Giáo án Ngữ văn 9 tiết 1 đến 28 - Trường THCS Liêm Hải

Qua ví dụ chúng ta thấy để thuyết minh rõ đối tượng, ngoài các phương pháp thuyết minh tác giả còn sử dông c¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt lµm cho v¨n b¶n thuyÕt minh sinh động, hấp dẫn hơn?. K[r]

Ngữ văn 9 Tuần 1

Tiết 1

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Bài 1:

phong cách hồ chí minh

I- Mục đích yêu cầu:

Giúp học sinh:

Thấy  vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị

Từ lòng kính yếu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu 0;/ học tập, rèn luyện theo

? Bác

Rèn kĩ năng đọc và cảm thụ một văn bản nhật dụng

II- Chuẩn bị:

Gv: Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo

Hs: Soạn theo câu hỏi phần đọc hiểu

III- Lên lớp:

1 Tổ chức

2 Kiểm tra: Sách vở của học sinh

3 Bài mới

Giới thiệu bài: Hồ Chí Minh không những là nhà yêu O/ nhà cách mạng vĩ đại mà còn

là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi bật trong phong cách Hồ Chí Minh

Bằng sự tìm hiểu ở nhà em hãy nêu xuất xứ

của văn

- Văn bản trích từ “Phong cách Hồ Chí

Minh, cái vĩ

đại gắn với cái giản dị trong Hồ Chí Minh

và văn hoá

Việt Nam của Lê Anh Trà do Viện Văn hoá

xuất bản

tại Hà Nội-1990

Gv yêu cầu đọc: To rõ ràng, thể hiện sự

trang trọng

Giáo viên đọc từ đầu đến “…rất hiện đại.”

Gọi học sinh đọc phần còn lại

H? Căn cứ chú thích từ khó SGK em hãy

giải thích?

Văn bản này có thể chia làm mấy phần, em

hãy chỉ rõ?

- Phần 1: Từ đầu đến “rất hiện đại”

- Phần 2: Còn lại

H? Em nêu nội dung từng phần?

Gọi học sinh đọc phần 1 xác định lại nội

dung

H? Qua học lịch sử em hãy nêu tóm tắt hoạt

động tìm

g cứu O của Bác Hồ tại O ngoài

nhân loại của HCM.

- Xuất 0? 1911 đến tận năm 1941 Bác

trở về

O

H? Em hiểu gì về cuộc sống của Bác trong

quãng thời

gian đó?

I- Xuất xứ của văn bản

II- Đọc - tìm hiểu chú thích 1.Đọc

2.Tìm hiểu chú thích

3.Bố cục III - Đọc tìm hiểu chi tiết văn bản

1 Sự tiếp thu tinh hoá văn nhân loại của HCM

Gọi học sinh đọc phần 1 xác định lại nội dung III - Đọc tìm hiểu chi tiết

văn bản

H? Qua học lịch sử em hãy nêu tóm tắt hoạt động tìm 1 Sự tiếp thu tinh hoá văn

g cứu O của Bác Hồ tại O ngoài nhân loại của HCM.

- Xuất 0? 1911 đến tận năm 1941 Bác trở về

O

H? Em hiểu gì về cuộc sống của Bác trong quãng thời

gian đó?

- Đó là quãng thời gian đầy truân chuyên, Bác phải

làm nhiều nghề để kiếm sống và hoạt động

GV: Giảng thêm: Chính quãng thời gian gian khổ ấy

đã tạo điều kiện gì cho Bác?

- Tiếp xúc với văn hoá nhiều O/ nhiều vùng trên thế - Bác có vốn tri thức văn hoá

giới cả ở Y? Đông và Y? Tây nhân loại sâu rộng

H? Chính vì  tiếp xúc với nhiều nền văn hoá và

làm nhiều nghề đã tạo điều kiện gì cho Bác?

- Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng.

GV: Để giúp tìm và làm việc tốt hơn và chính qua công

việc, qua lao động mà [g có điều kiện mà học hỏi,

tìm hiểu

H? Sự đi nhiều, biết nhiều của g  tác giả

khẳng định qua lời bình nào?

“Có thể nói… Hồ Chí Minh.”

Qua việc tác giả kể và bình luận giúp em hiểu về Bác - Bác có vốn tri thức văn hoá

 thế nào? nhân loại sâu rộng

GV: Trong cuộc đời cách mạng đầy gian nan vất vả,

Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều

nền văn hoá Từ trong lao động [g học hỏi và am

hiểu các dân tộc và văn hoá thế giới sâu sắc  vậy

H? Theo em vì sao Bác có vốn tri thức sâu rộng 

vậy?

- “Đi đến đâu… uyên thâm.”

Bác tiếp thu văn hoá thế giới  thế nào?

- Tiếp thu cái đẹp, cái tinh tuý…

H? Em có nhận xét gì về sự tiếp thu văn hoá thế giới - [g tiếp thu một cách có Bác? chọn lọc tinh hoá văn hoá nhân loại

GV: Mặc dù chịu ảnh L của nền văn hoá thế giới

 Bác vẫn giữ  cái gốc văn hoá dân tộc không

gì lay chuyển nổi

H? Chính ảnh L văn hoá thế giới mà vẫn giữ  -Tạo nên một nhân cách rất  cái gốc văn hóa dân tộc đã tạo nên điều gì ở Bác? Việt Nam, rất Y? Đông

 rất mới và hiện đại GV: [ vậy trên nền tảng văn hoá dân tộc màvẫn tiếp

thu những hình ảnh quốc tế [g luôn hội nhập với

thế giới mà vẫn giữ  bản sắc dân tộc

Theo dõi phần II 2 Lối sống giản dị mà thanh H? Là vị lãnh tụ những Hồ Chí Minh có nếp sinh hoạt cao của Hồ Chí Minh

và làm việc  thế nào?

- Gợi:

+ Nơi ở

+ Nơi làm việc

+ Trang phục

+ Ăn uống

+ Tài sản

Lối sinh hoạt và nếp sống rất gắn với cảnh làng quê

H? Tác giả kể ra hàng loạt dẫn chứng về lối sống của

HCM, tác giả còn có những lời bình gì?

- Qua  một câu chuyện… và tiết chế  vậy.

H? Từ lối sống của Bác gợi ta nhớ đến cách sống của

những vị hiền triết nào trong lịch sử?

- Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm sống ở quê nhà

với những thú quê thuần đức: Thu ăn măng trúc, đông

GV: Các nhà hiền triết W* có cuộc sống gắn với thú

quê đạm bạc mà thanh cao

H? Qua đây giúp em cảm nhận  gì về lối sống * Bác có lối sống giản dị mà của Bác? lại vô cùng thanh cao và sang

trọng.

GV: Chính lối sống giản dị này đã giúp Bác dễ gần gũi

tiếp xúc với mọi g5 Không chỉ riêng Bác mà các

Khiêm cũng vậy, thanh bạch, đạm bạc mà làm cho

g đời sau phải nể phục

Thảo luận: Có ý kiến về lối sống của Bác  sau:

- Đây là lối sống khắc khổ của những con g tự

vui trong cảnh nghèo khó

- Đây là một cách sống tự thần thánh hoá, tự làm cho

khác đời, hơn g5

- Đây là một cách sống có văn hoá đã trở thành một

quan niệm thẩm mỹ, cái đẹp là sự giản dị tự nhiên

Em đồng ý với ý kiến nào?

- Em đồng ý với ý kiến thứ ba: Sự giản dị là một nét

đẹp của con g Việt Nam làm cho tự nhiên không

GV: Qua bài học này ta thấy Bác có kiến thức văn hoá

nhân loại sâu rộng, là vị lãnh tụ có lối sống giản dị

Chính điểm này đã làm nên phong cách riêng của Bác

mà ít vị lãnh tụ nào có 5

H? Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự kết hợp

giữa giản dị và thanh cao?

GV: Chính tác giả đã khẳng định: “ Nếp sống IV- Tổng kết

thể xác” 1 Nghệ thuật

H? Để làm nổi bật phong cách của Bác, tác giả đã sử

dụng những biện pháp nghệ thuật nào?

- Kết hợp kể và bình luận đan xen nhau một cách tự

nhiên

H? Em nhận xét gì về việc tác giả * ra những dẫn

chứng và các biện pháp nghệ thuật?

- Dẫn chứng tiêu biểu có chọn lọc, có đan xen thơ

Ngyễn Bỉnh Khiêm để thấy  sự gần gũi của Bác

với các bậc hiền triết

- Đối lập: Vĩ nhân mà hết sức giản dị, gần gũi am

hiểu mọi nền văn hoá nhân loại mà hết sức dân tộc, hết

sức Việt Nam

H? Từ những thành công về nghệ thuật giúp làm nổi 2.Nội dung

bật nội dung gì?

- Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp

hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoá

văn hóa nhân loại, giữa thanh cao và giản dị

H? Tìm những đoạn văn, đoạn thơ nói về phong V- Luyện tập

cách của Bác Hồ? * Bài tập 1

- Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị

Màu quê ? bền bỉ đậm đà

<Tố Hữu>

- Ăn khoẻ, ngủ ngon, làm việc khoẻ,

Trần mà  thế kém gì tiên

<Hồ Chí Minh>

-cà xứ Nghệ,

Tránh nói to mà đi rất nhẹ trong g5

<Việt Y?{

* 0I" dẫn về nhà:

- Tìm đọc thêm những mẩu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của Bác Hồ

Soạn bài “Đấu tranh cho một thế giới vì hoà bình”

* Rút kinh nghiệm:

- Nên bổ phân bổ bài làm ba phần theo thiết kế Ngữ văn 9

Tuần 1

Tiết 2

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Bài 1

Phương châm hội thoại

i- Mục đích yêu cầu:

Giúp học sinh củng cố kiến thức đã học về hội thoại ở lớp 8 Nắm  các ? châm hội thoại ở lớp 9 là ? châm về & và ? châm về chất Biết vận dụng các ? châm này trong giao tiếp

Tích hợp với phần Văn qua bài “Phong cách Hồ Chí Minh” và tập làm văn “Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh”

II- Chuẩn bị

GV: Nghiên cứu soạn bài

III- Tiến trình lên lớp.

A Tổ chức

B Kiểm tra

ở lớp 8 ta đã  học về hội thoại? Em hãy cho biết hội thoại là gì?

- Hội thoại là nói chuyện với nhau

- [g tham gia hội thoại chủ yếu bằng ngôn ngữ

GV: - Nói đến hội thoại là nói đến giao tiếp Nói đến giao tiếp là ít nhất có g nói, có

g nghe hoặc g viết, g đọc

- Nói đến giao tiếp là nói đến ứng xử, nói năng

- Trong giao tiếp có những quy định tuy không  nói ra thành lời  những g tham gia giao tiếp cần phải tuân thủ Nếu không thì dù câu nói không mắc lỗi gì về ngữ

âm, từ vựng và ngữ pháp giao tiếp cũng sẽ không thành công Những quy định đó  thể hiện qua các ? châm hội thoại Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

Có nhiều ? châm hội thoại, giờ này chúng ta sẽ tìm hiểu hai ? châm

H? Đọc đoạn đối thoại ở SGK? I- NIO châm về !IP

GV: Đây là đoạn đối thoại giữa hai nhân vật An và * Ví dụ: 1/8 SGK

Ba

H? Bạn An hỏi điều gì và bạn Ba trả lời ra sao?

- An hỏi Ba: có biết bơi không?

- Ba trả lời có biết bơi và bơi giỏi

- An hỏi Ba học bơi ở đâu?

- Ba trả lời bạn ấy học bơi 0O O5

H? [ vậy trong cuộc đối thoại này cả An và Ba đều

nói về nội dung gì?

- Cả hai đều nói về việc biết bơi và tập bơi của bạn

Ba

H? Em có nhận xét gì về câu trả lời thứ hai của Ba?

- Câu trả lời * đáp ứng yêu cầu của An

H? Đúng ra Ba phải trả lời  thế nào?

- Tập bơi ở sông, ở ao hay ở hồ

GV: Điều mà An cần biết là địa điểm tập bơi của Ba

còn Ba trả lời bơi “ ở 0O Oa thì không cần trả lời

ai chẳng biết là bơi thì phải di chuyển ở 0O O5

H? [ vậy khi nói cần có yêu cầu gì về nội dung?

- Câu nói phải đúng với yêu cầu giao tiếp

GV: Chúng ta tìm hiểu truyện g “ Lợn O áo mới” *Ví dụ 2

H? Kể lại truyện “Lợn O áo mới”

H? Lẽ ra anh lợn O và anh áo mới cần phải hỏi và

trả lời  thế nào?

-không?

- áo mới: (Nãy giờ) tôi chẳng thấy con lợn nào chạy

qua đây cả

H? Theo em truyện gây g ở chỗ nào? (vì sao truyện

gây gb5

- Vì: các nhân vật đều nói những điều không cần nói,

nói thừa  vậy cốt để khoe mẽ rằng tôi có lợn để

O vợ, tôi có áo mới

H? Qua câu chuyện này em hiểu cần tuân thủ yêu cầu

gì khi giao tiếp?

- Không nên nói nhiều hơn những gì cần nói

H? Qua tìm hiểu 2 ví dụ trên em thấy khi giao tiếp ta - Khi giao tiếp cần nói có nội

ta cần quan tâm đến điểm gì về nội dung? dung

- Nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thiếu, không thừa

GV: Đáp ứng  những yêu cầu này về nội dung là

ta đã đảm bảo yêu cầu về &5

* Bài tập

II- NIO châm về chất H? Đọc “Quả bí khổng lồ” * Ví dụ1: Quả bí khổng lồ

H? Truyện kể cuộc đối thoại giữa ai với ai?

-Hai g bạn, có một g hay nói khoác

H? Truyện có điểm gi đáng gb Truyện phê phán ai?

GV: Sự thật thì không có quả bí to bằng cái nhà

 phê phán anh chàng có tính nói khoác

H? Qua câu truyện em thấy trong giao tiếp cần tránh

điều gì?

- Không nên nói những điều mà mình không tin là

đúng sự thật

GV: k* tình huống; Một hôm bạn A nghỉ học, cô *Ví dụ 2

giáo hỏi:

- Có ai biết vì sao bạn A nghỉ học không?

Em có thể trả lời  thế nào?

- Bạn A nghỉ học vì ốm ạ!

- Có lẽ bạn A nghỉ học vì ốm ạ!

H? Nhận xét của xem hai câu trả lời của hai bạn này

đã đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp *b

- #* biết lý do mà bạn 1 nói bạn ốm thì không

đúng vì không có bằng chứng xác thực

- Bạn thứ hai (có lẽ) * chắc chắn lắm - đúng

H? Từ ví dụ này em hãy cho biết trong giao tiếp cần

tránh điều gì?

- Đừng nói những điều mà mình không có bằng -Trong giao tiếp đừng nói chứng xác thực những điều mà mình không

tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực

GV: Đảm bảo những yêu cầu trên thì giao tiếp đã đảm

bảo ? châm về chất

H? Gọi một học sinh đọc phần ghi nhớ SGK/10

III- Luyện tập

H? Đọc bài tập, bài tập gồm mấy phần? Bài tập yêu Bài tập 4

cầu chúng ta làm gì?

H? Vận dụng ? châm hội thoại về chất và về

& giải thích vì sao khi nói g ta dùng những

cách diễn đạt:

a [ tôi biết, tôi tin rằng, nếu tôi không lầm thì, tôi

nghe nói, theo tôi nghĩ, hình  là…những từ có ý

nghĩa * chắc chắn

H? Theo em để giải thích  ý a ta dựa vào ?

châm hội thoại nào?

- Về chất: Trong giao tiếp không nên nói…xác thực

GV: Để tránh điều này ta có thể dùng những cụm từ

có ý phỏng đoán chứng tỏ ý * chắc chắn để thông

báo tính xác thực hay thông tin mình * ra * 

kiểm chứng

b Vì sao g ta dùng cách diễn đạt:  tôi đã trình

bày,  mọi g điều biết

H? Muốn giải bài tập này ta dựa vào ? châm hội

thoại nào?

- Y? châm về &5

GV: Yêu cầu khi giao tiếp phải nói có nội dung- nội

dung phải đúng yêu cầu giao tiếp, không thừa, không

thiếu- tức là tuân thủ về &5

- [ trong giao tiếp đôi khi để nhấn mạnh ý,

chuyển ý, dẫn ý g nói cần nhắc lại nội dung nào đó

(để tránh thiếu ý) g nói dùng những cụm từ trên để

nhắc lại những nội dung cũ đã nói

H? Đọc truyện g “Có nuôi  không” * Bài tập 3

GV: Đây là câu truyện cổ dân gian, nhân vật không có

tên riêng mà chỉ có tên rất chung: Để tiện theo dõi cô

đặt:

- Anh có em đẻ 7 tháng là A.

- Anh bạn tốt bụng đã an ủi bạn là B

H? Em hiểu vì sao anh A lại lo lắng con anh ta đẻ có

nuôi  không?

Vợ anh ta mới mang thai có 7 tháng đã sinh con thì

đứa con anh A thiếu tháng, tức là bị đẻ non

-> anh A lo con mình khó nuôi

H? Anh bạn tốt bụng đã an ủi bạn điều gì?

- Đừng sợ và * ra bằng chứng: Bà anh B sinh ra bố

anh ta cũng mang thai 7 tháng đẻ non

H? Anh A hỏi lại anh B điều gì?

-Bố anh B đẻ non có nuôi  không?

H? Truyện đáng g ở điểm nào?

-Tất nhiên là bố anh B phải nuôi  thì mới sinh ra

anh B- Anh A hỏi vậy là thừa

H? Trong lời thoại của anh A đã đảm bảo ? châm

hội thoại nào?

]Y? châm về &5

H? Vì sao?

- Trong giao tiếp- nội dung nói phải đáp ứng  nội

dung giao tiếp, không thiếu, không thừa

*0I" dẫn về nhà.

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Làm hoàn chỉnh các bài tập

*Rút kinh nghiệm

- Cần * thêm bài tập, củng cố sau mỗi & kiến thức

Tiết 4

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh

I- Mục đích yêu cầu

Giúp học sinh củng cố lại kiến thức về văn bản thuuyết minh: nắm chắc các ? pháp thuyết minh

Tích hợp với văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh” với Tiếng Việt ở bài : Y? châm hội thoại

Rèn luyện kỹ năng sử dụng một số biện pháp nghệ thuật  miêu tả, so sánh… trong văn bản thuyết minh

II- Chuẩn bị

GV: Nghiên cứu soạn giáo án

HS: Ôn tập lại văn bản thuyết minh.

III- Lên lớp

A Tổ chức

B Kiểm tra

- Thế nào là văn bản thuyết minh? Kể tên các ? pháp thuyết minh?

C Bài mới

H? Thế nào là văn bản thuyết minh? I- Lý thuyết

- Là kiểu văn bản thông dụng trong lĩnh vực đời sống 1- Khái niệm

nhằm cung cấp tri thức khách quan về đặc điểm, tính

chất, nguyên nhân

trong tự nhiên, xã hội bằng ? thức trình bày, giới

thiệu, giải thích

H? Qua đây ta thấy đặc điểm nổi bật của văn bản

thuyết minh khác các thể loại văn bản khác ở chỗ nào?

(Gợi ý: Mục đích của văn bản thuyết minh)

- Cung cấp tri thức (hiểu biết, khách quan về những

để thuyết minh

H? Em hãy kể tên các ? pháp thuyết minh đã 2 Các #IO pháp

học? thuyết minh

- Y? pháp định nghĩa, phân loại, nêu ví dụ, liệt

kê, số liệu, so sánh

H? Em hãy đọc văn bản: Hạ Long- Đá và [O5 II Viết văn bản thuyết minh

có sử dụng một số biện pháp

nghệ thuật.

H? Chỉ ra biện pháp thuyết minh ở văn bản trên? 1 Ví dụ: Hạ Long-Đá và O

- Phân tích,( phân loại)

H?

- Thuyết minh vẻ đẹp ( sự kì lạ) của Vịnh Hạ Long

H? Theo em văn bản này có cung cấp tri thức của đối

-và đá

H? Theo em việc cung cấp tri thức về vẻ đẹp của Vịnh

Hạ Long có dễ thuyết minh không và vì sao?

- Việc cung cấp tri thức về vẻ đẹp kì lạ rất khó vì

không thể đo đếm, nêu số liệu, liệt kê Đặc điểm của

hòn đảo lớn nhỏ, có bao nhiêu động đá, mang hình thù

ra sao… Còn Nguyên Ngọc giới thiệu Hạ Long với Đá

và O đã đem đến cho du khách những cảm giác thú

vị

H? Để giới thiệu  vẻ đẹp kì lạ của Hạ Long tác giả

phải là g  thế nào?

-vẻ đẹp kì lạ của Hạ Long?

- [O tạo nên sự di chuyển và khả năng di chuyển

theo mọi cách tạo nên sự thú vị của cảnh sắc…

- Tuỳ theo góc độ và tốc độ di chuyển của du khách,

Tuỳ theo cả O ánh sáng rọi vào của đảo đá mà

thiên nhiên tạo nên thế giới sống động, biến hoá đến lạ

lùng

H? Để làm nổi bật vẻ đẹp của Đá và O ở các góc độ

từ sự di chuyển, O ánh sáng tác giả đã sử dụng biện

pháp gì?

- Tác giả sử dụng bút pháp miêu tả sinh động, những

biến đổi của hình ảnh đảo đá, biến chúng từ những vật

vô tri thành vật sống động có hồn

H? Miêu tả  vẻ đẹp của Vịnh Hạ Long tác giả sử

dụng biện pháp tu từ nào?

- Nhân hoá để tả các đảo đá: chúng là thập loại

chúng sinh, là thế giới g/ bọn g bằng đá hối hả

trở về

H? Chỉ rõ tác dụng của việc sử dụng các biện pháp

nghệ thuật?

- Tác dụng: giới thiệu Hạ Long không chỉ là đá và

O mà là một thế giới sống có hồn

GV: [ vậy để truyền  cảm xúc và sự thích thú

về sự kì lạ của Vịnh Hạ Long tới g đọc tác giả đã

dùng phép nhân hoá

ngoài các ? pháp thuyết minh tác giả còn sử

dụng các biện pháp nghệ thuật làm cho văn bản thuyết

minh sinh động, hấp dẫn hơn

H? Trong văn bản thuyết minh, ngoài việc sử dụng các 2 Kết luận

? pháp thuyết minh ta còn sử dụng các biện - Muốn cho văn bản thuyết pháp nghệ thuật gì? Tác dụng ? minh  sinh động hấp dẫn H? Việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn

bản thuyết minh phải đảm bảo yêu cầu gì? - Sử dụng thích hợp, góp phần làm nổi bật…

H? Đọc và nêu yêu cầu bài tập? II- Luyện tập

H? Văn bản có tính chất thuyết minh không? * Bài tập 1/13-14

- Đây là một văn bản thuyết minh vì đã cung cấp tri

thức khách quan về loại ruồi

H? Tính chất thuyết minh  thể hiện ở những điểm

nào?

- Thể hiện ở chỗ giới thiệu loài ruồi có hệ thống: tính

chất chung về họ, giống, loài, tập tính sinh sống, đẻ,

đặc điểm có thể tác hại của loài ruồi, ý thức phòng và

diệt ruồi

H? Bài thuyết minh sử dụng ? pháp gì?

- Định nghĩa: thuộc họ côn trùng

- Phân loại: các loại ruồi

- Số liệu: số vi khuẩn, số & sinh sản

- Liệt kê: mắt &O/ chân tiết ra chất dính

H? Trong văn bản thuyết minh sử dụng các biện pháp

nghệ thuật gì?