Những điều cần lưu ý khi phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp nhóm htử 5.Dặn dò- HDẫn: 3’ - Xem lại các bài tập đã giải, ôn các hằng đẳng thức?. Gi¸o viªn : NguyÔn Xu©n Ninh [r]
Trang 1Ngày
PHƯƠNG PHÁP NHÓM HẠNG TỬ
I MỤC TIÊU.
1. : Giúp HS phân tích thành nhân !" pháp nhóm &'
( ) * xét các ( - nhóm / lý
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: B =
C sinh: C và làm bài * D - B nhóm
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1
2
Phân tích các
a) x2y + 3xy2
b) 2 – 25x2
3.Bài
pháp V C !/ không ? Y phân tích thành nhân công @Z quan LC là
(; ra nhân chung \* ] trên làm nào +P^ Z NTC
b
*Hoạt động 1: Tìm .P ví <= (15’)
GV: Phân tích sau thành nhân
x2 - 3x + xy - 3y
? Các ( có nhân chung hay không?
Làm nào +P^ Z nhân chung?
GV: T ZP cách phân tích ! @* V
dùng !" pháp nhóm dP (
GV: Phân tích sau thành nhân
2xy + 3z +6y +xz
HS: 9g Z ! ví <= 1
? Có cách nhóm nào khác không?
2 HS lên theo 2 cách nhóm
? Nhóm (x2+ 6x)+ (9- y2) !/ không?
GV
1.Ví dụ:
a)Ví 1:Phân tích a thc sau thành nhân t.
x2 - 3x + xy - 3y
= (x2 - 3x) + (xy - 3y)
= x(x-3) + y(x-3)
= (x-3)(x+y)
b)Ví 2:
2xy + 3z +6y +xz
= (2xy + 6y) +(3z+xz)
= 2y(x+3) + z(x+3)
= (x+3)(2y +z)
c)Ví 3:
x2 + 6x + 9 – y2
Trang 2+ kl nhóm dP có ptích !/
+ Sau khi ptích thành nhân ] %l nhóm
quá trình ptích = !/
Y' @T %: có có dP cách
nhóm thích /
*Hoạt động 2: Áp <= (8’)
[?1] Tính nhanh:
15.64 + 25.100 +36.15 +60.100
[?2] HS ;( : theo nhóm
GV 0!P ý HS phân tích LZ
= (x2 + 6x + 9) – y2
= (x + 3)2 – y2
= (x + 3 +y) (x + 3 - y)
2.Áp dụng:
[?1]Tính nhanh:
15.64 + 25.100 +36.15 +60.100 =
=(15.64 + 36.15) +(25.100 + 60.100) =
=15(64+36) + 100(25+60) =
=15.100 +100.85 = 10 000 [?2]
x 4 - 9x 3 + x 2 -9x = x(x 3 -9x 2 +x - 9)
=x[(x 3 -9x 2 ) + (x - 9)]
=x[x 2 (x-9) + (x - 9) ]
=x(x-9)(x 2 +1).
4
-Làm BT47c,48a/Sgk.Hs làm trên nhóm Các nhóm nhân xét
- Gv
+ P ^ các ( - có NTC thì nên s NTC Lt %T nhóm + Khi nhóm chú ý T các ( / thành u
+ Khi nhóm các ( mà s <^PGUI L!T <^P ;s thì ? <^P ^ các
( trong ;s
5
- J% J các !" pháp phân tích V C
- Làm bài * 4750 Sgk
- HD:BT48d/Sgk.Nhóm (x2 – 2xy + y2)- (z2- 2zt + t2)
BT50/Sgk Ptích @ trái thành nhân
x(x - 2)+ x- 2 = 0 (x - 2)(x + 1) = 0
IV.B? sung:
Trang 3
Ngày
Tiết 12: LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU.
2.3 4 : Rèn 73 4 phân tích phân tích, ? / trong toán.
3.Thái
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: B =
C sinh: C bài và làm bài * D -
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1
2
Làm bài * 51/ Sgk 3.Bài
b
*Hoạt động 1: Các bài toán phân tích (22’)
GV: Y! d bài * lên =
Phân tích sau thành nhân
a) x2 - xy + x - y
b) 3x2 - 3xy - 5x +5y
? Ta có áp <= ngay các !" pháp V
C phân tích !/ không ?
GV: Phân tích các
a) 3x2 + 6xy +3y2 - 3z2
b) x2 - 2xy +y2 – z2 + 2zt – t2
HS: Làm nhóm theo y bàn
.%
1.Bài tập 47/SGK
a) x2 - xy + x - y
= (x2 - xy) + (x - y) = x(x - y) + (x - y) = (x - y)(x + 1) b) 3x2 - 3xy - 5x +5y = (3x2 - 3xy) - (5x - 5y) = 3x(x - y) - 5(x - y) = (x - y)(3x - 5)
2.Bài tập 48/SGK
Phân tích thành nhân
b)3x2 + 6xy +3y2 - 3z2
= (3x2 + 6xy +3y2) - 3z2
=3(x2 + 2xy +y2) - 3z2
=3(x + y)2 - 3 z2
= 3 2 2
z y
=3(x+y-z)(x+y+z) c) x2 - 2xy +y2 - z2 + 2zt - t2
Trang 4GV 0!P ý HS nhóm thích /
HS: 2 em lên làm
*Hoạt động 2: Bài toán tính nhanh (10’)
GV: Tính nhanh 452 + 402 - 152 + 80.45
? kP' tính nhanh 452 + 402 - 152 + 80.45 ta
làm nào?
HS: Trình bày ]
*Hoạt động 3: Bài toán tìm x(10’)
GV: Tìm x
x(x - 2) + x - 2 = 0
? Hãy phân tích @ trái thành nhân
HS: Trình bày ]
GV: <x HS làm câu 50b)
b) 5x(x-3) - x+3 = 0
5x(x-3) - (x-3) = 0
(x-3)(5x - 1) = 0
x = 3 ;s x =
5 1
= (x2 - 2xy +y2 )- (z2 - 2zt + t2)
= (x- y)2 - (z- t)2
=(x-y+z-t)(x-y-z+t)
3.BT: Phân tích các a thc sau thành nhân t a) x2 – 2xy + y2 – 4
b) 9 – x2 – 2xy – y2
4.Bài tập 49(Sgk)
b) 452 + 402 - 152 + 80.45
= 452 + 80.45 + 402 - 152
= (452 + 2.40.45 + 402) - 152
= (45 + 40)2 - 152
= (85-15)(85+15)
= 70.100
= 7000
5.Bài tập 50/SGK
a) x(x - 2) + x - 2 = 0 x(x - 2) + (x - 2) = 0 (x - 2)( x + 1) = 0
x - 2 = 0 ;s x + 1 = 0 Hay x = 2 ;s x = -1 b) x(x-3) - x+3 = 0 5x(x-3) - (x-3) = 0
4
- J 0( các !" pháp phân tích thành nhân
? z dP D 0!P ý khi phân tích thành nhân !" pháp nhóm 5
- Xem 0( các bài * V ) ôn các u
- Làm bài * 55,56/ Sgk, BT33/Sbt
- HD: x2(x - 1) – 2x(x - 3) – 9(x - 1) = 0
[x2(x - 1) – 9(x – 1)] – 2x(x - 3) = 0 (x - 1) (x + 3) (x - 3) – 2x(x - 3) = 0
- Xem tr!Tc bài mTi “ Phân tích da thc thành nhân t b ng cách ph'i h/p nhidu ph!"ng pháp”
IV.B? sung:
Trang 5
Ngày
PHỐI HỢP NHIỀU PHƯƠNG PHÁP
I MỤC TIÊU.
: HS @* <= linh ;( các !" pháp ptích thành nhân
thành nhân phù / ^
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: B =) P C *
C sinh: Bút <() C bài và làm bài * D -
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1
2
HS1: Tìm HS2: Phân tích sau thành nhân : 5x3 + 10x2y + 5xy2
3.Bài
a
? Các !" pháp phân tích thành nhân V CX
~ bài * 2 ta V & <= %^ !" pháp phân tích trên thành nhân ? Trên g khi phân tích thành nhân ta ! ' / dP !" pháp
\* ta nên ' / các !" pháp $ ! nào
b
*Hoạt động1: Tìm .P ví <= (12’)
GV: Ghi DP d lên
Phân tích 0 sau thành nhân 3
x 2 - 2xy + y 2 - 9
GV:Theo các em ta phân tích !
nào? (nhóm ! nào là / lý?)
HS: 9L 0 và g Z trên <!T 0T
làm vào nháp
? ~ bài này ta V ' / các !"
pháp nào ? _K rõ y !T
HS: Nhóm và u
GV: Phân tích 2x3y - 2xy3 - 4xy2 -
2xy thành nhân
GV: * xét, ' 0( nguyên J phân
1.Ví dụ:
Phân tích sau thành nhân
x2 - 2xy + y2 - 9
x2 - 2xy + y2 - 9
= (x2 - 2xy + y2) - 9
= (x - y)2- 32
= (x - y + 3)(x - y - 3)
[?1]
2x3y - 2xy3 - 4xy2 - 2xy =
=2xy(x2- y 2-2y - 1) =
Trang 6tích theo các !T
*Hoạt động 2: Áp <= (17’)
GV: Y! d [?2] lên =) phát P
C * cho Hs, yêu DP Hs ;( : theo
nhóm
HS: ;( : theo nhóm:
a)
IB( \Z dã & <= các !" pháp
phân tích là :
-Nhóm dP (
UYs nhân chung
U u
GV:Thu P C * - các nhóm
* xét 7 [P - nhau
1.Phân tích 0 sau thành nhân 3
2xy - x 2 - y 2 + 16
2 - 4 chia 8
cho 5 : 6; giá = nguyên ? n.
HS: Làm vào ^ nháp 0D 0!/ 2 em lên
g Z
GV thu 1 &' bài ^% 0^ .%
=2xy[x2 - (y + 1)2] =
= 2xy(x - y -1)(x+ y + 1)
2 Áp dụng:
[?2]
a) Tính nhanh giá LF - .P
x2 + 2x + 1 - y2( x = 94,5 và y = 4,5
Ta có: x2 + 2x + 1 - y2 = = (x+1)2 - y2 = =(x+1-y)(x+1+y) Thay x = 94,5 và y = 4,5 vào ta có
(94,5 +1 - 4,5)(94,5 +1 +4,5)=
= 100.91 = 9100
Bài tập
BT51c /SGK 2xy - x2 - y2 + 16
= 16 - (x2 - 2xy + y2)
= 42 - (x - y)2 = (4+ x - y)(4 - x +y)
BT52 /SGK
Ta có: (5n + 2)2 - 4 =
=(5n + 2 - 2)(5n+2+2)=
=5n(5n+4)
\* luôn chia cho 5
4
? J 0( các !" pháp phân tích các bài * trên Nguyên J phân tích
5
- J% J các !" pháp phân tích thành nhân
- Làm bài * 51,53, 54,57/Sgk
- HD.BT 53/sgk Tách - 3x = - x - 2x ;s 2 = - 4 + 6
x2 - 3x + 2 = x2 - x - 2x +2 = (x2 – x) – (2x - 2) = x(x - 1) - 2(x- 1)
IV.B? sung:
Trang 7
Ngày
Tiết 14: LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU.
!" pháp tách ( ) thêm T (
3.Thái
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: B =) P C * Phân 0;( các bài * SGK,SBT
C sinh: Các ppháp phân tích thành nhân ) các u
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1
2
3.Bài
b
*Ho ạt động 1: Lt*p các ph!"ng pháp ã hCc (8’)
GV: Y! d bài * lên =
Phân tích các
a) x3 + 2x2y + xy2 - 9x
b) 2x - 2y - x2 + 2xy - y2
c) x4 - 2x2
HS: 3 em lên làm
Gv yêu DP C sinh J 0( các ppháp
*Hoạt động 2: Phân tích thành
nhân các !" pháp khác(15’)
GV cho HS khá lên trình bày bài
Phân tích các
a)x2 - 3x + 2 b) x2 + x - 6
c) x2 + 5x + 6
GV: Ta có áp <= ngay các !"
pháp V C phân tích !/ không ?
GV / ý cách tách ( -3x = -2x - x
y $ < dàng phân tích
GV cho HS khá lên trình bày bài
GV T ZP ppháp tách (
1.Bài tập 54(Sgk)
a) x(x + y -3)(x + y +3) b) (2 - x + y)(x - y) c) x2(x - 2)( x + 2)
2 Bài tập 53/Sgk
a) x2 - 3x + 2
=x2 - x -2x + 2 = x(x-1) -2(x-1) = (x-1)(x-2) b) x2 + x - 6
= x2 + x - 2 - 4 = (x2 - 4) + (x - 2) =(x - 2)(x + 2) + (x - 2) = (x - 2)(x + 3) c) x2 + 5x + 6 =
= x2 + 2x + 3x + 6 = =x(x+2) +3(x+2) = = (x+2)(x+3)
* 9? quát:
ax2 + bx + c = ax2 + b1x + b2x + c
Trang 8Tìm b1, b2 cách:
- Tìm tích a.c
- Phân tích a.c thành tích - các s &'
nguyên
- _C s &' nguyên có ? b
HS: ;( : theo nhóm:
Phân tích thành nhân
a) x2 - 4x + 3
d) x4 + 4
GV <x C sinh thêm T (
GV: T ZP !" pháp phân tích
cách thêm T
*Hoạt động 3: .% tra 15’
Gv ghi d bài lên =
Y# án
1 B 2 C G2I
3 a) 3x2y-6xy=3xy(x-2) (3đ)
b) x(x - 2) + x - 2 =(x-2)(x+1) G8I
c)x2-y2+2y-1=x2-(y2-2y+1)
=x2-(y-1)2=(x+y-1)(x-y+1) G2I
sao cho: 1 2
3.Bài tập 57a,d/Sgk.
Phân tích thành nhân
a) x2 - 4x + 3 = x2 - 4x + 4 - 1 = (x - 2)2 - 1 =(x - 2 + 1)(x - 2 - 1) = (x - 1)(x - 3) b) x4 + 4
= x4 + 4 + 4x2 - 4x2 = ( x4 + 4 + 4x2) -(2x)2
=(x2 + 2)2 - (2x)2 = (x2+2 -2x)(x2 + 2 + 2x)
Kiểm tra 15’:
Bài 1: (x-4)2=
A x2-16 B x2-8x+16
C x2+8x+16 D x2-4x+16 Bài 2: (2x-3)(2x+3)=
A 2x2 -9 B 2x2-6
C 4x2 -9 D.4x2+9 Bài 3: Phân tích các sau thành nhân a) 3x2y-6xy
b) x(x - 2) + x - 2 c) x2-y2+2y-1 4
XJ 0( các !" pháp phân tích thành nhân %T
? z 0!P ý khi phân tích thành nhân ppháp nhóm (
5
- C bài theo SGK
- Làm bài * 55,56,57/ Sgk
- Xem L!T chia cho "
- HD BT56/Sgk Phân tích cho thành sau $ thay giá LF vào
2
IV.B? sung:
Trang 9
Ngày
I MỤC TIÊU.
1. :
HCc sinh nJm !/c khái niZm chia ht c-a hai a thc ,quy tJc chia "n thc cho "n thc
2
3.Thái
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: B =) P C *
C sinh: Quy tác, nhân và chia hai 0P3 y cùng " &'
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1
2
J 0( quy J chia hai 0P3 y cùng " &' V C ] 0T 7
Áp <= tính: (- 3)5 : (- 3)3 ; x10 : x6 ; x3 : x3 (x 0)
3 Bài
a
Chúng ta @y ôn 0( phép chia2 0P3 y cùng " &' Mà %l 0P3 y M là 1 "
Phép chia " cho " có gì khác so @T chia hai 0P3 y cùng " &'
b
*Hoạt động1: Tìm .P quy J (16 phút)
Trong * Z chúng ta V @d phép chia
? Cho a, b Z, b 0 Khi nào thì a chia ht cho b
GV: T ZP phép chia hai
Cho 2 0 A và B Ta nói A chia 8 cho
B
GV: Phát P C * cho Hs GP ghi
[?1] và [?2]
HS: ;( : theo nhóm
GV: Z &' 5/4 không là &' nguyên
! (5/4)x là %: " nên phép chia
trên là 1 phép chia
GV: Các phép chia ta @y g Z là các
phép chia
1.Quy tắc:
[?1] Làm tính chia
a) x3 : x2 = x b) 15x7 : 3x2 = 5x5
c) 20x5 : 12x = (5/3)x4
[?2]
a) Tính 15x2y2 : 5xy2 = 2 =3x
2 2
5
15
xy
y x
b)Tính 12x3y : 9x2 = 4/3xy
Trang 10? Y"n thc A chia ht cho "n thc B khi
nào?
HS C D * xét Sgk
GV gii thích thu*t ngz ''s' mM không lTn h"n''
? Trong L! / " A chia cho
" B Hãy phát .P quy J chia "
cho "
*Hoạt động 2: \* <= quy J (10 phút)
GV: Yêu DP HS làm bài * ]
1.a) Tìm
0 = chia là 15x 3 y 5 2 y 3
b) Cho P = 12x 4 y 2 : (-9xy 2 ) tính giá = ?
P L x = -3 và y = 1,005
HS: Lên g Z <!T 0T làm vào
nháp
2.Làm tính chia:
a) 5 3 : (-5) 2
( )5 : ( )3
4
3
4 3
b) x 10 : (-x) 8
c)5x 2 y 4 : 10x 2 y
HS:Làm trên ^ P C *
GV:Thu P ^% 1 &'8 em lên làm
a) * xét: Sgk
b) Quy
2.Áp dụng:
1.Tính a) 15x3y5z : 5x2y3 = 3xy2z
b) P = 12x4y2 : (-9xy2) = -4/3x3
\T x = -3 ; y = 1,005 ta có: P = 36
2.Làm tính chia:
a) 53 : (-5)2 = 5 ( )5 : ( )3 =( )2
4
3
4
3
4 3
b) x10 : (-x)8 = x2
c)5x2y4 : 10x2y = 1/2y3
4
- J 0( quy J chia " cho "
- Bài * 60/SGK
- Trong các phép chia sau phép chia nào là phép chia 9g Z phép chia P
!/
a) 5x2y4 : 10x2y b) 15xy3 : 3x2 c) 4xy : 2xz
5
- C 73 quy J chia " cho "
- Làm bài * 59, 61, 62/Sgk; 39,40,42/ SBT
- Xem L!T chia cho "
- HD.BT 62/Sgk: 9g Z phép chia !/ !" 3x3y
Thay giá LF - x = 2 ; y = - 10 vào !"
IV.B? sung:
Trang 11
Ngày
I MỤC TIÊU.
1. : C sinh J% !/ khi nào thì chia cho " ,quy J chia cho "
3.Thái
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: B =
C sinh: Bút <() bài M
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1
2
Hãy phát .P quy J chia " cho " Làm bài * 61(Sgk)
3.Bài
a
? Khi nào thì " A chia cho " B
Cho " 3xy2 Hãy tìm " chia cho " trên
GV dùng các phép tính : ) Ly ' các " (; thành ) vào bài %T
b
*Hoạt động1: Quy JG8 ')
GV: Nêu [?1]
-Chia các h Lng t3 c?a a th0c cho Gn th0c
3xy 2
GV:Ta nói : 2 - xy +3x2 là !" -
6xy2 - 3x2y3 + 9x3y2 chia cho " 3xy2
? \* em nào có phát .P quy J chia
cho GL! / các ( -
chia cho " I
HS:Phát .P quy J
GV:Yêu DP Hs làm ví <= sau:
(30x4y3 - 25x2y3 - 3x4y4) : 5x2y3
HS:Làm #)%: em lên g Z
GV:
Trong g hành ta có tính >% và
1.Quy tắc:
[?1]
6xy2 - 3x2y3 + 9x3y2
B!T 1 6xy2:3xy2 = 2 -3x2y3 : 3xy2 = -xy 9x3y2 : 3xy2= 3x2
2
*Quy tắc: (Sgk).
Ví (30x4y3 - 25x2y3 - 3x4y4):5x2y3
= (30x4y3 : 5x2y3) + (-25x2y3: 5x2y3) + (3x4y4 : 5x2y3)
= 6x2- 5 - (3/5)x2y
*Chú ý: Trong g hành ta có tính >% và T %: &' !T trung gian