Người thực hiện: Hà Đức Thụ - Trường phổ thông DTNT Yên Lập Lop7.net... *HĐ3-Hướng dẫn luyện tập Tìm những câu tục ngữ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với những câu tục ngữ đã học trong bµi n[r]
Trang 1Ngày soạn : 10/01/2010
Ngày giảng7A:
7B:
Tuần: 21 - Tiết: 77
Tục ngữ về con người và xã hội
A Mục tiêu
Giúp học sinh hiểu !" kinh nghiệm sống, đồng thời là lời khuyên của nhân dân
Nắm !" một số hình thức diễn đạt (so sánh, ẩn dụ, ) của những câu tục ngữ trong bài học
Rèn học thuộc lòng, cảm thụ về tục ngữ.
B - Chuẩn bị:
- GV: G/án, một số câu ca dao, tục ngữ
- HS: Soạn, chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi
C- Tổ chức các hoạt động dạy-học
*HĐ1- Khởi động
1- Tổ chức lớp
- 7A : Có mặt…….HS ; Vắng mặt… HS(……….)
- 7B : Có mặt…….HS ; Vắng mặt… HS(……….)
2- Kiểm tra bài cũ:
+ Câu hỏi:
Câu 1 Đọc thuộc lòng các câu tục ngữ về thiên nhiên -LĐSX? đặc điểm về hình thức
của tục ngữ?
Gợi ý:
chẽ
Câu 2: Đọc thuộc lòng các câu tục ngữ về thiên nhiên -LĐSX? Nghĩa của từ "Cần"
trong câu tục ngữ "Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống":
Gợi ý: Chăm chỉ, chịu khó
3- Bài mới( Giới thiệu):
* Đọc sgk (Chú ý nhấn ở vần)
? Về nội dung, có thể chia vb này
thành 3 nhóm nói về phẩm chất, học
tập tu dưỡng, quan hệ ứng xử.
Hãy sắp xếp các câu tục ngữ trên vào
3 nhóm?
? Đặc điểm giống nhau về ND, HT của
3 nhóm vb trên?
- Ngắn, có vần nhịp, dùng so sánh, ẩn
dụ, nêu kinh nghiệm, bài học về con
I Tiếp xúc văn bản
1 Đọc , chú thích (sgk)
2 Bố cục.
- Tục ngữ về quan hệ, ứng xử: 7,8,9
Trang 2?Tìm hiểu nội dung, nghệ thuật
?ý nghĩa, liên hệ mở rộng của từng
câu tục ngữ
*Liên hệ : !) sống đống vàng ;
!) là vàng, của là ngãi ; !) làm
nào :
( Răng, tóc được nhận xét trên phương
diện thẩm mĩ, là những chi tiết nhỏ nhất.)
? Từ câu này em có thể suy rộng ra
điều gì?
? Nhận xét về hình thức? “ Đói, rách”,
"Sạch, thơm” chỉ về điều gì ở con
+ Đói, rách: khó khăn thiếu thốn về vật
chất.
+ Sạch, thơm: Những phẩm chất tốt đẹp
mà con người cần có
? Câu tục ngữ có ý nghĩa ntn?
- Liên hệ:
Chết trong còn hơn sống đục.
Giấy rách phải giữ lấy lề.
? Nhận xét đặc điểm ngôn từ? ý nghĩa
của câu tục ngữ?
? Thực chất của “học gói, học mở” là
gì?
- Liên hệ:
Ăn trông nồi, ngồi trông hướng.
II Phân tích:
1 Những kinh nghiệm và bài học về phẩm chất con người.
* Câu 1:
- Nội dung : !) quý hơn của, quí hơn gấp bội lần
- ý nghĩa :
* Câu 2:
- Nội dung: Những chi tiết nhỏ nhất cũng làm
- ý nghĩa:
chăm sóc răng, tóc cho sạch đẹp
+ Hãy biết hoàn thiện mình từ những điều nhỏ nhất
+ Thể hiện cách nhìn nhận, đánh giá, bình
* Câu 3:
- Nội dung:
+ Nghĩa đen: Dù đói vẫn phải ăn uống sạch
sẽ, dù quần áo rách vẫn phải giữ cho sạch cho thơm
+ Nghĩa bóng: Dù nghèo khổ, thiếu thốn vẫn phải sống trong sạch Không phải vì nghèo khổ mà làm bừa, phạm tội
- ý nghĩa:
+ Tự nhủ, tự răn bản thân
2 Những kinh nghiệm và bài học về học tập
tu dưỡng.
* Câu 4:
- Nội dung:
Ăn nói phải giữ phép tắc, phải biết học xung quanh, học để biết làm, biết giao tiếp với mọi
Trang 3Ăn tùy nơi, chơi tùy chốn.
Một lời nói dối, sám hối bảy ngày.
Nói hay hơn hay nói.
- Câu 5,6:
? Giải nghĩa các từ trong câu tục ngữ?
Nghĩa của câu tục ngữ là gì?
? Bài học nào !" rút ra từ kinh
nghiệm đó?
? 2 câu tục ngữ có mâu thuẫn nhau
ko? Vì sao?
(2 câu bổ sung ý nghĩa cho nhau, cùng đề
cao việc học tập.)
? Tìm hiểu nghĩa, rút ra bài học
- Liên hệ:
Lá lành đùm lá rách.
Tiên trách kỉ, hậu trách nhân.
Bầu ơi thương lấy
? Câu tục ngữ nói với ta điều gì
? Về hình thức, vb tục ngữ này có gì
đặc biệt? Vì sao nhân dân chọn hình
thức ấy?
+ Lời khuyên tự nhiên, thấm thía
+ Diễn đạt:
- Bằng so sánh câu 1,6,7
- Bằng hình ảnh ẩn dụ câu 8,9
- Bằng từ và câu có nhiều nghĩa câu
2,3,4,8,9
? Khái quát giá trị nội dung và nghệ
thuật?
- ý nghĩa:
Nhấn mạnh việc học toàn diện, tỉ mỉ
* Câu 5:
- Không thầy dạy bảo sẽ không làm !" việc gì thành công
- ý nghĩa:
+ Phải tìm thầy giỏi mới có cơ thành đạt + Không !" quên công ơn của thầy
* Câu 6:
- Đề cao ý nghĩa của việc học bạn
- ý nghĩa;
+Phải tích cực, chủ động trong việc học tập + Muốn học tốt phải mở rộng sự học ra xung quanh, nhất là liên kết sự học với bạn bè,
đồng nghiệp
3 Những kinh nghiệm và bài học về quan
hệ ứng xử.
* Câu 7:
mình
- ý nghĩa:
+ Hãy sống bằng lòng nhân ái, vị tha
+ Không nên sống ích kỉ
* Câu 8:
- ý nghĩa:
+ Không !" lãng phí
bội quá khứ
* Câu 9:
- Đoàn kết sẽ tạo thành sức mạnh, chia rẽ sẽ không việc nào thành công
- ý nghĩa : Tránh lối sống cá nhân ; Cần có tinh thần tập thể trong lối sống và làm việc
III Tổng kết.
1 Nội dung.
2 Nghệ thuật.
* Ghi nhớ: sgk (13).
Trang 4*HĐ3-Hướng dẫn luyện tập
Tìm những câu tục ngữ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với những câu tục ngữ đã học trong bài này
Gợi ý: Tham khảo các câu tục ngữ sau:
- Đồng nghĩa:
+ Người sống hơn đống vàng.
+ Lấy của che thân, không ai lấy thân che của.
+ Uống nước nhớ nguồn.
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
+ Nhiễu điều phủ lấy giá gương.
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
- Trái nghĩa:
+ Của trọng hơn người.
+ Ăn cháo đá bát.
+ Được chim bẻ ná, đước cá quên nơm.
*HĐ4- Hoạt động nối tiếp
1- Câu hỏi và bài tập củng cố kiến thức.
- Qua vb, em hiểu những quan điểm, thái độ sâu sắc nào của nhân dân?
- Cảm nghĩ của em về sức sống của những câu tục ngữ này trong đời sống hiện tại?
2- HDVN
- Học thuộc vb Em thấm thía nhất lời khuyên từ câu tục ngữ nào? Vì sao?
- K! tầm các câu tục ngữ cùng chủ đề
- Chuẩn bị: Rút gọn câu