Các nhóm lần lượt nêu kết quaû GV chốt lại kiến thức về cấu Boå sung, nhaän xeùt taïo tuûy soáng Từ kết quả cảu 3 loại thí HS nêu kết luận về chức năng nghiệm trên , liên hệ vớ[r]
Trang 1ND: 2009
Tuần 24
Tiết 46
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Tiến hành thành công các thí nghiệm quy định
Từ kết quả quan sát thí nghiệm
+ Nêu được chức năng của tủy sống, phỏng đoán được thành phần cấu tạo của tủy sống
+ Đối chiếu với cấu tạo của tủy sống qua các hình vẽ để khẳng định mối quan hệ giữa cấu tạo và chức năng
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kĩ năng thực hành
3 Thái độ:
Giáo dục tính kỉ luật, lòng say mê khoa học
II Chuẩn bị:
GV: + Ếch
+ Bộ đồ mổ, giá treo, dao lam, kim băng
+ Dung dịch HCL 0,3%, 1%, 3%
+ Cốc đựng nước, dấm, bông thấm…
HS: Mỗi nhóm 1 con ếch
Bông thấm khăn lau Kẽ bảng 44 vào vở
III Hoạt động dạy học :
1 Ổn định tình hình lớp :( 2’)
+ Nắm sĩ số HS, tình hình chuẩn bị bài của HS
+ Phân nhóm (tổ)
2 Kiểm tra bài cũ:
Trình bày cấu tạo và chức năng của nơron?
3 Giảng bài mới :
* Giới thiệu bài : (1’)
Nêu mục tiêu của bài thực hành (trang 139 SGK)
* Tiến trình tiết dạy:
27’ Hoạt động 1: Tìm hiểu chức năng của tủy sống
- GV: giới thiệu cách tiến hành
+ Cắt đầu ếch hoặc phá não
(xem hướng dẫn ở SGV)
+ Treo lên gía (5,6 phút) để ếch
hết choáng
Treo ếch đã hủy não lên giá
Yêu cầu HS tiến hành các
bước như SGK
HS tiến hành theo nhóm:
Trang 2+ Bước 1: Tiến hành thí nghiệm
như giới thiệu ở bảng 44
Cần lưu ý HS: Sau mỗi lần kích
thích nhúng chân ếch vào cốc
nước lã để rửa axit và dùng bông
thấm khô rồi mới kích thích tiếp
+ Kích thích chi sau bằng dung dịch:
ghi lại kết quả
% 3 HCl
% 1 HCl
% 3 , 0 HCl
+ Kết quả có thể là:
TN1: Ếch co chi TN2: Ếch co cả 2 chi sau Hoặc có thể dùng lửa để kích
thích
TN3: Ếch giãy giụa co toàn thân hoặc co cả 4 chi
Từ các kết quả đó em có thể
nêu lên những dự đoán gì về
chức năng của tủy sống?
GV ghi lại dự đoán của HS
HS có thể nêu dự đoán: tủy sống điều khiển sự vận động các chi và có sự liên hệ giữa các căn cứ thần kinh trong tủy sống với nhau các chi cùng co
+ Bước 2: GV biểu diễn thí
nghiệm 4 và 5
Cách xác định vị trí vết cắt
ngang tuỷ ở ếch: Vị trí vết cắt
nằm giữa khoảng cách của gốc
đôi dây thần kinh thứ nhất và thứ
hai (ở lưng)
HS theo dõi các thao tác cắt ngang tủy
GV lưu ý: nếu vết cắt cạn có
thể chỉ cắt đường lên, do đó nếu
kích thích chi trước thì chi sau
cũng co (đường xuống trong chất
trắng vẫn còn)
Yêu cầu HS quan sát và ghi lại
kết quả khi cắt ngang tủy và sau
đó kích thích bằng HCL 1% và
3%
Ghi lại kết quả thí nghiệm vào bảng 44
TN4: Kích thích rất mạnh chi sau bằng HCL 3% chỉ có 2 chi sau co
TN5:Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCL 3% chỉ có 2 chi trước co
Em hãy cho biết thí nghiệm
này nhằm mục đích gì ?
HS có thể nêu mục đích của thí nghiệm là nhằm khẳng định có sự liên hệ giữa các căn cứ
TK ở các phần của tủy sống
GV bổ sung, kết luận
Bước 3: GV biểu diễn thí
nghiệm 6 và 7 Hủy tủy trên vết
cắt ngang, sau đó kích thích bằng
HS theo dõi thí nghiệm quan sát phản ứng của ếch ghi kết quả vào bảng 44
Trang 3HCL 3%
Yêu cầu HS ghi lại kết quả
và rút ra kết luận gì qua thí
nghiệm ?
Cho HS đối chiếu với dự đoán
ban đầu rút ra kết luận về chức
năng của tủy sống
Thí nghiệm thành công khi có kết quả
TN6: 2 chi trước không có nữa TN7: 2 chi sau co
Kết luận
Tủy sống có các căn cứ TK điều khiển các phản xạ
10’ Hoạt động 2: Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống
Yêu cầu HS quan sát hình 44.1
và 44.2 đọc chú thích hoàn
thành bảng sau
HS quan sát hình vẽ
Thảo luận nhóm hoàn thành bảng
Cấu tạo ngoài Vị trí: Nằm trong ống xương sống từ đốt sống cổ 1 đến hết đốt thắt lưng
2
Hình dạng: + Hình trụ dài 50 cm
+ Có 2 phần phình: phình cổ và thắt lưng
Màu sắc: màu trắng bóng
Màng tủy: 3 lớp: màng cứng, màng nhện, màng nuôi, bảo vệ và nuôi dưỡng tủy sống
Cấu tạo trong Chất xám: nằm trong, có hình cánh bướm
Chất trắng: nằm ngoài, bao quanh chất xám
Yêu cầu HS báo cáo kết quả Các nhóm lần lượt nêu kết
quả
GV chốt lại kiến thức về cấu
tạo tủy sống
Bổ sung, nhận xét
Từ kết quả cảu 3 loại thí
nghiệm trên , liên hệ với cấu tạo
trong của tủy sống yêu cầu
HS nêu rõ chức năng của:
HS nêu kết luận về chức năng của chất xám và chất tráng trong tủy sống
+ Chất xám ?
+ Chất trắng ?
GV bổ sung kết luận
- Chất xám làm căn cứ thần kinh của các phản xạ không điều kiện
- Chất trắng là các đường dẫn truyền nối các cắn cứ TK trong tủy sống với nhau và với não bộ
4 Báo cáo thu hoạch: (3’)
Hoàn thành bảng 44 (nộp chấm điểm thực hành)
Về nhà:
+ Hoàn thành báo cáo thu hoạch
+ Nắm: cấu tạo và chức năng tủy sống
+ Chuẩn bị bài sau: đọc trước bài 45
IV- Rút kinh nghiệm – bổ sung :