-Đọc kĩ văn bản: Cây dừa Bình Định,Huế,Tại sao lá cây có màu xanh lục -Thực hiện trả lời câu hỏi theo hướng dẫn SGK -Thử thực hiện bài tập 1 SGK phần luyện tập @ Học bài: Tập làm dàn ý b[r]
Trang 1Tuần 11
Tiết 41 Tiết 41
NV
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Kiểm tra và củng cố nhận thức của HS sau bài ôn tập truyện kí VN hiện đại
B CHUẨN BỊ :
- GV Đề phôtô
-HS: chuẩn bị kiến thức
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
Hoạt động 1 : Khởi động – Giới thiệu:
- Ổn định lớp
Hs:
- Ổn định nề nếp, sỉ số
- Kiểm tra sự chuẩn bị HS
- Ghi đề kiểm tra (phát)
- Báo cáo sỉ số
- Ghi đề (nhận) Đề kiểm tra đã photo
Hoạt động 2: Hướng dẫn và theo dõi HS làm bài
- Lưu ý HS đọc kỹ đề
- Theo dõi HS làm bài
Hoạt động 3: Thu bài.
- GV thu bài và kiểm tra số bài
Hs:
- Đọc kỹ đề và làm bài nghiêm túc
- Nộp bài
D.CỦNG CỐ, DẶN DÒ:
1.Củng cố : Không
2.DẶN DÒ:
@ Soạn bài Luyện nói kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu
cảm
-Chuẩn bị kĩ phần chuẩn bị ở nhà
-Tập nói ở nhà để lên lớp khỏi phải rụt rè
-xem lại kiến thức về ngôi kể,lời kể ở lớp 6
Trang 2
Tiết 42 TLV LUYỆN NÓI
KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS:
- Biết trình bày miệng trước tập thể một cách rõ ràng, sinh động 1 câu chuyện kết hợp với miêu tả và biểu cảm
- Ôn tập về ngôi kể
B CHUẨN BỊ :
- GV :Dàn ý bài luyện nói
- HS:Chuẩn bị bài luyện nói theo dặn dò
C KIỂM TRA BÀI CŨ:
- GV kiểm tra phần chuẩn bị của Hs trước khi luyện nói
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
Hoạt động 1 :Hướng dẫn HS ôn
tập về ngôi kể
-Hỏi: Kể theo ngôi thứ nhất là kể
như thế nào ? Như thế nào là kể
theo ngôi thứ ba ? Nêu tác dụng
của mỗi loại ngôi kể
- GV nhận xét phần trình bày
của hs GV nhấn mạnh nội dung
cần ghi nhớ Kể theo ngôi thứ nhất
là người để xưng tôi trong câu
chuyện Kể theo ngôi thứ nhất
người kể trực tiếp kể ra những gì
mình nghe thấy Kể theo ngôi thứ 3
người kể đượïc giấu mình đi, gọi lên
các nhân vật bằng tên gọi của
chúng cách kể này giúp người kể
có thể kể tự do, linh hoạt những gì
diễn ra với nhân vật
- Hs trả lời
nhận
1 Ôn tập về ngôi kể
a/ Kể theo ngôi thứ nhất :
Người kể xưng “tôi”, kể trực tiếp những gì mình nghe, mình thấy….làm tăng tính chân thực và thuyết phục
b/ Kể theo ngôi thứ 3 :
Người kể tự giấu mình, gọi tên các nhân vật bằng tên gọi của chúng; giúp người kể linh hoạt, tự do
c/ -Ngôi thứ nhất : Tôi đi
Tuần : 11
Tiết : 42
Trang 3-Yêu cầu: Lấy ví dụ về cách kể
chuyện theo ngôi thứ nhất và ngôi
thứ 3 ở một vài tác phẩm hay trích
đọan văn tự sự đã học (yêu cầu HS
tìm và trả lời, phân tích để làm
sáng tỏ ý nghĩa của mỗi loại ngôi
kể đã nêu ở câu 1)
- GV nhận xét phần trình bày của
hs
- Hỏi: Tại sao người ta phải thay
đổi ngôi kể ?
- GV nhận xét phần trình bày của
Hs.Tùy vào tình hướng cụ thể mà
người viết lựa chọn ngôi kể cho
phù hợp
Hoạt động 2 :Hướng dẫn HS
chuẩn bị luyện nói:
Cho Hs đọc ngữ liệu mục I.2 SGK-
Tr: 110
Hỏi : Đoạn văn kể theo ngôi thứ
mấy ?
Gv chốt : Đoạn văn kể theo ngôi
thứ ba
Hỏi : Muốn đổi ngôi kể trong đoạn
văn đó , chúng ta phải làm gì ?
Gv chốt : Thay chị Dậu=tôi và
- Hs nêu ví dụ – nhận xét
Hs suy nghĩ, thảo luận và trả lời
- Hs đọc
- Hs : Ngôi thứ ba
- Hs nghe
- Hs đổi ngôi kể (chị Dậu=tôi), và chuyển …
học, Lão Hạc, những ngày thơ ấu…
-Ngôi thứ ba: Tắt đèn, cô bé bán diêm, chiếc lá cuối cùng…
d/ Thay đổi ngôi kể để:
- Thay đổi điểm nhìn đối với sự việc và nhân vật:
+ Người trong cuộc khác với người ngoài cuộc.
+ Sự việc có liên quan đến người kể khác với sự việc không liên quan đến người kể.
- Thay đổi thái độ miêu tả , biểu cảm :
+ Người trong cuộc có thể buồn vui theo cảm tính chủ quan.
+ Người trong cuộc có thể dùng miêu tả, biểu cảm để góp phần khắc họa tình cách nhân vật.
2 Chuẩn bị luyện nói:
Trang 4chuyển lời thoại thành lời kể, chi
tiết miêu tả và biểu cảm
Hỏi : Sự việc chính của đoạn văn
trên là sự việc gì ?
Hỏi : Văn bản trên gồm có những
nhân vật nào ?
Hỏi : Em hãy tìm trong văn bản
trên các yếu tố miêu tả ? Biểu
cảm?
Gv chốt :
+ Các yếu tố biểu cảm : Van xin,
nín nhịn, bị ức hiếp phẩn nộ, căm
thù vùng lên
+ Các yếu tố miêu tả : Chị Dậu
xám mặt, sức lẻo khoẻo của anh
chàng nghiện, người đàn bà lực
điền, ngã chỏng quèo, nham nhảm
thét …
Hoạt động 3 :Hướng dẫn HS
luyện nói:
- GV hướng dẫn Hs luyện nói
- GV cho Hs đọc đoạn văn (SGK),
chuyển ý các yếu tố tự sự xen miêu
tả và biểu cảm trong đoạn văn
- Thay đổi ngôi kể (Chị Dậu=tôi)
- Sau đó lần lượt hướng dẫn HS tìm
hiểu gợi ý và câu hỏi SGK
-Sau khi Hs nói trước lớp xong
(Một vài Hs) Gv cho học sinh
nhận xét cách nói trước lớp Gv
chốt lại
Có thể như sau :
Tôi xám mặt, vội vàng đặt con bé xuống
đất, chạy tới đỡ tay người nhà lí trưởng
van xin :
- Cháu van ộng, nhà cháu vừa mới tỉnhlại,
xin ông tha cho !
- Hs trả lời -Hs : Chị Dậu, cai Lệ, người nhà Lý trưởng
- Hs trả lời
-Hs nhận xét
-Hs thay đổi ngôi kể và tìm hiểu gợi
ý trong SGK
- HS nói miệng đoạn văn đã đổi ngôi kể
- Sự việc chính :Cuộc đối đầu giữa những kẻ đi thúc sưu với người xin khất sưu
-Các yếu tố biểu cảm : Van xin, nín nhịn, bị ức hiếp phẩn nộ, căm thù vùng lên
-Các yếu tố miêu tả : Chị Dậu xám mặt, sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện, người đàn bà lực điền, ngã chỏng quèo, nham nhảm thét …
3 Nói trên lớp:
Có thể như sau :
(phần này, tùy theo học sinh nói trước lớp không ghi)
Tôi xám mặt, vội vàng đặt con bé xuống đất, chạy tới đỡ tay người nhà lí trưởng van xin :
- Cháu van ộng, nhà cháu vừa mới tỉnhlại, xin ông tha cho ! Nhưng tên người nhà lí trưởng vừa đấm vào ngực tôi vừa hùng hổ xấn vào định trói chồng tôi Vừa thương chồng, vừa uất ức trước thái độ bất nhân của hắn, tôi dằn giọng :
-Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ !
Cai lệ tát vào mặt tôi một cách thô bạo rồi lao tới chỗ chồng tôi Tôi nghiến răng:
-Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem !
Tiện tay, tôi túm cổ hắn, ấn giúi
ra cửa Hắn ngã chỏng quèo trên
Trang 5Nhưng tên người nhà lí trưởng vừa đấm
vào ngực tôi vừa hùng hổ xấn vào định
trói chồng tôi Vừa thương chồng, vừa uất
ức trước thái độ bất nhân của hắn, tôi
dằn giọng :
-Chồng tôi đau ốm, ông không được phép
hành hạ !
Cai lệ tát vào mặt tôi một cách thô bạo
rồi lao tới chỗ chồng tôi Tôi nghiến
răng:
-Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày
xem !
Tiện tay, tôi túm cổ hắn, ấn giúi ra cửa
Hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, nhưng
miệng vẫn thét như một thằng điên
mặt đất, nhưng miệng vẫn thét như một thằng điên
E.CỦNG CỐ, DẶN DÒ:
1.Củng cố :
Kể theo ngôi thứ nhất là kể như thế nào? Như thế nào là kể theo ngôi thứ ba? Nêu tác dụng của mỗi loại ngôi kể
2.DẶN DÒ:
@ -Đọc kĩ lại văn bản
-Tập kể lại bài
@ Soạn bài Câu ghép
-Hoàn thành phần tìm hiểu bài mục I,II (trả lời các câu hỏi)
-Thực hiện thử bài tập 1 SGK phần luyện tập
@Học bài Nói giảm nói tránh theo dặn dò tiết 40
Trang 6Tiết 43
TV
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS:
- Nắm được đặc điểm của câu ghép
- Nắm được hai cách nối các vế trong câu ghép
B CHUẨN BỊ :
- GV Bảng phụ ghi ví dụ ở SGK
- HS xem trước bài này ở nhà
C KIỂM TRA BÀI CŨ:
- Thế nào là nói giảm, nói tránh?
Đáp án : Nói giảm, nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề ; tránh thô tục, thiếu lịch sự
- Hãy đặt 1 câu có sủ dụng nói giảm nói tránh khi hỏi thăm tình hình sức khỏe cha mẹ của một người bạn thân
Đáp án : Hs tự đặt
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
Hoạt động 1 :Hướng dẫn HS tìm
hiểu đặc điểm của câu ghép
-GV cho Hs quan sát đoạn văn ở
bảng phụ
-Hỏi: Tìm các cụm C-V trong
những câu in đậm
- GV nhận xét phần trình bày của
hs
-Chốt: Câu có 1 cụm C –V “Buổi
mai dài và hẹp”
Câu có nhiều cụm C –V không
bao chứa nhau “Cảnh vật tôi đi
học” (có 3 cụm C-V)
Câu có cụm C-V nhỏ nằm trong
-Quan sát bảng phụ
- Suy nghĩ, trả lời câu hỏi,nhận xét
- Lắng nghe
I Đặc điểm của câu ghép:
1.Tìm hiểu ví dụ:
Kiểu cấu tạo câu
Câu cụ thể
Câu có một cụm chủ-vị
…Mẹ tôi âu…dài và hẹp
Câu có hai cụm chủ –vị trở lên (cụm C-V nhỏ nằm
Tôi quên thế nào được …như mấy cành
mỉm cười Tuần : 11
Tiết : 43
Trang 7cụm C-V lớn: “Tôi quên thế nào
.quang đãng”
-Yêu cầu Phân tích cấu tạo của
những câu có hai hay nhiều cụm
C-V
- GV nhận xét phần trình bày của
hs như sau :
Chú ý : Xem bảng phụ phía cuối
bài soạn
-Yêu cầu Trình bày kết quả phân
tích vào bảng theo mẫu (SGK)
- GV nhận xét phần trình bày của
hs
-Hỏi: Dựa vào kiến thức đã học ở
lớp dưới hãy cho biết câu nào là
câu đơn ? câu nào là câu ghép ?
- GV nhận xét phần trình bày của
hs
Gv cho Hs đọc phần ghi nhớ 1
Hoạt động 2 :Hướng dẫn HS tìm
hiểu cách nối các vế câu ghép
- Hỏi:Trong mỗi câu ghép, các
câu vế câu được nối với nhau
bằng cách nào ?
- GV nhận xét phần trình bày của
hs
-Giới thiệu: Câu (1) (3) nối bằng
quan hệ từ vì; vế (2) và (3) không
dùng từ nối.câu cuối cùng có quan
hệ từ vì và dấu hai chấm
- GV cho Hs đọc ghi nhớ II
-Hỏi: Dựa vào kiến thức đã học ở
lớp dưới hãy cho biết cách nối các
vế trong câu ghép ?
- GV nhận xét phần trình bày của
hs
Liên hệ kiến thức, trình bày,nhận xét
-trao đổi, trình bày, nhận xét
Liên hệ kiến thức, trình bày,nhận xét
-Lắng nghe
Hs đọc
-trao đổi,trình bày ,nhận xét
-Lắng nghe
Liên hệ kiến thức ,trình bày,nhận xét
-Lắng nghe
trong cụm C-V lớn)
giữa bầu trời quang đãng
Câu có hai cụm chủ –vị trở lên (cụm C-V không bao chứa nhau)
Cảnh vật xung quanh tôi đều thay đổi vì chính
lòng…lớn: hôm nay tôi đi học
==> Các cụm C-V không bao chứa nhau gọi là câu ghép
II Cách nối các vế câu:
1.Tìm hiểu :
* Có hai cách nối
- Dùng những từ có tác dụng nối cụ thể
+ Nối bằng một quan hệ từ
+ Nối bằng 1 cặp quan hệ từ
+ Nối bằng 1 cặp phó từ, đại từ hay chỉ từ thường
đi đôi với nhau (cặp từ hô ứng)
- Không dùng từ nối: Trong trường hợp này, giữa các vế câu cần, có dấu phẩy, dấu; hoặc dấu……
Trang 8-Đưa ví dụ: + Tuy Nam bị bệnh
nhưng Nam vẫn tới trường
+Nó vốn không ưa gì tôi bởi vì tôi
không thật thà
+Mẹ cầm nón vẫy tôi,vài giây
sau, tôi đuổi kịp
Như vậy, chúng ta có mấy cách
nối các vế câu ? em hãy kể ra
Cho Hs đọc ghi nhớ 2
Hoạt động 3 :Hướng dẫn HS
làm bài tập
Bài tập 1: -Yêu cầu HS đọc và
xác định yêu cầu của bài tập
-Gợi ý:
+Đọc kĩ nội dung bài học
+Xem lại phần đã phân tích trên
- GV nhận xét phần trình bày của
hs
-GV: sửa bài cho HS ,đưa đáp án
Bài tập 2: -Yêu cầu HS đọc và
xác định yêu cầu của bài tập
-Gợi ý: + Xét mối quan hệ trong
các cặp từ +Xem kĩ nội dung hai
vế phải thống nhất
- GV nhận xét phần trình bày của
hs
-GV: sửa bài cho HS ,đưa đáp án
Bài tập 3: -Yêu cầu HS đọc và
-Đọc và xác định yêu cầu của bài tập
-Trình bày,nhận xét Lắng nghe,ghi nhận
Hs trả lời
Hs đọc ghi nhớ
-Đọc và xác định yêu cầu của bài tập
-Trao đổi, trình bày, nhận xét
-Đọc và xác định yêu cầu của bài tập
-Trao đổi, trình bày, nhận xét
-Đọc và xác định yêu
III Luyện tập:
Bài tập 1: Câu ghép
trong đoạn trích:
a/ Câu 3,4,5,6 là câu ghép –được nối với nhau bằng dấu phẩy
b/ Câu 1,2 là câu ghép –
được nối với nhau bằng dấu phẩy, có thể thay dấu phẩy bằng từ “thì”.
c/ Câu 2 là câu ghép – được nối với nhau bằng dấu hai chấm
d/ Câu 3 là câu ghép – được nối với nhau bằng dấu hai chấm
Bài tập 2: Đặt câu ghép
với các cặp từ cho sẵn:
Ví dụ: Vì trời mưa nên
đường lầy lội
Bài tập 3 : Chuyển về
Trang 9xác định yêu cầu của bài tập
-Gợi ý: Bỏ bớt quan hệ từ trong
các vế xem kĩ nội dung hai vế phải
thống nhất
- GV nhận xét phần trình bày của
hs
-GV: sửa bài cho HS ,đưa đáp án
Bài tập 4,5 giáo viên hướng dẫn
cho học sinh về nhà thực hiện
cầu của bài tập -Trao đổi, trình bày, nhận xét
-Hs nghe VỀ NHÀ THỰC HIỆN
câu ghép ở bài tập 2:
Ví dụ: Đường lầy lội vì
trời mưa
E.CỦNG CỐ, DẶN DÒ:
1 CỦNG CỐ:
Thế nào là câu ghép? Có mấy cách nối các vế trong câu ghépep1
2.DẶN DÒ:
@ - Về học bài
-Hoàn thành bài tập ,4,5 SGK
@ Soạn bài: “Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh”.
-Đọc kĩ văn bản: Cây dừa Bình Định,Huế,Tại sao lá cây có màu xanh lục -Thực hiện trả lời câu hỏi theo hướng dẫn SGK
-Thử thực hiện bài tập 1 SGK phần luyện tập
@ Học bài: Tập làm dàn ý bài văn tự sự
Phụ lục cho hoạt động 1:
Tôi / quên thế nào được những cảm giác sung sướng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cánh hoa tươi mĩm cười giữa bầu trời quang
đãng.
C V C V
CN VN
(câu này có 3 cụm c-v : bao chứa nhau)
Buổi sớm mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi / âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp.
TN 1 TN 2
CN VN
(câu này chỉ có 1 cụm c-v)
Cảnh vật xung quanh tôi / đều thay đổi, vì chính lòng tôi / đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi / đi học.
CN VN CN VN CN VN
Trang 10(câu này có 3 cụm c-v : Không bao chứa nhau)
Bảng kết quả phân tích câu :
Câu có một cụm C-V
Buổi sớm mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi / âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp.
Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn
Tôi quên thế nào được những cảm giác sung sướng ấy nảy nở trong lòng tôi như
mấy cánh hoa tươi mĩm cười giữa bầu trời quang đãng.
Câu có hai hoặc
nhiều cụm C - V
Các cụm C-V không bao chứa nhau
Cảnh vật xung quanh tôi / đều thay đổi, vì chính lòng tôi / đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi / đi học.
Trang 11Tiết 44
TLV
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS:
Hiểu được vai trò, vị trí và đặc điểm của văn bản thuyết minh trong đời sống con người
B CHUẨN BỊ :
- GV chuẩn bị các giấy thuyết minh đồ vật, bài giới thiệu
-HS sưu tầm các mẫu giấy, vỏ hộp bánh, toa thuốc
C KIỂM TRA BÀI CŨ :Kiểm tra việc soạn bài của HS (5 HS)
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
Hoạt động 1 :Hướng dẫn HS tìm
hiểu vai trò và đặc điểm chung
của văn bản thuyết minh
1.1 Tìm hiểu văn bản thuyết
minh trong đời sống con người.
GV cho HS đọc từng văn bản
-Hỏi:Văn bản trình bày ,giải
thích, giới thiệu vấn đề gì?
- Nhận xét phần trình bày của hs
-Giới thiệu: VB a nêu lên lợic ích
của cây dừa mà các cây khác
không có VB b giải thích tác dụng
của chất diệp lục đối với màu
xanh của lá VB c Giới thiệu Huế
trung tâm văn hóa nghệ thuật lớn
của VN
- Hỏi Em gặp các loại VB đó ở
đâu?
Hãy kể 1 số vb cùng loại mà em
- Hs đọc từng văn bản
- Suy nghĩ, trả lời câu hỏi,nhận xét
- Lắng nghe
Liên hệ kiến thức ,trình bày,nhận xét
-trao đổi, trình bày,
I Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống con người.
-VB a nêu lên lợi ích của cây dừa mà các cây khác không có
-VB b giải thích tác dụng của chất diệp lục đối với màu xanh của lá
-VB c giới thiệu Huế trung
tâm văn hóa nghệ thuật lớn của VN
Tuần :11
Tiết : 44