PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NAM TRỰCTRƯỜNG TIỂU HỌC NAM ĐỒNG BÁO CÁO SÁNG KIẾN DỰ THI CẤP TỈNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HÌNH THỨC CÂ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NAM TRỰC
TRƯỜNG TIỂU HỌC NAM ĐỒNG
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
(DỰ THI CẤP TỈNH)
TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO
CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HÌNH THỨC CÂU LẠC BỘ
Trang 2MỤC LỤC
2.2 Thực trạng việc đọc sách của học sinh trường tiểu học Nam Đồng 12
2.2.2 Thực trạng việc đọc sách của học sinh trường tiểu học Nam Đồng 14
II Các gải pháp xây dựng thói quen và rèn lyện kĩ năng đọc sách cho học sinh
trường tiểu học Nam Đồng
18
1 Tuyên truyền nâng cao nhận thức của cha mẹ học sinh, của cán bộ, giáo viên,
nhân viên và học sinh trong trường.
18
2 Xây dựng tủ sách lớp học để học sinh đọc sách thuận lợi 19
3 Tạo nguồn sách phong phú, phù hợp với lứa tuổi, đảm bảo tính giáo dục 20
4 Xây dựng quỹ thời gian đọc sách cho học sinh 22
5 Tăng cường các hoạt động hướng dẫn đọc và khuyến đọc 24 5.1 Tổ chức giới thiệu sách vào các buổi sinh hoạt tập thể đầu tuần, sinh hoạt lớp 24 5.2 Tổ chức các trò chơi mà nội dung là những kiến thức, những hiểu biết mà học sinh
tích lũy được trong quá trình đọc sách
24
5.3 Hướng dẫn và tổ chức cho các em viết cảm nhận sau khi đọc sách 25 5.4 Hướng dẫn các em sử dụng Index khi đọc sách 26 5.5.Tổ chức cho học sinh thực hành, trải nghiệm những điều các em đọc được trong sách 28 5.6 Động viên, khuyến khích học sinh thường xuyên và kịp thời 34
6 Tổ chức cho học sinh tự quản tủ sách và việc đọc sách 34
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Tên sáng kiến: Tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh tiểu
học thông qua hình thức câu lạc bộ
Trang 32 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Tổ chức các hoạt động giáo dục
3 Thời gian áp dụng sáng kiến:
Từ tháng 8 năm 2016 đến tháng 5 năm 2017
4 Tác giả:
Họ và tên: Lê Thị Hạnh
Năm sinh: 1973
Nơi thường trú: Nam Tiến Nam Trực, Nam Định
Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ công tác: Hiệu trưởng
Nơi làm việc: Trường tiểu học Nam Đồng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam ĐịnhĐịa chỉ liên hệ: Trường tiểu học Nam Đồng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam ĐịnhĐiện thoại: 0907390972
5 Đơn vị áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Tên đơn vị: Trường tiểu học Nam Đồng
Địa chỉ: Đồng Sơn, Nam Trực, Nam Định
Điện thoại: 03506565758
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HÌNH THỨC CÂU LẠC BỘ
Trang 4A ĐIỀU KIỆN, HOÀN CẢNH RA ĐỜI SÁNG KIẾN
Quán triệt tinh thần và mục tiêu của Nghị Quyết số 29-NQ/TW về đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục và đào tạo, trong Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học
2016 – 2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ rõ cần tổ chức các hoạt động giáodục theo hướng tăng cường sự trải nghiệm, phát huy tính sáng tạo cho học sinh, tạo
ra các môi trường khác nhau để học sinh được trải nghiệm nhiều nhất, đồng thời là
sự khởi nguồn sáng tạo, biến những ý tưởng sáng tạo của học sinh thành hiện thực
để các em thể hiện hết khả năng sáng tạo của mình
Bám sát Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ bậc tiểu học năm học 2016-2017 của
Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đạo tạo tỉnh Nam Định đã lấy chủ đề nămhọc cho bậc tiểu học là: Chú trọng kỷ cương, nề nếp, nâng cao chất lượng đại trà làmnền tảng vững chắc thúc đẩy chất lượng mũi nhọn theo định hướng tăng cường cáchoạt động ứng dụng, trải nghiệm sáng tạo góp phần nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện, trong đó chú trọng giáo dục đạo đức, giáo dục kỹ năng sống Ngày 26tháng 9 năm 2016, Sở Giáo dục và Đào tạo Nam Định đã có công văn số 1237/SGDĐT-GDTH về việc hướng dẫn tổ chức, hoạt động các câu lạc bộ trong trường tiểuhọc
Trường tiểu học Nam Đồng, huyện Nam Trực trong những năm vừa qua đã cónhiều đổi mới trong việc tổ chức, quản lý các hoạt động giáo dục Một trong nhữngđổi mới đó là tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm sáng tạothông qua hình thức sinh hoạt câu lạc bộ
Căn cứ vào sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo;căn cứ vào hiệu quả của hình thức tổ chức câu lạc bộ của nhà trường từ những nămhọc trước mang lại, tôi đã bổ sung hoàn thiện cách thức tổ chức hoạt động của cáccâu lạc bộ, áp dụng thực hiện trong năm học 2016-2017 Qua một năm áp dụng sángkiến, tôi thấy hình thức tổ chức câu lạc bộ là một hình thức phù hợp và rất hiệu quảtrong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh tiểu học Tôi xin
được báo cáo sáng kiến “Tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh tiểu học thông qua hình thức câu lạc bộ” và mong được sự đóng góp ý kiến
của các thầy, cô
Trang 5B CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
I Cơ sở lý luận
“Hoạt động trải nghiệm sáng tạo” là một thuật ngữ không tồn tại trong chươngtrình giáo dục hiện hành Quán triệt Nghị quyết số 29-NQ/TW về Đổi mới căn bản,toàn diện Giáo dục và Đào tạo, hoạt động giáo dục của chương trình mới cần được
tổ chức theo hướng tăng cường sự trải nghiệm, nhằm phát huy tính sáng tạo cho họcsinh, tạo ra các môi trường khác nhau để học sinh được trải nghiệm nhiều nhất, đồngthời là sự khởi nguồn sáng tạo, biến những ý tưởng sáng tạo của học sinh thành hiệnthực để các em thể hiện hết khả năng sáng tạo của mình Như vậy, thuật ngữ nàymới xuất hiện trong Đề án đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông vàhiện nay chúng ta đang trong giai đoạn thể nghiệm Vì mới xuất hiện nên có một bộphận không nhỏ giáo viên và nhà quản lý giáo dục cho rằng hoạt động trải nghiệmsáng tạo là tên gọi khác của hoạt động ngoài giờ lên lớp Vậy bản chất của hoạt độngnày là gì? Nó có gì giống và khác hoạt động ngoài giờ lên lớp?
1 Khái niệm hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
Theo mục tiêu của Chương trình mới, hoạt động trải nghiệm sáng tạo được địnhnghĩa như sau:
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục, trong đó, dưới sự hướngdẫn của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạtđộng khác nhau của đời sống nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủthể của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và pháthuy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình
Khái niệm này khẳng định vai trò định hướng, chỉ đạo, hướng dẫn của nhà giáodục; thầy cô giáo, cha mẹ học sinh, người phụ trách Nhà giáo dục không tổ chức,không phân công học sinh một cách trực tiếp mà chỉ hướng dẫn, hỗ trợ, giám sát chotập thể hoặc cá nhân học sinh tham gia trực tiếp hoặc ở vai trò tổ chức hoạt động,giúp học sinh chủ động, tích cực trong các hoạt động; phạm vi các chủ đề hay nộidung hoạt động và kết quả đầu ra là năng lực thực tiễn, phẩm chất và năng lực sángtạo đa dạng, khác nhau của các em
2 Mục tiêu của hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong trường phổ thông
Trang 6Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là các hoạt động giáo dục thực tiễn được tiếnhành song song với hoạt động dạy học trong nhà trường phổ thông Hoạt động trảinghiệm sáng tạo là một bộ phận của quá trình giáo dục, được tổ chức ngoài giờ họccác môn văn hóa ở trên lớp và có mối quan hệ bổ sung, hỗ trợ cho hoạt động dạyhọc Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là các hoạt động giáo dục có mục đích, có tổchức được thực hiện trong hoặc ngoài nhà trường nhằm phát triển, nâng cao các tốchất và tiềm năng của bản thân học sinh, nuôi dưỡng ý thức sống tự lập, biết quantâm, chia sẻ tới những người xung quanh
Thông qua việc tham gia vào các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, học sinh đượcphát huy vai trò chủ thể, tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân.Các em được chủ động tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động từ thiết
kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù hợp với đặcđiểm lứa tuổi và khả năng của bản thân Các em được trải nghiệm, được bày tỏ quanđiểm, ý tưởng, được đánh giá và lựa chọn ý tưởng hoạt động, được thể hiện, tựkhẳng định bản thân, được tự đánh giá và đánh giá kết quả hoạt động của bản thân,của nhóm mình và của bạn bè,… Từ đó, hình thành và phát triển cho các em nhữnggiá trị sống và các năng lực cần thiết Hoạt động trải nghiệm sáng tạo về cơ bảnmang tính chất của hoạt động tập thể trên tinh thần tự chủ, với sự nỗ lực giáo dụcnhằm phát triển khả năng sáng tạo và cá tính riêng của mỗi cá nhân trong tập thể
3 Nội dung của các hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có nội dung rất đa dạng và mang tính tích hợp,tổng hợp kiến thức, kĩ năng của nhiều môn học, nhiều lĩnh vực học tập và giáo dụcnhư: giáo dục đạo đức, giáo dục trí tuệ, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục giá trị sống,giáo dục nghệ thuật, thẩm mĩ, giáo dục thể chất, giáo dục lao động, giáo dục an toàngiao thông, giáo dục môi trường, giáo dục phòng chống ma túy, giáo dục phòngchống HIV/AIDS và tệ nạn xã hội
Nội dung giáo dục của hoạt động trải nghiệm sáng tạo thiết thực và gần gũi vớicuộc sống thực tế, đáp ứng được nhu cầu hoạt động của học sinh, giúp các em vậndụng những hiểu biết của mình vào trong thực tiễn cuộc sống một cách dễ dàng,thuận lợi Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có thể tổ chức theo các quy mô khác nhau
Trang 7như: theo nhóm, theo lớp, theo khối lớp, theo trường hoặc liên trường Tuy nhiên, tổchức theo quy mô nhóm và quy mô lớp có ưu thế hơn về nhiều mặt như đơn giản,không tốn kém, mất ít thời gian, học sinh tham gia được nhiều hơn và có nhiều khảnăng hình thành, phát triển các năng lực cho học sinh hơn Hoạt động trải nghiệmsáng tạo có khả năng thu hút sự tham gia, phối hợp, liên kết nhiều lực lượng giáodục trong và ngoài nhà trường như: giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cán bộĐoàn, tổng phụ trách Đội, ban giám hiệu nhà trường, cha mẹ học sinh, chính quyềnđịa phương, Hội Khuyến học, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh,Hội Cựu chiến binh, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp ở địa phương, các nhà hoạtđộng xã hội, những nghệ nhân, những người lao động tiêu biểu ở địa phương,…
4 Những điểm mới của hoạt động trải nghiệm sáng tạo so với hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Các hoạt động ngoài giờ lên lớp mà hiện nay chúng ta đang tiến hành trongtrường phổ thông chủ yếu được tổ chức dựa trên các chủ đề đã được quy định trongchương trình với các hình thức còn chưa phong phú và học sinh thường được chỉđịnh, phân công tham gia một cách bị động Giáo viên tổ chức hoạt động cho họcsinh nhưng không rõ hoạt động đó sẽ hướng tới hình thành những năng lực gì củacác em Điều đó không phù hợp với một chương trình định hướng phát triển phẩmchất và năng lực học sinh
Các hoạt động trải nghiệm sáng tạo phong phú hơn cả về nội dung, phươngpháp và hình thức hoạt động Đặc biệt, mỗi hoạt động phải phù hợp với mục tiêuphát triển những phẩm chất, năng lực nhất định của học sinh, nghĩa là học sinh đượchọc từ trải nghiệm Học từ trải nghiệm (hoạt động trải nghiệm) gần giống với họcthông qua làm, qua thực hành nhưng học qua làm là nhấn mạnh về thao tác kỹ thuậtcòn học qua trải nghiệm giúp người học không những có được năng lực thực hiện
mà còn có những trải nghiệm về cảm xúc, ý chí và nhiều trạng thái tâm lý khác Họcqua làm chú ý đến những quy trình, động tác, kết quả chung cho mọi người họcnhưng học qua trải nghiệm chú ý gắn với kinh nghiệm và cảm xúc cá nhân
Trang 8Hoạt động trải nghiệm sáng tạo ngoài hướng đến những phẩm chất và năng lựcchung còn có ưu thế trong việc thúc đẩy hình thành ở người học các năng lực đặc thùnhư:
- Năng lực hoạt động và tổ chức hoạt động;
- Năng lực tổ chức và quản lý cuộc sống;
- Năng lực tự nhận thức và tích cực hóa bản thân;
- Năng lực định hướng nghề nghiệp;
5 Một số hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, sáng tạo trong trường phổ thông.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhaunhư hoạt động câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan
dã ngoại, các hội thi, hoạt động giao lưu, hoạt động nhân đạo, hoạt động tìnhnguyện, hoạt động cộng đồng, sinh hoạt tập thể, lao động công ích, sân khấu hóa(kịch, thơ, hát, múa rối, tiểu phẩm, kịch tham gia,…), thể dục thể thao, tổ chức cácngày hội,… Mỗi hình thức hoạt động trên đều mang ý nghĩa giáo dục nhất định
6 Hoạt động câu lạc bộ là gì?
Câu lạc bộ là hình thức sinh hoạt ngoại khóa của những nhóm học sinh cùng sởthích, nhu cầu, năng khiếu,… dưới sự định hướng của những nhà giáo dục nhằm tạomôi trường giao lưu thân thiện, tích cực giữa các học sinh với nhau và giữa học sinhvới thầy cô giáo, với những người lớn khác Hoạt động của câu lạc bộ tạo cơ hội đểhọc sinh được chia sẻ những kiến thức, hiểu biết của mình về các lĩnh vực mà các
em quan tâm, qua đó phát triển các kĩ năng của học sinh như: kĩ năng giao tiếp, kĩnăng lắng nghe và biểu đạt ý kiến, kĩ năng trình bày suy nghĩ, ý tưởng, kĩ năng viết
Trang 9bài, kĩ năng chụp ảnh, kĩ năng hợp tác, làm việc nhóm, kĩ năng ra quyết định và giảiquyết vấn đề,… Câu lạc bộ là nơi để học sinh được thực hành các quyền trẻ em củamình như quyền được học tập, quyền được vui chơi giải trí và tham gia các hoạtđộng văn hóa, nghệ thuật; quyền được tự do biểu đạt; tìm kiếm, tiếp nhận và phổbiến thông tin,… Thộng qua hoạt động của các câu lạc bộ, nhà giáo dục hiểu vàquan tâm hơn đến nhu cầu, nguyện vọng mục đích chính đáng của các em Câu lạc
bộ hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, thống nhất, có lịch sinh hoạt định kì và cóthể được tổ chức với nhiều lĩnh vực khác nhau như: Câu lạc bộ học thuật; Câu lạc bộthể dục thể thao; Câu lạc bộ văn hóa nghệ thuật; Câu lạc bộ võ thuật; Câu lạc bộhoạt động thực tế; Câu lạc bộ trò chơi dân gian…
II Thực trạng của việc tổ chức câu lạc bộ của trường tiểu học Nam Đồng trước khi có sáng kiến.
1 Tổng quan về trường tiểu học Nam Đồng, huyện Nam Trực.
Đồng Sơn là một xã nằm phía nam huyện Nam Trực, phía bắc và phía đônggiáp xã Nam Dương, xã Nam Tiến của huyện Nam Trực, phía nam giáp xã TrựcThuận của huyện Trực Ninh, phía tây giáp xã Nghĩa Đồng của huyện Nghĩa Hưng.Đồng Sơn có diện tích khoảng 14 000 ha, dân số hơn 16 000 người Nghề nghiệpchủ yếu của nhân dân trên địa bàn xã là làm nông nghiệp Ngoài ra, người dân địaphương có nghề làm phở Khoảng ½ số hộ gia đình có người đi bán hàng phở trênkhắp các địa phương trong toàn quốc Đời sống kinh tế của nhân dân không đồngđều, bình quân thu nhập của người dân thuộc mức bình quân chung của huyện
Đồng Sơn là một xã ghép có 3 vùng miền rõ rệt: Nam Đồng, Nam Thành, NamThượng với 7 trường học (3 trường mầm non, 3 trường tiểu học và 1 trường trunghọc cơ sở) Trường tiểu học Nam Đồng là một trường thuộc miền Nam Đồng của xãĐồng Sơn
Trường tiểu học Nam Đồng được thành lập từ năm 1952, tái lập năm 1995 Trảiqua hơn nửa thế kỷ xây dựng và trưởng thành, trường tiểu học Nam Đồng đã cónhiều đổi mới và thành tích rất đáng ghi nhận Tháng 7/1999, trường tiểu học NamĐồng vinh dự được đón bằng công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ I Tháng6/2013, nhà trường đã được công nhận đạt Chuẩn quốc gia mức độ 2, đạt Chuẩn
Trang 10xanh – sạch – đẹp – an toàn, thư viện của nhà trường được công nhận đạt Chuẩn thưviện trường phổ thông Phát huy tốt vai trò của trường đạt Chuẩn quốc gia, trongnhững năm qua, chất lượng giảng dạy và giáo dục của nhà trường có những bướctiến vững chắc Tháng 10/2014, nhà trường đã được Sở GD&ĐT đánh giá đạt tiêuchuẩn chất lượng giáo dục cấp độ 3
Chính quyền và nhân dân địa phương rất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục.Công tác xã hội hóa giáo dục đạt hiệu quả cao trong việc xây dựng môi trường giáodục lành mạnh, tích cực và tăng cường các điều kiện cơ sở vật chất
Phong trào khuyến học, khuyến tài phát triển mạnh mẽ ở các thôn xóm, dòng
họ góp phần không nhỏ trong việc xây dựng môi trường giáo dục tích cực
Đội ngũ giáo viên chuẩn về trình độ đào tạo, có tinh thần trách nhiệm và tâmhuyết với nghề
Học sinh ngoan, có ý thức tự giác, kỉ luật, tích cực tham gia vào các hoạt độngcủa nhà trường
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, nhà trường có một số khó khăn, hạn chếsau đây:
Một bộ phận không nhỏ cha mẹ học sinh phải đi làm ăn xa nhà không có thờigian chăm lo cho con cái, việc phối kết hợp giáo dục trẻ còn nhiều hạn chế Đội ngũgiáo viên của nhà trường có một số đồng chí sức khỏe yếu, tuổi đời bình quân cao(trên 40 tuổi) Chưa có giáo viên tổng phụ trách Đội chuyên trách nên chất lượngcủa các hoạt động giáo dục ngoài giờ chưa đảm bảo yêu cầu, chất lượng đặt ra Mặc
dù đã đạt Chuẩn quốc gia mức độ 2 nhưng cơ sở vật chất của nhà trường vẫn chưađáp ứng được nhu cầu bán trú của học sinh, cơ sở vật chất chất phục vụ cho hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp còn nhiều hạn chế
2 Thực trạng của việc tổ chức hoạt động câu lạc bộ của các trường tiểu học nói chung
Vài năm trở lại đây, nhiều trường học, trong đó có các trường tiểu học xuất hiệnnhững câu lạc bộ trong nhiều lĩnh vực như Câu lạc bộ Võ thuật, Câu lạc bộ Cờ vua,Câu lạc bộ Bóng đá, Câu lạc bộ văn nghệ, Câu lạc bộ Dance,… Các câu lạc bộ có sốlượng thành viên tương đối đông, có câu lạc bộ lên tới 50-60 thành viên Hầu hết
Trang 11đều có lịch hoạt động và xây dựng chương trình hoạt động cụ thể, phổ biến đến cácthành viên Tuy nhiên, hình thức sinh hoạt của các câu lạc bộ vẫn còn khá đơn giản,chỉ dừng lại ở việc làm theo hướng dẫn, chỉ bảo người đi sau.
Hiện nay có nhiều mô hình Câu lạc bộ với những tên gọi khác nhau, như: Câulạc bộ “Trợ giúp pháp lý”, Câu lạc bộ “Tuổi trẻ phòng chống tội phạm”, Câu lạc bộ
“Nông dân với pháp luật”, Câu lạc bộ “Tiền hôn nhân” Thông qua hoạt động củamình, các Câu lạc bộ đã góp phần đáng kể vào việc nâng cao hiểu biết, ý thức tôntrọng và chấp hành pháp luật trong cộng đồng dân cư Bên cạnh kết quả đạt được,không ít câu lạc bộ hoạt động còn mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao Từ thực
tế đó, Tọa đàm nhằm mục đích tạo diễn đàn để các đại biểu có ý kiến đánh giá xácthực nhất về thực trạng, hiệu quả hoạt động của các mô hình Câu lạc bộ pháp luật,trong đó chủ yếu là Câu lạc bộ trợ giúp pháp lý và Câu lạc bộ tuổi trẻ phòng chốngtội phạm Qua đó, xây dựng giải pháp, đồng thời báo cáo và đề xuất cơ quan có thẩmquyền các vấn đề liên quan nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của mô
Trao đổi tại buổi Tọa đàm nhiều ý kiến sâu sắc từ những người làm công tác quản lýNhà nước đến những người trực tiếp là thành viên của các Câu lạc bộ đã được ghinhận Khẳng định hiệu quả của các Câu lạc bộ pháp luật trong việc góp phần thiếtthực vào công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tư vấn pháp luật cho các thànhviên, nhiều Câu lạc bộ còn mở rộng phạm vi hoạt động của mình đến bà con xungquanh Điển hình là Câu lạc bộ “Trợ giúp pháp lý” của phường Phú Hội thườngxuyên tổ chức sinh hoạt vào buổi tối, ngay tại các địa điểm khu dân cư, thậm chí tạicác chợ để chị em tiểu thương cùng tham gia Câu lạc bộ Tuổi trẻ phòng chống tộiphạm của trường THPT Nguyễn Chí Thanh phối hợp với Đoàn trường thực hiện sinhhoạt và tuyên truyền pháp luật cho học sinh, chú trọng phòng ngừa, ngăn chặn kịpthời, kiên quyết không để xảy ra các hành vi vi phạm pháp luật trong trường học.Bên cạnh đó, các đơn vị cũng đã thẳng thắn nêu lên những khó khăn, bất cập tronghoạt động như: Thiếu địa điểm ổn định để sinh hoạt, tình trạng một địa phương cónhiều Câu lạc bộ khác nhau với thành phần, nội dung sinh hoạt có lúc trùng nhaudẫn đến hiệu quả không cao, thiếu kinh phí để duy trì tổ chức và hoạt động… Trong
Trang 12đó, vấn đề kinh phí hỗ trợ cho Câu lạc bộ được các đại biểu tập trung thảo luận.Theo cơ chế từ trước đến nay, Câu lạc bộ “Trợ giúp pháp lý” chủ yếu hoạt động dựatrên nguồn kinh phí do Trung tâm Trợ giúp pháp lý hỗ trợ; Câu lạc bộ “Tuổi trẻphòng chống tội phạm” do nguồn kinh phí từ Đề án “Xây dựng và hoàn thiện phápluật về phòng, chống tội phạm; tăng cường tuyên truyền giáo dục pháp luật và tráchnhiệm công dân về bảo vệ an ninh trật tự” thuộc Chương trình Quốc gia phòng,chống tội phạm Tuy nhiên, các nguồn kinh phí này hiện nay rất hạn chế và hầu nhưcác Câu lạc bộ không được cấp, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện Đề án đổi mớicông tác trợ giúp pháp lý Để duy trì hoạt động các Câu lạc bộ pháp luật một cáchhiệu quả, các đại biểu đã đề xuất nhiều giải pháp, trong đó đa số thống nhất đề nghịxem xét sáp nhập các mô hình Câu lạc bộ pháp luật tại một địa phương để tận dụngcác nguồn lực, nâng cao hiệu quả hoạt động, tránh trùng lặp; các cơ quan quản lýNhà nước có văn bản hướng dẫn kịp thời để các Câu lạc bộ pháp luật có hướng hoạtđộng phù hợp…
Hiện nay, trong các trường THPT trên địa bàn tỉnh, rất nhiều Câu lạc bộ (CLB)được thành lập nhằm rèn luyện kĩ năng, cung cấp không chỉ kiến thức văn hoá màcòn cả các kiến thức xã hội cho các bạn học sinh như: CLB Tiếng Anh, CLBDancesport, CLB Bóng rổ, CLB Guitar, CLB Hiphop… Mô hình các CLB trongtrường học đang bắt đầu phát triển ngày một sâu rộng, góp phần xây dựng “Trườnghọc thân thiện - Học sinh tích cực”; giúp các bạn học sinh thêm tự tin hơn, hiểu biếtthêm về nhiều lĩnh vực trong cuộc sống và giải trí, thư giãn lành mạnh sau những
Vài năm trở lại đây, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là các trường THPTnằm trên địa bàn thành phố như Hạ Long, Uông Bí, Cẩm Phả xuất hiện những CLBnhỏ trong nhiều lĩnh vực như CLB nhiếp ảnh, CLB bóng đá, bóng rổ, Đội Văn nghệxung kích… Mỗi CLB đều có những khẩu hiệu cũng như cách thức tổ chức riêng đểthu hút được nhiều bạn trẻ tham gia Đầu năm học, các CLB tổ chức những đợttuyển thành viên mới bằng nhiều hình thức: phát tờ rơi, đăng thông báo trên bảngthông báo của Đoàn… Các CLB luôn tăng số lượng thành viên vào thời gian đầu cácnăm học Số lượng thành viên của mỗi CLB “hot” có khi lên tới 30-40 thành viên.Các CLB hầu hết đều có lịch hoạt động và xây dựng chương trình hoạt động cụ thể,phổ biến đến các thành viên Các thành viên đều tuân thủ nghiêm túc và nhiệt tìnhtham gia Hiện nay, hình thức sinh hoạt của các CLB vẫn còn khá đơn giản, chỉ dừnglại ở việc người đi trước hướng dẫn, chỉ bảo người đi sau
Trang 13Phụ huynh nhiều người cho rằng con trẻ đi học việc học trên lớp là quan trọngnhất, tham gia những hoạt động ngoại khóa chỉ là những trò hỡi ơi, ảnh hưởng họctập, ảnh hưởng tương lai Đó là quan niệm cực kỳ sai lầm! Nếu bạn cứ giữ con emmình trong lớp học và về nhà lại đóng cửa đọc sách, nó sẽ trở thành một con mọtsách chính hiệu và sẽ chẳng làm được gì trong tương lai Những đứa trẻ cần đượcvui chơi, được giao lưu và sống theo cách mình muốn, vậy nên chúng cần câu lạc
bộ
Tham gia câu lạc bộ sẽ mài giũa cho con em các bạn những kỹ năng xã hội, kỹnăng cộng đồng rất thiết thực Chúng sẽ có những mối quan hệ, những trải nghiệmmới mẻ tuyệt vời và ít bỡ ngỡ hơn nếu sau này bước ra cuộc sống Vậy nên, làngười làm cha làm mẹ, các bạn đừng ngăn cản con em mình tham gia hoạt động câulạc bộ Bạn chỉ nên lặng lẽ theo dõi chúng và hướng chúng đi đúng con đường tốt đẹp vàphù hợp nhất
3 Thực trạng của việc tổ chức hoạt động câu lạc bộ của trường tiểu học Nam Đồng trước khi có sáng kiến.
C Các giải pháp xây dựng thói quen và rèn luyện kỹ năng đọc sách cho học sinh trường tiểu học Nam Đồng.
1 Tuyên truyền nâng cao nhận thức của cha mẹ học sinh, của cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong trường.
Mục đích của việc tuyên truyền là giúp họ nhận thấy rõ vai trò và tầm quantrọng của việc đọc sách Từ đó, tạo được sự đồng thuận và sự phối hợp chặt chẽtrong công tác xây dựng và rèn luyện thói quen đọc sách cho học sinh
Nội dung của công tác tuyên truyền tập trung vào những văn bản chỉ đạo củaĐảng, Chính phủ, ngành Giáo dục và Đào tạo về việc phát triển văn hóa đọc cho họcsinh; lợi ích của việc đọc sách; thành tựu của những nước có văn hóa đọc tốt
Hình thức tuyên truyền chủ yếu là lồng ghép trong các hội nghị của cha mẹ họcsinh, của nhà trường, của cơ quan chuyên môn cấp trên, của chính quyền địa phươngbàn về công tác giáo dục Bên cạnh đó, tổ chức một số hoạt động về chuyên đề xây
Trang 14dựng văn hóa đọc như: hội thảo, giao lưu phát triển năng lực học sinh, thi giới thiệusách, thi kể chuyện, tập làm theo sách.
1 Xây dựng tủ sách lớp học để học sinh đọc sách thuận lợi.
Xuất phát từ những nguyên nhân: gia đình chưa quan tâm đến việc tạo dựngthói quen đọc sách và cách đọc sách cho học sinh; học sinh thiếu thời gian đọc sách;sách chưa hấp dẫn được học sinh, tôi đã tìm các biện pháp khắc phục những hạn chế
đó, tạo mọi điều kiện để học sinh có thể đọc sách thuận lợi Bên cạnh việc tuyêntruyền nâng cao nhận thức, tìm nguồn kinh phí để mua sách, lựa chọn sách phù hợp,hấp dẫn học sinh, xây dựng quỹ thời gian cho học sinh đọc sách ở trường, tôi đã tậptrung xây dựng trong mỗi lớp một tủ sách
Thực tế cho thấy, mặc dù thư viện nhà trường luôn được quan tâm đầu tư songhiệu quả mà nó mang lại không được như mong muốn Việc khai thác hiệu quả thưviện của nhà trường có một số bất cập nảy sinh đó là:
+ Thư viện chỉ mở cửa vào giờ hành chính mà thời gian này học sinh phải họctập trên lớp
+ Vị trí của thư viện, việc quản lý mượn trả sách, quản lý người đọc chưa thuậntiện
+ Nhân viên thư viện chuyên trách không có nên việc giúp các em lựa sách vàhướng dẫn đọc chưa tốt
Mô hình tủ sách lớp học sẽ giúp khắc phục được những bất cập nêu trên Các
em có thể tiết kiệm và tranh thủ mọi thời gian để đọc sách, được đọc sách phù hợpvới lứa tuổi, được các thầy cô giáo chủ nhiệm trực tiếp hướng dẫn đọc
Một số lưu ý khi xây dựng tủ sách lớp học:
+ Tủ sách phải đảm bảo an toàn, thẩm mĩ và thuận tiện Vật liệu xây dựng tủsách nên bằng gỗ (không nên làm bằng kính vì dễ gây tai nạn cho trẻ nhỏ) Thiết kế
tủ cần linh hoạt, có thể là những giá sách nghệ thuật, sơn màu sắc vui nhộn, kíchthích thị giác của học sinh Tủ không nên có cửa, có khóa, độ cao phù hợp với từnglứa tuổi để tạo sự thuận tiện và an toàn cho học sinh khi sử dụng
Trang 15+ Mỗi tủ sách phải có danh mục sách để học sinh dễ lựa chọn, nên có nhữngkhẩu hiệu ngắn gọn để kêu gọi, khuyến khích học sinh đọc sách Phải có sổ ghi chépmượn trả và quản lý tài liệu thư viện.
Trang 16
3 Tạo nguồn sách phong phú, phù hợp với từng lứa tuổi, đảm bảo tính giáo dục
Để tạo nguồn sách cho học sinh, tôi đã sử dụng một số hình thức: kêu gọi phụhuynh học sinh của lớp góp sách, góp tiền, góp công tự làm tủ sách cho con emmình; kêu gọi các em học sinh cũ của trường tặng sách về trường cũ; kêu gọi cácnhà hảo tâm, các doanh nghiệp, các tổ chức chính trị, xã hội, các thầy cô giáo tài trợ;phát động cho các Chi Đội, các Sao Nhi đồng thu nhặt phế liệu, nuôi lợn nhựa tiếtkiệm, hướng dẫn các câu lạc bộ Khéo tay hay làm, câu lạc bộ Khoa học làm và báncác sản phẩm tái chế từ phế liệu
Trang 17Sách được các thầy cô giáo phân loại theo độ tuổi, theo chủ đề (sách văn học,sách lịch sử, sách khoa học, truyện cổ tích, sách danh nhân, sách kĩ năng,….) vàkiểm duyệt Căn cứ kiểm duyệt sách cho học sinh đó là: xuất bản hợp pháp (nhà xuấtbản đã kiểm duyệt); sách dành cho lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng; sách giáo viên đãđọc, phản hồi sách của độc giả trên Internet, danh mục sách hay dành cho thiếu nhi
do một đọc giả bình chọn, …Như vậy, sách đưa về các tủ sách lớp học là những sáchphù hợp với từng độ tuổi học sinh và có đủ các chủng loại
Bên cạnh đó, mỗi chiều thứ hai hàng tuần, ban Thư viện của các lớp xuống thưviện của nhà trường mượn sách về tủ lớp cho các bạn đọc Ngoài ra, sau mỗi mộthọc kỳ, tôi cho các tủ sách trong khối mượn, đổi sách cho nhau (những cuốn mà lớpchưa có)
Ông Đỗ Hoàng Sơn – Giám đốc Công ty sách Long Minh, chị Vũ Thị Thu Hà – Chương trình
sách hóa nông thôn Việt Nam tặng sách cho các em học sinh.
Trang 184 Xây dựng quỹ thời gian đọc sách cho học sinh.
Trong khâu xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường, tôi đã quan tâm đếnquỹ thời gian đọc sách trên lớp của các em Tôi có quy định cụ thể về thời gian đọc
sách trong ngày để việc đọc sách ban đầu là việc thực hiện nền nếp, quy định sau trở thành hoạt động tự giác, trở thành thói quen
Mỗi một tuần, học sinh có 2 buổi thời gian giữa giờ (30 phút) dành cho đọcsách, đó là sáng thứ hai và sáng thứ năm (sáng thứ hai các em có 40 phút sinh hoạt
Ông Bạch Ngọc Chiến – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định và các nhà tài trợ tặng sách cho
các em học sinh.