Hoạt động 6 : Vận dụng : - Cho hs tiến hành làm lại thí - Hoạt động nhóm tiến hành làm nghiệm 3.2 theo hướng dẫn thí nghiệm trả lời câu hỏi của C5 quan sát bóng nữa tối C5: khi miếng bìa[r]
Trang 1Tuần : 03 Ngày soạn : 28-08-2011 Tiết : 03 Ngày dạy : 30-08-2011
I Mục tiêu :
1 Kiến thức : - Nhận biết được vùng bóng tối ,vùng nữa tối và giải thích
- Giải thích được vì sao có hiện tượng nhật thực , hiện tượng nguyệt thực
2 Kĩ năng : - Giải thích được một số ứng dụng của định luật truyền thẳng ánh sáng trong thực
tế: ngắm đường thẳng, bóng tối, nhật thực, nguyệt thực,
3 Thái độ: - Ham nghiên cứu các hiện tượng trong thiên nhiên
II Chuẩn bị : - Đèn pin ,1 cây nến , 1 vật cản bằng bìa dày ,1 màn chắn , hình vẽ hiện tượng
nhật thực – hiện tượng nguyệt thực
III Tổ chức hoạt động dạy học :
1 Ổn định lớp : Kiểm tra sĩ số và vệ sinh lớp
2 Kiểm tra bài cũ : - Hs1: Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng ; Đường truyền của tia
sáng được biểu diễn như thế nào ? chữa bài tập 1( SBT)
- Hs2: Chữa bài tập 2-3 ( SBT)
3 Tiến trình :
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài mới
Tại sao thời xưa người ta biết
nhìn bóng nắng của mặt trời
để biết giờ trong ngày , còn
gọi là đồng hồ mặt trời Để
tìm hiểu vấn đề trên ta cùng
vào bài hôm nay để tìm hiểu
Hoạt động 2 : Quan sát hình thành bóng tối , bóng nữa tối :
- Cho hs quan sát hình 3.1 ,
nhận dụng cụ bố trí TN tiến
hành làm thí nghiệm thảo
luận nhóm trả lời câu hỏi ?
- Cho hs làm theo các bước :+
Hướng dẫn hs để đèn ra xa
->bóng đèn rõ nét
+ Trả lời câu C1 ?
- Cho HS nhận xét thế nào là
vùng tối ?
- Nghiên cứu SGK chuẩn bị dụng cụ làm thí nghiệm
- Quan sát hiện tượng trên màn chắn và trả lời :C1: phần màu đen không nhận hoàn toàn ánh sáng từ nguồn sán tới vì ánh sáng truyền theo đường thẳng bị vật chắn chắn lại =.> nhận xét
- Trên màn chắn đặt ở phía sau vật cản có một vùng không nhận được ánh sáng gọi là vùng tối
I Bóng tối bóng nữa tối :
1 Thí nghiệm 1: C1:
- Nhận xét : Trên màn chắn đặt ở phía sau vật cản có một vùng không nhận được ánh sáng gọi là vùng tối
B ài 3 : ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUỀN THẲNG CỦA ÁNH SÁNG
Trang 2Hoạt động 3 : Thí nghiệm quan sát và hình thành khái niệm bóng nữa tối :
- Cho hs hình 3.2 so sánh với
hình 3.1 ?
- Cho các nhóm tiến hành làm
thí nghiệm ?
- Căn cứ vào kết quả thí
nghiệm y/c các nhóm thảo
luận trả lời C2 ?
- Từ kết quả thí nghiệm C2
hãy điền vào chỗ trống trong
phần nhận xét ?
- Tiến hành quan sát và so sánh + Giống nhau :Dụng cụ thí nghiệm
+ Khác nhau :
* Đèn thí nghiệm H 3.2 lớn hơn H 3.1
* Trên màn chắn có 3 vùng sáng tối
khác nhau
C2 : Trên màn chắn ở sau vật cản vùng 1 là vùng tối , vùng 3 được chiếu sáng đầy đủ , vùng 2 chỉ nhận được 1 phần ánh sáng từ nguồn sáng chiéu tới nên không sáng bằng vùng 3
-Nhận xét : Trên màn chắn đặt phía sau vật cản có 1 vùng chỉ nhận ánh sáng từ một phần của nguồn sáng tới gọi là vùng nữa tối
I Bóng tối bóng nữa tối :
2 Thí nghiệm 2: C2 :
- Nhận xét : Trên màn chắn đặt phía sau vật cản có 1 vùng chỉ nhận ánh sáng từ một phần của nguồn sáng tới gọi là vùng nữa tối
Hoạt động 4 : Hình thành khái niệm nhật thực :
- Thông báo trong cuộc sống
có rất nhiều hiện tượng xuất
hiện sự việc liên quan đến
vùng bóng đen và vùng nữa
tối Một trong những hiện
tượng này là nhật thực và
nguyệt thực
- Để biết khi nào có hiện
tượng nguyệt thực , khi nào có
hiện tượng nhật thực hãy đọc
thông báo mục II ?
- Cho hs nghiên cứu câu C3 và
chỉ ra trên hình vẽ vùng nào
xẩy ra nhật thực toàn phần ,
vùng nào xẩy ra nhật thực
một phần ?
- Làm việc cá nhân đoọc mục II và trả lời câu hỏi của GV
C3: Nơi nào có nhật thực toàn phần nằm trong vùng bóng tối của mặt trăng , bị mặt trăng che khuất không cho ánh sáng mặt trời chiếu đến ,vì thế đứng ở chỗ đó ta không nhìn thấy mặt trời và trời tối lại
II Nhật thực– nguyệt thực :
C3: Nơi nào có nhật thực toàn phần nằm trong vùng bóng tối của mặt trăng , bị mặt trăng che khuất không cho ánh sáng mặt trời chiếu đến ,vì thế đứng ở chỗ đó ta không nhìn thấy mặt trời và trời tối lại
Hoạt động 5 : Hình thành khái niệm nguyệt thực :
- Cho hs quan sát hình vẽ 3.4 ,
Dùng hình vẽ để nói quy luật
chuyển động của mặt trăng
- Hoạt động nhóm thảo luận trả lời câu hỏi
C4 :
II Nhật thực– nguyệt thực :
C4 :- ở vị trí 1 có nguyệt thực
Trang 3xung quanh traùi ñaât vôùi moôt
chu kyø 1 thaùng ađm lòch Trong
tröôøng hôïp maịt traíng bò traùi
ñaât che laâp 1 phaăn hay toaøn
phaăn aùnh saùng töø maịt trôøi
chieâu tôùi khi ñoù coù nguyeôt
thöïc toaøn phaăn hay 1 phaăn
- Cho caùc nhoùm tieân haønh
thạo luaôn trạ lôøi C4
- GV coù theơ noùi roõ hôn khi
naøo coù nguyeôt thöïc toaøn phaăn
, khi naøo thí coù nguyeôt thöïc 1
phaăn , veă caùch tính nôi xạy ra
nguyeôt thöïc vaø nhaôt thöïc
- ôû vò trí 1 coù nguyeôt thöïc
- ôû vò trí 2vaø 3 traíng saùng - ôû vò trí 2vaø 3 traíng saùng
Hoát ñoông 6 : Vaôn dúng :
- Cho hs tieân haønh laøm lái thí
nghieôm 3.2 theo höôùng daên
cụa C5 quan saùt boùng nöõa toâi
tređn maøn vaø boùng toâi vaø nhaôn
xeùt tređn cô sôû ñoù y/c caùc
nhoùm tieân haønh trạ lôøi cađu hoûi
C5 ?
- Cho hs laøm vieôc caù nhađn trạ
lôøi C6 ?
- Hoát ñoông nhoùm tieân haønh laøm thí nghieôm trạ lôøi cađu hoûi
C5: khi mieâng bìa lái gaăn maøn chaĩn hôn thì boùng nöõa toâi vaø boùng toâi thu hép hôn , Khi mieâng bìa gaăn saùt maøn chaĩn thì thì hađu nhö khođng coøn boùng nöûa toâi , chư coøn boùng toâi roõ neùt
- HS thạo luaôn vaø laøm cađu C6
C5: khi mieâng bìa lái gaăn maøn chaĩn hôn thì boùng nöõa toâi vaø boùng toâi thu hép hôn , Khi mieâng bìa gaăn saùt maøn chaĩn thì thì hađu nhö khođng coøn boùng nöûa toâi , chư coøn boùng toâi roõ neùt
C6: Khi duøng quyeơn vôû che kín boùng ñeøn dađy toùc boùng ñeøn ñang saùng baøn naỉm trong vuøng boùng toâi sau quyeơn vôû khođng nhaôn ñöôïc aùnh saùng töø ñeøn truyeăn tôùi neđn ta khođng theơ ñóc saùch ñöôïc Duøng quyeơn vôû che kín ñöôïc ñeøn oẫng ,baøn naỉm trong vuøng boùng nöõa toâi quyeơn saùch nhaôn ñöôïc moôt vuøng aùnh saùng cụa ñeøn truyeăn tôùi neđn vaên ñóc ñöôïc saùch
4 Củng cố : - Gói moôt ñeân 2 hs ñóc phaăn ghi nhôù SGK ?
- Cho hs ñóc phaăn coù theơ em chöa bieât
5 Hướng dẫn về nhă : - Hóc ghi nhôù SGK, veă nhaø laøm baøi taôp 3.1 ñeân baøi 3.4 SBT
- Chuaơn bò baøi môùi baøi 4 SGK
IV Ruùt kinh nghieôm :