Bài ca Côn Sơn được sáng tác trong thời gian ông cáo quan về sống ở Côn Sôn Nguyên tác của bài thơ được viết bằng chữ Hán và đã được dịch sang thể luïc baùt Học sinh đọc giải nghĩa: đàn [r]
Trang 1Tiết: 21 BÀI CA CÔN SƠN
Ngày dạy : 21/09/2011 ( Cơn sn ca - trích ) - ( Nguyn Trãi)
(
BUỔI CHỀU ĐỨNG Ở PHỦ THIÊN TRƯỜNG TRÔNG RA
( Thiên Trường vãn vọng ) - ( Trn Nhân Tông )
( Hướng dẫn đọc thêm )
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Nguyễn Trãi
- Sơ bộ về đặc điểm thể thơ lục bát
- Sự hoà nhập giữa tâm hồn Nguyễn Trải với cảnh trí Côn Sơn được thể hiện trong văn bản
- Bức tranh làng quê thôn dã trong một sáng tác của Trần Nhân Tông – người này sau này trở thành vị tổ thứ nhất của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử
- Tâm hồn cao đẹp của một vị vua tài đức
- Đặc điểm của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật qua một sáng tác của Trần Nhân Tông
2 Kĩ năng:
- Nhận biết thể thơ lục bát
- Phân tích đoạn thơ chữ Hán được dịch sang tiếng Việt theo thể thơ lục bát
- Vận dụng kiến thức về thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật đã học vào đọc hiểu một văn bản cụ thể
- Nhận biết được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ
- Thấy được sự tinh tế trong trong lựa chọn ngôn ngữ của tác giả để gợi tả bức tranh đậm đà tình quê hương
3 Thái độ:
- Yêu thích văn học cổ, yêu quê hương đất nước và con người Việt Nam.
- Giáo dục cho học sinh có ý thức trong việc giữ gìn, bảo vệ môi trường tự nhiên, môi trường sinh thái
II CHUẨN BỊ :
Giáo viên: Ảnh chân dung Nguyễn Trãi,tranh chùa Yên Tử, bảng phụ.
Học sinh: Đọc, soạn bài và chuẩn bị bài trước ở nhà, sách vở.
III PHƯƠNG PHÁP
Đọc diễn cảm, gợi mở, tái tạo , phân tích,
Trang 2Giảng bình,nêu vấn đề, thảo luận, trực quan
IV TIẾN TRÌNH
1 Ổn định tổ chức :
tra học sinh
2 Kiểm tra bài cũ :
Đọc thuộc lòng bài thơ: Nam quốc sơn
hà” ( 5 điểm )
Vì sao bài thơ được coi là bản tuyên
ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc ? ( 5
điểm )
Đọc thuộc lòng bài thơ ( 5 ) Bài
-
- 0 $ tiên 1 2& 3 ý chí 5$%> tâm
3 Bài mới :
@8 ?$ bài:
Tiết học này sẽ học hai tác phẩm thơ Một bài là của vị vua yêu nước, có công lớn trong công cuộc chống ngoại xâm, đồng thời cũng là nhà văn hoá, nhà thơ tiêu biểu của đời Trần, còn một bài là của danh nhân lịch sử của dân tộc, đã được UNESCO công nhận là danh nhân văn hoa ùthế giới Hai tác phẩm này là hai sản phẩm tinh thần cao đẹp của hai cuộc đời lớn, hai tâm hồn lớn, hẳn sẽ đưa lại cho chúng ta những điều lí thú bổ ích
* Hoạt động 1: Đọc và tìm hiểu chú
thích
Hướng dẫn đọc: ngắt nhịp 2/2/2,
2/2/2/2, giọng êm ái, ung dung, nhịp
nhàng
Giáo viên đọc mẫu
Học sinh đọc
Nhận xét, sửa chữa
Học sinh đọc chú thích dấu *
Trình bày vài nét về tác giả Nguyễn
Trãi ?
- GV cho HS quan sát # chân dung
E&$% Trãi
A Văn bản : “ Bài ca Cơn Sơn ” (
I Đọc và tìm hiểu chú thích :
1 Đọc
2 Chú thích:
a Tác giả:
- E&$% Trãi ( 1380 - 1442 ), B?$/
- Là danh nhân văn hoá thế giới
b Tác phẩm:
Trang 3 Cho biết bài thơ được sáng tác trong
hoàn cảnh nào? Và được viết theo thể thơ
gì ?
GV
tác &# và tác ) Q
Bài ca Côn Sơn được sáng tác trong
thời gian ông cáo quan về sống ở Côn
Sơn
Nguyên tác của bài thơ được viết
bằng chữ Hán và đã được dịch sang thể
lục bát
Học sinh đọc giải nghĩa: đàn cầm,
thông, niêm
* Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản
B ) tác nhĩm 8 phút
Đọc tìm hiểu nội dung, nghệ thuật của
văn bản.
Các nhĩm trình bày – ( xét
ý:
Bài ca -6 6 vui & thanh #
hồ
&$Y Z nhân cách thanh cao, tâm Y thi
GV
* Hoạt động 3: Luyện tập
Học sinh đọc đề bài
Đọc thuộc lòng bài thơ
- Hoàn cảnh sáng tác: bài thơ được viết khi ông sống ở Côn Sơn
- Thể thơ: Bài -> theo
c Giải nghĩa từ: SGK
II Đọc - hiểu văn bản :
1 E' dung:
Bài ca -6 6 vui & thanh # hồ
"X &$Y Z nhân cách thanh cao, tâm
2 E& ? $( /
- @ & vui, ] nhàng, êm ái
- C^ +\& các "? pháp so sánh, ?)
&P cĩ ?$ 5$# & ? $(
-
-
& W
- C^ +\& Z U & hơ “ ta”
* Ghi nhớ: SGK/81 III Luyện tập
2 Đọc thuộc lòng Bài ca Côn Sơn
B Văn bản : “ Buổi chiều đứng ở phủ
Trang 4* Hoạt động 4: Đọc và tìm hiểu chú
thích
- Hướng dẫn đọc: chú ý 3) ?$ :
2/2/3
Học sinh đọc bài thơ
Lớp nhận xét – giáo viên nhận xét
Học sinh đọc chú thích dấu *
H
^ Yên F^ - d$#& Ninh
Trình bày vài về tác giả Trần Nhân
Tông?
F Nhân Tơng ( 1258 – 1306 ); '
khoan hồ, nhân ái, cĩ cơng lao to !8
trong
– Nguyên xâm
dịng 6 Trúc Lâm Yên F^M ' nhà
tiêu "$ W F
Bài thơ này cĩ hình thức giống với bài
thơ nào đã học ?
Em cĩ nhận xét gì về thể thơ ?
F 7 ngơn N $%?
Bài thơ này sử dụng phương thức biểu
đạt nào ?
Cho biết bài thơ được sáng tác trong
hoàn cảnh nào?
Học sinh đọc giải nghĩa: mục đồng,
sáo vẳng
* Hoạt động 5: Đọc - hiểu văn bản :
Văn bản này tạo ra một bức tranh
làng quê với những cảnh tượng nào ?
2
+ # & thơn xĩm
+ # ngồi Y&
Học sinh đọc hai câu thơ đầu
Thiên Trường trơng ra ”.
( Hướng dẫn đọc thêm )
I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Đọc
2 Chú thích
a Tác giả Trần Nhân Tông ( 1258 – 1308 )
b Tác phẩm
- Thể thơ : 7 ngơn N $%?
- Hoàn cảnh sáng tác:Viết trong dịp về quê
c Giải nghĩa từ: SGK
II Đọc - hiểu văn bản :
Trang 5
Hai câu thơ đầu vẽ lên cảnh tượng gì ?
Cảnh chiều trong thơn xĩm :
Cho biết thời gian quan sát và khơng
gian được miêu tả ở đây cĩ gì đáng chú ý
?
-
- Khơng gian : thơn xĩm
- Ánh sáng W W khĩi ) *
Em cĩ nhận xét gì về cảnh tượng đĩ ?
F ? -m ]) màng, yên
thơn dã
* GV
Quang cảnh chung của phủ Thiên
Trường vào lúc chiều sắp tối trong
không khí êm đềm tĩnh lặng cho nên
mọi vật đều như chìm lặng vào sương
khói
Theo em bức tranh nơi thơn dã được
tạo bởi cảnh thực hay sự cảm nhận tinh tế
của tác giả ?
Học sinh đọc hai câu thơ cuối
Th#o lu(n nhóm ( 3 phút )
Tiếp theo 2 câu cuối vẽ ra cảnh tượng
gì ?
Tác gi ả cảm nhận bằng những giác
quan gì ?
Thính giác:
- F 3 giác: cò X&
Bằng những giác quan đĩ cho em thấy
một không gian như thế nào ?
h' khơng gian thống G&M yên #
trong
Cảnh tượng đĩ gợi ra một sự sống ra
sao ?
* GV
1 B
-
- Khơng gian : thơn xĩm
- Ánh sáng W W khĩi ) *
- Âm thanh:
- Màu
S
Trang 6- Hai
thống G& , yên #
-
phúc
Em có cảm nhận gì về tâm trạng của
tác giả trước cảnh tượng đó?
Điều đó chứng tỏ tác giả là một vị
vua tối cao nhưng tâm hồn vẫn gắn bó
máu thịt với quê hương thôn dã
Em cảm nhận được nét đặc sắc nào về
nghệ thuật và nội dung ở bài thơ này ?
Bài th ơ thể hiện điều gì?
F ? Y X > tình quê
Tơng
Ghi nhớ SGK
Học sinh đọc ghi nhớ
* Hoạt động 6: Luyện tập
Thảo luận nhóm ( 3 phút )
2 Con ng W nhà
- Cái nhìn “ vãn
- Tâm
& bình +3
- Cĩ
3 Ngh? $( /
- > ) &P ?) &P và $ M
O 3) ?$ êm ái, hài hồ
- làm ? lên hình # % thú -3
- Dùng cái M bình +3
* Ghi nhớ: SGK/77
III Luyện tập
Bình giảng hai câu thơ cuối Tác giả đả khắc hoạ được các chi tiết tiêu biểu điển hình cho cảnh vật thôn quê vào lúc chiều về Qua các chi tiết đó, thấp thoáng hiện lên một làng quêthanh bình mà trầm lặng nhưng không hui quạnh vì ở đây vẫn ánh lên sự sống con người
4 Củng cố và luyên tập
-
-
- Tìm những điểm giống nhau giữa hai văn bản “ Bài ca Cơn Sơn ” và “ Thiên Trường vãn vọng ”
Trang 7
Cĩ tâm 5 H ướng dẫn tự học ở nhà - t bài - phủThiên trường trông ra” - Nh F W& trơng ra -Trình bày Cơn C - Đọc thêm : Đêm Côn Sơn Chuẩn bị : Soạn “ Bánh trơi Tìm hiểu các t& ý & , nghệ thuật của bài thơ V RÚT KINH NGHIỆM Nội dung
Phương pháp
Tổ chức
...
A Văn : “ Bài ca Cơn Sơn ” (
I Đọc tìm hiểu thích :
Đọc
Chú thích:
a Tác giả:
- E&$% Trãi ( 1380 - 1442 ), B?$/
- Là... chí 5$%> tâm
Bài :
@8 ?$ bài:
Tiết học học hai tác phẩm thơ Một vị vua u nước, có cơng lớn công chống ngoại xâm, đồng thời nhà văn hoá, nhà thơ tiêu biểu... &# tác ) Q
Bài ca Côn Sơn sáng tác
thời gian ông cáo quan sống Côn
Sơn
Nguyên tác thơ viết
bằng chữ Hán dịch sang thể
lục bát
Học sinh