Thực tế, hoạt động du lịch TEFL đang diễn ra ở nhiều quốc gia trên thế giới, bởi liên kết giữa việc giảng dạy tiếng Anh và du lịch được xác định gắn liền với một số hình thức du lịch [r]
Trang 1TEFL TOURISM - HÌNH THỨC DU LỊCH KẾT HỢP GIẢNG DẠY TIẾNG ANH
NGUYỄN THÀNH NAM *
Tóm tắt
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, tiếng Anh trở thành ngoại ngữ quan trọng trên toàn thế giới Ở nhiều quốc gia, việc dạy tiếng Anh như một ngoại ngữ đã trở thành một nguồn tài nguyên có thể được sản xuất, kiểm soát, phân phối và mang lại nhiều giá trị từ cả phía người học và người dạy Về cơ bản, TEFL tourism là sự kết hợp giữa hai khái niệm “du lịch” và “giảng dạy tiếng Anh”, hình thức này ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu về giáo viên dạy tiếng Anh trên toàn cầu Bài viết bàn luận cách hiểu về du lịch TEFL, các đặc trưng cơ bản, một số nội dung chủ yếu và sự phát triển của du lịch TEFL trên toàn cầu, cũng như xu thế lựa chọn Việt Nam như một điểm đến
Từ khóa: Tefl tourism, du lịch, giảng dạy tiếng Anh
Abstract
In the context of globalization and international economic integration, English has become
an important foreign language all over the world In many countries, teaching English as a foreign language has become a resource that can be produced, controlled, distributed and brought great value from both the learner and the teacher Basically, TEFL tourism is a combination of the two concepts of
“travelling” and “teaching English”, this type was created to meet the needs of English teachers around the world The article discusses how to understand TEFL tourism, basic features, some key contents and the development of TEFL tourism globally as well as the tendency to choose Vietnam as a destination.
Keywords: TEFL tourism, tourism, teaching English
1 TEFL tourism - quan niệm và đặc trưng
1.1 Quan niệm về TEFL tourism
Nghiên cứu mang tính học thuật về tính liên
kết của TEFL với du lịch hiện nay còn nhiều hạn
chế mặc dù tầm quan trọng của ngành giảng
dạy tiếng Anh trên toàn thế giới và du lịch đều
là những ngành dịch vụ lớn nhất toàn cầu
TEFL (Teaching English as a Foreign Language)
được hiểu là giảng dạy tiếng Anh như một
ngoại ngữ Thực chất TEFL là một chứng chỉ
quốc tế có những đặc tính linh hoạt trong việc
giảng dạy tiếng Anh ở nước ngoài hay ở một
đất nước nói tiếng mẹ đẻ là tiếng Anh Bên
cạnh TEFL, có một số thuật ngữ khác thường
được các giảng viên, giáo viên dạy tiếng Anh quan tâm hoặc theo học để lấy chứng chỉ là ELT, TESOL và TESL Ở Anh, chứng chỉ chính
được sử dụng là ELT (English Language Teaching)
có nghĩa là giảng dạy ngôn ngữ tiếng Anh, vì
nó được các hiệp hội học thuật như Đại học Cambridge và các nhà xuất bản của các tạp chí trong lĩnh vực này ưa thích TEFL, TESOL
và TESL có xu hướng liên kết với những người cần học tiếng Anh trong cuộc sống hàng ngày
và giáo viên thường làm việc với những người nhập cư đã chuyển đến các quốc gia nói tiếng
Anh TESOL (Teaching English to Speakers of
Other Languages) có nghĩa là giảng dạy tiếng
Anh cho người nói ngôn ngữ khác Chứng chỉ này tập trung vào việc giảng dạy các kỹ năng cần thiết để dạy tiếng Anh tại một nước khác,
* TS., Khoa Văn hoá học, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội
Trang 2V Ă N HÓ A
nơi mà học sinh không phải là người bản ngữ
sử dụng tiếng Anh như Trung Quốc, Nhật Bản,
hay Việt Nam TESL (Teaching English as a Second
Language) lại mang nghĩa giảng dạy tiếng
Anh như một ngôn ngữ thứ hai, phục vụ cho
những giáo viên, giảng viên dạy tiếng Anh cho
người bản ngữ nói tiếng nước ngoài, những
người đang sống ở những quốc gia nói tiếng
mẹ đẻ là tiếng Anh như dạy những học sinh
tạm thời, người lao động hoặc người nhập cư
sang các nước như Anh, Mỹ, Úc và Canada [8]
Tuy nhiên, đối với những người chọn đi du lịch
nước ngoài kết hợp giảng dạy, chứng chỉ đào
tạo phổ biến nhất là TEFL do phạm vi sử dụng
rộng và tính linh hoạt Đó cũng chính là lý do
xuất hiện thuật ngữ TEFL tourism.
Du lịch, với bản chất là một ngành kinh
tế dịch vụ, ngày càng phát triển trong xã hội
hiện đại Theo Luật Du lịch Việt Nam (2017), du
lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến
đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên
trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm
đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải
trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc
kết hợp với mục đích hợp pháp khác [10] Ngày
nay, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật,
giao thông, đời sống kinh tế - xã hội, nhu
cầu du lịch của con người ngày càng lớn Tùy
theo điều kiện kinh tế của mỗi cá nhân, con
người có thể lựa chọn nhiều hình thức du lịch
khác nhau, nhưng theo xu hướng chung, con
người luôn nghĩ đến việc dành một phần thu
nhập hàng năm của mình cho du lịch Trong
số những nhu cầu của con người, nhu cầu về
du lịch chưa bao giờ được thỏa mãn và càng
đi du lịch cuộc sống của con người càng được
nâng cao
TEFL tourism (du lịch TEFL) hiểu đơn giản
nhất chính là từ ghép giữa du lịch và hoạt
động giảng dạy tiếng Anh ở nước ngoài TEFL
tourism không phải là một thuật ngữ khó chiết
tự về nghĩa, nhưng để hiểu về nó phải vượt
qua những hạn chế chủ quan của các cá nhân
đặt ra bởi chính hoạt động giảng dạy tiếng
Anh rộng lớn trên toàn cầu và sự khác biệt
trong tiếp cận thuật ngữ từ các quốc gia trên
thế giới, do có sự không tương đồng về văn
ngữ TEFL tourism bao gồm tất cả các hành vi
dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ nước ngoài liên quan đến yếu tố du lịch, cơ hội của TEFL cũng được thúc đẩy bởi một số tổ chức liên quan đến hoạt động kinh doanh du lịch1
1.2 Đặc trưng của TEFL tourism
TEFL tourism - hình thức du lịch ra đời trong bối cảnh toàn cầu hóa về ngôn ngữ
Ngày nay, nhu cầu toàn cầu về sử dụng tiếng Anh đang tiếp tục phát triển trên toàn thế giới khi ngôn ngữ Anh đã trở thành một phần không thể thiếu trong kinh doanh, giáo dục, chính trị, du lịch, y tế Các chính phủ đang ngày càng nhận ra tầm quan trọng của tiếng Anh đối với các nền kinh tế và xã hội Điều này khác với quan điểm trước đây, khi các cá nhân thường chỉ nhìn nhận tiếng Anh
là một công cụ giúp họ đáp ứng nguyện vọng
cá nhân Do vậy, ngôn ngữ Anh đã trở thành một trong những vấn đề trung tâm của cải cách giáo dục ở nhiều quốc gia để đáp ứng sự phát triển về kinh tế, khoa học và công nghệ Việc cải thiện giảng dạy tiếng Anh trong một quốc gia không chỉ có ý nghĩa về kinh doanh, giáo dục và ngoại giao mà còn cho phép người dân thưởng thức văn hóa và giải trí toàn cầu Chính bởi vậy, ở nhiều quốc gia trên thế giới
đã xuất hiện nhu cầu cao về “nghề giáo viên dạy tiếng Anh” Tính đến năm 2014, số người học tiếng Anh trên toàn thế giới khoảng 1,5
tỷ và ước tính con số này sẽ tăng lên hơn 2 tỷ vào năm 2020 [5, tr.12] Trong năm 2015, liên minh châu Âu (EU) có đến 172,5 triệu người mong muốn được tiếp cận tiếng Anh [12] Việc thiếu giảng viên tiếng Anh có trình độ cao là một trong những thách thức lớn nhất đối với các quốc gia, do đó nhiều nước đang chuộng
xu hướng sử dụng những người nói tiếng Anh bản địa trở thành lực lượng giảng dạy Ước tính
có 250.000 người nói tiếng Anh bản ngữ làm giáo viên tiếng Anh tại hơn 40.000 trường học
và viện ngôn ngữ trên toàn thế giới Hiệp hội quốc tế TESOL (2014) tuyên bố rằng nhu cầu tuyển dụng toàn cầu hơn 100.000 giáo viên TEFL hàng năm [5, tr.12] Tài liệu tham khảo để nâng cao trình độ nói tiếng Anh quốc gia có xu hướng được tích hợp và được thảo luận thường
Trang 3nhà nghiên cứu ngôn ngữ đã lập luận về mối
quan hệ giữa TEFL và du lịch với bản chất
chính là mối liên hệ chặt chẽ giữa ngôn ngữ,
du lịch và phát triển [5, tr.13] Sau đó, nhiều tổ
chức đã tìm cách thúc đẩy các cơ hội liên kết
hai khía cạnh của du lịch và TEFL, tuy nhiên,
thời điểm đó thuật ngữ TEFL tourism vẫn chưa
được chính thức công nhận Các vấn đề liên
quan đến nhận thức của các cá nhân và cộng
đồng đã được nhiều quốc gia tranh luận như:
Vai trò và lợi ích của tiếng Anh; chính sách
ngôn ngữ và giới thiệu thay đổi hiệu quả trong
các hệ thống giáo dục; vai trò của tiếng Anh
địa phương và vấn đề sử dụng bên cạnh tiếng
Anh chuẩn toàn cầu; sự bình đẳng trong việc
tiếp cận với tiếng Anh; sự đóng góp của tiếng
Anh cho sự phát triển của quốc gia và quốc tế
Tuy không thể xác định được thời điểm ra đời
chính xác của thuật ngữ TEFL tourism nhưng
hình thức du lịch này vẫn được khẳng định là
chỉ ra đời và phát triển trong bối cảnh tiếng Anh
trở thành ngôn ngữ được sử dụng toàn cầu và
nhu cầu nhân lực giảng dạy tiếng Anh như một
ngoại ngữ ở các quốc gia trên thế giới
TEFL tourism - một dạng thức du lịch chuyên
biệt gắn với sự phát triển du lịch hiện đại
TEFL tourism là một trong nhiều dạng thức
du lịch chuyên biệt dành cho khách du lịch
trên thế giới Xu hướng lựa chọn các loại hình
du lịch của khách đã thay đổi đáng kể trong
những năm gần đây do sự thay đổi sở thích và
nhu cầu của người tiêu dùng Đối trọng với sản
phẩm du lịch đại chúng không có sự phân biệt
các đối tượng khách, du lịch chuyên biệt được
thiết kế để đáp ứng nhu cầu của các phân khúc
thị trường riêng lẻ Phổ du lịch được tạo thành
từ các khu vực thị trường lớn chuyển sang các
nhóm chuyên sâu với những nhu cầu đặc biệt
Theo Reddy (1980), du lịch quan tâm đặc biệt
đối với một nhóm đối tượng khách có nhu cầu
riêng là tiền thân của du lịch chuyên biệt [2]
Xu hướng này đã phát triển liên tục cho đến
ngày nay, điều này không có nghĩa là ngành
công nghiệp du lịch đại chúng đã suy giảm, mà
đơn giản là người tiêu dùng có xu hướng thích
những trải nghiệm phù hợp hơn với nhu cầu và
trưng riêng của các loại hình du lịch chuyên biệt như du lịch hội nghị - hội thảo, du lịch
từ thiện, du lịch thể thao, du lịch ẩm thực, du lịch chữa bệnh,… du lịch TEFL không thể phát triển theo quy mô đại chúng, do đó những loại hình du lịch này luôn được các tổ chức khai thác bằng cách tìm kiếm số lượng khách nhỏ hơn với sức chi tiêu cao hơn của khách du lịch Theo Sharpley và Tefler, nội dung của những loại hình này đã tạo ra một thị trường tiêu dùng phức tạp và phân khúc hơn [3] Khách
du lịch ngày càng tìm kiếm nhiều hơn những trải nghiệm có giá trị lớn hơn những tour du lịch trọn gói truyền thống Khách du lịch hiện đại cũng đã quen thuộc với công nghệ thông tin hiện đại và họ luôn có phản ứng, tương tác với phương tiện truyền thông xã hội Trên thực
tế, khách du lịch thậm chí không cần rời khỏi nhà của họ ở để trải nghiệm thực tế bởi các trải nghiệm du lịch truyền thống quen thuộc đã luôn được đưa đến cá nhân thông qua truyền hình, web, facebook, các đánh giá trực tuyến, hoặc từ những người có ảnh hưởng Người tiêu dùng du lịch thông minh có đầy đủ thông tin du lịch truy cập qua internet Tất cả những điều này đã dẫn đến sự phát triển của các hình thức du lịch chuyên biệt, trong đó có du lịch TEFL
TEFL tourism - hình thức du lịch mang tính thương mại
Về mặt hình thức, du lịch TEFL có hoạt động chính là giảng dạy tiếng Anh ở các cộng đồng
có nhu cầu học tiếng Anh tại các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, do đó, du lịch TEFL
có thể nằm dưới sự bảo trợ của du lịch tình nguyện, được tiến hành bởi các tình nguyện viên Và trong quá trình lưu trú ở các quốc gia
để giảng dạy tiếng Anh, họ có thể thực hiện các chuyến đi du lịch của riêng mình Tuy nhiên, trên thế giới, du lịch TEFL hiện nay đã thực sự trở thành một hình thức du lịch riêng,
do được tổ chức bởi các tổ chức mang lợi ích thương mại Về bản chất, toàn bộ TEFL được thiết kế và định hình để phù hợp với logic thương mại TEFL như một loại hàng hóa trong bối cảnh du lịch đã cho phép nó trở thành một đầu ra của sản xuất Nhiều tổ chức và cá nhân
Trang 4V Ă N HÓ A
đã tận dụng nhu cầu về ngôn ngữ tiếng Anh
bằng cách thành lập các doanh nghiệp mới,
nhượng quyền thương mại, hoặc các công ty
con - chính là trung tâm giới thiệu giáo viên
đi giảng dạy tiếng Anh ở các quốc gia khác để
bán trên thị trường tương ứng Các tour du lịch
TEFL được thiết kế và chào bán cho các giáo
viên tiếng Anh - các khách du lịch trên các
trang mạng xã hội TEFL Heaven là một tổ chức
thường xuyên cung cấp các chương trình TEFL,
đã thiết kế chương trình “Costa Rica: bãi biển
Manuel Antonio” Những điểm nổi bật được
quảng cáo trong chương trình này là: 4 tuần
đào tạo TEFL - đủ điều kiện để một giáo viên
có thể dạy tiếng Anh ở bất cứ đâu trên thế giới,
được trả tiền bảo đảm công việc, kết hợp với
những người cùng chí hướng, hỗ trợ chỗ ở và
đón tại sân bay, học nhảy salsa miễn phí, thời
gian dự án là 6 tháng với giá tour £1.315… [5,
tr.19] Các điểm đến kết hợp giữa giảng dạy
tiếng Anh và du lịch tương tự như chương
trình trên cũng đã được thiết kế ở Thái Lan,
Trung Quốc, Việt Nam, Campuchia, Hungary,
Peru…
2 Một số nội dung của hình thức du lịch
TEFL
2.1 Khách du lịch TEFL
Một khách du lịch TEFL có thể được hiểu
là một người khách đi ra ngoài nơi cư trú
thông thường của họ để dạy tiếng Anh như
một ngôn ngữ nước ngoài, nhưng đặc biệt
hơn các loại hình khác là có sự thay đổi vai trò
khác nhau giữa khách du lịch và nhà giáo dục
tại nhiều điểm khác nhau trong chuyến đi của
họ Theo các quan niệm phổ biến về khách
du lịch, để đủ điều kiện là khách du lịch, con
người phải rời khỏi nơi cư trú thường xuyên và
ở một nơi bên ngoài một môi trường dân cư
thông thường không quá một năm liên tiếp
với các mục đích nghỉ ngơi, giải trí hoặc các
mục đích khác Tuy nhiên, TEFL tourism cũng
như nhiều loại hình du lịch khác có thể không
áp đặt được khung thời gian Đầu tiên là sự di
chuyển của giáo viên TEFL từ nơi cư trú của họ
ở quê nhà, đến nơi cư trú tạm thời ở vị trí TEFL
của họ Sự khác biệt ở đây là không phải tất cả
khách du lịch TEFL sẽ thực hiện các chuyến đi
Về đặc điểm độ tuổi, khách du lịch TEFL có
xu hướng tương đối trẻ, phần lớn ở độ tuổi
từ 22 đến 30 [5, tr.127] Đây có thể là do yêu cầu của việc giảng dạy tiếng Anh, sau khi tốt nghiệp đại học (22 tuổi), các ứng viên mới có thể tham gia tuyển chọn vào vị trí TEFL để có được kinh nghiệm làm việc và nâng cao trình
độ chuyên môn Độ tuổi trung bình này cao hơn so với độ tuổi trung bình để tham gia du lịch tình nguyện, với những người tham gia có
xu hướng trong độ tuổi từ 18 đến 22 (thường
là thanh niên hoặc sinh viên các trường đại học, cao đẳng đi tình nguyện, thiện nguyện thực tế ở các cộng đồng, kết hợp đi du lịch để
có thêm kinh nghiệm)
Khách du lịch TEFL chủ yếu đến từ 5 quốc gia nói tiếng Anh: Anh, Mỹ, Nam Phi, Ireland và
Úc [5, tr.127] Điều này có tương quan với các quốc tịch được chấp nhận, được chỉ định trên nhiều trang web của cơ quan tuyển dụng TEFL Người Mỹ thường đến Mexico và Costa Rica vì gần với đất nước của họ; Fiji và Indonesia thu hút nhiều người Úc; Ấn Độ có nhiều giáo viên đến từ Anh có thể do những bối cảnh về lịch sử; trong khi Ireland lại là quốc gia thu hút cộng đồng người từ khắp thế giới phương Tây Thời gian lưu trú của khách du lịch TEFL thường từ một tuần đến một năm, thậm chí có thể kéo dài đến hai năm Hầu hết khách du lịch TEFL có xu hướng giảng dạy và lưu trú ở các thành phố lớn, đô thị trung tâm Mặc dù họ có những cơ hội trong các địa điểm du lịch như khu nghỉ mát, bãi biển nhưng những điều này không dễ dàng xảy ra Sự khác biệt chủ yếu giữa khách du lịch TEFL và du lịch tình nguyện
là phần lớn khách du lịch TEFL được trả tiền cho dịch vụ của họ Mức lương chính thức ở Thái Lan cho một khách du lịch TEFL giảng dạy ở quốc gia này trung bình khoảng £700 [5, tr.129] Nhiều khách du lịch TEFL cũng được hưởng các chi phí bao gồm chỗ ở miễn phí hoặc trợ cấp nhà ở, thực phẩm, bồi hoàn du lịch, thị thực, giấy phép làm việc và bảo hiểm Mức lương khác nhau giữa các điểm đến TEFL tùy thuộc vào chi phí sinh hoạt tại địa phương
Trang 5loại hình du lịch này lấy một tỷ lệ phần trăm
tiền lương của họ mỗi tháng
Động lực của khách du lịch TEFL khi tham
gia hình thức du lịch này rất đặc biệt, liên quan
đến các khía cạnh bao gồm cả công việc và
giải trí Trong bối cảnh phát triển của nhân
lực giảng dạy tiếng Anh toàn cầu, họ tham gia
những chương trình du lịch TEFL để giảng dạy
tại các cộng đồng địa phương ở các quốc gia
khác nhau với động lực hoàn toàn có thể xuất
phát từ tiền lương hoặc từ nhu cầu nâng cao
năng lực/kỹ năng giảng dạy tiếng Anh, hay là
để có một chứng chỉ giảng dạy tiếng Anh hợp
thức hóa trên phạm vi toàn cầu Tham gia hình
thức này là cơ hội cải thiện các kỹ năng giảng
dạy thông qua thời gian dạy thử nghiệm trước
khi có khả năng bắt đầu một sự nghiệp giảng
dạy ở nước họ hoặc ở nơi khác Nhưng với một
số khách du lịch tham gia hình thức này, việc
dạy TEFL lại là thứ yếu đối với trải nghiệm du
lịch, thiên nhiên, văn hóa tại các quốc gia họ
lựa chọn là điểm đến
2.2 Các hoạt động chính trong du lịch
TEFL
Thay vì chỉ đi du lịch thông thường, du lịch
TEFL cung cấp cho khách du lịch nhiều hoạt
động du lịch đa dạng như dạy tiếng Anh theo
yêu cầu của chứng chỉ TEFL, khám phá một
nền văn hóa mới của quốc gia bản địa, trải
nghiệm văn hóa với gia đình chủ nhà cũng như
của cộng đồng địa phương, tham gia vào các
hoạt động du lịch gắn với môi trường tự nhiên
hoặc gặp gỡ những người cùng chí hướng tình
nguyện ở nước ngoài
Dạy tiếng Anh cho học sinh, sinh viên, người
dân nước bản địa
Tích lũy kinh nghiệm trong giảng dạy tiếng
Anh ở một quốc gia khác là cốt lõi của TEFL
Trong kinh nghiệm TEFL, có hai sự khác biệt rõ
ràng giữa các kiểu học của giáo viên TEFL, đó
là đào tạo chính quy (các khóa TEFL đào tạo
giáo viên tập trung) và không chính thức (học
thông qua du lịch hoặc hòa nhập văn hóa)
Hoạt động giáo dục luôn có hai mặt: Một mặt,
là tri thức giáo dục giáo viên cung cấp cho học
tri thức về văn hóa địa phương và các kiến thức chung về cuộc sống mà khách du lịch TEFL nhận được thông qua du lịch Một phần trong sản phẩm của chương trình du lịch TEFL chính là chứng chỉ TEFL mà khách du lịch có
cơ hội nhận được khi dạy tiếng Anh như một ngôn ngữ nước ngoài cả khía cạnh lý thuyết và thực tế Do đó, có thể thấy rằng du lịch TEFL thể hiện một số mối quan hệ chặt chẽ giữa du lịch và giáo dục
Hoạt động đầu tiên của loại hình du lịch này chính là giảng dạy tiếng Anh cho cộng đồng dân cư nước bản địa Trung bình, khách
du lịch TEFF đến Thái Lan dạy 16 giờ đến 20 giờ mỗi tuần trong một loạt các loại tổ chức giáo dục được phân loại, bao gồm 3 dạng trường: Trường chính phủ tài trợ (64,2%), trường được
tư nhân tài trợ (45%) và các tổ chức ngôn ngữ (22,3%) [5, tr.129] Việc học tiếng Anh thành công đem lại nhiều lợi ích cho cư dân địa phương, thậm chí là một cách thoát nghèo cho nhiều người trên khắp thế giới, đặc biệt là trẻ em Khi cộng đồng địa phương học được những điều cơ bản từ những giáo viên bản ngữ, họ sẽ biết những cách giao tiếp đơn giản
để tiếp tục quá trình học ngoại ngữ sau này Mặt khác, khi giảng dạy cho cộng đồng địa phương, giáo viên nước ngoài sẽ tích lũy được một số kỹ năng giảng dạy, kỹ năng nói trước công chúng, kỹ năng giao tiếp, sự kiên nhẫn
và khả năng linh hoạt trong việc xử lý các tình huống thông qua việc dạy
Trải nghiệm văn hóa
Với sự tương tác văn hóa giữa khách du lịch TEFL và địa phương nơi họ đang làm việc, du lịch văn hóa chiếm một phần không thể thiếu trong trải nghiệm du lịch TEFL của khách du lịch Khi giảng dạy tiếng Anh cho cộng đồng địa phương, khách du lịch hoàn toàn có thể trải nghiệm văn hóa địa phương bằng cách tham quan các địa điểm tôn giáo tín ngưỡng, di tích lịch sử, bảo tàng, nhà lưu niệm hoặc tham gia các lễ hội, sự kiện, chế biến ẩm thực, trải nghiệm nghệ thuật biểu diễn, nghề thủ công Các khách du lịch TEFL - giáo viên dạy tiếng
Trang 6V Ă N HÓ A
Anh tại Thái Lan sẽ có cơ hội trải nghiệm văn
hóa “vùng đất của những nụ cười” với những
người dân thân thiện, cởi mở, và tử tế với du
khách nước ngoài, họ được tham quan các
công trình kiến trúc Phật giáo hay trải nghiệm
cuộc sống về đêm
Tham gia các hoạt động du lịch sinh thái
Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa
vào thiên nhiên và văn hóa bản địa Với sự
tương tác tự nhiên giữa khách du lịch TEFL với
môi trường khí hậu, tài nguyên địa hình, thổ
nhưỡng, động thực vật của địa phương, trong
thời gian giảng dạy tiếng Anh tại đất nước bản
địa, khách du lịch có thể tham gia các hoạt
động du lịch diễn ra trong khu vực như leo núi,
đi rừng, lặn biển, chèo thuyền,… kết hợp tìm
hiểu bản sắc văn hóa - xã hội của địa phương
Giáo viên có thể kết hợp với học sinh, sinh viên
và người dân tới các khu vực nông nghiệp như
vườn cây ăn trái, trang trại nông lâm kết hợp,
trang trại thảo dược và các trang trại động vật
Khách du lịch xem hoặc tham gia vào thực tiễn
sản xuất nông nghiệp như làm việc với các
nông cụ, thu hoạch mùa mà không làm ảnh
hưởng đến hệ sinh thái hoặc năng suất của gia
đình chủ nhà Sự kết nối với một nền văn hóa
mới và một môi trường tự nhiên mới thông
qua các trải nghiệm trong lớp học của họ được
coi là một phần của dự án du lịch TEFL
Tham gia các hoạt động thiện nguyện
Mặc dù có rất nhiều động lực để tham gia
vào du lịch TEFL, nhưng đối với một số người,
hoạt động từ thiện, tình nguyện cũng là một
phần quan trọng của trải nghiệm Những điểm
đến của loại hình du lịch này thường là các
quốc gia đang phát triển hoặc kém phát triển,
thậm chí còn tồn tại sự đói nghèo, bất bình
đẳng xã hội hoặc ô nhiễm môi trường Điều
này đã định hướng nhận thức của khách du
lịch TEFL tham gia các hoạt động tại đất nước
bản địa để góp phần tăng cường, củng cố sự
phát triển cộng đồng Hành vi từ thiện rộng rãi
đề cập đến tất cả các hoạt động của khách du
lịch tại địa phương như hiến máu, làm việc tự
nguyện, đóng góp tài chính hoặc chung tay
3 Sự phát triển của du lịch TEFL trên thế giới và ở Việt Nam
3.1 Sự phát triển của du lịch TEFL trên thế giới
Nhu cầu toàn cầu về việc sử dụng ngôn ngữ Anh đang tiếp tục tăng lên do ngôn ngữ Anh
đã trở thành một phần không thể thiếu trong
xã hội Các chính phủ hiện đang ngày càng nhận ra tầm quan trọng của tiếng Anh đối với nền kinh tế - xã hội của quốc gia; những người trẻ tuổi luôn xem tiếng Anh là một công cụ có thể giúp họ thực hiện những khát vọng của cá nhân Trên thực tế, tiếng Anh đã trở thành một trung tâm của cải cách giáo dục ở nhiều quốc gia, thường là để đáp ứng với sự phát triển về kinh tế, xã hội và công nghệ Sự thống trị của tiếng Anh so với các ngôn ngữ khác thể hiện rõ nét trong nhiều khía cạnh của cuộc sống như
du học, internet, khoa học công nghệ, truyền thông, chính trị quốc tế, ngoại giao và đặc biệt
là kinh doanh toàn cầu Do đó, sự phát triển của việc giảng dạy tiếng Anh và đi cùng với nhu cầu về giáo viên, giảng viên dạy ngôn ngữ Anh ngày càng gia tăng
Thực tế, hoạt động du lịch TEFL đang diễn
ra ở nhiều quốc gia trên thế giới, bởi liên kết giữa việc giảng dạy tiếng Anh và du lịch được xác định gắn liền với một số hình thức du lịch
cụ thể bao gồm tình nguyện, từ thiện, văn hóa, xóa đói giảm nghèo, giáo dục, sinh thái, mạo hiểm… Giáo viên nước ngoài hiện nay có thể được tuyển dụng đơn giản vào các trung tâm dạy ngoại ngữ hoặc các trường đại học, phổ thông ở các nước đang phát triển vì họ là người bản xứ của một quốc gia nói tiếng Anh, tuy nhiên, họ có thể thiếu các kỹ năng và kinh nghiệm để đảm nhận công việc một cách hiệu quả Điều này cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến xu thế phát triển của du lịch TEFL trên toàn cầu Các tổ chức đã tiến hành khai thác loại hình du lịch TEFL là International TEFL Academy, Teach Explore Asia, Australia Voca-tional Skills, ITTT, TEFL Heaven, Ninja Teacher Academy, i-to-I, Smaller Earth, TEFL Connect… Các quốc gia được lựa chọn là điểm đến giảng dạy tiếng Anh kết hợp với hoạt động du lịch
Trang 7Peru, Venezuela…
3.2 Xu thế lựa chọn Việt Nam như “một
điểm đến” của khách du lịch TEFL
Trước hết, Việt Nam là quốc gia có nhu
cầu rất lớn về học ngoại ngữ (cụ thể là ngôn
ngữ Anh) trong mọi đối tượng như học sinh,
sinh viên, cán bộ, công chức Năm 2017, Thủ
tướng Chính phủ đã phê duyệt điều chỉnh,
bổ sung Đề án Dạy và học ngoại ngữ trong hệ
thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017 - 2025
Mục tiêu của Đề án là: phổ cập ngoại ngữ
cho giáo dục phổ thông vào năm 2025 Đến
năm 2025, phấn đấu 100% học sinh từ lớp 3
đến lớp 6 được học chương trình ngoại ngữ
10 năm (bắt đầu từ lớp 3 đến lớp 12); 50% các
cơ sở giáo dục nghề nghiệp triển khai chương
trình ngoại ngữ theo chuẩn đầu ra và ngành,
nghề đào tạo; 100% các ngành đào tạo chuyên
ngoại ngữ triển khai chương trình ngoại ngữ
theo chuẩn đầu ra và ngành đào tạo và 80%
các ngành khác triển khai chương trình ngoại
ngữ theo chuẩn đầu ra và ngành đào tạo;
triển khai một số chương trình đào tạo giáo
viên bằng ngoại ngữ [9] Chính phủ cũng đã
phê duyệt Đề án Chương trình quốc gia về
học tập ngoại ngữ cho cán bộ, công chức, viên
chức giai đoạn 2019 - 2030, trong đó, mục tiêu
cụ thể đến hết năm 2025: 50% cán bộ, công
chức ở trung ương (tập trung vào cán bộ, công
chức lãnh đạo, quản lý từ cấp phòng và tương
đương trở lên dưới 40 tuổi); 25% cán bộ, công
chức cấp tỉnh, cấp huyện ở địa phương (tập
trung vào cán bộ, công chức lãnh đạo, quản
lý từ cấp phòng và tương đương trở lên dưới
40 tuổi) đạt trình độ ngoại ngữ bậc 4 trở lên
theo quy định [7] Tuy nhiên, trong thực tế, khả
năng đáp ứng đòi hỏi về công việc, giao dịch,
nghiên cứu và học tập bằng tiếng Anh của đa
số người Việt Nam còn hạn chế [1, tr.179]…
Do đó, Việt Nam là đất nước có nhu cầu lớn về
nguồn nhân lực dạy ngoại ngữ, cũng là quốc
gia thu hút nhiều giáo viên dạy tiếng Anh từ
các nước Anh, Úc, Mỹ, Newzealand với những
cơ hội việc làm tại 63 tỉnh, thành trên cả nước
Việt Nam cũng là đất nước có tiềm năng lớn
về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa bản địa với
sự đa dạng về tộc người với những đặc trưng về
nghệ thuật phong phú theo các vùng, miền Đây là cơ sở để Việt Nam phát triển du lịch, trở thành điểm đến lý tưởng cho khách du lịch quốc tế Theo số liệu thống kê của Tổng cục Du lịch: lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 12/2019 ước đạt 1.710.168 lượt, tăng 24,4% so với cùng kỳ năm 2018 Tính chung
cả năm 2019 đạt 18.008.591 lượt khách, tăng 16,2% so với cùng kỳ năm 2018 [11] Việt Nam cũng là cầu nối để khách du lịch khám phá văn hóa Đông Nam Á, văn hóa Trung Quốc trong những chuyến đi dài ngày của khách du lịch quốc tế Một giáo viên người Mỹ dạy tiếng Anh
ở Việt Nam từ năm 2014 - 2019 đã nhận định:
“Chi phí sinh hoạt rẻ, người dân tốt, lương cao và đất nước được trời phú cho một cảnh quan hùng
vĩ bao gồm một số bãi biển rất đẹp, những ngọn núi đồ sộ và những dòng sông huyền bí,… là những ấn tượng lớn của chúng tôi về Việt Nam”2
Do bởi hai yếu tố trên, Việt Nam hiện nay là quốc gia được nhiều tổ chức trên thế giới thiết
kế là một trong những điểm đến châu Á vừa giảng dạy ngôn ngữ Anh vừa du lịch Những chương trình này được xây dựng thường kéo dài từ 01 tháng đến 03 tháng tại các đô thị trung tâm của đất nước như Hà Nội, Quảng Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh Quảng cáo trong các chương trình thường nhấn mạnh khách du lịch sẽ có một công việc giảng dạy được trả lương đảm bảo nếu đáp ứng các yêu cầu, mỗi chương trình thường có khoảng 5 -
15 người tham gia, cho phép các giáo viên từ nhiều quốc gia kết nối với nhau Có thể khẳng định, Việt Nam đã là địa chỉ cho các chương trình giảng dạy TEFL kết hợp với các hoạt động
du lịch mà một số tổ chức như International TEFL Academy, TEFL Heaven, TEFL Connect…
đã lựa chọn và khai thác
Kết luận
Tiếng Anh hiện nay đã trở thành ngôn ngữ giao tiếp phổ biến trên toàn thế giới Toàn cầu hóa về ngôn ngữ đã mang đến nhu cầu học tiếng Anh để thực hiện các mục tiêu như kinh doanh, giáo dục, ngoại giao… Chính nhu cầu
về việc học ngôn ngữ Anh đã dẫn đến việc đòi hỏi tuyển dụng giáo viên TEFL quy mô lớn
Để các giáo viên TEFL có thể trang bị thêm kỹ