- Chơi chữ thường được dùng phổ biến trong văn thơ, đặc biệt là trong thơ trào phúng, câu đối, câu đố 2- HDVN - Häc bµi.. Người thực hiện: Hà Đức Thụ - Trường phổ thông DTNT Yên Lập Lop7[r]
Trang 1Giaựo aựn Ngửừ vaờn 7 - Naờm hoùc 2009 - 2010
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Ngửụứi thửùc hieọn: Haứ ẹửực Thuù - Trửụứng phoồ thoõng DTNT Yeõn Laọp 170
Ngày soạn : 27/11/2009
Ngày giảng7A:
7B:
Tuần: 15 - Tiết: 59
Chơi chữ
A Mục tiêu.
Giúp học sinh hiểu thế nào là chơi chữ, các cách chơi chữ thường dùng
Bước đầu cảm nhận được cái hay, lí thú do hiệu quả nghệ thuật của biện pháp
chơi chữ đem lại
Rèn kĩ năng phân tích, cảm nhận và vận dụng chơi chữ đơn giản trong nói và viết
C Chuẩn bị:
Gv: G/án; Dụng cụ dạy học
Hs: Học bài, chuẩn bị bài
C- Tổ chức các hoạt động dạy-học
*HĐ1- Khởi động
1- Tổ chức lớp
- 7A : Có mặt…….HS ; Vắng mặt… HS(……….)
- 7B : Có mặt…….HS ; Vắng mặt… HS(……….)
2- Kiểm tra bài cũ:
+ Câu hỏi:
Câu 1: Điệp ngữ là gì? Tác dụng? Đoạn thơ sau, tác giả sử dụng dạng điệp ngữ nào?
"Cháu chiến đấu hôm nay Vì lòng yêu tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc"
Gợi ý: Điệp ngữ cách quãng
3- Bài mới( Giới thiệu):
* HĐ2- Hướng dẫn đọc hiểu văn bản
*Ngữ liệu
- Hs đọc ví dụ, nhận xét nghĩa của các
từ “ lợi ” trong bài ca dao
? Việc sử dụng từ “ lợi ” ở câu cuối
bài ca dao là dựa vào hiện tượng gì
của từ ngữ? ( Đồng âm )
? Việc sử dụng từ “lợi ” như trên có
tác dụng gì?
? Vậy em hiểu chơi chữ là gì?
- Hs đọc ghi nhớ
- Hs đọc kĩ ví dụ
*Ngữ liệu
? Chỉ rõ lối chơi chữ trong các ví dụ?
I Bài học
1 Thế nào là chơi chữ?
- Lợi 1: lợi ích, thuận lợi
- Lợi 2: lợi răng
(Có thể hiểu là lợi ích, lợi lộc)
-> Lợi dụng hiện tượng đồng âm để tạo sự bất ngờ, thú vị, hài hước mà ko cay độc: Bà đã già rồi sao còn tính lấy chồng.
2 Ghi nhớ: sgk (164).
2 Các lối chơi chữ.
(1)- “ranh tướng”: trại âm ~ giễu cợt Na va
- “nồng nặc” >< “ tiếng tăm” tương phản về
Lop7.net
Trang 2Giaựo aựn Ngửừ vaờn 7 - Naờm hoùc 2009 - 2010
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Ngửụứi thửùc hieọn: Haứ ẹửực Thuù - Trửụứng phoồ thoõng DTNT Yeõn Laọp 171
Nêu tác dụng của lối chơi chữ đó?
? Tìm thêm ví dụ về chơi chữ?
( Ví dụ:
Đi tu phật bắt ăn chay
Trăng bao nhiêu tuổi trăng già )
? Chơi chữ thường được sử dụng ntn?
- Hs đọc ghi nhớ (165)
* HĐ3- Hướng dẫn luyện tập
- Gv chia nhóm hs làm bài tập
- Hs thảo luận, trình bày, bổ sung
- Gv nhận xét, chốt đáp án
- Hs đọc thêm (166)
- Gv cho bài tập Hs phân tích hiện
tượng chơi chữ
a, Xôi ăn chả ngon
b, Cóc chết để nhái mồ côi
Chẫu ngồi chẫu khóc: chàng ơi là
chàng!
c, Bao giờ thong thả lên chơi nguyệt
Nhớ hái cho xin nắm lá đa
- Gv chốt đáp án
ý nghĩa ~ châm biếm, đả kích Na Va
(2) Điệp phụ âm đầu “m”: dí dỏm, vui vẻ (3) “ cá đối ” - “ cối đá ”,
“mèo cái”- “mái kèo”
-> Cách nói lái
(4) “Sầu riêng” ~ Lợi dụng từ nhiều nghĩa, trái nghĩa
2 Ghi nhớ: sgk (165)
III Luyện tập.
1 Bài 1:
Chơi chữ theo cách dùng từ đồng âm và từ có nghĩa gần gũi nhau
- Liu điu, rắn, hổ lửa, mai gầm, ráo, lằn, trâu
lỗ, hổ mang
Đều chỉ loài rắn
2 Bài 2 Các sự vật gần gũi nhau:
Thịt - mỡ - nem chả
Nứa - tre - trúc - hóp
3 Bài 3: Hiện tượng đồng âm “Khổ tận cam lai”
- Cam: - Chỉ 1 loại quả
- Chỉ sự vui vẻ, hạnh phúc, tốt đẹp
3 Bài 4
a, Hiện tượng đồng âm
b, - Cóc, nhái, chẫu chàng: cùng trường nghĩa
- Từ nhiều nghĩa: Chàng
c, Nguyệt - lá đa - cây đa có chú cuội: ~ cùng trường nghĩa
*HĐ4- Hoạt động nối tiếp
1- Câu hỏi và bài tập củng cố kiến thức.
- Khái niệm, các lối chơi chữ
- Chơi chữ thường được dùng phổ biến trong văn thơ, đặc biệt là trong thơ trào phúng, câu đối, câu đố
2- HDVN
- Học bài Bài tập 3
- Chuẩn bị: Làm thơ lục bát
( Đặc điểm thơ lục bát Tập làm 1 bài khoảng 4-8 câu)
Lop7.net