ND chức năng : 1.câu trần thuật không có đặc điểm hình thức của các câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán; thường dùng để kể, thông báo, nhận định, miêu tả,… Ngoài chức năng chính tr[r]
Trang 1TUẦN 25
LÍ CÔNG UẨN
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp Hs :
- Thấy được khát vọng của nhân dân ta về một đất nước độc lập, thống nhất, hùng cường và khí phách của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh được phản ánh qua “Chiếu dời đô”
- Nắm được đặc điểm cơ bản của thể chiếu Thấy được sức thuyết phục to lớn của “Chiếu dời đô” là
sự kết hợp giữa lí và tình Biết vận dụng bài học để viết văn bản
B CHUẨN BỊ :
- Thầy : Ng/ cứu SGK, SGV, ảnh
- Trò : chuẩn bị trước các câu hỏi ở SGK
C NỘI DUNG LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức :1’
2 KT bài cũ :2’
3 Bài mới :
7’
27’
I Giới thiệu :
1 Tác giả : Lí Công Uẩn
(974 – 1028) là người thông
minh, nhân ái, có chí lớn, sáng
lập vương triều nhà Lí
2 Chiếu dời đô : được
viết vào năn 1010 để bài tỏ ý
định dời đô từ Hoa Lư ra thành
Đại La
II Tìm hiểu văn bản :
1 Đoạn mở đầu:
- Dẫn sử sách:
+ Nhà Thương : 5 lần dời đô
+ Nhà Chu : 3 lần dời đô
+ Kết quả : vương triều phồn
thịnh
Có tính chất tiền đề, làm
chỗ dựa cho lí lẽ ở những phần
tiếp theo
2 Đoạn thứ hai : soi sử sách
vào thực tế để phê phán hai
triều đại Đinh, Lê
- Phê phán 2 triều đại Đinh và
Lê cứ đóng yên đô thành ở vùng
Hoa Lư
- Nêu những sai phạm của
việc không dời đô
* HĐ 1: Gv giới thiệu cho Hs
về Lí Công Uẩn và nét tiêu biểu của thể Chiếu
- Gv hướng dẫn hs đọc:
giọng trang nhã, cần nhấn mạnh sắc thái tình cảm
*HĐ 2: Gv cho hs xác định các nội dung đề cập trong bài chiếu
- Theo suy luận của tác giả thì việc dời đô của các vua nhà Thương, nhà Chu nhằm mục đích gì ? Kết quả của việc dời đô ấy ?
- Tác giả dẫn sử sách nhằm mục đích gì ?
Theo tác giả việc không dời đô sẽ phạm những sai phạm gì ?
- Kết quả ?
- Theo em thì lí do nào khiến nhà Đinh và nhà Lê không dời đô ?
- Hs : dựa vào phần chú thích trong SGK để khái quát về tác giả và tác phẩm
- Hs : Ba vần đề
- Hs : nhận xét + Mưu toan sự nghiệp lớn, XD vương triều phồn thịnh, tính kế lâu dài
+ Làm cho đất nước bền vững phát triển thịnh vượng
- Hs thảo luận : + Không theo mệnh trời + Không biết học theo cái hay của người xưa
+ Triều đại ngắn ngủi + Nhân dân khổ sở
- Hs : thế và lực của 2 triều đại ấy chưa mạnh để dời đô ra vùng đồng bằng
Trang 2TG ND HĐGV HĐHS
4’
3 Đoạn cuối : lí do chọn
thành Đại La làm kinh đô
Lợi thế nổi bật của thành Đại
La:
- Về vị trí địa lí
- Về vị thế chính trị - văn hóa
III Tổng kết :
- Bài chiếu đã phản ánh khát
vọng của nh/d về một đất nước
độc lập, thống nhất, phản ánh ý
chí tự cường của dân tộc Đại
Việt
- Bài chiếu có sự kết hợp hài
hòa giữa lí và tình
- Thành Đại La có những lợi thế gì để chọn làm kinh đô của đất nước?
- Gv gợi ý cho Hs tìm hiểu kết cấu bài chiếu
* HĐ 3: Gv gợi ý để Hs khái quát lại ND bài học
- Hs phân tích:
+ Vị thế địa lí : nơi trung tâm của đất trời, mở ra 4 hướng, có núi lại có sông, đấ rộng
+ Vị thế chính trị - văn hóa: là đầu mối giao lưu, là mảnh đất hưng thịnh
- Hs chỉ ra ; + Nêu sử sách làm tiền đề + Soi sáng tiền đề vào thực tế + Đi tới kết luận
- Hs dựa vào phần ghi nhớ để nêu ý kiến
4 Luyện tập: 3’
- Đọc diễn cảm lại bài chiếu
5 Dặn dò : 1’
Chuẩn bị tiết 90
Tuần 25
ND : 04/3/09
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp hs :
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu trần thuật Phân biệt câu trần thuật với các kiểu câu khác
- Nắm vững chức năng của câu trần thuật Biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp
B CHUẨN BỊ :
- Thầy : soạn giảng
- Trò : xem trước SGK
C NỘI DUNG LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức :1’
2 KT bài cũ :2’
- Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán ?
3 Bài mới :
20’ I Đặc điểm hình thức và * HĐ1: Cho hs quan sát các Hs hoạt động theo nhóm, sau đó
Trang 3TG ND HĐGV HĐHS
18’
chức năng :
1.câu trần thuật không có
đặc điểm hình thức của các
câu nghi vấn, câu cầu khiến,
câu cảm thán; thường dùng
để kể, thông báo, nhận định,
miêu tả,…
Ngoài chức năng chính
trên đây, câu trần thuật còn
dùng để yêu cầu, đề nghị
hay bộc lộ tình cảm , cảm
xúc, ( vốn là chức năng
chính của những kiểu câu
khác)
2.Khi viết, câu trần thuật
thường kết thúc băng dấu
chấm, nhưng đôi khi nó có
thể kết thúc bằng dấu chấm
mthan hoặc dấu chấm lửng
3.Đây là kiểu câu cơ bản
và được dùng phổ biến nhất
trong giao tiếp
II Luyện tập :
1 Xác định các kiểu câu :
a cả ba câu đều là câu trần
thuật
b Câu trần thuật: câu1,3
và 4 Câu cảm thán : câu 2
2 Nhận xét về hai câu thơ:
Tuy khác nhau về kiểu câu
nhưng cùng diễn đạt một ý
nghĩa: đêm trăng đẹp, gây
xúc động mãnh liệt cho nhà
thơ, khiến nhà thơ muốn
làm một điều gì đó
3 Xác định kiểu câu và
chức năng:
a Câu cầu khiến
b Câu nghi vấn
c Câu trần thuật
ví dụ : câu nào trong các đoạn trích có đặc điểm hình thức của câu nghi vấn, câu cầu khiến hoặc câu cảm thán
- Những câu còn lại dùng để làm gì?
- Nhận xét về dấu chấm câu?
- Trong 4 kiểu câu, kiểu câu nào được dùng nhiều nhất?
- Gv cho hs hoạt động độc lập
- Gv cho Hs hoạt động theo nhóm
- GV cho Hs thực hiện theo nhóm
chỉ ra :
- Ôi Tào Khê : cảm thán
- Những câu còn lại ta gọi
là câu trần thuật
- Hs xác định : + Mục (a) : trình bày suy nghĩ của người viết về truyền thống của dân tộc ta(1,2); yêu cầu phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng(3)
+ Mục (b) : kể và thông báo + Mục (c): miêu tả hình thức của một người đàn ông( Cai Tứ) + Mục (d) : nhận định (2) và bộc
lộ tình cảm, cảm xúc(3)
- Hs : câu trần thuật
- Hs chỉ ra : a.Chức năng ở câu 1 : kể; câu 2: bộc lộ tình cảm; câu 3 : bộc lộ tình cảm
b.Chức năng ở câu 1: kể; câu 2: bộc lộ tình cảm; câu 3: bộc lộ tình cảm
- Hs nêu được qua so sánh: + Câu dịch nghĩa : kiểu câu nghi vấn
+ Câu dịch thơ: kiểu câu trần thuật
- Hs thảo luận chỉ ra:
Cả ba câu đều dùng để cầu khiến (có chức năng giống nhau) Câu (b) và (c) thể hiện ý cầu khiến( đề nghị) nhẹ nhàng, nhãnhặn và lịch sự hơn câu (a)
4 Củng cố :3’
- Gv cho Hs đặt câu trần thuật dùng để hứa hẹn, xin lỗi
5 Dặn dò :1’
Chuẩn bị câu phủ định
Tuần 25
Trang 4Tiết 91 CÂU PHỦ ĐỊNH
ND : 06/3/09
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp Hs :
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu phủ định
- Nắm vững chức năng của câu phủ định Biết sử dụng câu phủ định phù hợp tình huống giao tiếp
B CHUẨN BỊ :
- Thầy : Ng/c SGK, SGV, bảng phụ
- Trò : xem trước SGK
C NỘI DUNG LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức :1’
2 KT bài cũ :2’
- Đặt câu trần thuật có chức năng dùng để hỏi?
3 Bài mới:
20’
17’
I Đặc điểm hình thức và chức
năng:
1 Câu phủ định là câu có
những từ ngữ phủ định: không,
vchẳng, chả, chưa, không phải
(là), chẳng, phải (là), đâu
(có)….
2 Câu phủ định dùng để:
- Thông báo, xác nhận không
có sự vật, sự việc, tính chất, quan
hệ nào đó ( câu phủ định miêu tả)
- Phản bác một ý kiến, một
nhận định( câu phủ định bác bỏ)
II Luyện tập :
1 Xác định câu phủ định bác bỏ
b Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó
chả hiểu gì đâu
c Không, chúng con không đói
nữa đâu
2 Xác định những câu có ý
nghĩa phủ định:
Cả 3 câu đều có ý nghĩa khẳng
định chứ không phải là phủ định
( mặc dù 3 câu là câu phủ định)
3 Nhận xét khi thay đổi từ “
không” bằng từ “chưa”
- Phải bỏ từ :nữa”
* Hđ 1: Gv cho Hs tìm hiểu các ví dụ ở mục I và II trong SGK
- Những câu : b,c,d có đặc điểm hình thức gì khác so với câu (a) ?
- Chức năng của những câu này có gì khác với câu (a) ?
- Những câu nào ở mục II
có từ ngữ phủ định?
- Những câu phủ định đó được dùng để làm gì ?
* HĐ 2: Gv cho Hs thực hành
- Gv cho hs hoạt đông độc lập
- Gv cho hs thực hiện theo nhóm
- Gv gợi ý cho hs thực hiện theo nhóm
- Hs chỉ ra : các câu b,c,d có
chứa các từ : không, chưa, chẳng ( từ phủ định) câu phủ
định
- Hs dùng để phủ định sự việc được nói trong câu
-Hs chỉ ra : + Không phải, nó chần chẫn như cái đòn càn
+ Đâu có
- Hs : dùng để phản bác một ý kiến, nhận định của người đối thoại
- Hs chỉ ra : b Câu phủ định này dùng để phản bác lại suy nghĩ của lão Hạc
c.Phản bác lại điều mà nó cho cho là mẹ nó đang nghĩ
- Hs chỉra cấu tạo các câu :
a Không phải là không
b Không ai không
c Ai chẳng
- Hs chỉ ra :
+ Thay từ “ không” bằng từ
“chưa” thì phải bỏ từ “nữa”
Nếu không thì sẽ thành câu sai
Trang 5TG ND HĐGV HĐHS
4 Củng cố : 4’
- Viết 1 đoạn văn ngắn có sử dụng câu phủ định
5 Dặn dò :1’
Chuẩn bị Chương trình địa phương phần TLV
Tuần 25
Tiết 92
ND : 7/03/09 CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
( Phần Tập Làm Văn)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp Hs :
- Vận dụng kĩ năng làm bài thuyết minh
- Tự giác tìm hiểu những di tích lịch sử, thắng cảnh ở địa phương mình
- Nâng cao lòng yêu quê hương
B CHUẨN BỊ :
- Thầy : chọn di tích, thắng cảnh
- Trò : chú ý các chi tiết tiêu biểu của đề tài
C NỘI DUNG LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức : 1’
2 Kt bài cũ : 2’
3 Bài mới :
34’ * Đề tài:
1 Thuyết minh về vườn
Quốc gia Tràm Chim
* HĐ1 : Gv chia lớp thành 6 nhóm Dành cho phần thảo luận chuẩ bị trong 7 phút Sau đó các nhóm lầm lượt trình bày
* HĐ2 : Gv cho Hs trình bày
* Hs chú ý : cần nêu rõ các chi tiết
- Vị trí địa lí của Vườn Quốc gia
- Tên gọi ban đầu
- Từ ngày tháng năm nào thì mang tên Vườn Quốc gia Tràm Chim
- Vườn có đặc điểm sinh thái như thế nào ? Có những loài động vật nào
?Tiêu biểu là loài nào ?
- Chủ trương của Nhà nước ta hiện nay?
- Vườn Quốc gia đã trở thành nơi tham quan, tìm hiểu của du khách trong nước và Quốc tế
* Hs trình bày theo nhóm -> nhận xét, rút kinh nghiệm
4 Nhận xét :7’
- Nội dung
- Cách trình bày
5 Dặn dò :1’
Chuẩn bị bài 23