ÔN TẬP VÀ THỰC HÀNH MỘT SỐ BÀI TẬP VỀ TIẾNG VIỆT 2 tiết IMỤC TIÊU CẦN ĐẠT: 1- Kiến thức: Ôn tập nắm vững các kiến thức về câu rút gọn, câu đặc biệt, thêm trạng ngữ cho câu, dùng cụm ch[r]
Trang 1Tuần 35, 36 Ngày soạn: 31/ 3/2012
Chủ đề :
ƠN TẬP VÀ THỰC HÀNH MỘT SỐ BÀI TẬP VỀ TIẾNG VIỆT
(2 tiết)
I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1- Kiến thức:
Ơn tập nắm vững các kiến thức về câu rút gọn, câu đặc biệt, thêm trạng ngữ cho câu, dùng cụm chủ vị để mở rộng câu,… qua một số bài tập cụ thể
Đọc lại nội dung bài học -> rút ra được những nội dung bài học Nắm được những điều cần lưu ý vận dụng vào thực hành
2- Kĩ năng:
Bước đầu phát hiện và phân tích tác dụng vai trị của các từ loại trong văn, thơ
3- Thái độ:
Nâng cao ý thức cầu tiến, ý thức trách nhiệm
II- CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
1- GIÁO VIÊN:
Chọn một số bài tập để học sinh tham khảo và luyện tập
2- HỌC SINH:
Soạn theo hướng dẫn của giáo viên
III- HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Tiết 1
1- Ổn định tổ chức lớp: 1’
2- Kiểm tra bài cũ : /
3- Bài mới:
Giới thiệu bài mới: 1’
TG HOẠT ĐỘNG CỦA
A Câu rút gọn
8' HĐ 1: (GV hướng
dẫn HS ơn tập lại
một số vấn đề về câu
rút gọn)
?Nêu định nghĩa về
từ câu rút gọn…Kể
tên các thành phần
thường được rút
gọn
?Khi dùng câu rút
gọn ta cần chú ý đến
điều gì?
Hs ơn tập lại kiến thức bài cũ
HS trình bày mục đích của câu rút gọn
Lớp nhận xét,
bổ sung
I- Ơn tập:
1 Định nghĩa:
Câu bị lược bỏ thành phần được gọi là câu rút gọn
2 Câu rút gọn cịn được dùng để ngụ ý rằng hành động, tính chất nêu trong câu là của chung mọi người
3 Chú ý đến cách dùng câu rút gọn
Trang 2Nhận xét bổ sung
GV chốt vấn đề
HĐ 2: ( Hướng dẫn
hs luyện tập)
Hướng dẫn hs nhận
diện các câu rút gọn
trong đoạn trích
Hướng dẫn hs thực
hiện
Nhận xét, bổ sung->
rút kinh nghiệm
Cho học sinh xác
định yêu cầu bài tập
2
Hướng dẫn hs thực
hiện
Nhận xét bổ sung
hồn chỉnh
Cho hs xác định yêu
cầu bài tập 3
Hướng dẫn hs thực
hiện
Nhận xét bổ sung
hồn chỉnh
Yêu cầu hs thực
hành viết đoạn văn
cĩ chứa câu rút gọn
Chốt lại vấn đề cho
hs nắm
Học sinh thực hành làm bài tập
Cá nhân làm
Lớp nhận xét bổ sung
Học sinh đọc kĩ yêu cầu bài tập 2
Học sinh thực hành làm bài tập
Cá nhân làm
Lớp nhận xét bổ sung
Học sinh đọc kĩ yêu càu bài tập 3
Học sinh thực hành làm bài tập
Cá nhân làm
Lớp nhận xét bổ sung
Học sinh đọc kĩ yêu cầu bài tập 4
HS thực hành viết đoạn văn
Lớp nhận xét bổ sung
II- Luyện tập Bài tập 1: Các câu rút gọn trong đoạn trích như
sau
a) Mãi khơng về
b) Cứ nhắm mắt lại là dường như vang bên tai tiếng đọc bài trầm bỗng
Bài tập 2: Các câu rút gọn trong đoạn trích như
sau:
a) – Đem chia đồ chơi ra đi!
- Khơng phải chia nữa
- Lằng nhằn mãi Chia ra!
TD: tập trung sự chú ý của người nghe vào nội dung câu nĩi
b) Ăn chuối xong là cứ tiện tay vứt toẹt ngay cái vỏ ra cửa, ra đường…=> TD: ngụ ý rằng đĩ việc làm của những người cĩ thĩi quen vứt rác bừa bãi
c) Tháng hai trồng cà, tháng ba trồng đỗ.=> hành động nĩi đến là của chung mọi người d) Nhứ người sắp xa, cịn trước mặt…nhứ một trưa hè gà gáy khan…nhớ một thành xưa son uể oải…
Bài tập 3: Trong thơ, ca dao, hiện tượng rút gọn
chủ ngữ tương đối phổ biến Chư ngữ được hiểu là chính tác giả hoặc là những người đồng cảm với chính tác giả Lối rút gọn như vậy làm cho cáh diễn đạt trở nên uyển chuyển, mềm mại, thể hiện
sự đồng cảm
Bài tập 4: Các câu (1),(2) nếu bị rút gọn chủ ngữ
thì sẽ thành các câu:
- Biết chuyện rồi Thương em lắm
- Tặng em Về trường mới, cố gắng học nhé!
Sẽ làm cho câu mất sắc thái tình cảm thương xĩt của cơ giáo đối với nhân vật em
Bài tập 5: Viết đoạn văn ngắn cĩ sử dụng câu rút
gọn
B Câu đặc biệt
8' HĐ 3: (GV hướng
dẫn HS ơn tập lại một
số vấn đề về câu đặc
biệt)
?Câu đặc biệt là gì
Hs ơn lại kiến thức đã học
Trình bày theo cá nhân
I- Ơn tập:
1 Câu đặc biệt: là loại câu khơng được cấu
tạo theo mơ hình chủ ngữ- vị ngữ
2.Tác dụng:
- Nêu thời gian, khơng gian diễn ra sự việc
- Thơng báo sự liệt kê sự tồn tại của các sự
Trang 3?Cấu tạo của nó
GV chốt vấn đề cho hs
nắm
HĐ 4:(Thực hành)
Hãy cho biết cấu tạo
của các câu đặc biệt
GV : Gợi ý cho hs tìm
các câu đặc biệt có
trong đoạn văn và phân
loại chúng
Tìm các câu đặc biệt
trong đoạn trích và cho
biết tác dụng của
chúng
Cho cá nhân hs tự điền
-> nhận xét, sửa chữa,
bổ sung
GV: Cho học sinh đọc
yêu cầu bài tập 3-> cá
nhân thực hiện
Đặt câu đặc biệt GV:
Hướng dẫn HS đặt câu
có sủ dụng Gv nhận
xét
?
Hướng dẫn hs thực
hiện
Nhận xét, bổ sung-> hs
rút kinh nghiệm
?
? Gv: nhận xét các
nhóm chốt lại vấn đề
Theo dõi hs trình bày,
nhận xét, bổ sung
Gv tổng hợp ý kiến của
hs, bổ sung sửa cho
hoàn chỉnh, giúp các
em rút kinh nghiệm
Lần lượt chỉ ra các cấu tạo của câu đặc biệt
Hs sữa chữa những sai sót nếu có
Cá nhân hs điền vào chỗ trống cho phù hợp-> nhận xét rút kinh nghiệm
Điền vào chỗ
trống-> lớp nhận xét
Tiến hành đặt câu theo sự chuẩn bị trước của mình
Lớp nhận xét
Hs thực hiện theo yêu cầu
Sữa chữa nếu có
Hs thảo luận nhóm theo sự phân nhóm của gv-> ghi kết quả ra bảng phụ
Hs trình bày
Lớp nhận xét, bổ sung
Sửa chữa rút kinh nghiệm
Nghe gv nhận xét sửa chữa-> ghi vắn tắt
vật, hiện tượng
- Biểu thị cảm xúc
- Gọi đáp
II-Luyện tập.
Bài tập 1: Nêu tác dụng của những câu in
đậm trong đoạn trích sau đây:
a) Buổi hầu sáng hôm ấy.Con mẹ Nuôi, tay
cầm lá đơn, đứng ở sân công đường
( Nguyễn Công Hoan) b) Tám giờ Chín giờ Mười giờ Mười một giờ.Sân công đường chưa lúc nào kém tấp nập
( Nguyễn Thị Thu Hiền) c) Đêm Bóng tối tràn đầy trên bến Cát Bà.( giáo trình TV 3, ĐHSP)
Bài tập 2: Phân biệt câu đặc biệt và câu rút
gọn trong những trường hợp sau:
a) Vài hôm sau Buổi chiều
CĐB CĐB
Anh đi bộ dọc con đường từ bến xe tìm về phố thị
b) Lớp sinh hoạt vào lúc nào?
- Buổi chiều.(CRG)
c) Bên ngoài.(CĐB) Người đang đi và thời gian đang trôi
( Nguyễn Thị Thu Huệ) d) Anh để xe trong sân hay ngoài sân?
- Bên ngoài( CRG)
e) Mưa ( ĐB) Nước xối xả đổ vào mái hiên.
(Nguyễn Thị Thu Huệ) g) Nước gì đang xối xả vào mái hiên thế?
- Mưa (CRG)
Bài tập 3 Viết một đoạn văn có dùng câu rút
gọn và câu đặc biệt
Học và tìm hiểu lại toàn bộ kiến thức
Tự ôn tập các phần Tiếng Việt khác, chuẩn bị tốt cho kiểm tra HKII