Do đó kết luận cùng mặt phẳng với tia tới treân coù yù nghóa khaùi quaùt coù tới và đường pháp tuyến với theå coi laø 1 ñònh luaät goïi laø gương ở điểm tới ñònh luaät phaûn xaï aùnh saù[r]
Trang 1Tuần : 04 Ngày soạn : 05-09-2011
I Mục tiêu :
1 Kiến thức : - Nêu được ví dụ về hiện tượng phản xạ ánh sáng
- Phát biểu được định luật phản xạ ánh sáng
- Nhận biết được tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ, pháp tuyến đối với sự phản xạ ánh sáng
bởi gương phẳng
2 Kĩ năng : - Biểu diễn được tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ, pháp tuyến trong sự phản xạ
ánh sáng bởi gương phẳng
3 Thái độ : - Biết vận dụng kiến thức vào cuộc sống
II Chuẩn bị :
1 GV : - Cho mỗi nhóm 1 gương phẳng có giá đỡ , 1 đèn pin có màn chắn để tạo ra lỗ nhỏ ,1 tờ giấy
dán trên tấm gỗ phẳng, 1thước đo độ
2 HS : - Nội dung SGK
III Tổ chức hoạt động dạy học :
1 Ổn định lớp : Kiểm tra sĩ số vệ sinh lớp
2 Kiểm tra bài cũ : - Hãy giải thích hiện tượng nhật thực và hiện tượng nguỵệt thực
- Để kiểm tra xem ánh sáng có thể truyền theo đường thẳng thì ta làm như thế nào ? Hãy giải thích
3 Đặt vấn đề :
4 Tiến trình :
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài mới :
- GV làm thí nghiệm như phần
mở đầu bài SGK và đặt vấn
đề phải đặt đèn pin như thế
nào để thu được tia sáng hắt
lại trên gương chiếu sáng
đúng điểm A trên màn Trước
những ý kiến của hs GV tổng
kết lại : Muốn thu được tia
sáng hắt lại trên gương chiếu
đúng điểm A trên màn ta cần
biết mối quan hệ giữa tia sáng
từ đèn pin chiếu ra và tia hắt
lại trên gương , đó chính là nội
dung bài học hôm nay -> định
luật phản xạ ánh sáng
- HS suy đốn và phát biểu suy nghĩ của mình
B ài 4 : ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ
ÁNH SÁNG
Trang 2Hoạt đông 2 : Nhận biết gương phẳng :
- Em hãy cầm gương soi và
nói xem em đã thấy gì trong
gương ?
- Thông báo hình ảnh của em
và hình ảnh của các vật mà
em quan sát được trong gương
gọi là ảnh tạo bởi gương
- Em hãy nhân xét mặt gương
có đặc điểm gì ?
- Cho hs đọc C1 tiến hành thảo
luận và trả lời ?
- Đó là hình ảnh của em và một số hình ảnh của các vật xung quanh em
HS chú ý lắng nghe
- Gương soi mặt gương phẳng , nhẵn , bóng
- C1: Mặt kính cửa sổ , mặt nước ,mặt tường ốp gạch men phẳng , mặt bàn gỗ phẳng bóng
I-Gương phẳng:
C1: Mặt kính cửa sổ , mặt nước ,mặt tường ốp gạch men phẳng , mặt bàn gỗ phẳng bóng
Hoạt động 3 : Tìm hiểu hiện tượng phản xạ ánh sáng :
- Để nghiên cứu xem tia sáng
chiếu đến mặt gương hắt lại
có theo 1 quy luật nào
không?=> Chúng ta cùng tiền
hành làm thí nghiệm 4.2
- Cho các nhóm quan sát hình
4.2 và đọc hướng dẫn thí
nghiệm SGK , đại diện nhóm
lên nhận dụng cụ thí nghiệm ?
- Cho các nhóm lắp dụng cụ
thí nghiệm và tiến hành làm
thí nghiệm ?
- Cho các nhóm thảo luận khi
chiếu 1 tia sáng lên mặt một
gương phẳng thì sau khi gặp
mặt gương ánh sáng hắt lại
theo nhiều hướng khác nhau
hay theo 1 hướng xác định ?
-Thông báo :Hiện tượng tia
sáng sau khi tới mặt gương
phẳng bị hắt lại theo 1 hướng
xác định gọi là hiện tượng
phản xạ ánh sáng ,tia sáng bị
hắt lại gọi là tia phản xạ( chỉ
rõ cho hs thấy tia phản xạ IR)
- Quan sát và đọc nội dung hướng dẫn trong SGK , nhận dụng cụ thí nghiệm
- Lắp ráp và tiến hành làm thí nghiệm
- Thảo luận nhóm : Theo một hướng xác định
II-Định luật phản xạ ánh sáng :
1 Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng nào :
C2 : Tia phản xạ nằm trong
mặt phẳng tờ giấy (Chứa
tia tới và pháp tuyến )
* kết luận : Tia phản xạ
nằm trong cùng mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến tại điểm tới
Hoạt đông 4 : Tìm quy luật về sự đổi hướng của tia sáng khi gặp gương phẳng :
- GV : Nêu mục đích TN
+ Xác định tia phản xạ nằm
- Làm thí nghiệm thảo luận đưa ra nhận xét :Tia phản xạ nằm trong II-Định luật phản xạ ánh sáng :
Trang 3trong MP nào ?
+ Phương của tia phản xạ có
quan hệ như thế nào so với
phương của tia tới ?
- Cho các nhóm đọc thông tin
ở mục 1 , quan sát hình 4.2 để
nhận biết :
+ Thế nào là đường pháp
tuyến ?
+ Tia tới SI ,đường pháp tuyến
IN (và tìm tia phản xạ IR)
nằm trong mặt phẳng nào ?
+ Tia phản xạ IR nằm trong
mặt phẳng nào ?
- Liệu tia IR chỉ nằm trong
mặt phẳng đó không ? làm
cách nào để kiểm tra ?
- Cho hs tiến hành làm thí
nghiệm kiểm tra? khẳng định
được tia phản xạ nằm trong
mặt phẳng nào => trên cơ sở
kết quả thí nghiệm y/c hs hoàn
thành kết luận
- GV : Dùng hình vẽ 4.3 để
thông báo cho hs :
+ Phương của tia tới được xác
định bởi góc nhọn SIN=i gọi
là góc tới
+ Phương của tia phản xạ được
xác định bằng góc nhọn NIR=
i’gọi là góc phản xạ
- Cho hs tìm mối liên hệ giữa
góc tới và góc phản xạ ?
- Cho các nhóm tiến hành làm
thí nghiệm với góc tới
600,450,300 xác định xem góc
phản xạ bằng bao nhiêu độ ?
- Từ kết quả thí nghiệm y/c
các nhóm rút ra kết luận ?
mặt phẳng tờ giấy Chứa tia tới và
pháp tuyến)
- Trả lời theo y/c của GV :lấy 1 tấm bìa phẳng khác để hứng tia phản xạ , xem tia phản xạ ccó nằm trong mặt phẳng khác không
- Tiến hành làm thí nghiệm và rút
ra kết luận : Tia phản xạ nằm trong cùng mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến tại điểm tới
- Dự đoán góc phản xạ bằng góc tới
- Tiến hành làm thí nghiệm và đo (xác định góc phản xạ tương ứng ) Góc phản xạ bằng 600,450,300
- Góc phản xạ luôn luôn bằng góc tới
2 Phương của tia phản xạ quan hệ như thế nào với phương của tia tới :
Góc phản xạ bằng
600,450,300
- Góc phản xạ luôn luôn bằng góc tới
Hoạt động 5 : Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng :
- Thông báo cho hs : Làm thí
nghiệm với các môi trường
*Định luật phản xạ ánh sáng : + Tia phản xạ nằm trong cùng mặt II-Định luật phản xạ ánh sáng :
Trang 4trong suốt khác ta cũng thu
được kết luân như đối với
không khí Do đó kết luận
trên có ý nghĩa khái quát có
thể coi là 1 định luật gọi là
định luật phản xạ ánh sáng
- Cho hs đọc và ghi nội dung
định luật vào vở ?
- Cho 3 hoặc 4 hs đọc lại nội
dung định luật ?
phẳng với tia tới và đường pháp tuyến với gương ở điểm tới + Góc phản xạ luôn luôn bằng góc tới
3.Định luật phản xạ ánh sáng :
+ Tia phản xạ nằm trong cùng mặt phẳng với tia tới và đường pháp tuyến với gương ở điểm tới
+ Góc phản xạ luôn luôn bằng góc tới
Hoạt động 6 : Biểu diễn gương và các tia sáng trên hình vẽ :
- GV vẽ hình 4.3 lên bảng ,
- Cho hs đọc thông tin qua
mục 4 SGK , sau đó y/c h s chỉ
được :
+ Cách vẽ gương ?
+ Tia SI là tia nào ?
+ Pháp tuyến IN ?
+ Dựa vào định luật phản xạ
ánh sáng vẽ tia IR?
SI:Tia tới S N R NI:Pháp tuyến
IR: Tia phản xạ SIN:Góc tới NIR:Góc phản xạ I
4.Biểu diễn gương phảng và cacù tia sáng trên hình vẽ :
C4 : SI:Tia tới NI:Pháp tuyến
IR: Tia phản xạ SIN:Góc tới NIR:Góc phản xạ
Hoạt động 7 : Vận dụng :
- Cho hs làm việc cá nhân trả
lời C4 ?
- Cho HS đọc ghi nhớ SGK ?
C4: a Tia phản xa,ï Cách vẽ dựng pháp tuyến IN vuông góc với mặt gương ,dựng góc NIR=SIN
b.Dựng phân giác góc SIR là
IN , mặt gương vuông góc với IN tại I ta tiøm vị trí đặt gương
III.Vận dụng :
C4: a Tia phản xa,ï Cách vẽ dựng pháp tuyến IN vuông góc với mặt gương ,dựng góc NIR=SIN
b.Dựng phân giác góc SIR là IN , mặt gương vuông góc với IN tại I ta tìm vị trí đặt gương
4 Củng cố : - Gọi một đến 2 hs đọc phần ghi nhớ SGK ?
- Cho hs đọc lại nội dung định luật ?
5 Hướng dẫn về nhà : - Làm bài tập 4.1 ->4.4 SBT, học thuộc nôi dung bài học
- Y/c hs đọc phần có thể em chưa biết
- Chuẩn bị bài mới bài 5 SGK
IV Rút kinh nghiệm :