Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tuần 1 - Bài 1 - Tiết 1 - Đọc hiểu văn bản: Cổng trường mở ra

N¾m ®­îc cÊu t¹o vµ ý nghÜa cña c¸c lo¹i tõ ghÐp HiÓu râ vÒ liªn kÕt v¨n b¶n, mét trong nh÷ng tÝnh chÊt quan träng nhÊt cña VB TiÕt 1 - §äc hiÓu v¨n b¶n : Cổng trường mở ra I.Môc tiªu bµ[r]

Ngày soạn :.

Ngày dạy :

Tuần 1 Bài 1

Văn bản: Cổng

( Lí Lan )

Kết quả cần đạt:

Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái; thấy !() ý nghĩa lớn lao của nhà ,(- đối với cuộc đời mỗi con (-0

Nắm !() cấu tạo và ý nghĩa của các loại từ ghép

Hiểu rõ về liên kết văn bản, một trong những tính chất quan trọng nhất của VB

Tiết 1 - Đọc hiểu văn bản :

Cổng trường mở ra

I.Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh hiểu !() tâm trạng của (- mẹ khi đứa con lần đầu tiên đến

,(- qua đó thấy !() tình cảm và tấm lòng của (- mẹ dành cho con

II.Chuẩn bị đồ dùng :

Sách bài tập,Sách ĐHVB,Bảng phụ

III.Các '( lên lớp:

1.ổn định

2.Kiểm tra: vở ghi, vở soạn và SGK của HS

3.Bài mới

Giới thiệu bài: Em hãy nhớ lại ngày khai ,(- đầu tiên của mình, hãy kể lại cảm

(Q

Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1: dẫn HS đọc và

chú thích

? VB này có cách đọc ntn?

Em hãy đọc văn bản

? Văn bản có xuất xứ ntn ?

H – Giải nghĩa từ: nhạy cảm, háo

Hoạt động của trò

Đọc, tóm tắt ND, chú thích Tình cảm, nhẹ nhàng

Khai ,(-P mở ,(-

buổi đầu tiên

Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích

* Đọc:

* Chú thích -Xuất xứ văn bản :

hức, khai ,(-

? Những từ đó thuộc lớp từ nào đã

học

Hoạt động 2 – Tìm hiểu nội dung

VB

? VB này là lời của ai? Nói về điều

gì?

? Tìm những chi tiết miêu tả việc

làm, cử chỉ của mẹ vào đêm ,(#

ngày khai ,(-

? Qua đó bộc lộ tâm trạng gì của mẹ?

vậy?

? Qua đó em thấy mẹ là (- thế

nào?

? Em có biết 1 câu ca dao, danh ngôn

hay 1 bài thơ nói về tấm lòng (-

mẹ

- “Con là mầm đất (d xanh

Nở trong tay mẹ, mẹ (d mẹ trồng

Hai tay mẹ bế mẹ bồng

Con trong tay mẹ thơm ra giữa đời

Sao tua rua đã lên rồi

Con ơi có cả đất trời bên con

Cho dù đạn réo ( bom

Con trong tay mẹ vẫn ngon giấc nồng

Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng

Ru con tiếng mẹ bay vòng quanh nôi”

? 1(- mẹ đang nói chuyện trực tiếp

Từ () từ HV

Lời của mẹ nói với con trai ;

Ngắm nhìn con ngủ, nghĩ

về những việc con làm, không tập trung trằn trọc,

ko ngủ !() nhớ về ngày

;,(- đtiên của mình

- Vì mẹ rất yêu con, quan tâm đến con, bởi mẹ đã

ấy từ bà ngoại, tình cảm ấy

là 1 sự tiếp nối thế hệ, là truyền thống hiếu học

- “Không có mặt trời thì hoa không nở, không có (-

mẹ thì cả anh hùng và nhà thơ đếu không có” M.G

- Đang tâm sự với chính

- Giải nghĩa từ:

II/ Tìm hiểu VB

* Tâm trạng của

mẹ trong đêm % ngày khai %+ của con :

- xốn xang, bồi hồi

,(# >(# đời đầu tiên của con

- Mẹ có tấm lòng sâu nặng, quan tâm sâu sắc đến con > (- mẹ yêu con vô cùng

là 1 cách thể hiện trong VB biểu cảm

với con không?Theo em (- mẹ

đang nói với ai?

? Cách viết này có tác dụng gì?

? Câu văn nào nói lên tầm quan trọng

của nhà ,(- với thế hệ trẻ?

? Hiểu !() tqtrọng đó, mẹ đã định

nói với con ntn trong buổi ngày mai

khi con đến ,(-V

? Em hiểu “TG kỳ diệu” đó là gì?

? Đọc xong VB, em hiểu thêm điều gì

về mẹ và vai trò của nhà ,(-V

? Tại sao VB có tựa đề “Cổng ,(-

mở ra”-? VB này có cốt truyện và có

H- Quan sát đoạn VB nói về ý nghĩ

của mẹ về giáo dục (# Nhật

Thảo luận:

- TG của điều hay, lẽ phải, của tình

- ánh sáng tri trức nhân loại

- tình bạn, tình thầy trò cao đẹp

- Vô cùng quan trọng

* Khái quát: Qua VB, em hiểu !()

sự quan tâm, chăm lo của mẹ dành

cho con, hiểu !() tqtrọng vô cùng

của ngày đầu tiên đến ,(- – mốc

qtrọng của cuộc đời con > chăm lo

về trí tuệ

-Gọi HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 3:7(# dẫn luyện tập

mình

- Giúp tác giả đi sâu vào TG tâm hồn, miêu tả tinh tế tâm trạng hồi hộp, trăn trở, xao xuyến, bâng khuâng

> Nội tâm nv bộc lộ sâu sắc, đậm chất trữ tình biểu cảm

HS tự bộc lộ

-Không mà chủ yếu chỉ là tâm trạng

- “Ai cũng sau này”

> cả XH qtâm, quyền của trẻ em là !() học tập

- “Đi đi mở ra” > lời

động viên

HS đọc ghi nhớ

-Cảm nghĩ của em về (-

- TG của (# mơ và khát vọng

- TG của niềm vui

> nhà ,(- là tất cả tuổi thơ

* Vai trò của nhà

,(- với thế hệ trẻ

- Cảm nghĩ của em về (- mẹ

trong văn bản “Cổng %+ mở

ra”.Soạn văn bản “Mẹ tôi”.

mẹ trong văn bản “Cổng

,(- mở ra”

- HS trao đổi ý kiến 2 BT (SGK)

* Ghi nhớ:

III/ Luyện tập

-Ngày soạn :

Ngày dạy :

Tiết 2- Văn bản: “Mẹ tôi”

- Etmônđôđơ

Amixi-I Mục tiêu bài học:

- Giúp HS hiểu !() t/d lời khuyên của bố về lỗi của 1 đứa con với mẹ Thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ với con cái

II.Chuẩn bị đồ dùng:

Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn

III Các '( lên lớp:

1 ổn định

2 Kiểm tra:

Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra !() từ văn bản “Cổng ,(- mở ra” là gì?

3 Bài mới

* Giới thiệu: Trong cuộc đời mỗi chúng ta, (- mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức

đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả VB “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1:

7(# dẫn HS đọc tác phẩm tìm

hiểu chú thích

Gọi HS đọc văn bản

? Nêu hiểu biết của em về tác giả

Hoạt động của trò

H - Đọc VB

- Nhà văn ý

Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích

1 Đọc:

2 Chú thích :

- Tác giả:

? VB cần đọc với giọng ntn?

? Em hiểu thế nào là: lễ độ, hối

hận, vong ân bội nghĩa

?

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung

VB

? VB này viết về điều gì?

bố ntn? Z(Q () và kể lại

? Biết !() lỗi lầm của con,

(- cha đã có thái độ ra sao?

Câu nói nào thể hiện? Từ ngữ nào

diễn tả?

? Tìm những từ ngữ, hình ảnh, lời

buồn bã, tức giận của bố?

? Tại sao thể hiện sự tức giận của

mình mà (- bố lại gợi đến

mẹ?

? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi 1

đứa con mất mẹ để giáo dục

enricô?

? Hãy tìm 1 số từ ghép trong

đoạn này nói lên nỗi đau của đứa

con mất mẹ?

? Bố đã thể hiện sự kiên quyết

của mình ntn?

? Bố đã khuyên con phải xin lỗi

mẹ ntn?

giáo dục enricô điều gì?

- Diễn cảm, nhẹ nhàng

HS tóm tắt

- Miêu tả thái độ, tình cảm và những suy nghĩ của (- bố

,(# lỗi lầm của con và sự tôn trọng của ông đối với vợ mình

- Rất tức giận, buồn bã

nhát dao đâm vào tim bố vậy”

“Thà rằng bố không có con, còn hơn là thấy con bội bạc”

- Cho con thấy !() công ơn của mẹ, khơi gợi tình cảm trong con đối với mẹ

H - Đọc đoạn VB “Con sẽ cay

- yếu đuối, chở che, cay đắng,

đau lòng, thanh thản, (d

tâm,

- Bắt con phải xin lỗi mẹ Cho con thời gian thử thách

- Cầu xin mẹ hôn con

- Phải lễ phép, biết kính trọng

và ghi nhớ công ơn của bố mẹ

- Tác phẩm :

- Giải nghĩa từ.

II/ Tìm hiểu VB

1 Thái độ, tình cảm, suy nghĩ của

 + cha

* Với con khi con mắc lỗi lầm:

- buồn bã, tức giận

- nghiêm khắc, kiên quyết phê phán

- giáo dục đạo đức

? Tất cả những thái độ của bố

!() bày tỏ bằng cách viết ntn?

lại gọi con: “enricô của bố ạ .”

– cách viết đó có tác dụng gì?

? Vì thế đã tác động đến enrico ra

sao?

thể hiện tình cảm với mẹ của

enrico ntn?

? 1(- mẹ không trực tiếp xuất

vẫn thấy hiện lên rất rõ nét Vì

sao?

em thấy enrico có một (- mẹ

ntn?

? Cách để cho nv bộc lộ qua cái

nhìn của (- khác có t/d gì?

? Từ hình ảnh (- mẹ hiền

trong tâm hồn con, bố đã viết 1

câu thật hay nói về lòng hiếu

thảo, đạo đức làm (-0 Em hãy

tìm những câu nói ấy

?Tại sao bố không nói chuyện với

-> Bài học ứng xử trong gđ, ở

,(- ngoài XH

và phải thành khẩn sửa chữa lỗi lầm

- Thể hiện tình cảm yêu

- xúc động vô cùng

- Dạy con thủ thỉ, tâm tình, tha thiết, lời giáo huấn thấm sâu vào tâm hồn con

thiết

- enrico !() sống trong 1 gđình hạnh phúc

- Bố đã kể về mẹ cho enrico nghe > (- mẹ xuất hiện qua cái nhìn của bố

> lý giải cho nhan đề “Mẹ tôi”

- Tăng tính khách quan của sviệc, thể hiện tình cảm và thái

độ của (- kể

- “Con hãy nhớ rằng tình yêu

tình cảm thiêng liêng hơn cả

Thật đáng xấu hổ và nhục nhã

cho kẻ nào chà đạp lên tình

Thảo luận:Tình cảm sâu sắc

(- mắc lỗi biết, vừa giữ

!() sự kín đáo, tế nhị không

cho con

mực

* Với mẹ:

Rất trân trọng

2 Hình ảnh  + mẹ:

sinh tất cả vì con > cao cả, lớn lao

GV :“Mẹ tôi” chứa chan tình phụ

tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt đẹp của

những tấm lòng cao cả

Đ Amixi đã để lại trong lòng ta

(- mẹ hiền, đã giáo dục bài

học hiếu thảo đạo làm con

- Rút ra bài học

Hoạt động 3:

7(# dẫn HS luyện tập

bố enrico có nội dung thể hiện

vai trò vô cùng lớn lao của mẹ

2 Liên hệ với bản thân mình xem

đã lần nào nỡ gây ra 1 sự việc

khiến mẹ buồn phiền?

Trình bày suy nghĩ, tình cảm?

IV.HDVN :

-Tại sao nói câu: “Thật đáng

xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào

chà đạp lên tình yêu AB đó”

là 1 câu thể hiện sự liên kết xúc

cảm lớn nhất của (- cha với 1

lời khuyên dịu dàng?

-Soạn văn bản“Cuộc chia tay

của những con búp bê”

làm (- mắc lỗi mất lòng tự trọng

HS- Đọc phần ghi nhớ: SGK

HS – Tự lựa chọn

- Có thể chọn phần ghi nhớ

* Ghi nhớ:SGK

III/ Luyện tập

-Tiết 3: Từ ghép

Ngày soạn:………

Ngày dạy:………

I.Mục tiêu bài học:

- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép !() học từ lớp 6, HS hiểu thêm về các loại

từ ghép và nghĩa của cac loại từ ghép đó

II.Chuẩn bị đồ dùng.

Bài tập, Bảngb phụ

III.Các '( lên lớp:

1 ổ n định

2 Kiểm tra:

VB “Mẹ tôi” đã đem đến cho em bài học gì? hãy đọc 1 đoạn VB mà em cho là sâu sắc nhất?

3 Bài mới:

* Giới thiệu: Lớp 6 các em đã !() học về từ và cấu tạo từ TV Hãy nhắc lại thế nào là từ ghép?

Từ ghép là những từ phức !() tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa

Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại từ ghép và nghĩa

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1:

7(# dẫn HS tìm hiểu về các loại

từ ghép

G – Ghi sẵn VD1, VD2 SGK

? Trong các từ ghép “bà ngoại”,

“thơm phức” tiếng nào là tiếng

chính, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho

tiếng chính?

? Vai trò của tiếng chính, phụ?

? Quan hệ giữa tiếng chính và

phụ? Nhận xét về vị trí của tiếng

chính?

? Các tiếng trong 2 từ ghép “Quần

áo” “Trầm bổng” có quan hệ với

nhau ntn? Có phân ra tiếng chính,

Hoạt động của trò

* Xét VD:

H- Đọc VD1

- bà ngoại, thơm phức

- tiếng chính là chỗ dựa Tiếng phụ bổ sung nghĩa cho t.chính

- không ngang hàng

- tiếng chính đứng ,(#

H- Đọc VD2

Nội dung cần đạt I/ Các loại từ ghép

* Ví dụ:

-bà ngoại -thơm phức

tiếng phụ không?

? Theo em có mấy cách ghép tạo

ra mấy kiểu từ ghép?

G: Kiểu ghép các tiếng không

ngang hàng nhau về nghĩa có tiếng

C – P gọi là từ ghép C – P

? Thế nào là từ ghép C – P?

G: Kiểu ghép những tiếng ngang

hàng, bình đẳng về NP tạo ra từ

ghép đẳng lập

? Từ ghép đẳng lập là gì?

Hoạt động 2 – 7(# dẫn HS

tìm hiểu nghĩa của từ ghép? So

sánh nghĩa của từ “bà ngoại” với

nghĩa của từ “bà” (lớp 6 đã học

cách giải nghĩa)

? Cả bà nội và bà ngoại đều có

nghĩa của 2 từ này khác nhau Vì

sao?

? Z(d tự “thơm”, “thơm phức”

? So sánh nghĩa của từ ghép C- P

với nghĩa của tiếng chính?

Vậy từ ghép C-P có t/c gì?

? So sánh nghĩa của từ “quần áo”

với nghĩa của mỗi tiếng “quần”,

“áo”

- bình đẳng, ngang hàng

- 2 cách > 2 kiểu

- từ ghép C – P có tiếng C &

tiếng P bổ sung nghĩa cho tiếng C Tiếng C đứng ,(#

tiếng P đứng sau

- Cho VD về 2 loại từ ghép H- 2 em lên bảng điền BT2, 3 (1 nửa SGK)

- Đọc phần ghi nhớ: SGK

- Quan sát VD1 trên bảng

- bà: (- đàn bà sinh ra mẹ (cha)

bà ngoại: sinh ra mẹ

bà nội: sinh ra cha

- Do t/dụng bổ nghĩa của tiếng phụ

- Thơm: có mùi thơm dễ chịu khiến (- ta thích ngửi

- Thơm phức: rất thơm

- Thơm mát: nhẹ nhàng, tự nhiên

- Hẹp hơn, cụ thể hơn

- Quần: 1 thứ trang phục có 2

thể

- áo: , phía trên cơ thể

1 Từ ghép C-P

2 Từ ghép đẳng lập

* Ghi nhớ:SGK

II/ Nghĩa của từ ghép

- Từ ghép C-P có tính chất phân nghĩa

? Z(d tự “trầm bổng”

? So sánh nghĩa của từ ghép ĐL

với nghĩa của từng tiếng?

Vậy từ ghép ĐL có t/c gì?

G: K( tình huống

Có 1 bạn nói: “tớ mới mua 1 cuốn

sách vở” Theo em bạn ấy nói “1

cuốn sách vở” là đúng hay sai Vì

sao? Chữa lại cho đúng

G: chốt, những đơn vị kiến thức

cần nhớ

Hoạt động 3:

Sau BT 1, 2, 3 rút ra kết luận

Sau BT 5rút ra kết luận

IV.HDVN:

- BT 6, 7

- Học thuộc ghi nhớ

- Và chuẩn bị tiết 4

- Quần áo: chỉ trang phục nói chung mang nghĩa khái quát

- Trầm: âm thanh ở mức độ thấp

- Bổng:

cao

- Trầm bổng: âm thanh lúc cao lúc thấp nghe vui tai

- Có nghĩa kquát hơn

H- Đọc ghi nhớ SGK

Chia nhóm:

- Sách vở là từ ghép ĐL mang nghĩa kquát, chỉ chung > sai

- Sách, vở là D chỉ vật tồn tài I(# dạng cá thể nên có thể

đếm !()

> trong giao tiếp phải kết hợp từ cho chính xác, đúng nghĩa

- Làm BT SGK

- Từ 1 tiếng có nghĩa ta có thể tạo ra rất nhiều từ ghép khác nhau cả ĐL và C-P

Các tiếng phụ tuy có tác dụng phân nghĩa để cấu tạo từ ghép làm tên gọi của 1 loại sự vật

tiếng phụ để suy ra 1 cách máy móc, hiểu sai

- Từ ghép đẳng lập

có tính chất hợp nghĩa

* Ghi nhớ

III/ Luyện tập

BT 1, 2, 3 BT4 đã làm trong qtrình lý thuyết BT5

-Tiết 4: Liên kết trong văn bản

Ngày soạn :

Ngày dạy :

I.Mục tiêu bài học:

Giúp HS thấy: muốn đạt !() mục đích giao tiếp thì VB phải có tính liên kết (về hthức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa)

Vận dụng kiến thức đã học để >(# đầu xây dựng !() những VB có tính liên kết

II.Chuẩn bị đồ dùng:

Bảng phụ, Văn bản mẫu

III.Các '( lên lớp:

1 ổn định

2 Kiểm tra: Có mấy loại từ ghép? nghĩa của từ ghép?

3 Bài mới:

* Giới thiệu: HS nhắc lại VB là gì? VB có những t/chất nào?

VB là các tác phẩm văn học và văn kiện ghi bằng giấy tờ

VB là 1 thể thống nhất và trọn vẹn về nội dung ý nghĩa, hoàn chỉnh về hình thức

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1: A+

dẫn HS tìm hiểu về liên

kết và 2AB tiện liên

kết trong VB

? Những câu trong VD

!() trích trong VB

nào? ndung 3?

? Theo em, nếu bố

enrico chỉ viết mấy câu

Hoạt động của trò

* Xét VD H- Đọc đoạn VB VD1.a SGK

- “Mẹ tôi”

kết, không nối liền Mỗi câu mang 1

Nội dung cần đạt I/ Liên kết và *'F% tiện liên kết trong VB

1 Tính liên kết trong VB

này thì enrico có hiểu

điều bố muốn nói

không?

? Nêu lý do?

? Muốn cho đoạn văn

có thể hiểu !() thì nó

phải có tính chất gì?

? Đoạn văn thiếu ý gì

mà trở nên khó hiểu?

? Em hãy sửa lại đoạn

văn để En hiểu !() ý

bố

? Nhắc lại nội dung

chính của VB “Mẹ tôi”

? Chỉ ra sự thiếu liên

kết trong đoạn văn?

? Hãy sửa lại để thành

1 đoạn văn có nghĩa

? Từ ngữ “còn bây giờ”

và từ “con” giữ vai trò

gì trong câu văn đoạn

văn?

? Từ 2VD cho biết

1VB có tính liên kết

,(# hết phải có điều

kiện gì?

? Cùng với điều kiện

ấy các câu trong VB

nội dung khác nhau

- Liên kết H- Đọc ghi nhớ 1

H - Đọc đoạn văn 1.a

- ý lộn xộn, không rõ ràng

- thiếu cái tâm trạng, thái độ của

(- cha với sự thiếu lễ độ của enrico

> đoạn văn đã !() liên kết về nội

chung: sự xúc cảm ban đầu rất mạnh

mẽ khi bố biết con vô lễ với mẹ H- đọc đoạn văn VD2.b

- câu 2 thiếu từ nối “còn bây giờ”

- “đứa trẻ” > sai > diễn đạt thiếu mạch lạc, đoạn văn khó hiểu

ngôn ngữ dùng để liên kết VB

- thống nhất về nội dung, trọn vẹn về hình thức (hoàn chỉnh)

- từ, câu

Liên kết là một trong những tính chất quan trọng nhất của VB

2 HJ tiện liên kết trong VB

* Liên kết về nội dung

chủ đề chính, gắn bó chặt chẽ

diện hình thức ngôn ngữ

- Cảm nghĩ em  (- mẹ

trong văn ? ?Cổng %+ mở

ra? ??.Soạn văn “Mẹ tôi”.

mẹ văn ? ?Cổng

, (-  mở ra? ??

- HS trao đổi...

III Các ''( lên lớp:

1 ổn định

2 Kiểm tra:

Bài học sâu sắc mà em rút !() từ văn ? ?Cổng , (-  mở ra? ?? gì?

3 Bài mới

*...

- Liên kết H- Đọc ghi nhớ

H - Đọc đoạn văn 1. a

- ý lộn xộn, không rõ ràng

- thiếu tâm trạng, thái độ

 (- cha với thiếu lễ độ enrico

> đoạn văn !()