Tự chọn Ngữ Văn 8 – chủ đề bám sát - Nguyễn Thị Sính – THCS Đoàn Thượng hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m trong mét dÒ bµi cô thÓ - GV ra đề bài cho HS luyện tập - HS ghi đề bài để luyện tập v[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
Chủ đề 1:
&,)%&)
-./ : Qua tiết học, HS nắm !
- Vai trò, tầm quan trọng, tác động qua lại giữa các yếu tố tự sự, miêu tả
và biểu cảm trong một VB hoàn chỉnh
- Cách thức vận dụng các yếu tố miêả và biểu cảm trong một VB tự sự
- Biết vận dụng những hiểu biết có u t ! ở bài học tự chọn này để viết bài văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
0- 1 23
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
3, Bài mới
- GV giới thiệu về chủ đề và yêu cầu của chủ đề
>
- GV cho HS ôn lại một số VB tự sự
có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
? Hãy kể ra một số VB tự sự có kết
hợp với miêu tả và biểu cảm mà em
văn lớp 6, 7 và đầu năm lớp 8?
- Hãy nhắc lại đặc điểm và các
- HS kể
trích “ Dế mèn phiêu * kí “ của Tô Hoài
VB “ Sống chết mặc bay” của Phạm Duy Tốn
VB “ Tôi đi học “ của Thanh Tịnh
- Thảo luận, ôn lại và phát biểu + Tự sự: Trình bày chuỗi sự việc có
Trang 2tự sự, miêu tả và biểu cảm
1- Tự sự
+ Thao tác: Kể là chính
2- Miêu tả:
nhận xét, so sánh
3- Biểu cảm:
+ Đặc điểm: Thể hiện tình cảm,
thái độ của mình với sự vật, hiện
+ Thao tác: Bộc lộ trực tiếp hoặc
thông qua ý nghĩ, cảm xúc của
nhân vật
- GV nhấn mạnh và chuyển ý
Vậy các yếu tố miêu tả và biểu
văn tự sự, tiết sau ta tìm hiểu tiếp
mở đầu, diễn biến, kết thúc, thể hiện một ý nghĩa
Thao tác: Kể là chính + Miêu tả: Tái hiện lại sự việc, hiện
sánh, nhận xét + Biểu cảm: Thể hiện tình cảm, thái Thao tác : Bộc lộ trực tiếp những
thông qua ý nghĩ, cảm xúc của các nhân vật
- Nghe kết hợp tự ghi những ý chính
4, Củng cố: ( 2 phút)
thao tác
Trang 3chỉ
5, HD về nhà: ( 1phút)
và biểu
cảm đã ! học
&,)%&?
-./ : Qua tiết học, HS nắm !
- Vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự
hiệu
0- 1 2:
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
@>0 ( 38 phút)
chuyển ý
sang nội dung tiết thứ hai ( 2 phút)
99+AB8C !B $ D
? Tại sao trong VB tự sự cần có
yếu tố miêu tả?
? Qua các VB tự sự có kết hợp với
- Thảo luận, phát biểu Nhờ có yếu tố miêu tả mà có thể tái
cụ thể, sinh động trong không gian, thời gian
- Trả lời
Trang 4miêu tả và biểu cảm đã học, em
thấy yếu tố miêu tả có vai trò gì
trong VB tự sự?
miêu tả nào xuất hiện trong văn tự
sự?
- GV yêu cầu HS lấy VD cụ thể ở
các VB đã học
GV bổ sung thêm và chốt lại
* Các loại miêu tả
a Miêu tả nhân vật
+ Miêu tả các trạng thái hoạt động:
Việc làm, lời nói
+ Miêu tả trạng thái tình cảm và thế
giới nội tâm: Vui, buồn, khổ đau,
hạnh phúc
Mục đích: Khắc hoạ thành công
chân dung nhân vật với những nét
tính cách riêng
b Miêu tả cảnh thiên nhiên
c Miêu tả cảnh sinh hoạt
Mục đích: Cốt truyện hay hơn, hấp
dẫn hơn, nhân vật hiện lên cụ thể
câu chuyện trở nên sinh đông, hấp dẫn
- Trả lời + Miêu tả nhân vật + Miêu tả cảnh thiên nhiên + Miêu tả cảnh sinh hoạt + Miêu tả nhân vật: Đoạn văn miêu tả ngoại hình của Dế Mèn và Dế
đầu tiên” của Tô Hoài + Miêu tả cảnh thiên nhiên: Đoạn văn đầu tiên của VB “ Tôi đi học” của Thanh Tịnh
+ Miêu tả cảnh sinh hoạt: Đoạn văn miêu tả cảnh hộ đê trong VB “Sống chết mặc bay “ của Phạm Duy Tốn
- Nghe, kết hợp tự ghi
Trang 5sinh động hơn
hiện qua những dấu hiệu nào ở VB
tự sự?
GV chốt lại
* Dấu hiệu
những từ ngữ, hình ảnh có giá trị gợi
nghệ thuật so sánh, nhân hoá
? Yếu tố biểu cảm đóng vai trò gì
trong văn tự sự?
? Trong VB tự sự, em thấy yếu tố
thế nào?
GV chốt lại
+ Biểu cảm thông qua cảm xúc của
chính nhà văn đối với nhân vật, sự
việc ! đề cập đến trong VB
+ Biểu cảm thông qua ý nghĩ, cảm
xúc của các nhân vật
- GV bổ sung thêm
ở hình thức thứ nhất : biểu cảm
thông qua cảm xúc của chính nhà
văn đối với nhân vật, sự việc !
- Thảo luận, phát biểu Qua các từ ngữ, hình ảnh có giá trị
sánh, nhân hoá
- Phát biểu Biểu cảm: Thể hiện thái độ, tình cảm của nhà văn với nhân vật, sự việc ! kể
- Thảo luận, phát biểu Biểu cảm thông qua hai hình thức: trực tiếp qua cảm xúc của chính nhà văn với nhân vật hoặc gián tiếp thông qua cảm xúc, ý nghĩ của các nhân vật
- Nghe, tự ghi
- Nghe
Trang 6thể hiện cụ thể qua từng ngôi kể
Ngôi kể thứ nhất: Cảm xúc của nhà
nhân vật “tôi”
tiên”
Ngôi kể thứ ba: Cảm xúc của nhà
lời dẫn truyện
VD: VB “ Sống chết mặc bay”
? Về hình thức, em thấy yếu tố biểu
dấu hiệu nào trong VB tự sự?
GV chốt lại
hiện qua những câu cảm thán,
những câu hỏi tu từ
- Suy nghĩ, trả lời Qua những câu cảm thán, những câu hỏi tu từ
4, Củng cố- Luyện tập: ( 5 phút)
- GV cho HS đọc một số đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu
cảm trong một số VB đã học
- GV * ý
Việc sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm là rất cần thiết trong VB
tự sự
song phải chọn lọc, không qua lạm dụng dẫn tới lạc thể loại
5, HD về nhà: ( 1phút)
- Nắm chắc nội dung bài học, vận dụng viết 1 đoạn văn tự sự có kết hợp
với yếu tố miêu tả và biểu cảm
&,?%&@
Soạn:
Dạy:
-./ : Qua tiết học, HS nắm !
Trang 7- Thấy ! cách thức vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một VB
tự sự cùng các 1 = thực hiện
- Có kĩ năng viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm bất kì
0- 1 23
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
3, Bài mới ( 41 phút)
- GV nhắc lại kĩ năng làm văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
để chuyển nội dung bài học ( 2 phút)
? Để viết ! đoạn văn tự sự kết
hợp với miêu tả và biểu cảm bất kì,
ta thực hiện theo mấy 1 =E Là
những 1 = nào?
GV chốt lại các ý chính của mỗi
1 = cho HS nắm !
Thực hiện theo 5 1 =
+ Xác định nhân vật, sự việc định
kể
+ Lựa chọn ngôi kể: Thứ nhất hay
thứ ba
- Thảo luận nhóm, phát biểu Thực hiện theo 5 1 =
+ Xác định nhân vật, sự việc + Lựa chọn ngôi kể
+ Xác định thứ tự kể
+ Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm sẽ viết
+ Viết thành đoạn với các yếu tố :
Kể, tả, biểu cảm
- Nghe, tự ghi những thông tin chính
Trang 8+ Xác định thứ tự kể: Bắt đầu từ
ra sao?
+ Viết thành đoạn với các yếu tố:
kể, miêu tả, biểu cảm
* Cần phải nắm vững 5 1 = thực
hiện khi viết đoạn văn tự sự kết hợp
với miêu tả và biểu cảm trong bố
cục một bài văn
? Bố cục một bài văn tự sự gồm
mấy phần? Là những phần nào?
Vậy cách viết các đoạn văn tự sự
kết hợp miêu tả và biểu cảm trong
sau ta học tiếp
- Trả lời Gồm 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài
4, Củng cố ( 2 phút)
- GV cho HS nhắc lại những 1 = cần thực hiện khi viết đoạn văn
tự sự
kết hợp miêu tả và biểu cảm bất kì và xác định trong những
1 = đó
1 = nào là quan trọng nhất
5, HD về nhà: ( 1phút)
- Nắm chắc nội dung 5 1 = trên để vận dụng vào việc viết các
đoạn văn
tự sự bất kì
&,?%&K
Soạn:
Dạy:
-./ : Qua tiết học, HS nắm !
Trang 9- Nắm ! cách viết cụ thể để viết các đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả
và biểu cảm trong bố cục một bài văn
0- 1 23
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
3, Bài mới ( 41 phút)
- GV nhắc lại kĩ năng viết đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm bất kì để chuyển nội dung bài học ( 2 phút)
+
7
BLM56N
- GV cho HS hoạt động nhóm tìm
ra các cách viết đoạn mở bài
GV bổ sung và chốt lại mỗi cách
cho HS
kết hợp với miêu tả để giới thiệu sự
việc, nhân vật và tình huống xảy ra
câu chuyện
VD: Sách “ Một số kiến thức, kĩ
năng và bài tập nâng cao - Ngữ văn
8”
là chính có kết hợp với biểu cảm để
- Thảo luận nhóm kết hợp tham khảo các VB tự sự kết hợp miêu tả
và biểu cảm đã học để nêu các cách viết đoạn mở bài
- Đại diện các nhóm lần * ! phát biểu và bổ sung cho nhau
- Nghe, kết hợp tự ghi những kiến thức cơ bản
Trang 10nêu kết quả của sự việc hoặc kết
cục số phận của nhân vật lên $ =k
sau đó dùng một vài câu dẫn dắt để
quay về từ đầu diễn biến cốt truyện
VD: Sách “ Một số ”
* Cách 3: Dùng hình thức miêu tả là
chính để dẫn dắt vào truyện
VD
cảm là chính để dẫn dắt vào truyện
niệm)
VD: VB “ Tôi đi học”
L&O
thế nào? Yếu tố nào đóng vai trò
chủ đạo?
GV chốt
Viết các đoạn thân bài: Yếu tố tự
sự đóng vai trò chủ đạo ( có sự việc,
nhân vật); miêu tả và biểu cảm chỉ
! vận dụng khi cần thiết làm
tăng sức hấp dẫn cho truyện
LP
- Cho HS thảo luận nhóm, tìm ra
các cách viết đoạn kết bài
GV bổ sung, chốt lại
Cách viết đoạn kết bài
kết hợp với biểu cảm để nêu kết cục
O kể chuyện hay một nhân vật
- Suy nghĩ, phát biểu Yếu tố tự sự đóng vai trò chủ đạo (
sự việc, nhân vật); miêu tả và biểu cảm chỉ vận dụng khi cần thiết làm tăng sức hấp dẫn và sinh động cho truyện
- Thảo luận nhóm, nêu cách viết
đoạn kết bài
- Nghe kết hợp tự ghi bổ sung những kiến thức cơ bản
Trang 11nào đó)
cảm là chính để bày tỏ thái độ, tình
tả là chính đan xen biểu cảm để kết
thúc câu chuyện
ở mỗi cách, GV lấy VD cụ thể để
HS học tập
4, Củng cố ( 2 phút)
? Các cách viết đoạn mở bài, thân bài, kết bài trong bài văn tự sự kết hợp
miêu tả và biểu cảm ? Trong bố cục này có nhất thiết đoạn văn nào
cần yếu tố miêu tả và biểu cảm vào không?
5, HD về nhà: ( 1phút)
- Nắm chắc cách viết các đoạn
- Vận dụng viết 1 đoạn mở bài bất kì cho 1 đề TLV do em tự đặt
&,@%&Q
Soạn:
Dạy:
-./ : Qua tiết học, HS nắm !
- Củng cố và bổ sung kĩ năng viết đoạn văn tự sự và bài văn tự sự có kết hợp miêu tả và biểu cảm
- Vận dụng các kĩ năng để thực hành viết các đoạn cụ thể thông qua bài tập
- Biết phát hiện và xác định ! các đoạn văn tự sự có xen yếu tố miêu tả và biểu cảm
0- 1 23
- GV : Tài liệu tham khảo, một số đoạn văn mẫu và một số bài tập
- HS: Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: ( 5 phút)
Trang 12- Nêu các cách viết đoạn mở bài.
3, Bài mới ( 36 phút)
- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết $ = để chuyển tếp nội dung bài học
)% S$ > T$ "2 "( $
- GV cho đoạn văn ngắn ( ghi trên
bảng phụ hoặc máy chiếu), yêu cầu
HS đọc và trả lời các câu hỏi ở cuối
đoạn văn
- GV phân lớp thành 2 nhóm, mỗi
nhóm thực hiện yêu cầu của một
đoạn
a Đoạn văn 1: Bài tập 1 ( Sách “
Một số kiến thức kĩ năng và bài tập
năng cao Ngữ văn 8” )
Câu hỏi:
? Đọc đoạn văn, theo em có những
vai trò bổ trợ?
b Đoạn văn 2: Bài tập 2- Sách đã
nêu
Câu hỏi:
? Xác định yếu tố miêu tả và biểu
cảm trong đoạn văn tự sự trên
- GV tổng kết chung và nêu yêu
cầu cần đạt ở mỗi bài tập
Bài tập 1: Đoạn văn 1
thức biểu đạt là tự sự, miêu tả và
biểu cảm
- Đọc các đoạn văn
- Suy nghĩ câu hỏi ở cuối đoạn văn của nhóm mình !
lời và cử đại diện phát biểu Bài tập 1: Đoạn văn 1 Cần chỉ rõ sự thể hiện của các yếu
tố trong đoạn văn Bài tập 2: Đoạn văn 2 Yêu cầu tìm dẫn chứng cụ thể để minh hoạ cho các yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Các nhóm có thể bổ sung, sửa chữa cho nhau nếu sai hoặc
đầy đủ
- Nghe kết hợp tự bổ sung, sửa chữa vào vở
Trang 13Tự sự: Kể lại những suy nghĩ, tâm
về muộn
Miêu tả: Không gian, thời gian của
mẹ
Biểu cảm: Những suy nghĩ, tình
trực tiếp)
thức biểu đạt chính
trò bổ trợ
Bài tập 2: Đoạn văn 2
+ Yếu tố miêu tả: Các từ ngữ có
sức gợi hình ảnh, màu sắc để làm
nổi bật cảnh cây cối, nhà cửa, biển
cả, ở vùng Hòn Ngoài ra còn
phải kể đến các biện pháp nghệ
ngữ, liệt kê
+ Yếu tố biểu cảm: Thể hiện ở
những câu có ý nghĩa nhận xét,
đánh giá, bộc lộ thái độ, tình cảm
4, Củng cố ( 2 phút)
? Làm thế nào để xác định ! trong một đoạn văn sử dụng những
5, HD về nhà: ( 1phút)
sử dụng
trong một đoạn văn
Trang 14- Vận dụng viết 1 đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm, chỉ
ra
những yếu tố cụ thể ! sử dụng trong đoạn văn đó
&,@%&U
Soạn:
Dạy:
-./ : Qua tiết học, HS nắm !
- Kĩ năng thêm yếu tố miêu tả và biểu cảm vào đoạn văn tự sự sao cho
đoạn văn sinh động, hấp dẫn
0- 1 23
- GV : Tài liệu tham khảo, một số đoạn văn mẫu và một số bài tập
- HS: Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài
3, Bài mới ( 41 phút)
- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết $ = để chuyển tiếp nội dung bài học
)% S$ > T$ "2 "( $
?% & D
5"56
- GV cho hai đoạn văn tự sự, yêu
miêu tả và biểu cảm để viết lại
- GV chia lớp thành 2 nhóm- mỗi
nhóm một đoạn
a Đoạn 1: Bài tập 3- Tr 43
b Đoạn 2: Bài tập 3- Tr 48
Sách “ Một số kiến thức kĩ năng
và bài tập nâng cao Ngữ văn 8”
- Đọc, quan sát 2 đoạn văn trên bảng phụ hoặc máy chiếu
- Thực hành theo nhóm ! phân
GV để làm cho đúng và hay
- Đại diện một số HS đọc đoạn văn mình viết Các HS khác theo dõi và nhận xét
Trang 15* GV gợi ý cho HS
a Đoạn 1: Bài tập 3- Tr 43
+ Bổ sung yếu tố miêu tả: có thể là
khung cảnh thiên nhiên ( nắng, gió,
dòng sông, tiếng cá đớp mồi); tả
Yếu tố miêu tả này có thể tách ra
thành các câu văn độc lập; có thể
xen kẽ vào mở rộng thành phần cho
những câu trần thuật đã có sẵn
Chú ý dùng các từ ngữ, hình ảnh có
sức gợi tả cao
+ Bổ sung yếu tố biểu cảm: thái độ
ngạc nhiên khi nhìn thấy cậu bé; sự
tò mò về cậu bé lạ; nỗi bực mình khi
đánh rơi hộp mồi Có thể dùng câu
cảm, câu hỏi để biểu cảm
b Đoạn văn 2: Bài tập 3- Tr 48
+ Về hình thức: viết lại đoạn văn có
nghĩa là phải thay đổi cách diễn đạt
( thêm bớt câu chữ, đổi kiểu câu,
sắp xếp lại trật tự các câu, các ý )
làm thế nào để đoạn văn có cách
viết thật phong phú: tự sự đan xen
miêu tả và biểu cảm
+ Về nội dung: bám sát đề tài của
đoạn văn gốc, không tuỳ tiện thay
đổi đề tài
- GV nhận xét chung kết quả đạt
! của từng nhóm trên cơ sở
phần trình bày của HS và bổ sung,
sửa chữa nếu HS làm đạt
- Nghe nhận xét của GV trên cơ sở
đó phát huy hoặc bổ sung, sửa chữa
4, Củng cố ( 2 phút)
...sắp xếp lại trật tự câu, ý )
làm để đoạn văn có cách
viết thật phong phú: tự đan xen
miêu tả biểu cảm
+ Về nội dung: bám sát đề tài
đoạn văn gốc, không tuỳ...
a Đoạn văn 1: Bài tập ( Sách “
Một số kiến thức kĩ tập
năng cao Ngữ văn 8? ?? )
Câu hỏi:
? Đọc đoạn văn, theo em có
vai trò bổ trợ?
b Đoạn văn 2: Bài...
và tập nâng cao Ngữ văn 8? ??
- Đọc, quan sát đoạn văn bảng phụ máy chiếu
- Thực hành theo nhóm ! phân
GV để làm cho hay
- Đại diện số HS đọc đoạn văn viết Các HS