- Sự chi phối của mục đích giao tiếp trong việc lựa chọn phương thức biểu đạt để tạo lập văn bản.. - Các kiểu văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm, lập luận, thuyết minh, hành chính - công v[r]
Trang 1Hoàng Thị Hải Luyến Năm học 2011-2012 1
Ngaứy soaùn: 12 / 08 /2011
( Truyeàn thuyeỏt)
I Mức độ cần đạt :
- Cú hiểu biết bước đầu về thể loại truyền thuyết
- Hiểu được quan niệm của người Việt cổ về nũi giống dõn tộc qua truyền thuyết Con Rồng chỏu Tiờn
- Hiểu được những nột chớnh về nghệ thuật của truyện
II Trọng tõm kiến thức, kĩ năng:
1.Kieỏn thửực:
- Khỏi niệm thể loại truyeàn thuyeỏt
- Nhõn vật, sự kiện, cốt truyện trong tỏc phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu
- Búng dỏng lịch sử thời kỡ dựng nước của dõn tộc ta trong một tỏc phẩm văn học dõn gian thời
kỡ dựng nước
2.Kú naờng:
- Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết
- Nhận ra những sự việc chớnh của truyện.
- Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng kỡ ảo tiờu biểu trong truyện
III Chuaồn bũ:
1/ Chuaồn bũ cuỷa GV: Tham khaỷo taứi lieọu, SGK, SGV, soaùn giaựo aựn
2/ Chuaồn bũ cuỷa HS: ẹoùc vaứ tỡm hieồu vaờn baỷn, sửu taàm tranh veà ủeàn Huứng
IV Hoaùt ủoọng daùy hoùc:
1 OÅn ủũnh tỡnh hỡnh lụựp: (1’)
2 Kieồm tra baứi cuừ:: (4’) Kieồm tra saựch vụỷ vaứ duùng cuù hoùc taọp cuỷa Hs.
3 Giaỷng baứi mụựi:
a/ Giụựi thieọu baứi: (1’)
Tửứ bao ủụứi nay moùi theỏ heọ ngửụứi Vieọt Nam ủeàu tửù haứo vụựi nguoàn goỏc cao quớ “Con Roàng chaựu Tieõn” cuỷa daõn toọc mỡnh Truyeàn thuyeỏt Con Roàng chaựu Tieõn ủaừ trụỷ neõn quen thuoọc maứ khoõng ngửụứi Vieọt Nam naứo khoõng tửù haứo, yeõu thớch ẹieàu gỡ ủaừ laứm neõn giaự trũ ủeùp ủeừ aỏy? Ta seừ tỡm hieồu trong tieỏt hoùc hoõm nay
b/ Tieỏn trỡnh baứi daùy:
10’ Hoaùt ủoọng 1
Gv gọi :
-Theỏ naứo laứ truyeàn thuyeỏt?
* Gv nhaỏn maùnh: Truyeàn
thuyeỏt laứ theồ loaùi vaờn hoùc
daõn gian; coự coỏt loừi laứ sửù
thaọt lũch sửỷ; coự nhieàu yeỏu toỏ
kyứ aỷo, theồ hieọn thaựi ủoọ vaứ
caựch ủaựnh giaự cuỷa nhaõn daõn
ẹoùc chuự thớch *SGK -Hs traỷ lụứi
-Laộng nghe
I.ẹoùc ,tỡm hieồu chung:
1-Truyeàn thuyeỏt :SGK/7.
- Truyện dân gian truyền miệng
kể về các nhân vật, sự kiện cú liên quan đến lịch sử thời qỳa khứ
- Thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo
- Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với các sự
Trang 2ủoỏi vụựi nhaõn vaọt vaứ sửù kieọn
lũch sửỷ
Gv ủoùc maóu, hửụựng daón hoùc
sinh caựch ủoùc
-Baứi naứy chia thaứnh maỏy
ủoaùn?Tỡm giụựi haùn vaứ yự
chớnh moói ủoaùn?
Hoaùt ủoọng 2
-Truyeàn thuyeỏt naứy keồ veà
ai?
-Tỡm nhửừng chi tieỏt noựi veà
hỡnh daùng nguoàn goỏc cuỷa
Laùc Long Quaõn?
-Ngử tinh, Hoà tinh, Moọc
tinh?
-Nguoàn goỏc vaứ hỡnh daùng
cuỷa Aõu Cụ?
-Thaàn Noõng laứ gỡ?
* GV bình: Việc tưởng tượng
LLQ và Âu Cơ dòng dõi Tiên
- Rồng mang ý nghĩa thật sâu
sắc Bởi rồng là 1 trong bốn
con vật thuộc nhóm linh mà
nhân dân ta tôn sùng và thờ
cúng Còn nói đến Tiên là nói
đến vẻ đẹp toàn mĩ không gì
sánh được Tưởng tượng LLQ
nòi Rồng, Âu Cơ nòi Tiên
phải chăng tác giả dân gian
muốn ca ngợi nguồn gốc cao
quí và hơn thế nữa muốn thần
kì hoá, linh thiêng hoá nguồn
gốc giống nòi của dân tộc VN
ta
-Em coự nhaọn xeựt gỡ veà hỡnh
daùng, nguoàn goỏc cuỷa Laùc
Long Quaõn vaứ Aõu Cụ?
* Gv: Laùc Long Quaõn vaứ Aõu
-Hoùc sinh ủoùc laùi
-HS chổ ra giụựi haùn cuỷa moói ủoaùn vaứ yự cuỷa ủoaùn ủoự
-LL Quaõn vaứ AÂu Cụ -LLQ: Mỡnh roàng, con trai cuỷa thaàn Long Nửừ, coự sửực khoeỷ voõ ủũch vaứ coự nhieàu pheựp laù…
Hs ủoùc chuự thớch SGK -Aõu Cụ: Doứng hoù Thaàn Noõng xinh ủeùp tuyeọt traàn…
* ẹoùc chuự thớch 3 SGK
-Hs thaỷo luaọn nhoựm ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy
kiện và nhân vật LS
2 Đọc, chỳ thớch.
3.Boỏ cuùc: 3 ủoaùn
a) … long trang: Giới thiệu Lạc Long Quân và Âu Cơ
b) … leõn ủửụứng: Chuyện Âu Cơ sinh nở kì lạ và LLQ và Âu Cơ chia con
c) Phaàn coứn laùi: Giải thích nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên
II ẹoùc-Tỡm hieồu vaờn baỷn:
1.Laùc Long Quaõn-Aõu Cụ
-Laùc Long Quaõn:
Mỡnh Roàng con thaàn Long Nửừ, soỏng dửụựi nửụực, sửực khoeỷ voõ ủũch, nhieàu pheựp laù…
-Aõu cụ: thuoọc doứng hoù thaàn Noõng, xinh ủeùp tuyeọt traàn, soỏng treõn caùn
Nguoàn goỏc, hỡnh daùng kyứ laù, lụựn lao ủeùp ủeừ
2.Sửù nghieọp mụỷ nửụực
-Aõu Cụ sinh ra boùc traờm trửựng nụỷ ra traờm con
-Caực con lụựn nhanh nhử thoồi,
Trang 3Hoàng Thị Hải Luyến Năm học 2011-2012 3
Cụ gaởp nhau, yeõu nhau roài
trụỷ thaứnh vụù choàng
-Vieọc sinh nụỷ cuỷa Aõu Cụ coự
gỡ laù? ẹieàu gỡ laù ụỷ nhửừng
ủửựa con cuỷa hoù?
-Em hieồu nhử theỏ naứo laứ
“khoõi ngoõ”?
-Soỏng vụựi nhau moọt thụứi
gian hoù chia tay nhau Taùi
sao hoù laùi chia con? chia nhử
theỏ naứo? vaứ ủeồ laứm gỡ ?
*Taọp quaựn laứ gỡ?
-Khi leõn laứm vua, ngửụứi con
trửụỷng laỏy hieọu laứ gỡ? ẹoựng
ủoõ ụỷ ủaõu? ủaởt teõn nửụực laứ gỡ?
-Vieọc chia con nhử vaọy coự
aỷnh hửụỷng gỡ ủeỏn tỡnh ủoaứn
keỏt gia ủỡnh khoõng?
-Theo chuyeọn naứy thỡ Vieọt
Nam ta laứ con chaựu cuỷa ai?
* Gv: Treõn theỏ giụựi chổ coự ụỷ
Vieọt Nam ta mụựi goùi nhau laứ
“ủoàng baứo”.ẹoàng baứo laứ tửứ
HaựnVieọt.ẹoàng=cuứng;
baứo=boùc; nghúa laứ cuứng moọt
boùc sinh ra ẹieàu naứy khaỳng
ủũnh caực daõn toọc Vieọt nam
ủeàu cuứng chung moọt coọi
nguoàn, ủeàu laứ anh em
* GV bình: Chi tiết lạ mang
tính chất hoang đường nhưng
rất thú vị và giàu ý nghĩa Nó
bắt nguồn từ thực tế rồng, rắn
đều đẻ trứng Tiên (chim)
-Sinh ra boùc traờm trửựng, nụỷ traờm con, con khoõng caàn buự mụựm lụựn nhanh nhử thoồi, khoõi ngoõ…
*ẹoùc chuự thớch 4 SGK
-Keỷ ụỷ caùn, ngửụứi ụỷ nửụực tớnh tỡnh, taọp quaựn khaực nhau…
+Naờm mửụi con theo meù leõn nuựi
+Naờm mửụi con theo cha xuoỏng bieồn
*ẹoùc chuự thớch 5 SGK -Hieọu laứ Huứng Vửụng
ẹoựng ủoõ ụỷ Phong Chaõu (Phuự Thoù ngaứy nay) Thaỷo luaọn nhoựm:
Khoõng, ngửụứi ụỷ mieàn xuoõi, mieàn ngửụùc khi coự vieọc gỡ thỡ giuựp ủụừ laón nhau
Hs traỷ lụứi:
Nghe
khoõi ngoõ, khoeỷ maùnh nhử thaàn
-Taọp quaựn khaực nhau hoù chia con, cai quaỷn caực phửụng, laọp nửụực Vaờn Lang
Ngửụứi Vieọt laứ con Roàng chaựu Tieõn
Trang 4cũng để trứng Tất cả mọi
người VN chúng ta đều sinh
ra từ trong cùng một bọc
trứng (đồng bào) của mẹ Âu
Cơ DTVN chúng ta vốn khoẻ
mạnh, cường tráng, đẹp đẽ,
phát triển nhanh nhấn
mạnh sự gắn bó chặt chẽ, keo
sơn, thể hiện ý nguyện đoàn
kết giữa các cộng đồng người
Việt
Truyeọn ủửụùc xaõy dửùng baống
nhieàu chi tieỏt tửụỷng tửụùng kỡ
aỷo
-Tỡm nhửừng chi tieỏt tửụỷng
tửụùng kỡ aỷo trong truyeọn?
-Theỏ naứo laứ chi tieỏt tửụỷng
tửụùng kỡ aỷo?
Caực chi tieỏt tửụỷng tửụùng kỡ
aỷo trong truyeọn coự taực duùng
gỡ?
Hoaùt ủoọng 3
- Theo em truyeọn “Con
Roàng chaựu Tieõn” nhaốm giaỷi
thớch ủieàu gỡ?
GV nhaọn xeựt
-Ngoaứi vieọc giaỷi thớch veà coọi
nguoàn daõn toọc, truyeọn coứn
theồ hieọn ủieàu gỡ?
- Vậy theo em, cốt lõi sự thật
LS trong truyện là ở chỗ nào?
* GV: Cốt lõi sự thật LS là
mười mấy đời vua Hùng trị vì
còn một bằng chứng nữa
khẳng định sự thật trên đó là
lăng tưởng niệm các vua
Hùng mà tại đây hàng năm
vẫn diễn ra một lễ hội rất lớn
đó là lễ hội đền Hùng Lễ hội
-Laùc Long Quaõn mỡnh Roàng
-Aõu Cụ sinh ra boùc traờm trửựng
-Caực con khoõng caàn buự mụựm…
-Thaàn kỡ hoaự nguoàn goỏc daõn toọc, taờng sửực haỏp daón cho truyeọn
Hs traỷ lụứi:
Hoùc sinh ủoùc
3.Chi tieỏt tửụỷng tửụùng kỡ aỷo:
- Nhaốm thaàn kỡ hoaự nguoàn goỏc thieõng lieõng cuỷa daõn toọc vaứ laứm taờng sửực haỏp daón cho truyeọn
- Chi tiết tưởng tượng kì ảo là chi tiết không có thật được dân gian sáng tạo ra nhằm mục đích nhất định
- í nghĩa của chi tiết tưởng tượng kì ảo trong truyện:
+ Tô đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ của các nhân vật, sự kiện
+ Thần kì hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi, dân tộc để chúng ta thêm tự hào, tin yêu, tôn kính tổ tiên, dân tộc
+ Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm
4.YÙ nghúa truyeọn:
-Giaỷi thớch, suy toõn nguoàn goỏc gioỏng noứi
-Theồ hieọn yự thửực ủoaứn keỏt trong coọng ủoàng
*Ghi nhụự: SGK
Trang 5Hoàng Thị Hải Luyến Năm học 2011-2012 5
4’
đó đã trở thành một ngày
quốc giỗ của cả dân tộc, ngày
cả nước hành quân về cội
nguồn:
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày gỗ tổ mùng mười
tháng ba
và chúng ta tự hào về điều đó
Một lễ hội độc đáo duy nhất
chỉ có ở VN!
Hoaùt ủoọng 4
-Cho hoùc sinh keồ laùi truyeọn
Yeõu caàu keồ phaỷi:
-ẹuựng coỏt truyeọn, caực chi
tieỏt
-Duứng lụứi vaờn cuỷa mỡnh ủeồ
keồ
GV: Nhaọn xeựt, boồ sung
Hoùc sinh keồ laùi -Lụựp nhaọn xeựt, boồ sung
III Luyeọn taọp
Keồ laùi truyeọn dieón caỷm
V Cuỷng coỏ, daởn doứ: 5’
- Hoùc baứi , thuoọc loứng ghi nhụự, keồ dieón caỷm truyeọn, ủoùc baứi ủoùc theõm
- ẹoùc, tỡm hieồu baứi “Baựnh chửng, baựnh giaày”
+ Đọc văn bản
+ Soạn trả lời cỏc cõu 1,2,3,4 phần đọc-hiểu văn bản
+ Xem và học thuộc phần ghi nhớ
- Trả bài : Con Rồng chỏu Tiờn
**************************************
Ngaứy soaùn: 14 /08/2011
I/ Mửực ủoọ caàn ủaùt :
Hieồu ủửụùc noọi dung, yự nghúa vaứ moọt soỏ chi tieỏt ngheọ thuaọt tieõu bieồu trong vaờn baỷn “Baựnh
chửng, baựnh giaày”
II/Troùng taõm kieỏn thửực, kú naờng
1 Kiến thức :
- Nhõn vật, sự kiện, cốt truyện trong tỏc phẩm thuộc thể loại truyền thuyết
- Cốt lừi lịch sử thời kỳ dựng nước của dõn tộc ta trong một tỏc phẩm thuộc nhúm truyền thuyết thời kỳ Hựng Vương
- Cỏch giải thớch của người Việt cổ về một phong tục và quan niệm đề cao lao động, đề cao nghề nụng – một nột đẹp văn húa của người Việt
2 Kĩ năng :
- Đọc- hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết
Trang 6- Nhận ra những sự việc chớnh trong truyện
III Chuaồn bũ:
1/ Chuaồn bũ cuỷa GV: Tham khaỷo taứi lieọu, SGK, SGV, soaùn giaựo aựn
2/ Chuaồn bũ cuỷa HS: ẹoùc vaứ tỡm hieồu vaờn baỷn, sửu taàm tranh caỷnh laứm baựnh teỏt
IV Hoaùt ủoọng daùy hoùc:
1 OÅn ủũnh tỡnh hỡnh lụựp: 1’
2 Kieồm tra baứi cuừ: 4’
* Caõu hoỷi:
a) Keồ toựm taột truyeọn “Con Roàng chaựu Tieõn” Neõu yự nghúa cuỷa truyeọn?
b) Tỡm nhửừng chi tieỏt truyeàn thuyeỏt kyứ aỷo trong truyeọn? Neõu yự nghúa cuỷa nhửừng chi tieỏt aỏy?
* Gụùi yự:
a) -Keồ toựm taột, ủaày ủuỷ ngaộn goùn caực yự chớnh
-Neõu ủửụùc yự nghúa: Giaỷi thớch coọi nguoàn daõn toọc vaứ theồ hieọn yự thửực ủoaứn keỏt coọng ủoàng
b) Caực chi tieỏt: sinh boùc traờm trửựng, con khoõng caàn buự mụựm vaón lụựn nhanh nhử thoồi…
Toõ ủaọm tớnh chaỏt thaàn kỡ thieõng lieõng cuỷa daõn toọc vaứ taờng sửực haỏp daón cho truyeọn
3.Giaỷng baứi mụựi:
a/ Giụựi thieọu baứi: (1’)Giụựi thieọu tranh: SGK
b/ Tieỏn trỡnh baứi daùy:
9’
20’
Hoaùt ủoọng 1
- GV gọi HS đọc truyện
- Em hãy kể tóm tắt truyện
- Hướng dẫn HS tìm hiểu chú
thích: 1,2,3,4,8,9,12,13
- Theo em, truyện có thể chia
làm mấy phần?
Hoaùt ủoọng 2
-Vua Huứng choùn ngửụứi noỏi
ngoõi trong hoaứn caỷnh naứo?
HS ủoùc
HS keồ toựm taột ngaộn goùn theo tửứng ủoaùn
Hoùc sinh tỡm boỏ cuùc
-Giaởc ngoaứi ủaừ yeõn, ủaỏt nửụực thanh bỡnh, vua ủaừ veà giaứ muoỏn nhửụứng
I.ẹoùc,tỡm hieồu chung:
1 Đọc - kể:
- Hùng Vương về già muốn truyền ngôi cho con nào làm vừa ý, nối chí nhà vua
- Các ông lang đua nhau làm cỗ thật hậu, riêng Lang Liêu được thần mách bảo, dùng gạo làm hai thứ bánh để dâng vua
- Vua cha chọn bánh của lang Liêu để tế trời đất cùng Tiên Vương và nhường ngôi cho chàng
- Từ đó nước ta có tục làm bánh chưng, bánh giầy vào ngày tết
2 Chú thích:
3 Bố cục: 3 phần
a Từ đầu chứng giám
b Tiếp hình tròn
c Còn lại
II Đọc - hieồu vaờn baỷn
1.Vua Huứng choùn ngửụứi noỏi ngoõi:
- Hoàn cảnh: giặc ngoài đã yên,
Trang 7Hoàng Thị Hải Luyến Năm học 2011-2012 7
-YÙ ủũnh cuỷa vua khi choùn
ngửụứi noỏi ngoõi?
- “Chớ” vua ụỷ ủaõy nhử theỏ
naứo?
-Hỡnh thửực tuyeồn choùn cuỷa
vua coự gỡ ủaởc bieọt?
ẹaõy chớnh laứ moọt cuoọc thi taứi
giửừa caực hoaứng tửỷ Ngửụứi
naứo coự taứi naờng, ủửực ủoọ thỡ
ủửụùc truyeàn ngoõi
- Điều kiện và hình thức
truyền ngôi có gì đổi mới và
tiến bộ so với đương thời?
- Qua đây, em thấy vua Hùng
là vị vua như thế nào?
- Cho HS đọc phần 2
-Lang Lieõu laứ ai?
-Taùi sao trong 20 hoaứng tửỷ,
chổ coự Lang Lieõu ủửụùc thaàn
giuựp ủụừ?
Trong trụứi ủaỏt khoõng coự gỡ
quớ baống haùt gaùo Haừy laỏy
gaùo laứm baựnh leó Tieõn Vửụng
Thaàn ụỷ ủaõy laứ ngửụứi ủaùi
dieọn cho yự nguyeọn cuỷa nhaõn
daõn lao ủoọng Nhaõn daõn uỷng
hoọ Lang Lieõu laứ uỷng hoọ
nhửừng ngửụứi thieọt thoứi, chaờm
chổ lao ủoọng, soỏng chaõn chaỏt
, thaọt thaứ
-Lang Lieõu ủaừ duứng gaùo laứm
baựnh gỡ? Chuựng tửụùng trửng
cho gỡ?
- Vì sao hai thứ bánh của lang
Liêu được vua chọn để tế
Trời, Đất, Tiên Vương và
Lang Liêu được chọn để nối
ngoõi cho con
-Ngửụứi noỏi ngoõi phaỷi noỏi “chớ ta”
-Chớ vua:ẹaỏt nửụực yeõn bỡnh, daõn no aỏm, khoõng nhaỏt thieỏt phaỷi laứ con trửụỷng
(Không hoàn toàn theo lệ truyền ngôi từ các đời trước: chỉ truyền cho con trưởng Vua chú trọng tài chí hơn trưởng thứ Đây
là một vị vua anh minh)
HS đọc
-Hoaứng tửỷ con thửự 18 cuỷa vua Huứng
-Laứ moọt ngửụứi thieọt thoứi nhaỏt, meù bũ vua cha gheỷ laùnh oỏm cheỏt, baỷn thaõn phaỷi laứm luùng kieỏm soỏng nhử bao ngửụứi daõn khaực…
Baựnh: chửng giaày
-Gaộn lieàn vụựi saỷn vaọt maứ ngửụứi noõng daõn laứm
ra, nuoõi soỏng con ngửụứi vaứ noự tửụùng trửng cho
đất nước thái bình, ND no ấm, vua đã già muốn truyền ngôi
- Ngửụứi noỏi ngoõi phaỷi noỏi
“chớ” cuỷa vua, không nhất thiết
là con trưởng
- Hình thức: điều vua đòi hỏi mang tính chất một câu đố để thử tài
2.Lang Lieõu ủửụùc vua truyeàn ngoõi:
-Baựnh chửng: ủaỏt (vuoõng) -Baựnh giaày: Trụứi (troứn) -Nhaõn ụỷ giửừa: caõy coỷ, muoõn loaứi
Hụùp yự vua
Vua truyeàn ngoõi
3 Kết thúc truyện: Kết quả
cuộc thi
- Lang Liêu được chọn làm người nối ngôi
- Hai thứ bánh của Lang Liêu vừa có ý nghĩa thực tế: quí hạt
Trang 8ngôi vua?
-Neõu yự nghúa cuỷa truyeọn?
GV nhaọn xeựt
*Tỡm nhửừng chi tieỏt hoang
ủửụứng trong truyeọn?
Hoaùt ủoọõng 3
GV: Nhaọn xeựt
ẹeà cao lao ủoọng ngheà noõng
Sửù thụứ kớnh toồ toõng trụứi ủaỏt,
giửừ gỡn ủaọm ủaứ baỷn saộc vaờn
hoaự daõn toọc
trụứi,ủaỏt,coỷ caõy, caàm thuự
HS thaỷo luaọn nhoựm ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy Thaàn baựo moọng
Hoùc sinh ủoùc
HS thaỷo luaọn nhoựm ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy
gạo, trọng nghề nông (là nghề gốc của đất nước làm cho ND
được no ấm) vừa có ý nghĩa sâu xa: Đề cao sự thờ kính Trời, Đất
và tổ tiên của nhân dân ta
- Hai thứ bánh hợp ý vua chứng
tỏ tài đức của con người có thể nối chí vua Đem cái quí nhất của trời đất của ruộng đồng do chính tay mình làm ra mà tiến cúng Tiên Vương, dâng lên vua thì đúng là con người tài năng, thông minh, hiếu thảo
3.YÙ nghúa
- Giải thích nguồn gốc hai loại bánh cổ truyền
- Gải thích phong tục làm bánh chưng, bánh giầy và tục thờ cúng tổ tiên của người Việt
- Đề cao nghề nông trồng lúa nước
- Quan niệm duy vật thô sơ về Trời, Đất
- ước mơ vua sáng, tôi hiền, đất nước thái bình, nhân dân no ấm
*Ghi nhụự: SGK/ 8
III.Luyeọn taọp:
-YÙ nghúa cuỷa taọp tuùc laứm baựnh chửng, baựnh giaày trong ngaứy teỏt
V Cuỷng coỏ, daởn doứ: 5’
- Hoùc kú baứi , thuoọc loứng ghi nhớ SGKự Về nhà làm bài tập 1,2* của SGK
- ẹoùc, tỡm hieồu baứi “Tửứ vaứ caỏu taùo tửứ Tieỏng Vieọt”
- Chuẩn bị bài mới “Từ và cấu tạo từ tiếng Việt”, chỳ ý :
+ Từ là gỡ ?
+ Thế nào là : từ đơn, từ phức
+ Soạn và làm bài tập 1,2,3 (thật kỹ); 4,5
******************************************
Trang 9
Hồng Thị Hải Luyến N¨m häc 2011-2012 9
Ngày soạn: 18 /08/2011
I/ Mức độ cần đạt :
- Nắm chắc định nghĩa về từ, cấu tạo của từ
- Biết phân biệt các kiểu cấu tạo từ
Lưu ý : Học sinh đã học về cấu tạo từ ở Tiểu học
II/Trọng tâm kiến thức, kĩ năng
1 Kiến thức :
- Định nghĩa về từ, từ đơn, từ phức, các loại từ phức
- Đơn vị cấu tạo từ tiếng Việt
2 Kĩ năng :
- Nhận diện, phân biệt được :
+ Từ và tiếng
+ Từ đơn và từ phức
+ Từ ghép và từ láy
- Phân tích cấu tạo của từ
III Chuẩn bị:
1/ Chuẩn bị của GV: Tham khảo tài liệu, SGK, SGV, soạn giáo án
2/ Chuẩn bị của HS: Xem bài trước SGK
IV.Hoạt động dạy học:
1 Ổn định tình hình lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ:: 5’
Kiểm tra sách vở và việc chuẩn bị bài của học sinh
3 Giảng bài mới:
a/ Giới thiệu bài: (1’)
Từ là gì? Từ có cấu tạo như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu bài học hôm nay
b/ Tiến trình bài dạy:
9’ Hoạt động 1
Gv ghi lên bảng câu :“Thần
dạy dân cách trồng trọt, chăn
nuôi và cách ăn ở “û
-Lập danh sách các tiếng và từ
trong câu trên
-Các đơn vị gọi tiếng và từ có
gì khác nhau?
*Tiếng là âm thanh được phát
-Câu trên có 12 tiếng và 9 từ
Tiếng: có 1 Từ: có 1 hoặc nhiều tiếng
Từ do tiếng tạo thành
I.Từ là gì?
*Tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ
Trang 1015’
ra, mỗi tiếng la ømột âm tiết
Tiếng dùng để làm gì?
-Từ dùng để làm gì?
- Khi nào một tiếng gọi là một
từ?
*Em hiểu từ là gì?
Cho hs đọc ghi nhớ SGK
Hoạt động 2
-Từ có một tiếng là từ gì?
-Từ có 2 tiếng gọi là từ gì?
Điền vào bảng phân loại
Gv: Nhận xét và sửa chữa
-Cấu tạo của từ láy và từ ghép
có gì giống và khác nhau?
Gv: Cho ví dụ và phân tích
Hoạt động 3
Hướng dẫn hs làm vào bảng
con
Gợi ý: Theo bậc, theo giới tính,
quan hệ vợ chồng
Gv nhận xét
Theo em những tiếng đi kèm
sau tiếng bánh để chỉ đặc điểm
gì của bánh?
Cho ví dụ
Gv nhận xét, bổ sung
nhưng mang ý nghĩa
-Cấu tạo nên từ
-Đặt câu, tạo lời -Khi nó có nghĩa
HS thảo luận -Đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhất có nghĩa và dùng để đặt câu
Hs đọc -Từ đơn -Từ phức
HS thực hiện theo nhóm
Đại diện nhóm điền vào bảng phụ (hs) Giống: Đều do 2 hoặc nhiều tiếng tạo thành Khác: Các tiếng trong từ ghép đều có nghĩa;
từ láy các tiếng có quan hệ âm thanh với nhau
HS: Đọc Học sinh đọc bài tập 1 a)
b)Từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc:
HS thảo luận ghi vào bảng con
Bánh:(rán,tráng,nướng) Bánh(tẻ,đậu xanh,tôm) Bánh: (ú, gối, khúc…) Bánh:(dẻo,…)
Tiếng người khóc
Hs ghi vào bảng con
*Từ là đơn vị nhỏ nhất có nghĩa dùng để đặt câu
*Ghi nhớ SGK/13
II.Từ đơn và từ phức
-Từ đơn là từ có một tiếng -Từ phức là từ có 2 hoặc nhiều tiếng
Vd:
-Từ ghép có quan hệ về nghĩa giữa các tiếng
-Từ láy có quan hệ láy âm giữa các tiếng
*Ghi nhớ: SGK/14
III Luyện tập
1
a)Nguồn gốc, con cháu Từ ghép
b)Cậu mợ, cô dì, chú bác, bố mẹ…
2 Sắp xếp
3 Học sinh điền -Cách chế biến:
-Chất liệu:
-Hình dáng:
-Tính chất:
4