Bµi tËp 1 Trường hợp a cần viết bản kiểm điểm nhận thức rõ khuyÕt ®iÓm vµ quyÕt t©m Trường hợp bviết bản thông báo cho biết các kế hoạch chuẩn bị nhữg ai phải làm gì cho đại hội Trường h[r]
Trang 1===================================================================== 1
Tuần Tiết 125
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Tổng kết phần văn
I Mục tiêu
- Củng cố hệ thống hoá kiến thức trong sách giáo khoa ,khắc sâu kiến thức đã học
-Tích hợp với phần Tiếng Việt ở bài” Ôn tập các kiểu câu” với phần Tập làm văn
ở bài “Văn bản tường trình “
-Rèn kỹ năng tổng hợp hệ thống hoá so sánh phân tích
II.Chuẩn bị
Gv: Nghiên cứu soạn bài
Hs : Ôn tập văn học
III.Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
1.ổn định lớp
B Kiểm tra : Xen trong giờ
C.Bài mới :
Hoạt động 2
I.Hệ thống hoá các văn bản thơ Việt Nam
Stt Tên văn bản Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật
1 Vào nhà
ngục Quảng
Đông cảm
tác
Phan Bội Châu
Đường luật thất ngôn bát
cú
Khí phách kiên cường bất khuất phong thái ung dung đàng hoàng vượt lên trên cảnh tù ngục của nhà chiến sĩ yêu nước cách mạng
Giọng điệu hào hùng khoáng đạt có sức lôi cuốn mạnh
mẽ
2 Đập đá ở
Côn Lôn Phan Châu
Trinh
Đường luật thất ngôn bát
cú
Hình tượng đẹp, ngang tàng lẫm liệt của người
tù yêu nước cách mạng trên dảo Côn Lôn
thằng Cuội
Tản Đà Đường
luật thất ngôn bát
cú
Tâm sự của một con người
bát hoà sâu sắc với thực tại tầm thường muốn thoát ly bằng mộng tưởng lên cung trăng để bầu bạn cùng chị Hằng
Hồn thơ lãng mạn siêu thoát pha chút ngông nghênh vẫn rất đáng yêu
4 Hai chữ
nước nhà Trần Tuấn
Khải
Song thất lục bát
Mượn câu chuyện lịch sử
có sức gợi cảm lớn để bộc lộ cảm xúc và khích
lệ lòng yêu nước ,ý trí cứu nước của đồng bào
Mượn tích xưa đẻ nói chuyện hiện tại giọng điệu trữ tình thống thiết
5 Nhớ rừng Thế Lữ Thơ mới Mượn lời con hổ bị nhốt
trong vườn bách thú đẻ Bút pháp lãng mạn rất truyền cảm ,sự
Trang 2===================================================================== 2
diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại tù túng khát khao tự do mãnh liệt của nhà thơ khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước thủơ
ấy
đổi mới câu thơ vần
điệu nhịp điệu phép tương phản đối lập .Nghệ thuật tạo hình
đặc sắc
Đình Liên
Thơ mới ngũ ngôn
Tình cảnh đáng thương cuả ông đồ, qua đó toát lên niềm cảm thương chân thành của một lớp người đang tàn tạ nuối tiếc cảnh cũ người xưa
Lời thơ bình dị cô
đọng hình ảnh thơ nhiều sức gợi cảm ,câu hỏi tu từ
Hanh Thơ mới Tình quê hương trong sáng thân thiết được thể
hiện qua bức tranh tươi sáng, sinh đọng về làng quê miền biển trong đó nổi bật lên hình ảnh khoẻ khoắn đầy sức sống của người dân chài
Lời thơ bình dị hình
ảnh thơmộc mạc mà tinh tế ý nghĩa biểu trương
8 Khi con tu
hú
Tố Hữu Thơ mới Tình yêu cuộc sống khát
vọng tự do của người chiến sĩ cánh mạng trẻ tuổi đang trong tù
Giọng thơ tha thiết sôi nổi tưởng tượng rất phong phú và dồi dào
9 Tức cảnh
Pác Bó Hồ Chí Minh Thất ngôn tứ
tuyệt
tinh thần lạc quan ,phong thái ung dung của
Báctrong cuộc sống đầy gian khổ ở Pác Bó
Giọng thơ hóm hỉnh
nụ cười vui ,từ láy miêu tả
10 Ngắm trăng Hồ Chí
Minh Thất ngôn tứ
tuyệt
Tình yêu thiên nhiên, yêu trăng đến say mê và phong thái ung dung nghệ sĩ củaBác Hồ ngay trong cảnhngục tù tối tăm
Nhân hoá, câu hỏi
tu từ ,đối xúng và
đối lập
II Sự khác biệt nổi bật về hình thức nghệ thuật giữa các văn bản thơ trong các bài
15, 16, 18 ,19
Cảm tác vào nhà ngục
Quảng Đông cảm tác
,Đập đá ở Côn Lôn
.Muốn làm thằng Cuội
,Hai chữ nước nhà
Phan Bội Châu ,Phan Châu Trinh ,Tản Dầ ,Trần Tuấn Khải : nhà nho tinh thông Hán học
Thơ cũ hạn định số câu ,số tiếng ,liêm luật chặt chẽ ,gò bó :Đương luật ,thể thơ dân tộc : song thất lục bát ,lục bát
cảm xúc cx tư duy cũ : cái tôi cá nhân chưa được đề cao và biểu hiện trực tiếp
Nhớ rừng ,Quê hương
,Ông đồ
Thế Lữ ,Vũ Đình Liên ,Tế Hanh Những trí
Cảm xúc mới tư duy mới ,đè cao cái tôi cá nhân trực tiếp ,phóng khoáng
Trang 3===================================================================== 3
thức mới ,trẻ ,những chiến sĩ cách mạng trẻ chịu ảnh hưởng của văn hoá phương Tây
tự do thể thơ tự do đổi mới vần diệu ,lời thơ tự nhiên bình dị ,giảm tính công thức ,ước lệ
Vẫn sử dụng các thể thơ truyền thống nhưng đổi mới cảm xúc và tư duy
III.Những điểm chung cơ bản của các bài thơ Cảm tác vào nhà ngục Quảng Đông ,Đập đá ở Côn Lôn
GV?: Những tác giả viết bài thơ trên là người như thế nào ?
-Đều là nhà thơ tù viết trong tù ngục
tác giả đều là những chiến sĩi yêu nước cách mạng lão thành ,nổi tiếng đồng thời là nhà nho tinh thông Hán học
-Thể hiện khí phách hiên ngang ,tinh thần bát khuất kiên cường của người cách mạng -Sẵn sàng chấp nhận ,khinh thường gian khổ ,hiểm nguy của cuộc sống tù đầy
-Giữ vững phong thái ung dung trong thử thách
-Khao khát tự do tinh thần cách mạng
GV?: Trong các bài thơ trên em thích nhất bài thơ nào ?Trình bày cảm nhận của em về bài thơ đó ?
GV: Gọi học sinh trình bày
Hoạt động 4
4, Củng cố:
5 Hướng dẫn về nhà
tìm dặc điểm chung và đặc điểm riêng của các bài thơ “Tức cảnh Pác Bó ,Ngắm trăng ,Đi đường “
Rút kinh nghiệm
Tiết 126
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Ôn tập tiếng việt
(Học kỳ II)
I Mục tiêu
-Giúp học sinh kiến thức Tiếng Việt học kỳ hai
-Tích hợp với phần Tập làm văn
-Rèn kỹ năng sử dụng tiếng việt trong khi nói và viết
II.Chuẩn bị
GV: Nghiên cứu soạn bài
Học sinh : Ôn tập các kiểu câu
III.Tiến trình lên lớp
Trang 4===================================================================== 4
Hoạt động 1
1.ổn định lớp
2.Kiểm tra : Xen trong giờ
3.Bài mới :
Hoạt động 2
Hoạt động 3
GV?: Gọi học sinh đọc và xác định
yêu cầu bài tập 1?
GV?: Đoạn vẳntên gồm mấy câu ?
Chúng thuộc kiểu câu nào ?
GV?: Dựa vào nội dung trong bài tập
1hãy đặt một câu nghi vấn ?
GV?: Đọc và xác định yêu cầu bài
tập 4?
GV?:Trong các câu trên câu nào là
câu trần thuật, câu cầu khiến, câu
nghi vấn ?
GV?: Câu nào trong số những câu
trên dùng để hỏi ?
GV?:Câu nào không dùng để hỏi ?
Hoạt động 4
GV?: Đọc và xác định yêu cầu bài
tập 1?
GV?: Muốn xác định được hành
động nói em cần làm gì ?
I Kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán
1Bài tập 1 Câu 1:Câu trần thuật ghép có một vế là dạng câu phủ định
Câu2:Câu trần thuật đơn Câu3: Câu trần thuật ghép vế sau có một vế phủ định
2.Bài tập 2 Cái bản tính tốt của người ta có thể bị những nỗi lo lắng buồn đau che lấp
Những gì có thể bị che lấp cái bản tính tốt của người ta
3 Bài tập 4 Câu trần thuật 136 Câu cầu khiến 4 Câu nghi vấn 257
Câu7
Câu 2dùng để biểu lộ sự ngạc nhiên về lão Hạc nối về những chuyện chỉ có thể xảy ra trước mắt
Câu 5 dùng để giải thích nêu đề nghị nêu ở câu 4 theo quan điểm của người nói và cũng
là cái lý lẽ thông thường thì thì không có lý
do gì mà lại nhịn đói để dành tiền
II.Hành động nói
1.Bài tập 1 Câu1 Hành động kể Câu2 Hành động bộc lộ cảm xúc Câu3: Hành động nhận định Câu4 : Hành động đề nghị Câu 5: Là giải thích thêm ý câu4 Câu 6: Thực hiện hành động phủ định bác bỏ Câu7 : Hành động hỏi
2.Bài tập 2 Câu1: Hành độnh kể : kiểu câu trần thuật – trực tiếp
Câu 2: Hành động bộc lộ cảm xúc –gián tiếp Câu3 : Hành động nhận định, câu cảm thán
Trang 5===================================================================== 5
GV?: Đọc và xác định yêu cầu bài
tập 2?
GV?: Muốn làm được bài tập 2em
cần làm gì?
Xác địnhkiểu câu, hành động nói,
cách dùng
Hoạt động 5
GV?: Đọc xác định yêu cầu bài tập ?
GV?: Đọc và xác định yêu cầu bài
tập 3?
GV?:Trong 2câu câu nào có tính
nhạc hơn ?
–trực tiếp Câu4 : hành động đề nghị, kiểu câu cầu khiến dùng trực tiếp
Câu 5:Hành động giải thích kiểu câu nghi vấn dùng gián tiếp
Câu 6: Hành động phủ định bác bỏ, kiểu câu phủ định dùng trực tiếp
Câu7 :Hành động hỏi kiểu câu nghi vấn dùng trực tiếp
III Lựa chọn trật tự từ trong câu
1.Bài tập 1 Các trạng thái hoạt động của sứ giả được sắp xếp theo đúng thứ tự xuất hiện thoạt tiên là tâm trạng kinh ngạc sau đó là mừng rỡ cuối cùng là hành động về tâu vua
2 Bài tập 3 Câu (a) có tính nhạc hơn
Đặt man mác trước khúc nhạc đồng quê gợi cảm xúc mạnh hơn
Kết thúc thanh bằng quê có độ ngân kết thúc nhanh hơn thanh trắc mác
Hoạt động 6
4, Củng cố:
5 Hướng dẫn về nhà
- Ôn tập lại lí thuyết các kiểu câu
- Làm các bài tập còn lại
Rút kinh nghiệm
Trang 6===================================================================== 6
Tiết 127
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Văn bản tường trình
I.Mục tiêu
- Giúp học sinh hiểu thế nào là văn bản tường trình , hiểu được những trường hợp phải viết văn bản tường trình ,những đặc điểm của văn bản tường trình
- Rèn học sinh làm văn bản tường trình đúng quy cách
II Chuẩn bị
Gv : Nghiên cứu soạn bài
Hs : Học thuộc bài và làm bài
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra : Kết hợp trong giờ
3 Bài mới
Hoạt động 2
Hoạt động 3
Gv : Gọi học sinh đọc văn bản
Gv ? : Ai là người viết hai văn bản tường trình
trên
Gv ? : Những cá nhân đó viết tường trình cho
ai
Gv ? : Hai văn bản tường trình trên trình bày
nội dung gì
Văn bản 1 : Vì phải chăm sóc bố lên không kịp
nộp bài theo yêu cầu
Văn bản 2 : Vì phải ở lại họp đội sao đỏ lên bị
mất xe
Gv ? : Văn bản tường trình viết nhằm mục đích
gì ?
Văn bản 1 cam đoan sự việc là có thực và xin
phép nộp bài chậm
Văn bản 2 nhà trường biết tìm giúp xe của
mình
Gv ? : Em có nhận xét gì về thể thức trình bày
mỗi văn bản
Tuân theo thể thức của văn bản hành chính , lời
văn ngắn gọn rõ ràng chính xác
Gv ? : Khi sự việc xảy ra người viết tường trình
chịu hậu quả như thế nào, có thái độ như thế
nào khi viết tường trình ?
Gv ? : Thế nào là văn bản tường trình
I Đặc điểm của văn bản tường trình
1 Ví dụ
2 Kết luận : Tường trình là loại văn
Trang 7===================================================================== 8
Gv ?: Em hãy nêy ra một số trường hợp cần
viết bản tường trình trong học tập và sinh hoạt
ở trường
( Thảo luận nhóm )
Gv : Yêu cầu học sinh theo dõi vào hai văn bản
Gv ?: Để xác định được tình huống cần phải
viết tường trình ta phải dựa vào cơ sở nào ?
- Ta phải xác định được ai phải viết tường trình
, phải viết cho ai
Sự việc xảy ra chưa, cấp trên đã có cơ sở hiểu
đúng bản chất sự việc Mục đích tường trình là
gì ?
Gv ? : Người viết tường trình phải là người như
thế nào đến sự việc xảy ra
Là người liên quan đến sự việc
Gv ? : Người nhận tường trình có nhiệm vụ gì
Xem xét giải quyết
Gv : Cho học sinh đọc ghi nhớ 2 : SGK
Gv : Gọi học sinh đọc tình huống sách giáo
khoa trang 135
Gv ? : Tìm ra những tình huống cần viết tường
trình
Tính huống a, b phải làm văn bản tường trình
Tính huống d tuỳ tài sản ít hay nhiều mà viết
tường trình, nếu mất không đáng kể không cần
viết tường trình
Gv ? : Nếu viết tường trình trong hai tình
huống a , b thì ai là người viết, viết cho ai
- Trường hợp a – Người viết lớp trưởng –
Người nhận cô giáo chủ nhiệm
- Trường hợp b – Người viết là học sinh –
Người nhận là cô giáo phụ trách bộ môn đó
Gv : Văn bản tường trình gồm mấy phần, chỉ
rõ giới hạn từng phần
Gv ? : Trong phần đầu có những mục gì ?
- Quốc hiệu, tiêu ngữ
- Địa điểm, thời gian
- Tên văn bản
- Người ( cơ quan ) nhận bản tường trình
Gv : Đó là phần thể thức mở đầu văn bản
tường trình
Phần 2 : Em là đến yêu cầu của cô
Gv ? : Phần này có nhiệm vụ gì
bản trình bày thiệt hại hay mức độ trách nhiệm của người tường trình trong các sự việc xảy ra gây hậu quả cần phải xem xét
II Cách làm văn bản tường trình
1 Tình huống cần phải viết văn bản tường trình
2 Cách làm văn bản tường trình
Trang 8===================================================================== 9
- Người viết trình bày đại điểm thời gian diễn
biến sự việc, nguyên nhân vì đâu, hậu quả như
thế nào, ai chịu trách nhiệm
- Thài độ tường trình lên khách quan trung
thực
Gv : Phần đó là phần nội dung tường trình
Phần 3 : Em xin cam đoan Phạm Việt
Dũng
Gv ? : Phần này làm nhiệm vụ gì ?
Lời đề nghị cam đoan, chữ kí và học tên người
làm tường trình
Gv : Đó là thể thức kết thúc văn bản tường
trình
Gv ? : Văn bản tường trình gồm mấy phần ,
nêu nhiệm vụ từng phần
Gv ? : Quan sát hai văn bản tường trình em có
nhận xét gì về cách trình bày của người viết
tường trình
- Phân chia các mục hợp lí
- Là tên văn bản viết chữ in hoa
Gv ? : Khi viết văn bản tường trình ta cần chú
ý vấn đề gì ?
Hoạt động 4
Gv : Gọi học sinh đọc bài tập
Lớp em tự ý tổ chức đi tham quan mà không
xin phép cô giaó chủ nhiệm Hãy viết một bản
tường trình cho tình huống đó
Gv : Chia lớp làm ba nhóm
Nhóm 1 : Viết thể thức mở đầu văn bản
Nhóm2:Viết nội dung trình bày văn bản
Nhóm 3 : Viết phần kết thức văn bản
Gv : Gọi học sinh trình bày
Gv : Nhận xét bài làm của từng nhóm
Hoạt động 5
4, Củng cố:
- Văn bản tường trình phải tuân thủ thể thức và phải trình bày đầy đủ chính xác thời gian địa điểm, sự việc , họ tên những người liên quan cùng
đề nghị của người viết , có đầy đủ người gửi, người nhận, ngày tháng,
địa điểm thì mới có giá trị
III Luyện tập
1 Bài tập 1
5 Hướng dẫn về nhà
- Ôn tập lí thuyết
- Làm bài tập tiết luyện tập
IV Rút kinh nghiệm
Trang 9===================================================================== 10
Tiết 128
luyện tập làm văn bản tường trình
I Mục tiêu
- Giúp học sinh ôn lại những kiến thức về văn bản tường trình : Cấu tạo của một văn bản tường trình, nâng cao năng lực viết văn bản tường trình
- Rèn kĩ năng nhận biết tình huống cần viết văn bản tường trình, viết được một văn bản tường trình đúng quy cách
II Chuẩn bị
Gv : Nghiên cứu, soạn bài
Hs : Ôn tập văn bản tường trình
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
1 ổn đinh lớp
2 Kiểm tra : Kết hợp trong giờ
3 Bài mới
Hoạt động 2
Hoạt động 3
Gv ? : Mục đích viết văn bản tường trình là gì ?
Trình bày thiệt hại hay mức độ trách nhiệm của người
tường trình trong các sự việc xảy ra, gây hậu quả cần
xem xét
Gv ? : Văn bản tường trình và văbn bản báo cáo có gì
giống nhau
- Mục đích của văn bản báo cáo : Công việc công tác
trong một thời gian nhất định, kết quả học bài để sơ kết,
tổng kết trước cấp trên , nhân dân
- Người viết : Người phụ trách công việc, tổ chức, tập
thể ,
- Người nhận : Cấp trên, cơ quan nhà nước
Bố cục phổ biến theo mẫu
Gv ? : Nêu bố cục phổ biến của văn bản tường trình
+ Quốc hiệu
+ Tên văn bản
+ Thời gian địa điểm viết
+ Người , cơ quan, tổ chức
+ Nội dung
+ Người viết kí tên
Gv ? : Phần nội dung tường trình cần như thế nào ?
Trình bày cụ thể khách quan chính xác diễn biến và kết
quả sự việc , mức độ trách nhiệm những đề nghị
Hoạt động 4
I Lí thuyết
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Trang 10===================================================================== 3
Gv : Yêu cầu học sinh đọc và xác định yêu cầu bài tập 1
Chỉ ra những lỗi sai trong việc sử dụng văn bản ?
Trường hợp a cần viết bản kiểm điểm nhận thức rõ
khuyết điểm và quyết tâm
Trường hợp (b)viết bản thông báo cho biết các kế hoạch
chuẩn bị nhữg ai phải làm gì cho đại hội
Trường hợp (c)cần viết bản báo cáo công tác chi đội gửi
Tổng phụ trách
Chỗ sai của văn bản a,b,c,là người viết chưa phân biệt
được mục đích văn bản tường trình,văn bản báo cáo
,thôngbáo chưa nhận rõ như thế nào thì viết văn bản
tường trình
GV:Yêu cầu học sinh đọc bài tập 2
Hai tình huống thường gặp
Trình bày với các chú công an ở đồn về vụ va chạm xe
máy mà bản thân chứng kiến
Tường trình với cô giáo chủ nhiệm vì buổi nghỉ học đột
xuất hôm qua để cô giáo thông cảm
Hoạt động 5
4, Củng cố:
II Luyện tập
1 Bài tập 1
2.Bài tập 2
5,Hướng dẫn về nhà
Làm tiếp bài tập 3
* Rút kinh nghiệm