- Bước đầu hiểu được cách thức cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận giải thích, những điều lưu ý và những lỗi cần tránh lúc làm bài.. II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG: 1.[r]
Trang 128 NS: 25/2/2012
_Phạm Duy Tốn_
I
!" #$%& giá *+, (- * /& giá *+, nhân #12 và 5.' thành cơng 37 ' - * 89* &:; tác < =>?
1 C(F * G&
- H '(I 37 tác '(I J 1> Duy L.?
- (- * /& 37 tình &I N L N O &:; nhân dân *+$Q& thiên tai và S/ vơ trách (-> &:; TU quan W1( P$Q( & F #X &Y?
- 5.' thành cơng ' - * 89* &:; *+8"- .'Z Sống chết mặc bay - >X* trong 5.' tác < =>
#$%& coi là >[ #\8 cho * ] W21( *+8"- .'Z ^(-* Nam (- #1(?
- ' - * 89* xây P/.' tình 8L.' *+8"- .' ,& lí
2 Ca b.'
- U& - (]8 >X* *+8"- .'Z (- #1( #\8 * F Nc XX
- C] tĩm *Z* *+8"-.?
- Phân tích nhân 39* tình 8L.' *+8"- qua các &I #L( W9< - *$H.' < I và *b.' &!<?
fg Kh i j
Tiết 1
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Nêu >m& #`& và < $H.' pháp '(I( thích?
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
21* #X.' 1: 38’
? Nêu 5.' (]8 T(F* &:; em 37
là một trong số ít có thành tựu đầu tiên về thể loại truyện ngắn hiện đại
A Tìm hiểu chung:
I Tác '(I Ph1> Duy L (1883-1924) là một trong số ít có thành tựu đầu tiên về thể loại truyện ngắn hiện đại
(?) Hãy (]8 T(F* &:; em 37 tác
< =>n Văn bản đựoc coi là tác phẩm thành công nhất của
ông
II Tác < =>
Văn bản đựoc coi là tác phẩm thành công nhất của ông
* Gv #U& 3b TI
? Hãy chia TL &m& 3b TI.n Hs #U& 3b TI.? - Đoạn:Từ đầu hỏng mất
nguy cơ vỡ đê và sự chống đỡ của ngưòi dân
- Đoạn 2: Tiếp… điếu mày
cảnh quan phủ cùng nha lại đánh tổ tôm trong khi hộ đe.â
- Đoạn 3: Còn lại Cảnh đê vỡ nhân dân lâm vào cảnh thảm sầu
III §äc - L &m&
- Đoạn:Từ đầu hỏng mất
nguy cơ vỡ đê và sự chống đỡ của ngưòi dân
- Đoạn 2: Tiếp… điếu mày
cảnh quan phủ cùng nha lại đánh tổ tôm trong khi hộ đe.â
- Đoạn 3: Còn lại Cảnh đê vỡ nhân dân lâm vào cảnh thảm sầu
Trang 2I Nội dung:
Tiết 2
Bước 1:
?Nêu những chi tiết thể hiện sự
tưong phản thuộc cảnh tượng
ngưòi dân hộ đê?
Gv chốt nội dung chính
*Câu hỏi thảo luận: 4’
?Hãy nêu những chi tiết thể
hiện sự tương phản cảnh quan
phủ với cảnh dân hộ đê?
GV nhận xét
?Qua hình ảnh của ông quan
phụ mẫu em có nhận xét gì?
Bước 2:
?Bên nghệ thụât tưong phản thì
còn một nghệ thuật thể hiện
kịch tích của văn bản ngày một
tăn gtiến lên đó là nghệ thuật
gì?
?Hãy nêu những chi tiềt thể
hiện nghệ thuật tăng tiến?
?Tác dụng của phép tăng tiến?
HS:-Thời gian
- ộ mưa, độ nước
- Không khí
- Sự bất lực của sức người trước sức trời
HS: Trả lời thảo luận nhóm và cử đại diện trình bày
HS nhận xét -Địa điểm:Vững chắc, đê vỡ cũng không sao
-Không khí: nghiêm trang tĩnh mịch
-Đồ dùng sinh hoạt: quý phái, sang trọng
-Đam mê tổ tôm của quan lại
-Thái độ không đúng khi đê vỡ
-Niềm vui phi nhân tính khi quan ù
HS:-Cảnh hộ đê của ngưòi dân:mưa dồn dập, nước sông cuồn cuộn, âm thanh ầm ỉ, sức ngưòi mệt mỗi
-Cảnh quan lại đánh tổ tôm:
quan phủ âm u, tôm ngày một to
HS: làm rõ tâm lí tính cách xấu xa của nhân vật
1/Ngh ệ thuật tương phản:
a/Tưong phản thứ nhất: cảnh dân chống đỡ con #R?
- Thời gian: gần một giờ đêm
-Độ mưa, độ nước sông dâng cao
- Không khí: nhốn nháo căng thẳn
- Sự bất lực của sức người trước sức trời Sự yếu kém của thế đê trước thế nước
Thiên tai đang từng bước giáng xuống, đe doạ cuộc sống của người dân
b/Tương phản thứ hai: Cảnh quan phủ đánh tổ tôm trong đình
-Địa điểm:Vững chắc, đê vỡ cũng không sao
-Không khí: nghiêm trang tĩnh mịch
-Đồ dùng sinh hoạt: quý phái, sang trọng
-Đam mê tổ tôm của quan lại
-Thái độ không đúng khi đê vỡ
-Niềm vui phi nhân tính khi quan ù
Bọn quan lại nha phủ là những người lòng lan dạ thú trước tình cảm thảm sầu của dân mà chỉ loa đánh tổ tôm
2/Nghệ thuật tăng tiến
-Cảnh hộ đê của ngưòi dân: mưa dồn dập,nước sông cuồn cuộn, âm thanh ầm ỉ, sức ngưòi mệt mỗi
-Cảnh quan lại đánh tổ tôm:quan phủ âm u, tôm ngày một to
làm rõ tâm lí tính cách xấu xa của nhân vật
Trang 3B ước 3: Tỡm (]8 ' - * 89*
?Hóy phỏt T(]8 5.' ' - * 89*
#$%& Su Pm.' trong 3b TI.n
II Nghệ thuật:
- Xõy P/.' tỡn 8L.' *$H.' < I - *b.' &!< và NF* thỳc T!* 'w ngụn '5 #L( * 21( 'Z 'U. +!* sinh #X.'?
- x/; & U ngụi N] khỏch quan
- x/; & U ngụn '5 N] *I N Z& U; chõn dung nhõn 39* sinh #X.'?
B ước 4: í ' a; 3b TI.
?Hóy phỏt T(]8 ý ' a; &:; 3b
TI.n
III í nghĩa văn bản:
Phờ phỏn, *L cỏo thúi bàng quan vụ trỏch (-> vụ W$H.' tõm #F >G& gõy ra 1 WQ cho nhõn dõn &:; viờn quan < m >{8 - #1( P(- cho nhà &\> V8"7 * w( Phỏp * 8X&| #}.' &I> xút xa 3Q( tỡnh &I thờ * I> &:; nhõn dõn lao #X.' do thiờn tai và do thỏi #X vụ trỏch (-> &:; N~ &\> V8"7 gõy nờn
*Yờu &\8 hs #U& thờm ghi
KNS: Sống phải cú tinh thần trỏch nhiệm với mọi người.
Hoạt động 3: 2’ C $Q.' P{ */ U&
- C] sỏng *12 *+8"- T.' cỏch #O( sang ngụi N] * G !* là nhõn 39* quan < m >{8?
- 9 xột ngụn '5 &:; nhõn 39* quan < m >{8 và tớnh cỏch &:; y
- Tỡm >X* SL cõu thành '5 *m& '5 '\ .' a; 3Q( thành
.'5 Sống chết mặc bay.
4 :.' &L 2’
- Nờu ý ' a; và ' - * 89* &:; 3b TI.n
5 K dũ: 2’
- U& bài, * /& (- theo yờu &\8 &:; $Q.' P{ */ U& ?
- 8= T, “Cỏch làm bài văn lập luận giải thớch”: Tỡm (]8 cỏc T$Q& làm bài 3b W9< W89 '(I( thớch
I-
- - * L.' húa 5.' N(F * G& &\ * (F* q37 *12 W9< 3b TI. 3b TI W9< W89 '(I( thớch) #] P dàng Z> #$%& cỏch làm bài W9< W89 '(I( thớch
- $Q& #\8 (]8 #$%& cỏch * G& &m * ] trong 3(-& làm >X* bài 3b W9< W89 '(I( thớch, 5.'
#(78 W$8 ý và 5.' W( &\ trỏnh lỳc làm bài
1 C(F * G&
Cỏc T$Q& làm bài 3b W9< W89 '(I( thớch
2 Ca b.'
Tỡm (]8 #7 W9< ý, W9< dàn ý và 3(F* cỏc < \. #21 trong bài 3b '(I( thớch
fg Kh i j
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Nờu ý .' a; và ' - * 89* &:; 3b TI Sống chết mặc bay?
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
Trang 421* #X.' 1: 22’ A Tìm hiểu chung:
Bước 1:
? (I( thích là gì?
?Nêu 5.' nét #& *+$.' &:;
3b '(I( thích?
Hs: Làm cho rõ 5.' #(78
& $; T(F*?
Hs:- (I( thích T.' cách nêu #, .' a;???
- (I( thích < I( >1& W1&?
- 8L làm *L* bài 3b '(I(
thích < I( cĩ N(F * G&
+X.'?
I Văn giải thích:
- (I( thích là làm cho rõ 5.' #(78 & $; T(F* trong
>U( Wa 3/&?
- (I( thích T.' cách nêu
#, .' a; so sánh
- (I( thích < I( >1& W1&?
- 8L làm *L* bài 3b '(I( thích < I( cĩ N(F * G& +X.'?
B ước 2:
Gv ghi đề văn lên bảng
?Tìm hiểu đề là làm gì?
?Sau khi xác định yêu cầu của
đề xong cần phải làm gì?
? Theo em cần phải giải thích
mấy nghĩa? Gồm những nghĩa
nào?
Y/c học sinh đọc 2 cách giải
thích trong SGK
?Giải thích rồi còn làm gì nữa?
?Và bước tiếp theo của tìm ý là
gì?
?Lập dàn bài thì ta chia bố cục
làm mấy phần?
?Phần mở bài cần phải đạt yêu
càu gì?
?Thân bài làm nhiệm vụ gì?
?Khi giải thích như thế cần phải
sắp xếp theo thứ tự nào?
?Còn phần kết bài trong bài văn
giải thích làm nhiệm vụ gì?
?Em có nhận xét gì về việc lập
dàn bài cho bài văn lập luận giải
thích?
HS:Xác định yêu cầu đề văn
HS: giải thích câu tục ngữ HS: Hai nghĩa: nghĩa bóng và nghĩa đen
HS:Đọc HS: Liên hệ với một số câu
ca dao tương tự HS: lập dàn bài HS: 3 phần (mở bài, thân bài, kết bài)
HS:Định hướng giải thích, phải gợi ra nhu cầu đựoc hiểu
HS: Đi giải thích rõ hơn bằng
lí lẻ các nghĩa
-Nghĩa đen -Nghĩa bóng -Nghĩa sâu HS: Nêu lên ý nghĩa chung nhất của thân bài
HS: có 2 cách sắp xếp thời gian và không gian
II Các bước làm bài văn lập luận giải thích:
Đề: Giải thích câu tục ngữ:“Đi một ngày học một sàng khôn”
1/Tìm hiểu đề và tìm ý
-Xác định yêu cầu đề văn
- Giải thích câu tục ngữ: -Hai nghĩa: nghĩa bóng và nghĩa đen
-Liên hệ với một số câu ca dao tương tự
2/ Lập dàn bài
-3 phần +Mở bài +Thân bài +Kết bài
Định hướng giải thích, phải gợi ra nhu cầu đựoc hiểu
Đi giải thích rõ hơn bằng
lí lẻ các nghĩa -Nghĩa đen -Nghĩa bóng -Nghĩa sâu
Nêu lên ý nghĩa chung nhất của thân bài
Trang 5Goùi Hs ủoùc mmc 3 SGK
?Em coự nhaọn xeựt gỡ 2 mụỷ baứi cuỷa
SGK?
?Thaõn baứi coự caàn lieõn keỏt vụựi
mụỷ baứi khoõng?
?Vỡ sao phaỷi caàn lieõn keỏt caực
phaàn trong baứi?
?Tửụng tửù thỡ keỏt baứi coự caàn
tửụng ửựng vụựi mụỷ baứi khoõng?
?Vaọy neỏu mụỷ baứi theo caựch trửùc
tieỏp thỡ keỏt baứi phaỷi nhử theỏ
naứo?
?Coự phaỷi chổ coự moọt caựch keỏt baứi
khoõng?
?Sau khi baứi vieỏt hoaứn chổnh thỡ
caàn phaỷi laứm gỡ?
?Vaọy bửụực 4 coự theồ boỷ qua ủửụùc
khoõng? Vỡ sao?
Gv chL* W1( ý
HS ủoùc HS: coự caực caựch mụỷ baứi:
-ẹi thaỳng vaứo vaỏn ủeà -ẹoỏi laọp hoaứn caỷnh vụựi yự thửực
-Nhỡn tửứ chung ủeỏn rieõng HS: caàn
HS:Vỡ mụỷ baứi phaỷi noỏi tieỏp vụựi thaõn baứi ủeồ cuứng dieón ủaùt moọt noọi dung thoỏng nhaỏt HS: caàn
HS:Mụỷ baứi trửùc tieỏp thỡ keỏt baứi cuừng theo trửùc tieỏp
HS:Keỏt baứi cuừng coự nhieàu caựch
HS:ẹoùc vaứ sửỷa baứi HS: Khoõng Vỡ neỏu boỷ qua maứ baứi vaờn coự sai soựt thỡ khoõng sửỷa chửừa ủửụùc
Hs #U& ghi Q
3/Vieỏt baứi
Coự caực caựch mụỷ baứi:
-ẹi thaỳng vaứo vaỏn ủeà -ẹoỏi laọp hoaứn caỷnh vụựi yự thửực
-Nhỡn tửứ chung ủeỏn rieõng
Vỡ mụỷ baứi phaỷi noỏi tieỏp vụựi thaõn baứi ủeồ cuứng dieón ủaùt moọt noọi dung thoỏng nhaỏt
-Mụỷ baứi trửùc tieỏp thỡ keỏt baứi cuừng theo trửùc tieỏp
-Keỏt baứi cuừng coự nhieàu caựch
4/ ẹoùc vaứ sửỷa baứi
* Ghi nhQ (sgk)
Hoạt động 2: 10’
- Bt: Haừy tửù vieỏt theõm nhửừng
caựch mụỷ baứi khaực cho ủeà baứi
treõn
B Luyện tập:
Bt : (Hs vieỏt vaứ trỡnh baứy)
Hoạt động 3: 2’ C $Q.' P{ */ U&
- $8 *\> thờm >X* SL 3b TI W9< W89 '(I( thớch #] làm tài W(-8 U& *9<?
- Xỏc #, .X( dung và < $H.' phỏp '(I( thớch trong >X* 3b TI 3(F* theo < $H.' phỏp W9< W89 '(I( thớch &m * ]?
4 :.' &L 2’
- Gv cho hs #U& W1( ghi Q?
5 K dũ: 2’
- U& bài, xem W1( bt /& (- theo $Q.' P{ */ U& ?
- 8= T, Luyện tập lập luận giải thớch: /& (- theo cỏc T$Q& làm bài 3b W9< W89 '(I( thớch 3Q( #7 trong sgk
xj J xJ x THÍCH I-
- C Z& sõu 5.' (]8 T(F* 37 cỏch làm bài W9< W89 '(I( thớch
- ^9 Pm.' 5.' (]8 T(F* #e vào 3(-& làm >X* bài 3b '(I( thớch cho >X* 3! #7 &:; #w( SL.'?
Trang 61 C(F * G&
Các T$Q& làm bài 3b W9< W89 '(I( thích
2 Ca b.'
Tìm (]8 #7 W9< ý, W9< dàn ý và 3(F* các < \. #21 trong bài 3b '(I( thích
fg Kh i j
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Nêu các T$Q& làm bài, TL &m& &:; bài 3b W9< W89 '(I( thích
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
?Nêu trình */ làm bài 3b W9< W89 '(I(
thích?
Gv 9 xét
? Nêu TL &m& &:; bài 3b LLGT?
Gv 9 xét
? Ngồi ra, bài 3b LLGT &\ #1* yêu
&\8 gì?
Gv 9 xét
Hs *+I Ww( (cĩ 4 T$Q&r
Hs 9 xét
Hs *+I Ww( (cĩ 3
< \.r
Hs 9 xét
Hs *+I Ww( q< I(
cĩ >1& W1& WQ<
lang, P (]8?r
Hs 9 xét
- Các T$Q& làm bài:
+ Tìm (]8 #7 và tìm ý
+ x9< dàn bài
+ ^(F* bài
+ U& và Su; & 5;?
- L &m&
+ [ bài
+ Thân bài
+ CF* bài
- Bài 3b LLGT < I( cĩ >1& W1& WQ< lang, P (]8?
Y/c học sinh đọc đề văn
Huớng dẫn HS trả lời câu hỏi SGK
Quan sát và hướng dẫn thêm
Gv yêu cầu học sinh nhận xét
Chốt lại nội dung của các câu hỏi
HS:Đọc
HS trả lời câu hỏi
HS nh9 xét
Đề: Một nhà văn có nói:“Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con ngưòi”
Hãy giải thích nội dung câu nói đó
- Tìm ý -Lập dàn bài -Viết một đoạn văn + Mở bài
+ Kết bài
Gv ra #7 và $Q.' P{ cho hs 37 nhà
làm
Gv ra * w( 1 .X< bài: sáng * G hai
q*8\ 29)
Hs WZ.' nghe 7 Em hãy giải thích lời khuyên của
Lê-nin : Học, học nữa, học mãi.
4 :.' &L /
5 K dị: 2’
- U& bài, xem W1( bt /& (- theo $Q.' P{ */ U& ?
- 8= T, Những trị lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu: U& 3b TI. chú thích, tìm (]8 tác
'(I tác < =>| phân tích 3b TI.?