Ngúa khai trường đã khắc sâu vào tân hồn và nỗi nhớ cña mÑ 2/ Cảm xúc về khai trường và suy nghĩ về vai trò của giáo dục đối với cuộc đời mỗi con người.. Từ ấn tượng tuổi thơ người mẹ - [r]
Trang 1Tuần 1
Tiết 1
Cổng trường mở ra
Lý lan
Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
1 Giúp học sinh cảm nhận và thấm thĩa những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng
của cha mẹ đối với con cái Thấy *./ ý nghĩa lớn lao của nhà 1.2 đối với cuộc
đời mỗi con 2
2 Rèn kỹ năng tìm hiểu cảm nhận thể loại văn biểu cảm
II - Chuẩn bị
- Tranh ảnh quang cảnh ngày khai 1.2
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
C - Bài mới
GV ., dẫn đọc: Giọng dịu
dàng, chậm rãi, tình cảm, đôi lúc
thì thầm
- 2 hs đọc bài, gv nhận xét
GV giải thích từ khó
? Em đã học và đã biết các thể loại
tự sự, miêu tả . văn bản này
có gì khác những thể loại đã học,
theo em văn bản này thuộc thể
loại gì?
- GV nhận xét phần thảo luận của
I/ Đọc và tìm hiểu thể loại
+ Bận tâm, Hóa hức, lo lắng, can đảm
- Không phải tự sự hay miêu tả, văn bản này nói lên nỗi lòng, tama sự của nhân vật 2
mẹ -> Đây là thể loại khác, văn biểu cảm
Trang 2? Toàn bộ văn bản đề cập đến
nhân vật nào với tình cảm gì?
? Tâm trạng và tình cảm ấy *./
thể hiện qua những đoạn văn bản
nào?
? Sử dụng ngôi kể thứ mấy? Tác
dụng của việc sử dụng ngôi kể
này?
? 2 mẹ có tâm trạng gì trong
đêm 1., ngày khai 1.2 P
? Nguyên nhân nào làm cho 2
mẹ không ngủ *./P
? Và trong tâm trạng ấy 2 mẹ
đã nghĩ gì và làm gì?
? Thể hiện tình cảm gì của mẹ
dành cho con?
? Tìm các chi tiết diễn tả tâm
trạng của 2 mẹ?
? Từ tâm trạng băn khoăn không
ngủ *./ ấy, 2 mẹ đã nghĩ
đến điều gì?
? ấn ./ nhất là gì?
II/ Tìm hiểu văn bản
- Toàn văn bản là nhứng tâm sự và nỗi lòng của 2 mẹ đối với con Cảm xúc 1.,
ngày con vào lớp 1
+ Đọan 1: đến "thế giới mà mẹ <., vào"
+ Đoạn 2: còn lại
- Ngôi thứ nhất
1/ Tâm trạng của 2 mẹ trong đêm 1.,
ngày khai 1.2 cua rcon
- 2 mẹ không ngủ *./
- Suốt đêm mẹ đã hồi hộp bồn chồn, trằn trọc không ngủ *./ vì mẹ vô cùng .e
con, lo lắng cho con
- Giúp con chuẩn bị quần áo giầy dép, đồ dùng học tập
- Thể hiện nỗi lòng yêu .e con cua rmẹ,
lo lắng chăm chút cho con + Tâm trạng: - Có gì đó khác .2
- Không tạp trung *./ vào việc gì cả
- Không định làm những việc
ấy tối nay -> Mẹ đạng phân tâm, xúc động, 1., một
sự kiện lớn trong đời con, bao nhiêu suy nghĩ của mẹ đều đang ., về con
- Những kỷ niệm của tuổi thơ, *./ bà ngoại
Trang 3? Mẹ nhớ về tuổi thơ của mình
thế nào? Trong tâm trạng ra
sao?
? Em có suy nghĩ gì về tâm trạng
và những ký ức tuổi thơ hiện về
trong nỗi nhớ của 2 mẹ?
? Từ ấn ./ tuổi thơ 2 mẹ
liên .j đến điều gì?
? Em hiểu gì về sự liên .j ấy
của 2 mẹ?
? Trong suy nghĩ của 2 mẹ đã
động viên con thế nào?
? Thuộc kiểu câu gì?
? Em có suy nghĩ gì về câu nói
này?
? Câu nói ấy có tác dụng gì?
*. đến 1.2 $ đến ngày đầu tiên <., vào cổng 1.2
+ Hình ảnh: Hằng năm cứ vào cuối thu mẹ tôi âu yếm dắt tay tôi đi trên con *.2 làng dài và hẹp
- Hồi ức về tuổi thơ một bài ca đẹp, dài
và xao xuyến, rạo rực, cháy bỏng trong lòng
mẹ Mẹ muốn truyền ngọn lửa ấy cho con, san xẻ hạnh phúc ấy cho con Ngỳa khai
1.2 đã khắc sâu vào tân hồn và nỗi nhớ của mẹ
2/ Cảm xúc về khai 1.2 và suy nghĩ về vai trò của giáo dục đối với cuộc đời mỗi con 2
- Mẹ nghĩ và liên .j đến ngày khai
1.2 ở Nhật Bản - Ngày lễ trọng đại, tôn vinh ngành giáo dục của xã hội
- Mẹ muốn gởi mong muốn của mình vào liên .j ấy, mẹ cũng mong sao ở .,
mình cũng sẽ vậy Ngày khai 1.2 sẽ
là ngày hội của không chỉ lớp trẻ mà còn là ngày mọi 2$ mọi ngày thể hiện sự quan tâm đến sự nghiệp giáo dục Mẹ tin yêu và
kỳ vọng vào con
- Câu cầu khiến mạng tính động viên, khích
lệ con: "Đi đi con, hãy can đảm thế giới kì diệu sẽ mở ra"
- Đó là mong muốn và mơ , của 2
mẹ Thể hiện vai trò to lớn của nhà 1.2
đối với mỗi con 2
Trang 4? Tác giả đã sử dụng ngôn ngữ
thế nào?
? Em có nhận xét gì về ngôn ngữ
kể chuyện?
? Lối văn, lời văn mạng đặc điểm
gì?
? Qua văn bản này em hiểu thêm
gì vềt tình cảm của 2 mẹ đối
với con?
III/ Tổng kết
1/ Nghệ thuật
- Độc thoại nội tâm, miêu tả tâm trạng nhân vật Nhân vật nói về những suy nghĩ và tâm trạng của mình
- Nhẹ nhàng, tình cảm
2/ Nội dung
- Bằng lời văn sâu lắng, nhẹ nhàng và tình cảm, qua tama sự của 2 mẹ đa thấu hiểuvề ssự hi sinh thầm lặng và cao cả của
mẹ dành cho con đồng thời cũng thây *./
vai trò to lớn của nhà 1.2 đối với mỗi con
2
IV/ Luyện tập Viêt đoạn văn kể về kỉ niệm đáng nhớ của
em trong ngày khai 1.2 P
D - Củng cố:
E - U., dẫn học bài:
Tiết 2
Mẹ tôi
a a-mi-xi (1846 - 1908)
Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
Trang 51 Qua một bức tác giả muốn gửi gắm những lời nhắn nhủ: Rằng mẹ là
2 đáng kính, đáng yêu nhất Phạm lỗi với mẹ là đáng trách, đáng lên án và ân
hận
2 Hiểu cách giáo dục nghiêm khắc mà nhẹ nhàng của 2 cha . rất hiệu
quả
3 Rèn kỹ năng đọc và cảm nhận văn xuôi biểu cảm, giáo dục tình cảm mẹ - con
II - Chuẩn bị
- Một số bài thơ, bài hát ca ngơị công lao của m
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? Qua những biểu hiện tâm trạng của 2 mẹ trong đêm 1., ngày khai 1.2
của con, em hãy nói về tình cảm yêu .e cua rmẹ dành cho con?
C - Bài mới
GV lựa chọn cách vào bài
+ Đã lần nào em phạm lỗi với cha
mẹ hay .
+ Thái độ, tình cảm của cha mẹ
khi ấy ra sao
+ Em có ân hận không
? Nêu tóm tắt về tác giả, tác
phẩm?
I.Giới thiệu văn bản 1/ Giới thiệu bài
- HS thảo luận đê rtrả lời
2/ Tác giả - tác phẩm
- A-mi-xi (1846 - 1908) nhà văn I-ta-li-a, tác giả của nhiều tập truyện ngắn, tập sách Tác phẩm của ông thiên về tình cảm, sâu lắng và chủ yếu đi vào giáo dục nhân cách, tình cảm con 2
- "Mẹ tôi" *./ trích trong" Những tấm lòng cao cả" - 1886
Trang 6GV ., dẫn đọc: Giọn đọc thể
hiện tình cảm sâu sắc, tha thiết
. đôi chỗ cũng nghiêm khắc
- HS đọc
? Giải thích từ khó:
? Văn bản trên *./ viết theo thể
loại nào?
? Tên văn bản vcà thể loại có gì
mâu thuẫn nhau không?
? Ngôi kể trong văn bản này là
ngôi thứ mấy? Của nhân vật nào?
? Nguyên nhân nào khiến 2
cha viết gửi cho con?
? Tại sao 2 cha không trực
tiếp nói hoặc có ngay một hình
phạt mà lại chọn cách viết .P
? Nếu là bố em, khi em phạm lỗi
bố em sẽ có thái độ thế nào?
? Tâm trạng của 2 cha 1.,
lỗi lầm của con?
II/ U., dẫn đọc và giải thích từ
- HS đọc, giáo viên nhận xét
- Khổ hình, bội bạc, vong ân bội nghĩa
- Viết xen bộc lộ cảm xúc
- Có mâu thuẫn .> nếu tìm hiểu kỹ sẽ thấy toàn bộ lá ca ngợi công lao, sự hi sinh của mẹ
III/ Tìm hiểu văn bản
- Ngôi thứ nhất số ít (tôi) đó là nhân vật cậu
bé đã mắc lỗi với mẹ đọc lại lá của 2
cha viết gửi cho mình
- Vì đã không phải với mẹ lúc cô giáo đến thăm
- Để cảnh cáo con, có thái độ nghiêm khắc
đối với con, ngay sau khi cậu bé mắc lỗi
2 cha đã không sử dụng hình phạt nghiêm khắc mà chủ động viết để tác
động đến nhận thức, tình cảm, cảm xúc của con . cũng không thiếu sự nghiêm khắc Đây là một cách giáo dục có hiệu quả
- HS bộc lộ
- 2 cha đã vô cùng đau đớn và bực bội
Ông đã có thái đội phê bình nghiêm khắc và
một mệnh lệnh: Không *./ tái phạm nữa
Trang 7? Tâm trạng ấy *./ so sánh bằng
hình ảnh nào?
? Tác dụng của biện pháp so sánh
ấy?
? Vì đâu mà 2 cha có tâm
trạng đau đớn vậy?
? Những chi tiết nào thể hiện tình
cảm yêu .e $ sự hi sinh lớn lao
của mẹ dành cho con?
? Từ đó ông đã nhắc nhở gì?
? Tìm các câu ca dao, bài hát ca
ngợi tình cảm , sự hi sinh của mẹ
dành cho con?
? 2 cha đã hình dung ra trong
suốt cuộc đời con 2 mẹ đóng
vai trò thế nào?
- Tác giả so sanh với hình ảnh: Một nhát dao
đâm vào tim
- Thể hiện tâm trạng đau xót, bất ngờ của
2 cha khi chứng kiến lỗi lầm của con
Đó thực sự là một sự xúc phạm ghê gớm
- Tình yêu .e $ sự hi sinh vô bờ bến của cha mẹ nhất là của mẹ đối với con .
đứa con đã phụ công lao cha mẹ, có những thái độ không phải với 2 sinh ra mình + Hình ảnh 2 mẹ: - Thức cả đêm lo cho con ốm
- Khóc nức nở
- Lo sợ quằn quại
- Bỏ cả hạnh phúc của mình để đổi cho con khỏi đau đớn
- ăn xin, hi sinh tính mạng để nuôi con -> Sự hi sinh lớn lao cuả 2 mẹ không có gì đánh đổi *./$ là sự vô giá, là biểu hiện thật chân thành và cao cả của mẹ cho con
Đáng xấu hổ biết bao khi con đã phụ công lao của mẹ Và thật đau lòng hơn nếu một ngày nào đó con mất mẹ - đó là ngày buồn thảm nhất cuộc đời con
- HS tìm
- Thời thơ ấu, lúc ốm đau 2 mẹ có thể hi sinh tất cả, có thể chịu đựng để nuôi con, để cứu con Khi khôn lớn 1.j thành mẹ vẫn
là 2 che chở, là chỗ dựa tinh thần, là
Trang 8? Từ đó ông đã có yêu cầu gì?
? Ông yêu cầu con phải nhận lỗi
thế nào?
? Nhận xét về thái độ trong lời yêu
cầu của 2 cha?
? Tất cả những lời nói của cha đã
làm cho nhân vật "Tôi" - Chú bé
có tâm trạng thế nào?
? Tác giả đã sử dụng thể loại văn
bản nào? có tác dụng gì?
? Nhận xét về giọng văn và ngôn
ngữ trong văn bản?
? Khăc họa về hình ảnh 2 mẹ
thế nào? Qua đó để lại cho em
cảm xúc gì?
? Kể lại một sự việc em lỡ gây ra
làm cho cha mẹ phiền lòng? Em
có ân hận không? Em đã chuộc lỗi
thế nào?
nguồn an ủi của con
- Không *./ tái phạm
- Thành khẩn xin lỗi mẹ, cầu xin mẹ tha lỗi (Cầu xin mẹ hôn con)
- 2 cha yêu cầu con dứt khoát và nghiêm khắc một mệnh lệnh
- Xúc động vô cùng bởi đã nhận *./ một bài học thấm thía và kịp thời từ 2 cha thân yêu Cậu bé đã nhanạ ra tình cảm yêu
.e $ sự hi sinh lớn lao của mẹ
IV/ Tổng kết
1/ Nghệ thuật
- Văn bản là một bức . trong đó là cả nỗi lòng cua 1 2 cha, đứa con và sự hi sinh của 2 mẹ
- Giọng nhẹ nhàng, ôn tồn mà nghiêm khắc
và .e quyết
2/ Nội dung
- Thông qua hình thức một bức ta thấy
*./ thái độ và cách dạy bảo nghiêm khắc cuả 2 cha . nổi bật hơn cả là sự hi sinh cao cả, tình yêu .e vô bờ bến của
2 mẹ dành cho con V/ Luyện tập
- HS kể
D - Củng cố:
Trang 9E - U., dẫn học bài:
Tiết 3
Từ ghép Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
1 Giúp học sinh hiểu *./ cấu tạo của 2 loại từ ghép: Chính phụ và đẳng lập Cơ
chế tạo nghĩa, phân loại và đặc điểm của 2 loại từ ghép này
2 Rèn kỹ năng tìm từ ghép trong các văn bản đã học Sử dụng hợp lý và chính xác
các loại từ ghép
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? ở các lớp ., chunngs ta đã học về từ ghép, hãy cho biêt snhững từ có đặc điểm
thế nào thì gọi là từ ghép?
C - Bài mới
GV treo bảng phụ
Cho các từ sau:
- Máy cày, máy xay lúa
- Quần áo, sách vở
? Xác định nghĩa của các yếu tố
tạo nên từ?
? Nhận xét về sự giống nhau và
khác nhau giữa hai từ ghép?
I/ Các loại từ ghép
1 Ví dụ
- "Máy": vật chạy bằng động cơ, tự động
- "Cày" : dùng vào việc cày đát
- " Xay lúa": xát lúa, lật vỏ thóc -> Cùng có yếu tố "Máy" chỉ loại động cơ tự hoạt động mà không có sự tác động của con
2 vào nó
Trang 10? Theo em vai trò của các yếu tố
cấu tạo nên từ ghép thế nào?
? Trong các từ ghép "Quần áo",
"Sách vở" thì có gì khác với những
từ trên?
? Từ đó hãy cho biết từ ghép có
mấy loại? đó là những loại nào?
? Từ ghép chính phụ là gì?
? Từ ghép đẳng lập là gì?
? So sánh nghĩa của các yếu tố
trong các từ "máy cày" với từ ghép
"máy cày"?
? So sánh nghĩa của các yếu tố
trong từ "sách vở"?
? Nhận xét gì về nghĩa của từ ghép
chính phụ và nghĩa của từ ghép
đẳng lập?
Khác nhau: Hai chức năng dùng vào những công việc khác nhau
- Có yếu tố chính và yếu tố phụ
- Mỗi yếu tố chỉ một sự vật, sự việc cụ thể
Trong từ ghép chúng có vai trò ngang nhau, không có tiếng chính hay phụ
- Từ ghép có hai loại: Từ ghép chính phụ và
từ ghép đẳng lập
2 Khái niệm
* Từ ghép chính phụ là từ ghép có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung cho tiếng chính
Tiếng chính đứng 1.,$ tiếng phụ đứng sau
VD: Bà ngoại, bà nội
- Thơm phức, thơm lừng
* Từ ghép đẳng lập: các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp
VD: Sách vở, nhà cửa, cây cỏ
II/ Nghĩa của từ ghép
- Máy: chỉ chung
- Cày: hoạt động lật đất -> Máy cày: động cơ dùng vào việc cày đất
- Sách: in dùng để học và đọc
- Vở: ghi, viết -> Sách vở: Chỉ sách vở nói chung + Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của các tiếng tạo ra nó
+ Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa
Nghĩa của từ ghép đẳng lập rộng hơn nghĩa
Trang 11Bài tập 1/15
Sắp xếp các từ ghép sau thành hai
loại
Bài tập 2/15
điền thêm tiếng để tạo ra từ ghép
chính phụ
của các tiếng tạo ra nó
III/ Luyện tập
+ Từ ghép chính phụ gồm: lâu đời, xanh ngắt, nhà ăn, .2 nụ
+ Từ ghép đẳng lập: suy nghĩ, chài #.,$ cây
cỏ, ẩm ,$ đầu đuôi
Điền thêm để tạo từ ghép:
- bút: bút bi, bút mực, bút chì
- ., ., kẻ, ., gỗ
- . . rào, . phùn
- làm: làm rẫy, làm ruộng
- ăn: ăn ý, ăn ảnh
- trắng: trắng phau, trắng xóa
D - Củng cố:
E - U., dẫn học bài:
Tiết 4
Liên kết trong văn bản Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
1 Giúp học sinh hiểu khái niệm về tính lien kết, đặc điểm liên kết trong văn
bản Phân biệt *./ liên kết về hình thức và liên kết về nội dung
2 Rèn kỹ năng tạo tình liên kết cho văn bản khi tạo lập văn bản
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
Trang 12? Nêu đặ điểm và nghĩa của hai loại từ ghép? Cho ví dụ?
C - Bài mới
HS đọc đoạn văn
? Trong đọan văn trên có câu nào
sai ngữ pháp không?
? Câu nào . rõ nghĩa hay
không?
? Nếu em là nhân vật En-ri-cô thì
em có hiểu điều 2 cha muốn
nói gì không?
? Theo em đoạn văn trên thiếu
điều gì?
? Muốn cho đoạn văn trên dễ hiểu
và hiểu đầy đủ thì cần phải làm
gì?
? Qua đó em hiểu liên kết có vai
trò thế nào và nó là gì?
Học sinh đọc phần ghi nhớ 1
I Liên kết và văn bản
1 Tính liên kết trong văn bản
a đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi
- Các câu văn đều có cấu tạo ngữ pháp hoàn chỉnh, không sai
- Mỗi câu đều nêu lên một sự việc hoàn chỉnh, ý nghĩa đầy đủ
- Gây khó hiểu cho 2 đọc, . rõ mục
đích của 2 cha Yêu cầu của 2 cha
thế nào, các câu văn trong đoạn văn trên không có quan hệ chặt chẽ với nhau Chúng không cùng một nội dung, câu này tách rời câu kia
- Thiếu tính liên kết
- Liên kết là một tính chất vô cùng quan trọng trong văn bản
+ Liên kết là tính chất mà nhờ nó những câu văn đúng ngữ pháp dặt cạnh nhau mới tạo thành văn bản Giúp văn bản liền mạch, thống nhất và dễ hiểu
+ Ghi nhớ: sgk/17
2 v.e tiện liên kết trong văn bản
...phẩm?
I.Giới thiệu văn 1/ Giới thiệu bài
- HS thảo luận đê rtrả lời
2/ Tác giả - tác phẩm
- A-mi-xi (18 46 - 19 08) nhà văn I-ta-li-a, tác giả nhiều tập truyện ngắn,... tình cảm mẹ -
II - Chuẩn bị
- Một số thơ, hát ca ngơị công lao m
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra cũ:... a a-mi-xi (18 46 - 19 08)
Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
Trang 5