[r]
Trang 1KẾ TOÁN VỐN CHỦ SỞ HỮU
Phần 1
Khoa Kế toán – Kiểm toán Đại học Mở TPHCM
Mục đích
• Học xong chương này, người học có thể:
• Giải thích được sự khác nhau về nguồn vốn hoạt động của các loại
hình doanh nghiệp
• Nắm được các yếu tố cấu thành nên vốn chủ sở hữu và phạm vi
sử dụng nguồn vốn
• Ghi chép được các nghiệp vụ tăng giảm vốn chủ sở hữu
• Tổ chức và thực hiện chứng từ, sổ kế toán tổng hợp và chi tiết liên
2
Trang 2Nội dung
• Một số khái niệm cơ bản
• Ghi nhận vốn chủ sở hữu
• Ứng dụng trên hệ thống tài khoản kế toán
• Tổ chức chứng từ, ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp
NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
4
Trang 3Một số chuẩn mực liên quan
• VAS 01 – Chuẩn mực chung
• VAS 21 – Trình bày báo cáo tài chính
Khái niệm vốn chủ sở hữu
• Theo VAS 01 – Chuẩn mực chung: “ Vốn chủ sở hữu là
giá trị vốn của doanh nghiệp, được tính bằng số chênh
lệch giữa giá trị tài sản của doanh nghiệp trừ nợ phải trả
6
Trang 4Phương trình kế toán
Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu
Tài sản
Nợ phải trả
Vốn chủ sở hữu
Các bộ phận cấu thành vốn chủ sở hữu
GỒM 3 PHẦN CHÍNH
• Vốn đầu tư của chủ sở hữu
• Lợi nhuận chưa phân phối và các khoản dự trữ
• Các khoản điều chỉnh trực tiếp vào vốn chủ sở hữu
8
Trang 5Phương trình kế toán
Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu
Tài sản
Nợ phải trả
Vốn chủ sở hữu
Góp vốn/Rút vốn Kết quả KD+ Phân phối lãi Điều chỉnh trực tiếp
Vốn góp của CSH LNCPP + CKDT Điều chỉnh TT
VỐN GÓP CỦA CHỦ SỞ HỮU
của nhà nước cấp, vốn góp của các thành viên Đối với công ty cổ
phần là giá trị cổ phần đã phát hành theo mệnh giá
với giá của cổ phiếu lúc phát hành (chỉ áp dụng cho công ty cổ phần)
chưa tái phát hành hoặc hủy đi (chỉ áp dụng cho công ty cổ phần)
10
Trang 6LN CHƯA PHÂN PHỐI VÀ CÁC KHOẢN DỰ TRỮ
• Lợi nhuận chưa phân phối: Là lợi nhuận chưa chia cho
các chủ sở hữu hoặc chưa trích lập các quỹ.
• Các quỹ dự trữ: Quỹ dự phòng tài chính, quỹ đầu tư
phát triển: Được phân phối từ lợi nhuận sau thuế TNDN
CÁC KHOẢN ĐIỀU CHỈNH TRỰC TIẾP
• Chênh lệch tỷ giá: Chênh lệch tỷ giá phát sinh trong quá trình đầu tư
xây dựng của DN trước hoạt động; và chênh lệch phát sinh do
chuyển đổi báo cáo tài chính của cơ sở ở nước ngoài hợp nhất với
DN ở trong nước
• Chênh lệch đánh giá lại tài sản: Chênh lệch giữa giá trị ghi sổ của
TS với giá trị được đánh giá lại khi có quyết định của Nhà nước,…
• Thực chất là các khoản làm tăng/giảm VCSH ngoài việc góp vốn/trả
12
Trang 7Bài tập thực hành 1
• So với đầu năm, tài sản công ty A đã tăng lên 210 tỷ đồng, trong khi
nợ phải trả tăng lên 120 tỷ đồng Trong năm, công ty đã phát hành cổ
phiếu thu tiền 60 tỷ đồng và chia cổ tức 15 triệu đồng Tính LN sau
thuế trong năm trong những trường hợp sau:
• Không có bất kỳ thay đổi trong các khoản vốn chủ sở hữu
• Không có thay đổi trong các khoản vốn chủ sở hữu, ngoại trừ 1
khoản chênh lệch đánh giá lại tăng tài sản là 30 tỷ
• Không có bất kỳ thay đổi trong các khoản vốn chủ sở hữu, ngoại
trừ DN dùng LN lập quỹ đầu tư là 6 tỷ
GHI NHẬN VÀ ĐÁNH GIÁ VỐN CHỦ SỞ HỮU
14