GV choát cho HS ghi baøi Phaân tích Ñ2 & Ñ3 HS đọc diễn cảm lại đoạn thơ GV treo bức tranh minh hoạ phóng to ; HS ngắm, so sánh với hình aûnh thô Cảnh rừng núi ngày xưa hiện lên -Đó là c[r]
Trang 1TUẦN 19 Tiết: 73 Văn Bản
NHỚ RỪNG
Thế Lữ
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp Hs:
-Cảm nhận được niềm khát hkao tự do mãnh liệt, nỗi chán giét sâu sắc cái thực tại tù túng, tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú.
-Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ.
II.CHUẨN BỊ:
GV: SGK< SGV, tư liệu, giáo án…
HS: SGK, vở ghi, soạn bài…
III.LÊN LỚP
1.Ổn định
2.Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
3.Bài mới
GTBM: "Thơ mới" là một phong trào thơ có tính chất lãng mạn, tự do, phóng khoáng
phát triển rầm rộ từ 1932- 1945, gắn liền với các tên tuổi như Thê Lữ, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Nguyễn Bính… Với một hồn thơ dồi dào, đầy lãng mạn, Thế Lữ đã góp phần quan tọng vào việc đổi mới thơ ca & đem lại chiến thắng cho thơ mới
Nhớ rừng là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của Thế Lữ & là tác phẩm góp phần
mở đường cho sự thắng lợi đó Hôm nay, cô cùng các em sẽ tìm hiểu để thấy rõ giá trị nội dung & nghệ thuật của bài thơ
TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
HỌC
HĐ1
HĐ2
?
?
Hướng dẫn đọc-tìm hiểu chú
thích
-Giọng thơ khi u uất, bực dọc,
dằn vặt,khi thì say sưu, tha thiết,
hùng tráng
GV: đọc mẫu ; HS đọc
-GV kiểm tra việc HS đọc phần
Chú thích, lưu ý những từ Hán
Việt cổ
Hướng dẫn đọc-hiểu văn bản
Bài thơ được làm theo thể thơ
gì? Em hiêủå gì về thể thơ đó?
Mạch cảm xúc, tâm trạng của
nhân vật trữ tình-con hổ trong
vườn bách thú-có thể được chia
làm mấy đoạn? Trong những
-Thể thơ 8 chữ
-Bài thơ chia làm 5 đoạn nhưng thực chất cảm xúc-tâm trạng của nhân vật trữ tình được đặt trong thế
I.ĐỌC-TÌM HIỂU CHÚ THÍCH
II.ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
1 Thể thơ: 8 chữ
2 Bố cục: 2 cảnh -Đ1+ Đ4 (cảnh thực tại ở vườn bách thú) Đ2+ Đ3 (cảnh mộng tưởng, dĩ vãng)
Trang 2?
?
?
?
?
đoạn ấy, lại có khái quát đặc sắc
về bố cục của bài thơ này như
thế nào?
Phân tích VB: Đ1&Đ4)
Câu thơ đầu tiên có những từ
nào đáng lưu ý? Vì sao?
Thử thay các từ gậm, & khối
bằng những từ khác So sánh ý
nghĩa biểu cảm của chúng?
Vì sao con hổ lại căm hờn đến
thế?
Tư thế nằm dài trông ngày tháng
dần qua nói nên tình thế gì của
hổ?
Yêu cầu HS: tìm hiểu, suy
nghĩ, phân tích, đối chiếu &
trả lời
1HS đọc lại đoạn 4
Cảnh vườn bách thú hiện ra dưới
cái nhìn của chúa sơn lâm như
thế nào?
Em có nhận xét gì về giọng điệu
của đoạn thơ này? Nó có tác
dụng gì?
GV chốt cho HS ghi bài
Phân tích Đ2 & Đ3
HS đọc diễn cảm lại đoạn thơ
GV treo bức tranh minh hoạ
phóng to ; HS ngắm, so sánh với
hình ảnh thơ
Cảnh rừng núi ngày xưa hiện lên
trong nỗi nhớ của con hổ như thế
đối lập-tương phản giữa hiện tại & quá khứ…
-Hai từ lưu ý: gậm và khối
-Đông từ gậm thể hiện sự
gậm nhấm đầy uất ức và bất lực của hổ khi bị mất tự do
-Nó gậm một khối căm
hờn không sao hoá giải
được, không làm cách nào để tan bớt, vợi bớt
……căm hờn, uất ức vì bị mất tự do đã đóng vón, kết tụ thành khối, thành tảng…
-Từ chỗ là chúa tể của
muôn loài nay bị sa cơ
ngục tù, để làm trò lạ mắt, đồ chơi cho đám người nhỏ bé.Hổ ngao ngán, căm uất nhưng không thể vượt ra ngoài được nên đành nằm dài, buông xuôi, bất lực,ngày đêm gậm nhấm khối căm hờn
-cảnh đáng chán, đáng khinh, đáng ghét vì đó là cảnh tầm thường giả dối, sửa sang, tỉa tót…
-cách ngắt nhịp ngắn, dồn dập …… Hổ ngao ngán, chán ghét cao độ
-Đó là cảnh rừng núi thiêng liêng, hùng vĩ (bóng cả, cây già, gió
3.Phân tích VB: a.Cảnh con hổ ở vườn bách thú
Tâm trạng bất lực và thái độ ngao ngán, chán ghét cao độ của con hổ trong cảnh ngộ bị tù hãm ở vườn bách thú.
b.Cảnh con Hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ của nó.
Lop8.net
Trang 3?
?
?
nào? Con hổ xuất hiện trong tư
thế ra sao?
Đọc 2 câu thơ:
Ta bước chân lên, dõng dạc,
đường hoàng
Lượn tấm thân như sóng cuộn
nhịp nhàng.
Hãy nhận xét về nhịp thơ, hình
ảnh thơ
Aûnh hưởng của chúa rừng khi nó
xuất hiện đối với muôn loài như
thế nào? Tâm trạng của nó khi
ấy ra sao?
Có ý kiến cho rằng đoạn thơ như
bộ tranh tứ bình độc đáo về
Chúa sơn lâm Ý kiến của em?
Phân tích cái hay của câu thơ
biểu cảm cuối đoạn
Yêu cầu HS bàn luận, phát
biểu.
GVt/g: Nhũng câu thơ cuối, tràn
ngập cảm xúc buồn thương, thất
vọng, nhớ tiếc… Đó không chỉ là
tâm trạng của con hổ mà được
đồng cảm sâu xa trong tâm trạng
của cả một lớp người Việt Nam
trong thời nô lệ, mất nước nhớ
về quá khứ hào hùng của dân
tộc, đất nước mình
GV chót cho HS ghi bài
gào, thét núi, lá gai, cỏ sắc…)
Chúa sơn lâm xuất hiện:
Ta bước………
Lượn ……… nhịp nhàng …
Tiếng gầm-Bàn chân-Tấm thân-Bước đi-Mắt quắc-Mọi vật đều im.
……Vừa mạnh mẽ, đe doạ vừa khôn khéo, nhẹ nhàng, vừa uy nghi dũng mãnh vừa mềm mại, uyển chuyển
-Hổ cảm thấy hài lòng, thoả mãn, tự hào về oai vũ của mình
Đó là 4 cảnh:
1 Đêm vàng-trăng tan trong suối vàng;
2 Ngày mưa chuyển bốn phương ngàn;
3 Bình minh cây xanh nắng gội, rộn rã tiếng chim;
4 Hoàng hôn đỏ máu, mảnh mặt trời đang chết
Hoà vào từng cảnh, hổ hiện ra mỗi lúc mỗi vẻ:
-Một thi sĩ đầy lãng mạn đang thưởng thức vẻ đẹp của đêm trăng rừng bên bờ suối vắng
-Một đế vương oai vũ đang yên lặng ngắm giang sơn nhất khoảnh của mình
-Một chúa rừng đang ru mình trong giấc ngủ bởi tiếng hót rộn ràng của muôn loài chim rừng
-Một ông Kễnh đang khao khát chờ đợi bóng đêm để mặc sức tung
Đ2: Vẻ đẹp uy nghi, dũng mãnh vừa mềm mại, uyển chuyển của
Trang 4?
HĐ3
?
?
Phân tích đoạn thơ cuối cung:
Đoạn cuối mở đầu & kết thúc
bằng hai câu biểu cảm mở đầu
bằng từ Hỡi nói lên điều gì?
Tìm hiểu những nét đặc sắc về
nghệ thuật bài thơ
Bài thơ tràn đầy cảm xúc lãng
mạn Vậy, điều đó được thể hiện
ở những đặc điểm chủ yếu nào?
Hướng dẫn tổng kết:
HS đọc và suy nghĩ về mục ghi
nhớ SGK
Tại sao tác giả không nói thẳng
tâm trạng, cảm xúc của mình mà
lại mượn lời con hổ bị nhốt trong
v bách thú?
Vì sao có thể nói bài thơ đã
khơi gợi lòng yêu nước thầm kín
của người dân mất nước những
năm 30 thế kỉ trước?
Yêu cầu HS thảo luận, phát
biểu
1 HS đọc hghi nhớ SGK
GV hướng dẫn HS luyện tập:
1 Chú ý những động từ, tính
từ, những từ cảm thán,
những quan hệ từ được thể
hiện trong những nhịp thơ
thay đổi
2 Cho HS về nhà viết
hoành nơi vương quốc rộng lớn, đầy bí hiểm của mình
- Đưa tâm trạng bức xúc của nhân vật trữ tình-con hổ lên đỉnh cao sự chán ngán, u uất, thất vọng, bất lực Tuy nhiên Hổ không hề đầu hàng, nó vẫn nhớ về giang sơn , thời oai hùng vàng son của nó
-Hình ảnh con hổ bị nhốt trong vườn bách thú đã dược nhân hoá cao độ trở thành hình ảnh ẩn dụ- tượng trưng để một cách kín đáo mà vẫn rõ ràng nói lên tâm tư & ước vọng của nhà thơ…
chúa sơn lâm.
Đ3: Nỗi nhớ tiếc khôn nguôi của con hổ đối với quá khứ huy hoàng và đầy oanh liệt.
4.Đặc sắc nghệ thuật: -Cả bài thơ tràn đầy cảm xúc lãng mạn -Biểu tượng đẹp, phù hợp để thể hiện chủ đề bài thơ
-Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình
Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú
III.TỔNG KẾT GHI NHỚ SGK
Lop8.net
Trang 74.Củng cố:
-HS đọc lại ghi nhớ
-Chủ đề và nghệ thuật của bài thơ?
5 Dặn dò: -Về nhà học thuộc bài thơ, phân tích lại bài thơ -Soạn bài : Ôâng đồ
+ Tìm hiểu chủ đề bài thơ?
+Bố cục bài thơ & hướng phân tích bài thơ?
+ Phân tích cái hay của những câu thơ
-Giấy đỏ buồn không thắm.
Mực đọng trong nghiên sầu.
-Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài trời, mưa bụi bay.
Tiết: 74 Văn bản:
ÔNG ĐỒ
Vũ Đình Liên
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp HS:
-Cảm nhận được tình cảnh tàn tạ của nhâ vật ông đồ, qua đó thấy được niềm cảm thương & nỗi nhớ tiếc ngậm ngùi của tác giả đối với cảnh cũ người xưa gắn liền với một nét đẹp văn hoá cổ truyền
-Thấy được sức truyền cảm nghệ thuật đặc sắc của bài thơ
II.CHUẨN BỊ:
GV: SGK< SGV, giáo án, tư liệu
HS: SGK, vơ nghi, soạn bài…
III.LÊN LỚP
1 Ổn định
2 Bài cũ:
-Đọc thuộc lòng Đ1-Đ4 bài thơ Nhớ rừng và trả lời câu hỏi:
-Từ các từ ngữ: gậm, khối căm hờn, nằm dài, khinh, chịu… phân tích tư thế, tâm trạng của con
hổ bị nhốt trong vườn bách thú?
-Đọc thuộc lòng Đ2, bài thơ Nhớ rừng và trả lời câu hỏi: Phân tích vẻ đẹp tạo hình của 2 câu
thơ: Ta bước chân lên… sóng cuộn nhịp nhàng.
3.Bài mới:
GTBM: Vũ Đình Liên là một trong những nhà thơ mới lãng mạn đầu tiên ở nước ta, vừa
là nhà giáo, nhà nghiên cứu, dịch thuật văn học Ôâng đồ là bài thơ nổi tiếng nhất của
ông.Hôm nay, cô cùng các em sẽ tìm hiểu bài thơ đó.
Trang 8TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
HỌC
HĐ1
HĐ2
?
?
?
Hướng dẫn HS đọc-tìm hiểu
chú thích.
Giọng chậm, ngắt nhịp 2-3,
hoặc 3-2; giọng vui, phấn khởi
ở Đ1-2, giọng chậm, buồn, xúc
đọng ở các đoạn còn lại
GV-HS đọc diễn cảm bài thơ
vài ba lần; nhận xét cách đọc
GV kiểm tra việc giải thích một
số từ khó ở HS
Hướng dẫn HS tìm hiểu bài
thơ:
Bài thơ này được viết theo thể
thơ gì?
Có thể chia bố cục bài thơ làm
máy phần? Nêu chủ đề từng
phần
Phân tích bài thơ:
Đoạn 1:(khổ 1-2)
Hình ảnh ông đồ viết chữ để
bán trong những ngày Tết,
ngày xuân ở phố phường Hà
Nội trước đây- những năm 30
của thế kỉ XX được nhà thơ tái
hiện như thế nào?
-Về tài hoa?
-Về tâm trạng của ông?
Yêu cầu HS phân tích, suy
nghĩ và trả lời.
HS đọc bài
HS trả lời
-Ngũ ngôn 5 chữ
-3 đoạn:
+Đ1:(khổ 1-2): Hình ảnh ông đồ bán chữ trong những năm còn đông khách
+Đ2:(khổ 3-4): Hình ảnh ông đồ trong những mùa xuân ế khách, tàn tạ
+Đ3:(khổ 5): Tâm tư tác giả
-Thời gian: Tết đến, xuân về, hoa đào nở
-Không gian: bên hè phố (phồ Bà Triệu, phố Huế, Hàng Bồ…)
-Dụng cụ: mực Tàu, giấy đỏ…
Ôâng đồ xuất hiện để viết thuê các chữ, câu đối Hán,Nôm mang ý nghĩa chúc Tết, mừng xuân, cầu hạnh phúc…
"Thịt mỡ, dưa hành, câu
đối đỏ, Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh."
-Tàinghệnhư"phượng múa,
rồng bay"
I.Đọc-tìm hiểu chú thích
II.Tìm hiểu bài thơ
1.Thể thơ: thơ ngũ
ngôn (không phải
ngũ ngôn tứ tuyệt)
2.Bố cục:
Chia 3 đoạn
3.Phân tích a.Hai khổ thơ đầu: Hình ảnh ông đồ thời đắc ý
Lop8.net
Trang 9?
?
?
GV chốt cho HS ghi bài
Phân tích Đ2(khổ 3-4):
Hãy so sánh & phân tích hình
ảnh ông đồ trong 2 khổ thơ này
với 2 khổ thơ trên?
Biện pháp nghệ thuật chủ yếu
nào được sử dụng trong 2 khổ
thơ? Hiệu quả nghệ thuật của
các biện pháp nghệ thuật ấy?
-Hai câu thơ: Giấy đỏ buồn…
trong nghiên sầu, theo em hay
& sâu sắc như thế nào? Biện
pháp nghệ thuật đã được thực
hiện ở đây?
-Hai câu thơ: Lá vàng rơi… mưa
bụi bay, là tả cảnh hay tả tình?
Hình ảnh lá vàng, mưa bụi
trước mắt ông đồ còn giúp
người đọc hình dung về tư thế
và tâm trạng của ông đồ như
thế nào?
Yêu cầu HS thảo luận trả lời
GV chốt cho HS ghi bài
Phân tích Đ3(khổ 5)
HS đọc lại đoạn thơ
-Mọi người xúm xít vây lấy ông để thuê viết
-Ôâng đồ còn cảm thấy có niềm vui, ông là đối tượng của sự ngưỡng mộ
-Vẫn thời gian ấy, vẫn địa điểm ấy, ông đồ lại xuất hiện cùng những dụng cụ của mình Nhưng cuộc đời đã hoàn toàn khác xưa, thú chơi câu đối, chơi chữ Hán không còn nữa
Đường phố vẫn đông người qua, nhưng không ai biết đến sự có mặt của ông!
-Biện pháp đối lập, tương phản được sử dụng để làm nổi bật hình ảnh ông đồ trong cô đơn, lạc lõng giữa dòng đời
-Hai câu thơ:
Giấy đỏ buồn… trong nghiên sầu.
Lại sử dụng biện pháp nhân hoá rất đắt Đó chính là nỗi sầu, nỗi tủi của giấy, của mực, của nghiên, của bút, và của chính ông đồ
-Hai câu thơ:
Lá vàng rơi… mưa bụi bay.
Đây là hai câu thơ hay nhất của bài thơ Đó là hai câu thơ tả cảnh ngụ tình, tả nỗi lòng nhân vật trữ tình qua cảnh vật Lá vàng gợi sự tàn tạ, tàn phai;
mưa bụi nhẹ mà vẫn lạnh lùng buốt giá Cả trời đất cũng ảm đạm, buồn tủi với ông đồ!
-Kết cấu đầu cuối tương
Ôâng đồ vẫn còn được mọi người chú
ý, ngưỡng mộ Vì ông là như cầu mang bản sắc văn hoá dân tộc.
b.Hai khổ thơ tiếp: Hình ảnh ông đồ thời tàn
Xã hội lạnh lùng gạt ông ra ngoài lề,
vì nhu cầu thưởng thức câu đối và thú chơi chữ Hán không còn nữa.
Trang 10?
?
?
HĐ3
?
?
Cách mở đầu và kết thúc bài
thơ có gì đặc biệt ? Vì sao
không thấy ông đồ xưa? Ôâng
đồ xưa với ông đồ già có gì
giống và khác nhau?
Những người muôn năm cũ là
những ai? Vì sao không thấy
ông đồ, nhà thơ lại đi tìm những
người muôn năm cũ?
Qua câu hỏi và qua cả bài thơ,
em thấy tình cảm của nhà thơ
như thế nào?
Yêu cầu HS thảo luận trả lời
GV chốt cho HS ghi bài
Nêu đặc sắc nghệ thuật của bài
thơ?
Hướng dẫn tổng kết và luyện
tập
Tình cảm của nhà thơ được
biểu hiện trong bài như thế
nào?
Đó là tình cảm gì? Nhận xét,
đánh giá tình cảm đó?
Yêu cầu HS thảo luận
HS đọc lại và ngẫm nghĩ nội
dung mục ghi nhớ, SGK,T10
ứng thể hiện chủ đề bài thơ
-Hai câu cuối là hai câu hỏi tu từ, là lời tự vấn, là nỗi niềm thương tiếc khắc khoải của nhà thơ
-Những người muôn năm cũ là những người xưa, những người như ông đồ đã ra đi không bao giờ còn thấy trở lại nữa
-Tình cảm chân thành của nhà thơ
-HS phái biểu
HS trả lời rút ra tổng kết
HS trao đổi, bàn bạc (về nhà)
c.Khổthơcuối:Tâm
tư tác giả
Nỗi niềm thiêng tiếc khoắc khoải của nhà thơ trước việc vắng bóng
"ông đồ xưa".
4.Đặc sắc nghệ thuật
-Thể thơ ngũ ngôn được sử dụng có hiệu quả nghệ thuật cao.
-Kết cấu bài thơ giản dị mà chặt chẽ -Ngôn ngữ bài thơ trong sáng, bình dị, đồng thời hàm súc III.Tổng kết Ghi nhớ SGK IV.Luyện tập 1.Đọc thuộc lòng,
diễn cảm bài thơ 2 Qua bài thơ, phân tích,chứng minh: Ôâng đồ chính là di
tích tiều tuỵ đáng
thương của một thời tàn.(Lời tác giả Vũ Đình Liên)
Lop8.net
Trang 124.Củng cố:
- HS đọc lại ghi nhớ
-HS phân tích lại 4 câu thơ:- Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiên sầu.
- Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài trời mưa bụi bay.
5.Dặn dò:
-HS về học thuộc bài thơ, phân tích lại bài thơ
-Làm bài tập số 2 vào vở.
-Soạn bài:Câu nghi vấn
Xem kĩ phần lí thuyết, rút ra khái niệm
Lấy thêm các ví dụ, làm các bài tập SGK
-Tiết 75 Tiếng Việt
CÂU NGHI VẤN
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp HS:
-Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác
-Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn: dùng để hỏi
II.CHUẨN BỊ:
-G: SGK, SGV, giáo án, …
-H: SGK, vở ghi, soạn bài…
III.LÊN LỚP
1.Ổn định
2.Bài cũ:
Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
3.Bài mới
GTBM: Các em đã sử dụng quá quen thuộc với kiểu câu này rồi, đó chính là Câu nghi vấn, nhưng cách cấu tạo, chức năng cũng như sự phân biệt với các kiểu câu khác chắc
các em cũng có khi chưa được rõ lắm Vậy hôm nay, cô cùng các em sẽ tìm hiểu kĩ hơn về chúngù nhé!
Lop8.net