) Cũng có thể phản ánh
thứ tự xuất hiện của các nhân
vật: cai lệ đi trước người nhá lí
trưởng theo sau
- HS TL
H:Trật tự từ trong cụm: “roi
song, tay thước và dây thừng”
- Tương ứng với trật của cụm từ
đứng trước; cai lệ roi song; người
nhà lí trưởng mang tay thước dây
thừng
- HS TL
- Đọc ví dụ 3
H:Em hãy so sánh cách sắp xếp
ấy?
- Cách a hay hơn vì nó có nhịp
điệu hơn ( đảm bảo được sự hài
hoà về ngữ âm trong lời nói)
- HS TL
H Hãy rút ra tác dụng việc sắp
xếp trật tự trong câu? - Dựa ghi nhớ SGK/112 TL *Ghi nhớ SGK/112
Trang 5Trường THCS Tô Hiệu
Hoạt động 5: Luyện tập
- Mục tiêu: Làm được các bài tập theo yêu cầu
- Thời gian: 13 phút
- Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp
- Kỹ thuật: Động não, khăn phủ bàn
Ghi chú
*Đọc yêu cầu BT
Câu a: Chúng ta có quyền tự hào vì
những trang lịch sử vẻ vang thời đại bà
Trưng, bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê
Lợi, Quang Trung
=> Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo
thứ tự thời gian xuất hiện của các vị ấy
trong lịch sử
Câu b: Đẹp vô cùng tổ quốc
ta ơi!
Rừng cọ đồi chè, đồng
xanh ngào ngạt
Nắng chói sông Lô, hò
ô tiếng hát
Chuyến phà dào dạt
bến nước Bình Ca
=> "Đẹp vô cùng"đảo lên phía trướcđể
nhấn mạnh vẻ đẹp của Tổ Quốc mới
được giải phóng; "hò ô"đưa lên phía
trước để bắt vần lưng với "Sông Lô" gợi
ra một không gian mênh mông sông
nước, đồng thời bắt vần chân"ngạt-
hát"để tạo ra sự hài hoà về ngữ âm cho
khổ thơ
Câu c:- Mật thám tôi cũng chả sợ, đội
con gái tôi cũng chả cần
Lặp từ và cụm từ"mật thám","đội con
gái" để tạo liên kết câu đứng trước
- a, b làm miệng
- b làm theo nhóm bàn
III.Luyện tập:
Câu a:
=> Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ
tự thời gian xuất hiện của các vị ấy trong lịch sử
Câu b: => "Đẹp vô
cùng"đảo lên phía trướcđể nhấn mạnh
vẻ đẹp của Tổ Quốc mới được giải phóng;
"hò ô"đưa lên phía trước để bắt vần lưng với "Sông Lô" gợi ra một không gian mênh mông sông nước, đồng thời bắt vần chân"ngạt- hát"để tạo ra sự hài
hoà về ngữ âm cho khổ thơ
Câu c: Lặp từ và cụm từ"mật
thám","đội con gái"
để tạo liên kết câu
đứng trước
a- Sắp xếp theo trật tự lịch sử
b- Nhấn mạnh cái đẹp của tổ quốc
mới giải phóng đảo “hò ô” lên
trên để bắt vần với sông Lô” tạo
cảm giác kéo dài thể hiện sự
Trang 6mênh mang của sông nước đồng
thời bắt vần với câu trước bảo
đảm sự hoà phối về ngữ âm
c-Liên kết với câu trước
*Bài thêm: Đặt 1 câu, nội dung tự chọn,
thay đổi trật tự từ và rút ra nhận xét
- HS lam
- Gọi HS trình bày Gọi nhận xét
- HS tự làm
* Củng cố:
- Trật tự từ trong câu “ Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị” ( Hồ Chí
Minh) dựa trên cơ sở nào?
A Bọn thực dân, phát xít và triều đình phong kiến bị đánh đổ
B Nhân dân ta thoát được cảnh “ một cổ ba tròng”
C Biểu thị được những sự kiện quan trọng lúc bấy giờ
D Biểu thị thứ tự trước sau của sự việc, sự kiện.
IV.Bước IV: Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà: (1 phút)
1 HD học bài: Học thuộc ghi nhớ
2 Làm tất cả các BT trong vở BTNV
3 Chuẩn bị bài: “ Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn bản nghị luận.”
Tiết 119:
trả bài Tập Làm Văn số 6
A Mục tiêucần đạt
I, Mức độ cần đạt :
thích, về cách sử dụng từ ngữ, đặt câu,… và đặc biệt là về luận điểm và cách trình bày luận điểm
II, Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1, Kiến thức: Củng cố lại những kiến thức và kĩ năng đã học về phép lập luận chúng
minh giải thích, về cách sử dụng từ ngữ, đặt câu,… và đặc biệt là về luận điểm và cách trình bày luận điểm
Trang 7Trường THCS Tô Hiệu
2, Kĩ năng: Rèn cách sử dụng từ ngữ, đặt câu,… và đặc biệt là về luận điểm và cách
trình bày luận điểm
3, Thái độ: Nghiêm túc sửa lỗi, khiêm tốn học hỏi.
III, Chuẩn bị:
1, Thầy: Chấm bài, nhận xét bài làm của HS
2, Trò: Sửa chữa bài viết của mình theo yêu cầu của GV
B, Tổ chức dạy và học:
I Bước I: ổn định tổ chức lớp:
II Bước II: Kiểm tra bài cũ:
III Bước III: Tổ chức dạy và học bài mới:
Hoạt động 1: Tạo tâm thế.
- Mục tiêu : Tạo tâm thế và định hướng chú ý
-Thời gian: 1 phút
- Phương pháp: Nêu tình huống
- Kỹ thuật: Động não
- Hai tuần trước các em viết bài tập làm văn số 6 tiết học
này sẽ giúp các em nắm chắc và củng cố thêm thể loại văn
nghị luận và các em sẽ rút được nhiều kinh nghiệm cho bài
viết tới
- Sau khi viết xong bài TLV số 6, em có tự tin không?
Luyến tiếc điều gì? Thấy có thiếu sót gì?
- Tự bộc lộ, nhớ lại bài viết
Hoạt động 2: Tri giác, đánh giá.
- Mục tiêu : Đánh giá lại được kết quả làm bài của mình
-Thời gian: 30 phút
- Phương pháp: Thuyết trình
- Kỹ thuật: động não, khăn phủ bàn
GV: Chép lại đề bài lên bảng
*Đề bài:
I, Đề:
? Hãy cho biết những từ ngữ quan trọng
trong đề bài? Vậy về mặt hình thức của bài
viết phải đáp ứng những yêu cầu nào?
*Về hình thức:
-Trình bày đúng kiểu bài văn chứng minh
- Có đủ 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài
- Suy nghĩ, nhớ lại, TL II Yêu cầu của đề
*Về hình thức:
? Luận điểm trong bài nghị luận phải được
trình bày như thế nào?
- Thể hiện quan điểm tư tưởng của người
viết, LĐ phải sáng rõ, chính xác phù hợp
với yêu cầu giải quyết Các luận điểm
được được sắp xếp theo một trình tự hợp lí
có liên kết chặt chẽ
- HS TL
? Để làm sáng tỏ nhận định cần đưa
ra những luận điểm nào? - Suy nghĩ, nhớ lại, TL *Về nội dung:
Trang 8
- GV chỉ ra những ý kiến chưa đúng đắn,
và khuyến khích các ý tưởng sáng tạo, mới
lạ, đúng đắn
GV có thể nêu ra một số câu hỏi:
? Bài viết của em có luận điểm không?
Bao nhiêu luận điểm?
? Các luận điểm có tập trung để giải quyết
vấn đề không?
? Các luận điểm được sắp xếp như thế nào,
có hợp lí không, có phạm vào các lỗi trùng
lặp, lộn xộn không?
-HS trả lời III Nhận xét ưu,
nhược điểm:
*Sau khi nghe HS tự trình bày, GV nhận
xét:
- Nắm được yêu cầu của đề
- Trình bày được luận điểm, lập luận chặt
chẽ
- Bố cục bài rõ ràng, trình bày sạch, đẹp, ít
lỗi chính tả
- Nhiều bài diễn đạt lưu loát, giàu cảm
xúc
-HS suy nghĩ TL *ưu điểm:
- Một số bài lí lẽ cho các luận chứng nêu
ra còn nghèo nàn:
- 1vài bài lập luận chưa chặt chẽ:
- Còn mắc lỗi chính tả
* Nhược điểm:
* GV chép một số câu mắc lỗi chính tả
tiêu biểu của một số HS lên bảng
(GV chép một số từ viết sai chính tả điển
hình của HS -> Yêu cầu HS lên bảng chữa
)
- Gọi chính HS mắc lỗi lên bảng chữa lỗi
IV.Trả bài, sửa lỗi
1.Chính tả:
- Dùng sai từ
- GVchép ra bảng phụ- HS đọc – chữa lại
cho đúng
-HS sửa chữa lỗi trong bài ( nếu có)
3 Diễn đạt:
-Bài văn hay:
- Bài kém:
V, Đọc bài văn hay, bài kém:
- GV trả bài cho HS
- HS xem nhận xét của GV và sửa lại bài
viết của mình
Thống kê kết quả
:
Điểm 1- 2 3- 4 5- 6 7- 8 9- 10
Trang 9Trường THCS Tô Hiệu
Số bài
IV.Bước IV: Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà:
1 Về nhà tiếp tục sửa bài vào vở
2 Soạn bài “ Tìm hiểu về các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận”
Tiết 120:
Tìm hiểu về các yêu tố tự sự và miêu tả
trong văn nghị luận
A Mục tiêucần đạt :
I, Mức độ cần đạt : Nắm được vai trò của các yếu tố tự sự và miêu tả là những yếu tố cần thiết trong bài văn nghị luận
II, Trọng tâm kiến thức :
1, Kiến thức:
- Hiểu sâu hơn về văn nghị luận, thấy được các yếu tố tự sự và miêu tả là những yếu tố cần thiết trong bài văn nghị luận
- Năm được cách thức cơ bản khi đưa yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn nghị luận
2, Kỹ năng: Vận dụng các yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn nghị luận.
3, Thái độ: Nghiêm túc học hỏi, hăng hái phát biểu.
III, Chuẩn bị:
- Thầy: Soạn bài, bảng phụ, phiếu học tập
- Trò: Soạn bài, bảng nhóm, bút dạ.
B, các hoạt động dạy và học :
I.Bước 1: ổn định tổ chức (1 phút)
II Bước 2: Kiểm tra bài cũ (3 phút)
H: Trong bài văn nghị luận, bên cạnh yếu tố nghị luận là chủ yếu(hệ thống luận điểm, luận cứ ) cón có yếu tố phụ nào khác nữa? Các yếu tố đó theo em có tác dụng như thế nào trong bài văn nghị luận
III.Bước3: Tổ chức dạy và học bài mới:
Hoạt động 1: Tạo tâm thế
Trang 10- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý.
- Thời gian: 1 phút
- Phương pháp: Thuyết trình
- Kỹ thuật: Động não
Thầy Trò Ghi chú
Như chúng ta đã biết lập luận trong bài văn
nghị luận cần phải rõ ràng, rành mạch, chặt
chẽ Vậy các yếu tố tự sự và miêu tả có được sử
dụng trong văn nghị luận không? Bài hôm nay sẽ
giúp các em trả lời câu hỏi đó!
- Nghe, tạo tâm thế chủ động
Hoạt động 2+3+4: Tri giác+Phân tích+ đánh giá, khái quát.
- Mục tiêu: Năm được các đưa và tác dụng của yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
- Thời gian: 25 phút
- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình
- Kỹ thuật: Động não, khăn phủ bàn
I Yếu tố tự sự và miêu tả trong
văn nghị luận I Yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
- Gọi 1 HS đọc - Đọc VDa 1, Ví dụ: SGK113
H: Xác định yếu tố tự sự trong
đoạn trích?
- Kể về những thủ đoạn bắt lính
- HS suy nghĩ, TL *VD a
H:Xác định yếu tố miêu tả
trong đoạn trích?
- Tả lại cảnh khổ sở của những
người bị bắt
H: Vậy đoạn trích a, b có phải
là những đoạn văn tự sự, miêu
tả hay không ? Vì sao?
- Không phải là văn bản TS và
MT và không nhằm mục đích
chủ yếu của tả và kể
- Mục đích chủ yếu: Phơi bày
bộ mặt thật của thực dân Pháp
(lừa bịp tàn bạo) khi bắt lính:
về cái gọi là chế độ “mộ lính
tình nguyện" Tức là chỉ rõ
phải, trái, đúng, sai nên nó
phải là văn nghị luận
- HS suy nghĩ, TL
2 Nhận xét:
H: Giả sử cắt bỏ tất cả những
câu văn, từ ngữ, hình ảnh tự sự
và biểu cảm ấy, liệu có ảnh
hưởng gì đến mạch lập luận và
luậnđiểm của tác giả?=>Các
yếu tố tự sự và miêu tả trên
- HS suy nghĩ, TL