GV choát cho HS ghi baøi Phaân tích Ñ2 & Ñ3 HS đọc diễn cảm lại đoạn thơ GV treo bức tranh minh hoạ phóng to ; HS ngắm, so sánh với hình aûnh thô Cảnh rừng núi ngày xưa hiện lên trong nỗ[r]
Trang 1TUẦN 19
Tiết 73 : NHỚ RỪNG Thế Lữ
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp Hs:
-Cảm nhận được niềm khát hkao tự do mãnh liệt, nỗi chán giét sâu sắc cái thực tại tù túng, tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú.
-Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ.
II.LÊN LỚP
1.Ổn định
2.Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
3.Bài mới
GTBM: "Thơ mới" là một phong trào thơ có tính chất lãng mạn, tự do, phóng khoáng phát triển rầm rộ từ
1932- 1945, gắn liền với các tên tuổi như Thê Lữ, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Nguyễn Bính… Với một hồn thơ dồi dào, đầy lãng mạn, Thế Lữ đã góp phần quan tọng vào việc đổi mới thơ ca & đem lại chiến thắng cho thơ mới
Nhớ rừng là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của Thế Lữ & là tác phẩm góp phần mở đường cho sự
thắng lợi đó Hôm nay, cô cùng các em sẽ tìm hiểu để thấy rõ giá trị nội dung & nghệ thuật của bài thơ
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
Ho ạt đ ộng 1
Hướng dẫn đọc:-Giọng thơ khi
u uất, bực dọc, dằn vặt,khi thì
say sưu, tha thiết, hùng tráng
GV: đọc mẫu ; HS đọc
-GV kiểm tra việc HS đọc phần
Chú thích, lưu ý những từ Hán
Việt cổ
Hướng dẫn đọc-hiểu văn bản
Bài thơ được làm theo thể thơ
gì? Em hiêủå gì về thể thơ đó?
Mạch cảm xúc, tâm trạng của
nhân vật trữ tình-con hổ trong
vườn bách thú-có thể được chia
làm mấy đoạn? Trong những
đoạn ấy, lại có khái quát đặc sắc
về bố cục của bài thơ này như
thế nào?
Phân tích VB: Đ1&Đ4)
Câu thơ đầu tiên có những từ
nào đáng lưu ý? Vì sao?
Thử thay các từ gậm, & khối
bằng những từ khác So sánh ý
nghĩa biểu cảm của chúng?
Vì sao con hổ lại căm hờn đến
thế?
-Thể thơ 8 chữ
-Bài thơ chia làm 5 đoạn nhưng thực chất cảm xúc-tâm trạng của nhân vật trữ tình được đặt trong thế đối lập-tương phản giữa hiện tại & quá khứ…
-Hai từ lưu ý: gậm và khối
-Đông từ gậm thể hiện sự gậm nhấm đầy uất ức
và bất lực của hổ khi bị mất tự do
-Nó gậm một khối căm hờn không sao hoá giải
được, không làm cách nào để tan bớt, vợi bớt
……căm hờn, uất ức vì bị mất tự do đã đóng vón, kết tụ thành khối, thành tảng…
-Từ chỗ là chúa tể của muôn loài nay bị sa cơ
ngục tù, để làm trò lạ mắt, đồ chơi cho đám người nhỏ bé.Hổ ngao ngán, căm uất nhưng không thể vượt ra ngoài được nên đành nằm dài, buông xuôi,
I.ĐỌC-TÌM HIỂU CHÚ THÍCH
II.ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
1 Thể thơ: 8 chữ
2 Bố cục: 2 cảnh -Đ1+ Đ4 (cảnh thực tại ở vườn bách thú)
Đ2+ Đ3 (cảnh mộng tưởng, dĩ vãng)
3.Phân tích VB:
a.Cảnh con hổ ở vườn bách thú
Trang 2Tư thế nằm dài trông ngày tháng
dần qua nói nên tình thế gì của
hổ?
Yêu cầu HS: tìm hiểu, suy
nghĩ, phân tích, đối chiếu &
trả lời
1HS đọc lại đoạn 4
Cảnh vườn bách thú hiện ra dưới
cái nhìn của chúa sơn lâm như
thế nào?
Em có nhận xét gì về giọng điệu
của đoạn thơ này? Nó có tác
dụng gì?
GV chốt cho HS ghi bài
Phân tích Đ2 & Đ3
HS đọc diễn cảm lại đoạn thơ
GV treo bức tranh minh hoạ
phóng to ; HS ngắm, so sánh với
hình ảnh thơ
Cảnh rừng núi ngày xưa hiện lên
trong nỗi nhớ của con hổ như thế
nào? Con hổ xuất hiện trong tư
thế ra sao?
Đọc 2 câu thơ:
Ta bước chân lên, dõng dạc,
đường hoàng
Lượn tấm thân như sóng cuộn
nhịp nhàng.
Hãy nhận xét về nhịp thơ, hình
ảnh thơ
Aûnh hưởng của chúa rừng khi nó
xuất hiện đối với muôn loài như
thế nào? Tâm trạng của nó khi
ấy ra sao?
Có ý kiến cho rằng đoạn thơ như
bất lực,ngày đêm gậm nhấm khối căm hờn
-cảnh đáng chán, đáng khinh, đáng ghét vì đó là cảnh tầm thường giả dối, sửa sang, tỉa tót…
-cách ngắt nhịp ngắn, dồn dập …… Hổ ngao ngán, chán ghét cao độ
-Đó là cảnh rừng núi thiêng liêng, hùng vĩ (bóng cả, cây già, gió gào, thét núi, lá gai, cỏ sắc…) Chúa sơn lâm xuất hiện:
Ta bước………
Lượn ……… nhịp nhàng …
Tiếng gầm-Bàn chân-Tấm thân-Bước đi-Mắt quắc-Mọi vật đều im.
……Vừa mạnh mẽ, đe doạ vừa khôn khéo, nhẹ nhàng, vừa uy nghi dũng mãnh vừa mềm mại, uyển chuyển
-Hổ cảm thấy hài lòng, thoả mãn, tự hào về oai vũ của mình
Đó là 4 cảnh:
1 Đêm vàng-trăng tan trong suối vàng;
2 Ngày mưa chuyển bốn phương ngàn;
3 Bình minh cây xanh nắng gội, rộn rã tiếng chim;
4 Hoàng hôn đỏ máu, mảnh mặt trời đang chết
Hoà vào từng cảnh, hổ hiện ra mỗi lúc mỗi vẻ:
-Một thi sĩ đầy lãng mạn đang thưởng thức vẻ đẹp của đêm trăng rừng bên bờ suối vắng
-Một đế vương oai vũ đang yên lặng ngắm giang sơn nhất khoảnh của mình
-Một chúa rừng đang ru mình trong giấc ngủ bởi tiếng hót rộn ràng của muôn loài chim rừng
-Một ông Kễnh đang khao khát chờ đợi bóng đêm để mặc sức tung hoành nơi vương quốc rộng lớn, đầy bí hiểm của mình
- Đưa tâm trạng bức xúc của nhân vật trữ tình-con hổ lên đỉnh cao sự chán ngán, u uất, thất vọng, bất lực Tuy nhiên Hổ không hề đầu hàng, nó vẫn nhớ về giang sơn , thời oai hùng vàng son của nó
Tâm trạng bất lực và thái độ ngao ngán, chán ghét cao độ của con hổ trong cảnh ngộ bị tù hãm ở vườn bách thú.
b.Cảnh con Hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ của nó.
Trang 3bộ tranh tứ bình độc đáo về
Chúa sơn lâm Ý kiến của em?
Phân tích cái hay của câu thơ
biểu cảm cuối đoạn
Yêu cầu HS bàn luận, phát
biểu.
GVt/g: Nhũng câu thơ cuối, tràn
ngập cảm xúc buồn thương, thất
vọng, nhớ tiếc… Đó không chỉ là
tâm trạng của con hổ mà được
đồng cảm sâu xa trong tâm trạng
của cả một lớp người Việt Nam
trong thời nô lệ, mất nước nhớ
về quá khứ hào hùng của dân
tộc, đất nước mình
GV chót cho HS ghi bài
Phân tích đoạn thơ cuối cung:
Đoạn cuối mở đầu & kết thúc
bằng hai câu biểu cảm mở đầu
bằng từ Hỡi nói lên điều gì?
Tìm hiểu những nét đặc sắc về
nghệ thuật bài thơ
Bài thơ tràn đầy cảm xúc lãng
mạn Vậy, điều đó được thể hiện
ở những đặc điểm chủ yếu nào?
Hướng dẫn tổng kết:
HS đọc và suy nghĩ về mục ghi
nhớ SGK
Tại sao tác giả không nói thẳng
-Hình ảnh con hổ bị nhốt trong vườn bách thú đã dược nhân hoá cao độ trở thành hình ảnh ẩn dụ- tượng trưng để một cách kín đáo mà vẫn rõ ràng nói lên tâm tư & ước vọng của nhà thơ…
Đ2: Vẻ đẹp uy nghi, dũng mãnh vừa mềm mại, uyển chuyển của chúa sơn lâm Đ3: Nỗi nhớ tiếc khôn nguôi của con hổ đối với quá khứ huy hoàng và đầy oanh liệt.
4.Đặc sắc nghệ thuật: -Cả bài thơ tràn đầy cảm xúc lãng mạn
-Biểu tượng đẹp, phù hợp để thể hiện chủ đề bài thơ -Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình
Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú
III.TỔNG KẾT GHI NHỚ SGK
Trang 4tâm trạng, cảm xúc của mình mà
lại mượn lời con hổ bị nhốt trong
v bách thú?
Vì sao có thể nói bài thơ đã
khơi gợi lòng yêu nước thầm kín
của người dân mất nước những
năm 30 thế kỉ trước?
Yêu cầu HS thảo luận, phát
biểu
1 HS đọc hghi nhớ SGK
GV hướng dẫn HS luyện tập:
1 Chú ý những động từ, tính
từ, những từ cảm thán,
những quan hệ từ được thể
hiện trong những nhịp thơ
thay đổi
2 Cho HS về nhà viết
4.Củng cố:
-HS đọc lại ghi nhớ
-Chủ đề và nghệ thuật của bài thơ?
5 Dặn dò: -Về nhà học thuộc bài thơ, phân tích lại bài thơ
-Soạn bài : Ôâng đồ
+ Tìm hiểu chủ đề bài thơ?
+Bố cục bài thơ & hướng phân tích bài thơ?
.