- Văn bản báo cáo được viết ra để trình bày một cách tổng hợp về tình hình, sự việc và kết quả đạt được của một cá nhân hay một tập thể nhầm giúp cho cấp trên hoặc các cơ quan liên quan [r]
Trang 1Tuần 33 Tiết 125 NS:20/3/2012
VĂN BẢN BÂO CÂO
I Mức độ cần đạt:
-Tìm hiểu sđu hơn về văn bản hănh chính ở dạng văn bản bâo câo
-Hiểu câc tình huống cần viết văn bản bâo câo
-Biết câch viết văn bản bâo câo đúng quy câch
II-Trọng tđm kiến thức- kĩ năng
1 Kiến thức.
Đặc điểm của văn bản bâo câo: Hoăn cảnh, mục đích, yíu cầu, nội cdung vă câch lăm loại văn bản năy
2-Kĩ năng
-Nhận biết văn bản bâo câo
-Viết VBBC đúng quy câch
-Nhận ra được những sai sót khi viết văn bản bâo câo
III-Hướng dẫn thực hiện
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Khi nào thì người ta viết văn bản đề nghị?
- Cách trình bày văn bản đề nghị như thế nào?
3 Bài mới:
* Giới thiệu băi: 1’
10’ Hoạt động 1: Tổ chức cho HS
tìm hiểu đặc điểm của một văn bản
báo cáo
Cho HS đọc 2 văn bản mẫu
- Mục đích của 2 văn bản này là
gì?
- Vậy xét mục đích, người ta viết
báo cáo để làm gì?
- Em hãy nhận xét về việc trình
bày kết quả của hai văn bản báo
- HS đọc hai văn bản báo cáo trong mục 1, phần I
- Vb1: Để trình bày kết quả hoạt động chào mừng ngày 20/11 của lớp 7B, trường THSC Trần Quốc Toản
- Vb2: Trình bày kết quả đợt quyên góp ủng hộ các bạn HS vùng lũ lụt của lớp 7C trường THCS Nguyễn Văn Trỗi
- Để trình bày về tình hình sự việc và các kết quả đã làm được của một cá nhân hay một tập thể
I Đặc điểm của văn bản báo cáo.
- Vb1: Để trình bày kết quả hoạt động chào mừng ngày 20/11 của lớp 7B, trường THSC Trần Quốc Toản
- Vb2: Trình bày kết quả đợt quyên góp ủng hộ các bạn
HS vùng lũ lụt của lớp 7C trường THCS Nguyễn Văn Trỗi
Trang 2+ Nội dung báo cáo có cụ thể là
việc gì không? Số liệu rõ ràng như
thế nào?
+ Ai viết, ai nhậûn?
- Em thấy hình thức trình bày của
2 văn bản có giống nhau không?
- Chỉ ra sự giống nhau đó.
- Vậy báo cáo cần chú ý những
yêu cầu gì về nội dung và hình
thức trình bày?
- Em đã viết báo cáo lần nào
chưa?
- Hãy dẫn ra một số trường hợp
cần viết báo cáo trong sinh hoạt và
học tập ở trường lớp em.
- Trong các tình huống sau đây,
tình huống nào phải viết báo cáo?
a) Sắp tới nhà trường sẽ tổ chức
đi tham quan theo tinh thần tự
nguyện, tất cả các bạn trong lớp
đều muốn tham gia
b) Gần cuối năm học, BGH cần
biết tình hình học tập, sinh hoạt và
công tác của lớp trong hai tháng
cuối năm
c) Do bố me thay đổi nơi công
tác, em phải chuyển đến một
trường học mới
- Trường hợp a và c dùng Vb gì?
- Hãy giải thích tại sao trong 3
tình huống phải nêu 3 văn bản
khác nhau?
- Vậy báo cáo là gì?
- Nội dung cụ thể, số liệu rõ ràng (HS nêu các số liệu như trong văn bản)
- Vb 1: + Người viết: Lớp trưởng lớp 7B thay mặt lớp
+ Người nhận: BGH trường TQT
- Vb2: + Người viết: Lớp trưởng lớp 7C
+ Người nhận: Tổng phụ trách trường Nguyễn Văn Trỗi
- Chỉ ra những điểm giống nhau: đề mục các phần trong nội dung, phần cuối
- Nội dung: Cụ thể
- Hình thức: Theo một số đề mục quy định, rõ ràng, gọn gàng
- Một số trường hợp cần viết báo cáo: Sơ kết học kì, đánh giá hoạt động lớp sau 1 tháng, sau một đợt thi đua
- Tình huống b phải viết báo cáo
a: Vb đề nghị ; c: Đơn xin nhập học
- Tuỳ tình huống mà chọn một văn bản thích hợp
HS đọc ghi nhớ
Ghi nhớ 1 Sgk trang 136
Trang 38’
Hoạt động 2: Giúp HS nắm
được cách thức làm văn bản báo
cáo
- 2 Văn bản trên có những mục
nào?
- Các mục ấy sắp xếp theo thứ tự
nào?
- 2 văn bản có gì giống và khác
nhau?
- Trong các đề mục trên, những
phần nào là quan trọng?
- Từ 2 văn bản trên, em hãy rút ra
cách làm một văn bản báo cáo.
- Trình tự các mục của một báo
cáo như thế nào?
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS
một số điểm cần lưu ý
- Tên văn bản báo cáo thường
được viết như thế nào?
- Các mục trong báo cáo được
trình bày ra sao?
- Các kết quả của báo cáo cần
trình bày như thế nào?
- Tóm lại cách làm một văn bản
báo cáo như thế nào?
- Những mục trong 2 văn bản:
+ Quốc hiệu + Địa điểm làm báo cáo và ngày tháng
+ Tên văn bản: Báo cáo về
+ Nơi nhận báo cáo
+ Người báo cáo
+ Lí do, sự việc, kết quả đã làm được
+ Kí tên
- Giống: Cách trình bày các mục
- Khác: Nội dung cụ thể
- Quan trọng: Báo cáo của ai? Với ai? Về việc gì? Kết quả thế nào?
- HS đọc ghi nhớ 2
- HS trình bày như Sgk/135
- Tên văn bản viết chữ in hoa, khổ chữ to
- Các mục trình bày cân đối, sáng sủa
- Kết quả: Nêu rõ ràng, số liệu cụ thể, chi tiết
- HS trình bày ghi nhơ 2 Sgk/136
II Cách làm văn bản báo cáo.
1 Tìm hiểu cách làm văn bản báo cáo.
Báo cáo của ai? Với ai? Về việc gì? Kết quả thế nào?
2 Dàn mục một báo cáo
Sgk/135
3 Lưu ý:
- Tên văn bản viết chữ in hoa, khổ chữ to
- Các mục trình bày cân đối, sáng sủa
- Kết quả: Nêu rõ ràng, số liệu cụ thể, chi tiết
KNS: Giao tiếp hiệu quả băng văn bản bâo câo.
1’ III-Hướng dẫn tự học:
-Nắm lại đặc điểm văn bản biểu cảm
-Sưu tầm 1 số VBBC lăm tăi liệu học tập
4- Củng cố : 2`
- Nhắc lại đặc điểm cảu văn bản bâo câo?
5- Dặn dò: 2`
- Học băi, thực hiện theo “Hướng dẫn tự học”.
- Chuẩn bị “Luyện tập lăm văn bản đề nghị vă bâo câo”: Xem lại lý thuyết, lăm hết câc băi
Trang 4Tuần 33 Tiết: 126 NS:20/3/2012
LUYỆN TẬP VĂN BẢN ĐỀ NGHỊ VÀ BÁO CÁO
I Mức độ cần đạt:
-Nắm được cách thức là 2 loại VB đề nghị và báo cáo
-Biết ứng dụng 2 loại VB trên vào thực tế
-Tự rút rs lỗi thường mắc, phương hướng và cách sửa chữa khi viết 2 loại VB trên
II-Trọng tâm kiến thức- kĩ năng:
1/Kiến thức:
- Tình huống viết văn bản đề nghị và văn bản báo cáo
- Cách làm văn bản đề nghị và văn bản báo cáo Tự rút ra những lỗi thường mắc, phương hướng và cách sửa chữa các lỗi thương mắc khi viết loại văn bản này
- Thấy được sự khác nhau giữa hai loại văn bản trên
2/ Kĩ năng :
Rèn luyện kỹ năng viết một đoạn văn bản đề nghi và báo cáo đúng qui cách
III Hướng dẫn thực hiện:
1/ Ổn định lớp: (1’)
2/ Kiểm tra bài cũ: ( 5’)
-Em hãy trình bày dàn mục của băn bản báo cáo và văn bản đề nghị?
3/ Bài mới:
* Giới thiệu bài mới: (1’)
* Hoạt động 1: (13’)
? Sự khác nhau về mục đích
viết văn bản đề nghị và văn
bản báo cáo
?Nội dung văn bản đề nghị
và văn bản báo cáo khác
nhau ở chỗå nào ?
? So sánh hình thức trình
- HS trả lời
- HS khác nhận xét bổ sung
- HS so sánh 2 văn bản trên dựa vào nội dung
- HS so sánh hình
I: Oân lại lý thuyết về văn bản đề nghị và văn bản báo cáo
- Văn bản đề nghị được viết ra để gởi lên các cá nhân hay tổ chức có thẩm quyền nhầm đề nghị giải quyết một yêu cầu, một nguyện vọng nào đó
- Văn bản báo cáo được viết ra để trình bày một cách tổng hợp về tình hình, sự việc và kết quả đạt được của một cá nhân hay một tập thể nhầm giúp cho cấp trên hoặc các
cơ quan liên quan nắm được tình hình sự việc
- VBĐN có nội dung chủ yếu là trình bày yêu cầu nguyện vọng để giải quyết vấn đề gì
- VBBC trình bày tổng hợp tình hình, nêu kết quả đầy đủ, số liệu cụ thể
- Giống: trình bày rõ ràng, trang trọng …
Trang 5bày của văn bản đề nghị và
văn bản báo cáo ?
? Khi viết cả hai loại văn
bản cần tránh những sai sót
gì ?
? Ở 2 văn bản trên cần chú
ý gì ?
thức
- HS trình bày
- HS khác nhận xét
- Khác : tên văn bản …
- Tránh: trình bày thiếu sạch sẽ rõ ràng, lời văn ruờm rà, thiếu mục hoặc không đảm bảo trình tư, nội dung chung chung
- Chú ý : + VBĐN: Nêu vấn đề xin giải quyết
+ VBBC: Trình bày và nêu kết quả đạt được
* Hoạt động 2: ( 20’)
1-Hãy nêu một vài tình
huống thường gặp trong cuộc
sống mà em cho là phải làm
văn bản đề nghị và văn bản
báo cáo (không lập lại các
tình huống có trong SGK)
2-Yêu cầu mỗi hs viết hai
văn bản: một đề nghị, một
báo cáo
3-Chỉ ra chỗ sai trong việc sử
dụng các văn bản
Hs trao đổi với nhau tìm các tình huống có liên quan đế việc viết đề nghị và báo cáo
Hs đọc một lượt hết các tình huống của bài tập 2
Hs suy nghĩ làm việc cá nhân
Hs trình bày
Hs nhận xét
Hs phát hiện chỗ sai và phát biểu
II/ Luyện tập
1/ Nêu các tình huống viết vb đề nghị và báo cáo:
- Đề nghị nhà trường tổ chức cho đi tham quan một khu di tích lịch sử có liên quan đế bài học, nhằm phục vụ việc học
- Đề nghị cô giáo chủ nhiệm tổ chức khen thưởng một số bạn vượt khó vươn lên trong học tập và tổ chức liên quan cuối năm học
- Đề nghị thư viện cho mượn sách truyện đọc để phục vụ cho việc học tập
- Đề nghị xây mới nhà vệ sinh
- Báo cáo với thầy chủ nhiệm về kết quả học tập lao động trong tháng 3
- Báo với thầy tổng phụ trách đội kết quả thi đua của lớp chào mừng ngày 20 – 11
- Báo cáo với thầy tổng phụ trách Đội kết quả của phong trào thi đua nghìn việc tốt 2/ Thực hành viết văn bản đề nghị và báo cáo tại lớp
3/ Những chỗ sai của việc viết văn bản a) Viết báo cáo là sai, ở tình huống này là phải viết đề nghị hoạc viết đơn xin miễn giản học phí
b) Hs làm đề nghị là không đúng, trường hợp này là phải viết báo cáo, để cô giáo chủ nhiệm biết được tình hình và kết quả của lớp trong việc trong việc giúp đỡ gia
Trang 6đình thương binh liệt sĩ và bà mẹ Việt Nam anh hùng
c) Viết đơn là không đúng, mả phải viết giấy đề nghị BGH nhà trường biểu dương khen gợi bạn H
KNS: Vận dụng VBĐN và VBDC phù hợp hồn cảnh giao tiếp.
III-HDTH : 1’
Phát hiện và sửa lỗi trong VB đề nghị và báo cáo
4.Củng cố ( 2’)
- Trình bày về hình thức và nội dung cho VBĐN và VBBC ?
- Nêu các mục trong VBĐN và VBBC ?
5.Dặn dị ( 2’)
- Xem lại bài tập
- Soạn bài: “Ơn tập phần tập làm văn”
+ Xem lại các thể loại TLV đã học
+ Trả lời trước các yêu cầu cần đạt
ƠN TẬP TẬP LÀM VĂN
I Mức độ cần đạt :
Giúp HS
- Ơn lại và củng cố các khái niệm cơ bản về văn Biểu cảm & văn bản Nghị luận.
- Khái quát, hệ thống hĩa kiến thức về văn biểu cảm và văn nghị luận
II-Trọng tâm kiến thức- kĩ năng:
1-Kiến thức :
- Hệ thống kiến thức về văn biểu cảm
- Hệ thống kiến thức về văn nghị luận
2-Kĩ năng :
- Khái quát, hệ thống các văn bản biểu cảm và nghị luận đã học
- Làm bài văn biểu cảm và văn nghị luận
III Hướng dẫn thực hiện:
Tiết 1:
1 Ổn định : (1’)
2 Kiểm tra bài cũ : (5’)
- Văn bản đề nghị và văn bản báo cáo có điểm nào giống và khác nhau?
- Nêu các mục cần chú ý của hai loại văn bản? Và nêu những sai sót cần tránh ở hai văn bản này?
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài: (1’)
Trang 7TG Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
30’ Hoạt động 1:
?- Hãy kể tên các văn
bản biểu cảm đã học ở
HK I (văn xuôi)?
? Trong 5 văn bản kể trên
mỗi nhóm sẽ chọn một
văn bản mà mình thích và
cho biết văn biểu cảm có
những đặc điểm gì?
->GV nhận xét và đánh
giá
? Yếu tố miêu tả có vai
trò gì trong văn biểu
cảm?
?- Yếu tố tự sự có ý nghĩa
gì trong văn biểu cảm?
?- Cách diễn đạt tình cảm
trong bài văn biểu cảm?
?- Ngôn ngữ biểu cảm
như thế nào?
- Cổng trưởng mở ra
- Mẹ tôi
- Một thứ quà của lúa non: Cốm
- Sài Gòn tôi yêu
- Mùa xuân của tôi
* Thảo luận nhóm 3’
Hs trình bày
Hs nhận xét
- Khơi gợi cảm xúc, tình cảm (không miêu tả đầy đủ chân dung, phong cảnh)
- Trong văn biểu cảm không cần cốt truyện Tự sự làm nổi bật cảm xúc
- Bày tỏ lòng thương yêu, lòng ngưỡng mộ
- Ngoài cách diễn đạt trực tiếp còn sử ï dụng biện pháp tự sự, miêu tả để khêu gợi cảm xúc, tình cảm bằng nhiều biện pháp tu từ
I/ Văn biểu cảm : 1/ Các văn bản biểu cảm đã học
ở HKI (văn xuôi):
- Cổng trưởng mở ra
- Mẹ tôi
- Một thứ quà của lúa non: Cốm
- Sài Gòn tôi yêu
- Mùa xuân của tôi
2/Đặc điểm của văn biểu cảm:
- Mỗi bài văn tập trung biểu đạt một tình cảm chủ yếu
- Tác giả có thể chọn một hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ, tượng trưng để gởi gắm tình cảm của mình
3/ Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn biểu cảm:
- Trong văn biểu cảm : yếu tố miêu tả phong cảnh, con người, sự vật…chủ yếu để bộc lộ tình cảm nên không miêu tả đầy đu,û chỉ tả những chi tiết có khả năng gợi cảm
4/ Ý nghĩa yếu tố tự sự trong văn biểu cảm:
- Có tác dụng rất lớn khi kể các hành động cao cả, hay một kỉ niệm buộc người ta nhớ lâu và suy nghĩ, cảm xúc về nó
5/ Cách biểu đạt tình cảm trong văn biểu cảm:
- Bày tỏ lòng thương yêu, lòng ngưỡng mộ
6/ Ngôn ngữ biểu cảm:
- Ngoài cách diễn đạt trực tiếp còn sử dụng biện pháp tự sự, miêu tả để khêu gợi cảm xúc, tình cảm bằng nhiều biện pháp tu từ như: so sánh, ẩn dụ, điệp từ…
Trang 8Hoạt động 2: 8’
Câu 7,8: Điền ý thích hợp vào chỗ trống.
Đặc điểm
Tên bài
- Sài Gòn tôi yêu
- Cổng trường
mở ra
- Mẹ tôi
- Cuộc chia tay
của những con
búp bê
Trữ tình Biểu hiện tình
cảm, thái độ, đánh giá của người viết đối với người và việc ngoài đời
Dùng tự sự và miêu tả để khiêu gợi cảm súc
Lời văn giàu cảm xúc, giàu hình ảnh
- Mở bài: Giới thiệu đối
tượng biểu cảm
- Thân bài: Nêu lên tình
cảm, cảm xúc
- Kết bài: Khẳng định
tình cảm
Tiết 2
40’ Hoạt động 3:
?Hãy kể tên các văn bài văn nghị
luận đã học ở HK II ?
?Trong đời sống, trên báo chí và
trong sách giáo khoa, em thấy
văn bản nghị luận xuất hiện trong
những trường hợp nào, dưới dạng
những bài gì? Nêu một số ví dụ?
?Trong bài văn nghị luận phải có
những yếu tố cơ bản nào? Yếu tố
nào là chủ yếu?
?Luận điểm là gì? Hãy cho biết
câu a,b,c,d câu nào là luận điểm?
Vì sao?
?Nói làm văn CM chỉ cần nêu
luận điểm và dẫn chứng là xong
Theo em, nói như vậy có đúng
Hs liệt kê
Hs trả lời: NL nĩi
và NL viết
Hs: LĐ, LC, LL
Lập luận là chủ yếu
Hs: Câu a và d là luận điểm bởi nội dung của nó rõ ràng
Hs trả lời
Hs nhận xét
II/Văn nghị luận:
1/- Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
- Sự giàu đẹp của Tiếng Việt
- Đức tính giản dị của Bác Hồ -Ý nghĩa văn chương
2/* Nghị luận nói:Tranh luận hội thảo sơ kết, giao lưu, phỏng vấn
*Nghị luận viết:Luận án, nghiên cứu văn học, báo chí, tạp chí
3, 4/-Luận điểm :quan điểm của bài văn Hình thức khẳng định hay phủ định Nội dung đúng đắn chân thực
- Luận cứ: Lí lẽ, dẫn chứng làm
cơ sở cho luận điểm Chân thực, đúng đắn
- Lập luận : là cách nêu luận cứ dẫn đến luận điểm Chặt chẽ, hợp lí, có sức thuyết phục
- Lập luận là yếu tố chủ yếu 5/ Nói làm văn CM chỉ cần nêu luận điểm và dẫn chứng là xong là chưa đủ Để làm văn CM, sau khi nêu luận điểm ta cần triển khai luận điểm bằng nhiều luận
Trang 9không? Để làm văn CM ngoài
luận điểm và dẫn chứng còn cần
phải có thêm điều gì? Có cần chú
ý đến chất lượng của luận điểm
và dẫn chứng không? Chúng như
thế nào thì đạt yêu cầu?
?Hãy cho biết cách làm 2 đề này
có gì giống và khac nhau? Từ đó
suy ra nhiệm vụ giải thích và
chứng minh khác nhau như thế
nào?
Hs trả lời
Hs nhận xét
cứ Luận cứ cần có dẫn chứng minh hoạ Các luận cứ đều phải được xác định bằng lí ẽ và dẫn chứng cũng cần được phân tích sâu sắc Tất cả các ND trên còn phải được trình bày 1 cách thật hợp lí Đó chính là cách lập luận của bài NL
6/- Văn giải thích chủ yếu dùng
lí lẽ để làm sáng tỏ vấn đề
- Văn CM chủ yếu dùng dẫn dẫn chứng để minh hoạ, khẳng định vấn đề
- Đề a đi sâu vào giải thích ý nghĩa câu tục ngữ bằng lí lẽ Đề
b đưa ra nhiều dẫn chứng để khẳng định vấn đề
Nhắc yêu cầu việc viết bài văn biểu cảm và văn nghị luận
- Trong bài văn nghị luận phải có những yếu tố cơ bản nào? Yếu tố nào là chủ yếu?
- Cách diễn đạt tình cảm trong bài văn biểu cảm?
- Xem kỹ lại bài, chuẩn bị tốt cho thi học kì II