Hành động nói I Mục tiêu cần đạt - học sinh nắm được hành động nói và phân biệt dược với các hành động khác của con người , tích hợp với văn bản : Hịch tướng sĩ Trần quốc Tuấn - Rèn kĩ[r]
Trang 1Tuần 24
Tiết 95
Ngày soạn : 10/2/2008 Ngày dạy :
Hành động nói
I Mục tiêu cần đạt
- học sinh nắm hành động nói và phân biệt với các hành động khác của con % , tích hợp với văn bản : Hịch sĩ ( Trần quốc Tuấn )
- Rèn kĩ năng diễn đạt hành động nói trong giao tiếp
- Giáo dục ý thức diễn đạt đúng mục đích giao tiếp
II Chuẩn bị
Thầy : bảng phụ hoặc máy chiếu các ví dụ
Trò : Chuẩn bị bài
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động1
1 ổn định lớp (1’)
2, kiểm tra bài cũ (15’)
Câu 1: Thế nào là câu phủ định ? Câu phủ định chia làm mấy loại ? Đó là những loại nào? Câu 3: Hãy xác định câu phủ định trong đoạn trích sau và cho biết nó thuộc loại câu phủ
định nào?
Tôi bật % bảo lão:
- Sao cụ lo xa quá thế! Cụ còn khoẻ lắm, # chết đâu mà sợ! Cụ cứ để tiền đấy mà ăn, lúc chết hãy hay! Tội gì bây giờ nhịn đói mà để tiền lại?
- Không, ông giáo ạ! ăn mãi hết thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu?
( Lão Hạc- nam Cao)
Đáp án:
Câu1: Câu phủ định là câu có những từ ngữ phủ định, dùng để thông báo xác nhận không có sự
việc, tính chất quan hệ nào đó , dùng để phản bác, một nhận định (4 điểm)
Câu 2 : Có hai loại câu phủ định: phủ định bác bỏ và phủ định miêu tả (1 điểm)
Câu3: Câu phủ định bác bỏ: - Không, ông giáo ạ! (2,5 điểm)
Câu phủ định miêu tả: - Cụ còn khoẻ lắm, # chết đâu mà sợ! (2,5điểm)
3 Bài mới :
Hoạt động 2: Giới thiệu bài(1’)
Hoạt động 3
Bảng phụ có ghi doạn trích
? Đọc đoạn trích ? Đọc thầm lời nói của Lí Thông với
Thạch Sanh ?
? Lí Thông nói với Thạch Sanh nhằm mục đích chính
là gì ?
- Tìm cách đuỏi Thạch Sanh đi để công đã giết
trằn tinh của Thạch Sanh
? Câu nào trong lời nói của Lí Thông thể hiện rõ mục
đích ấy ?
- Câu : Thôi , bây giờ nhân trời # sáng em hãy trốn
I Hành động nói là gì ? (4’)
1 Ví dụ :
Trang 2ngay đi
? lí Thông có đạt mục đích của mình không ?
Chi tiết nào nói lên điều đó ?
- Lí Thông dã đạt mục đích của mình
- Chi tiết : Chàng ( Thạch Sanh ) vội vã từ giã mẹ con
Lí Thông ….nuôi thân.
? Chi tiết đã thể hiện mục đích của mình bằng
f tiện gì?
- Lí Thông thực hiện mục đích của mình bằng lời
nói
GV: Nếu hiểu hành động là “ việc làm cụ thẻ của con
% nhằm một mục đích nhất địcnh thì việc làm của
Lí Thông có phải là hành động nói không ? Vì sao ?
- Việc làm của Lí Thông có phải là hành động nói vì
có tính mục đích
? Em hiểu thế nào là hành động nói ?
- Hành động nói là hành dộng thực hiện bằng lời
nói nhằm mục đích nhất định
? Đọc phần ghi nhớ SGK
* Bài tập : A hỏi B : Mấy giờ rồi ?
B trả lời : 1- Không biết !
Hoặc 2- Ba giờ
? A thực hiện hành động nói gì ?( hành động nói : hỏi)
? Câu trả lời nào của B giúp A đạt mục đích của
hành động nói ? Vì sao?
- Câu 2 , Vì câu 2 mới đáp ứng mục đích của hành
động hỏi của A ( Có sự cộng tác đối thoại )
Hoạt động 4
? Đọc lời nói của Lí Thông ở ví dụ 1 SGK ?
? lời cuat Lí Thông trình bày bằng mấy câu văn ? Hãy
nêu mục đích của mỗi câu
- Câu 1: Con trằn ấy là của vua đã lâu : trình bày
Câu 2: nay em giết nó , tất không khỏi bị tội chết : đe
doạ
Câu 3: Thôi , bây giờ….trốn ngay đi : đuổi khéo
Câu 4: Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu : hứa hẹn
* bảng phụ ghi ví dụ 2 SGK /63
? Chỉ ra hành động nói trong lời nói của Tí ? Nêu mục
đích của từng hành động ?
- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ? - hỏi
- U nhất định bán con đấy J - hỏi
- U không cho con ở nhà nữa ? - hỏi
- Khốn nạn thân con thế này !- bộc lộ cảm xúc ( than
2 ,Kết luận : Ghi nhớ: SGK /62
II Một số kiểu hành động nói thường gặp (5 ’)
1, Ví dụ :
Trang 3thân )
- Trời ơi ! – Bộc lộ cảm xúc
? Chỉ ra hành động nói của chị Dậu? Cho biết mục
đích của từng hành động ?
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài - Báo tin
? ? Qua phân tích hai ví dụ tren em tháy có những kiểu
hành động nói nào?
– Các hành động nói : trình bày , đe doạ , đuổi khéo ,
hứa hẹn , hỏi , báo tin , bộc lộ cảm xúc
Hoạt động 5
? Đọc đoạn trích ? Đoạn trích ở tác phẩm nào , của ai
có nội dung gì ?
? Chỉ ra các hành động nói và mục đích của các hành
động nói đó ?
? Nêu yêu cầu của bài tập ? Xá định hành động nói ở 3
câu có chứa từ “ Hứa”
Hoạt động 6 (1’)
4 , Củng cố : Thế nào là hành động nói ?
? hãy nêu những kiểu hành động nói % gặp ?
5, hướng dẫn về nhà : Nắm chắc khái niệm
Làm các bài tập còn lại
* Rút kinh nghiệm :
2 Kết luận : Ghi nhớ SGK /63
III Luyện tập (19’)
Bài tập 1 /63
? Trần Quốc Tuấn viết : “ Hịch
sĩ ” nhằm mục đích gì ?
- Khích lệ sĩ học tập binh yếu E do ông biên soạn , đồng thời khích lệ lòng tự tôn dân tộc của
họ
? Nêu các câu thể hiện hành động nói trên?
“ nếu các f biét truyện tập sách này , theo lời dạy bảo ….thù” Bài tập 2 /63
- Bác trai đã khá rồi chứ ? ( – hỏi)
- Cám ơn cụ , nhà cháu đã tỉnh táo
% – (cảm ơn )
- g xem ý hãy còn lề bề , lệt bệt
…lắm ( -trình bày )
- Bà lão láng giềng :
- Này bảo bác ấy trốn đi đâu thì trốn ( Cầu khiến )
- Chứ cứ nằm đấy … khổ ( bộc lộ cảm xúc )
- g% ốm rề rề thế , nếu
….hồn ( bộc lộ cảm xúc)
- Thế thì phải giục anh ấy ….đấy !( Cầu khiến)
Bài tập 3/65 Câu 1: Anh phải hứa với em ….(
điều khiển ra lệnh) Câu2 : Anh hứa đi ( Ra lệnh ) Câu 3: Anh xin hứa ( Hứa hẹn )
Trang 4Tuần 24
Tiết 96
Ngày soạn : 10/2/2008 Ngày dạy:
Trả bài
I Mục tiêu cần đạt
- Học sinh biết những 1 , điểm của mình về thể văn thuýet minh thông qua bài viết
cụ thể đã thực hành : giới thiệu về ngôi /%
- Rèn kĩ năng viết văn thuyết minh
- Giáo dục về lòng tự hào , tình yêu /% lớp
II Chuẩn bị
1, Thầy : Chấm bài ghi nhận 1 , điểm của học sinh
Tìm nguyên nhân , sửa chữa
2, Trò :
III Tiến trình lên lớp
1 ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ
3 Trả bài (42’)
Chép đề lên bảng : Giới thiệu về bánh xanh, một món ăn dân tộc cổ truyền
GV : nêu yêu cầu và biểu điểm tiết 87-88 tuần 22
IV Nhận xét chung
1, Ưu điểm
- Nhìn chung các em viết đúng thể loại : Thuyết minh
- Biết cách làm bánh với đầy đủ nguyên liệu cần thiết , Cách gói bánh , luộc bánh , yêu cầu của một chiếc bánh ngon
- Bố cụ 3 phần rõ ràng
- Chữ viết to , dễ đọc , ít sai lỗi chính tả
2 ,Nhược điểm
Còn một số viết chữ sấu , cẩu thả
- Sai lỗi chính tả
Viết văn lủng củng
Sử dụng dấu câu # hợp lí
Một số em thiếu phần mở bài , kết bài
V những lỗi sai cơ bản nguyên nhân Hướng sửa chữa
+ Sai lỗi chính tả : Còn lẫn lộn phụ âm “l” với “n”, phụ âm “gi” với “d”
“Bánh bánh dày”
-nguyên nhân sai do phát âm không chuẩn , còn ngọng
? Sửa lại thế nào cho đúng ?
Cần phát âm đúng , chuẩn
+ Chữ xấu không đọc :
Do cẩu thả 8G : lực, /%& Lợi, Thái vf& Văn vf&$ &99
8B : liêm, Tĩnh, Vũ Giáp, Hoá, Nhâm, ,
+ Bài thiếu mở bài –kết bài : 8B : Giáp, Nhâm,
Trang 58G : Tuyền, Hùng, Tuynh, Lợi…
- Do # nắm chắc yêu cầu bố cục của dạng văn thuyết minh về một f pháp
- Diễn đạt lủng củng , thiếu dấu câu : 8B : Hoà, Quý, , Hải,
8G : /%& Tùng, Lợi, Toán, Hiền, Thu, …
- Một số em trong khi viết # tách đoạn văn và # phân biệt giữa phần chuẩn bị với cách làm: 8B: Hiếu, thuý, thuỷ, lê….
8G: Cúc, huyền, Thêu, Luân…
GV : nêu đoạn văn lủng củng
? Nhận xét ?
? Sửa lại cho đúng ?
Đọc bài khá : 8B : Hà, Liên , Thuỷ, An
8 : Biên
VI- hướng dẫn sửa lỗi sai
4, Hướng dẫn về nhà: (1 ’)
Về nhà hoàn chỉnh lại bài viết của mình và chữa những chỗ sai cho tótt và vở bài tập
Rút kinh nghiệm :
Trang 6Tuần 24
Tiết 93 + 94
Ngày soạn : 10/2/2008 Ngày dạy :
Hịch tướng sĩ
( Trần Quốc Tuấn )
I Mục tiêu cần đạt
- Cảm nhận tinh thần yêu bất khuất của Trần Quốc Tuấn cũng là của nhân dân
Đại Việt trong thơì kì kháng chiến chống quân Mông Nguyên , thể hiện lòng căm thù giắc ,
ý chí quyết tâm thắng quân xâm E Nắm đặc điểm cơ bản của hịch , thấy bài Hịch sĩ có kết cấu , lập luận , dẫn chứng lời văn đặc sắc
- Tích hợp với câu ghép , các kiểu câu vừa học , với lịch sử kháng chiến chống quân Mông Nguyên
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn nghị luận cổ , văn biền ngẫu ….
Giáo dục lòng tự hào dân tộc , ý chí bảo vệ độc lập , yêu kính Trần Quốc Tuấn
II Chuẩn bị
1, Thầy : nghiên cứu soạn bài
2, Trò : Đọc và chuẩn bị bài / khi đến lớp
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
1, ổn định lớp (1’)
2, Kiểm tra bài cũ (4’):
3, bài mới
Hoạt động 2 (1’)
Giới thiệu bài : Trần Quốc Tuấn là vị anh hùng dân tộc , một danh nhân thế giới , văn võ song toàn – Hịch sĩ là áng văn bất hủ của ông
Hoạt động 3
? Đọc phần chú thích SGK /58
*GV: Năm sinh của ong có nhiều tài liệu ghi
không khớp ở Nam Định có khu di tích đền Trần
thờ 14 vị vua trần và khu đài Trần + Đạo
ở khu % 3-2 cạnh hồ Vị Xuyên ( Thành phố
Nam Định)
? Theo em tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào ?
GV: Hoàn cảnh ra đời : / khi quân Nguyên
xâm E ta lần thứ hai Trần Quốc Tuấn
cử làm Tiết chế thống lĩnh toàn quân ÔNg đã
I Vài nét về tác giả và tác phẩm
1 Tác giả : (5’)
Trần Quốc Tuấn (1231- 1300)
2, Tác phẩm : Hịch sĩ
Trang 7thay lời vua Trần thảo hịch sĩ (9-1284) đọc
trong buổi duỵêt binh lớn ở Đông Thăng long còn
gọi là lộ bố “ Dụ tì hịch văn”
? Em hiểu gì về thể hịch ? Đọc chú thích
SGK/58+59 ?
Hoạt động 4
GV: Giới thiệu về thể hịch và bố cục chung của thể
hịch
* Yêu cầu : đoạn 1 : Giọng giảng giải rõ ràng
Đoạn 2: Giọng chậm rãi , xúc động
Đoạn 3: Giọng mỉa mai , chế diễu , phê phán , kích
động
Đoạn 4 : Giọng dứt khoát , đanh thép , hùng hồn
Phần cuối : Giọng chậm , tâm tình
? gọi từng học sinh đọc theo đoạn và nhận xét ?
Phần cuối giáo viên đọc
+ dẫn tìm hiểu từ khó SGK/59+60 ?
Hoạt động 5
So với bố cục chung của thể hịch và phần in chữ
nhỏ , chữ to ở SGK ? Em hiểu SGK đã E đi
phần nào và trích đọc phần nào?
? Đọc thầm từ dầu đến “tiếng tốt”(Phần in chữ
nhỏ)
? ý chính của đoạn văn là gì ?Tại sao tác giả chỉ
nêu các f ở Trung Quốc , thậm chí cả
của nhà Nguyên ?
GV: Cách nêu từ xa tới gần, từ O# dến nay , ngắn
gọn và tập trung làm nổi bật tinh thần quên mình
vì chủ , vì vua ,vì của họ
- Tác giả chỉ nêu f ở Trung Quốc vì do
m ảnh m sâu sắc của văn hoá Hán – Nêu
cả Cốt Đãi ngột lang ở đời nguyên để nhấn mạnh
đối f9
? Đọc từ Huống chi ta cùng …9 không ? Đoạn
làm có thể chia làm mấy ý nhỏ ?
? Tình hình Đại Việt thời ấy nêu thế nào
?
- Loạn lạc – gian nan
- Sứ giắc đi lại ngênh ngang ngoài %
- Uốn E cú diều mà sỉ mắng triều đình , đem
thân dê chó mà bắt nạt tể phụ …đòi ngọc lụa
…thu vàng bạc , đẻ vơ vét của kho có hạn
- Đem thịt mà nuôi hổ đói
? Em hiểu gì về tình hình đất thửa ấy ?
II Đọc tìm hiểu từ khó và bố cục (5 ’ )
III Tìm hiểu văn bản
1, Nêu gương các trung thần nghĩa
sĩ (8’)
- mở đầu bài hịch nêu f các trung thần nghĩa sĩ đã anh dũng hi sinh vì chủ , vì
2 Tình hình đất nước hiện tại , nỗi lòng của vị chủ tướng và ân tình của ông đối với tì tướng (20’)
a, Tình hình đất J
- Đất bị ngoại xâm đe doạ , đè
Trang 8? Tcá giả gọi bọn ngoại bang là gì?
- Cú diều dê chó , hổ đói
? đây là phép tu từ gì ?
- ẩn dụ
? hành động của chúng phơi bày qua những
từ loại gì? ( Động từ)
GV; Từ việc sử dụng phép tu từ ẩn dụ , cùng với
việc dùng một loạt các đọng từ để nói về bọn xâm
lăng , từ đó em hiểu gì về thái dộ của Trần Quốc
Tuấn với bọn ngoại xâm ?
- ông vô cùng căm ghét bọn ngoại xâm và sẵn
sàng vạch trần bộ mặt xấu xa của chúng
? Qua đó em cảm nhận gì tình hình đất
ta năm 1284?
? Đoạn văn có mục đích gì ?
- Đoạn văn nhắc lại sự thực , kích đọng ý thức ,
nhen len ngọn lửa căm thù giắc trong lòng sĩ
? Đọc đoạn “ Ta % … Vui long”
? Đoạn có nội dung gì ?
? Vị chủ soái đã bộc lộ sự lo lắng của mình qua từ
ngữ , hình ảnh nào?
- Tới bữa quên ăn , nửa đêm vỗ gối
? Em cảm nhận thấy đây là nỗi lo nắng thế
nào ?
? Tình cảm của ông còn bày tỏ qua qua hình
ảnh nào nữa ?
Ruột đau cắt , mắt dầm đìa
? Sự đau xót diễn tả qua phép tu từ gì ?Thể
hiện nỗi đau xót thế nào?
- Phép so sánh , nói quá thể hiện nỗi đau xót đến
tột cùng
? lòng căm thù giắc thể hiện qua hình ảnh nào?
Căm tức : # xả thịt , lột da , nuốt gan , uống
máu quân thù
? nhận xét cách dùng từ ngữ , nhịp văn thể hiện
lòng căm thù giắc thế nào?
- những dộng từ chỉ hành động mạnh , thể hiện
lòng căm thù đến tột cùng , m chừng có
thể ăn f , nuốt sống quân thù
? Từ lòng căm giận ấy ông có ý nguyện thế
nào ?
nén , áp bức
- Đất đang ở trong tình tạng bị ngoại bang cậy lớn hơn ngang , hống hách , vơ vét của cải của nhân dân ta
b, Nỗi lòng chủ ( Tâm trạng của Trần Quóc Tuấn / cảnh /
cảnh đất bị ngoại xâm đe doạ)
- Nỗi lo lắng tột cùng tới mức ngày quên ăn , đêm quên ngủ
- Nguyện hi sinh thân mình vì đất
, quyết không đội trời chung với quân
Trang 9- dẫu cho …vui lòng
? nhận xét cách dùng từ ngữ để diễn tả hành động
ở câu văn ?
Dùng số từ tăng tiến : trăm – nghìn
-Đi liền với những hình ảnh thể hiện sự sả thân hi
sinh quên mình
? Cách diễn tả ấy giúp em cảm nhận tâm
nguyện gì của vị chủ soái ?
Hoạt động 6
* Củng cố (1’) : Đoạn văn sử dụng phép nói quá
diễn tả đến mức tối đa tâm trạng lo lắng , đau xót ,
căm giận đén tộ cùng và ý nguyện xả thân vì non
sông xã tắc của vị chủ soái
Tiết 2
III tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
1, ổn định lớp (1’)
2, kiểm tra bài cũ (4’)
? Nêu bố cục của bài “ Hịch sĩ”
Bài hịch đã nêu f các trung thần nghĩa sĩ – Tình hình đất tâm trạng của vị chủ
nêu ở bài hịch thế nào?
3, bài mới :
Hoạt động 2 : Giới thiệu bài mới(1’)
Hoạt động 3
? Đọc “ Các f… chẳng kém gì” ? Đoạn văn kể lại vị
chủ đối đãi với tì của mình thế nào ?
- Không có mặc- Cho mặc
- Không có ăn – Cho cơm
- Quan nhỏ – thăng chức
- Yf ít – cấp bổng
- Đi thuỷ – Cho thuyền
- Đi bộ – Cho ngựa
- Trận mạc – Cùng sống chết
- Nhàn hạ- Cùng vui %
? Nhân xét những mặt mà chủ quan tâm đến tì
-
? Nhận xét về kiểu câu trong đoạn ? Kiểu câu ấy nói lên
điều gì?
- Kiểu câu “ Không có …thì ta cho…”lặp đi lặp lại nói lên
sự quan tâm yêu f sâu nặng , cụ thể , kịp thời và bao
dung của Trần Quốc Tuấn với tì của mình , thể hiện
c,Ân tình của chủ với tì
của mình (8’)
- Chủ quan tâm đến mọi mặt của tì Ông đáp ứng kịp thời đầy đủ , cùng % cơm xẻ áo , chia ngọt xẻ bùi , cùng đồng cam cộng khổ sông pha trận mạc vào sinh ra tử
Trang 10quan hệ đẳng cấp thần( chủ) – tôi.
? Việc kể ra cách đối đãi này nhằm mục đích gì?
- Nhằm khích lệ , ý thức trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi
% đối với đạo vua tôi –Và làm cơ sở cho đoạn phê
phán , khiển trách ở đoạn sau
? Đọc “ Nay các f … không” Dộan văn có nội
dung gì?
? Trần Quốc Tuấn đã chỉ ra sĩ có những sai trái gì?
- Chủ nhục – không lo Thái độ thờ ơ vô
trách nhiệm
- g nhục – Không thẹn
- Làm phải hầu quân giặc – không tức
- Nghe nhạc đĩa yến nguỵ sứ – không căm
-Lấy việc chọi gà - đùa vui
- Đánh bạc – làm tiêu khiển
- Ham săn bắn – Quên việc binh
- Lo làm giàu – Quên việc
- Thích /1 ngon-
- Mê tiếng hát …
? Em hiểu đây là những trò tiêu khiển , những ham thích
biểu hiện phẩm chất gì ?
- Đây là những trò tiêu khiển , những thói ăn chơi m
lạc tầm % vui thú ruộng %… thể hiện bản chất ích
kỉ chỉ lo vun vén cho lợi ích cá nhân
? Nhận xét cách phê phán và thái độ của ông?
- ông nêu những vấn đề nghiêm trọng / , không bỏ
qua một vấn đề , 1 biểu hiện ăn chơi lơ là mất cảnh giác
nào
? Cách trình bay đoan văn phê phán có gì độc đáo ?
- Trình bày theo lối đối lập với một loạt câu hỏi nghi vấn
mang ý nghĩa khẳng định – Sử dụng một loạt điệp từ
“hoặc” ,không thể , điệp cấu trúc câu “ chẳng những …
mà còn…”
? Bằng cách trình bày độc đáo đã nêu hậu quả thế nào
?
- Hậu quả tai hại là mất nhà tan , bị bắt , thái ấp
không cìn , bổng lộc bị mất , tổ tông bị giày xéo … chịu
nhục ,mang tiếng …> Nhấn mạnh sự tổn thất nặng nề giữa
chủ và quân sĩ gắn liền với nhau – Khiến cho
sĩ thức tỉnh mài sác ý chí chiến đấu bảo vệ đất cũng
là bảo vệ quyền lợi của chủ và của chính ccác cá
nhân sĩ
? Thử đặt mình vào địa vị của một tì nghe đoạn văn
này em có suy nghĩ gì?
- Nhằm khích lệ ý thức trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi
% đối với đạo vua tôi
3, Phê phán những thái độ và hành động sai trái của tì
tướng (12 ’ )
- Phê phán những trò tiêu khiển , những thói ăn chơi m lạc tầm % , những suy nghĩ cá nhân ích kỉ
- Nêu nên những vấn đề nghiêm trọng của
...- Vậy bữa sau ăn đâu ? - hỏi
- U định bán J - hỏi
- U không cho nhà ? - hỏi
- Khốn nạn thân !- bộc lộ cảm xúc ( than
2 ,Kết luận : Ghi nhớ: SGK / 62
II... class="page_container" data-page="4">
Tuần 24
Tiết 96
Ngày soạn : 10 /2/ 200 8 Ngày dạy:
Trả bài
I Mục tiêu cần đạt
- Học sinh biết 1... cầu biểu điểm tiết 8 7-8 8 tuần 22
IV Nhận xét chung
1, Ưu điểm
- Nhìn chung em viết thể loại : Thuyết minh
- Biết cách làm bánh với