Hs: mïa xu©n Êm ¸p trong trÎo, søc sèng lan to¶ - §Ñp, thanh b×nh mang trong con người cảnh vật, mùa xuân mang những những nét đặc trưng của đặc trưng của miền Bắc miÒn B¾c Gv: Bình Thật[r]
Trang 1Bài 15- Tiết 63 :
Văn bản: Mùa xuân của tôi
- Vũ
Bằng-A Mục tiêu cần đạt
Giúp hs :
- Cảm nhận đ nét đặc sắc riêng của cảnh sắc mùa xuân ở Hà Nội và miền Bắc đ tái hiện trong bài tuỳ bút
- Thấy đ tình yêu quê h4 đất n5 tha thiết, sâu đậm của tác giả ợc thể hiện qua ngòi bút tài hoa, tinh tế giàu cảm xúc và hình ảnh của Vũ Bằng
B Chuẩn bị
- Gv: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án
Chân dung của nhà văn Vũ Bằng, các tác phẩm nổi tiếng
Máy chiếu
- Hs: Soạn bài theo h5 dẫn ở phần đọc- hiểu văn bản
C Tiến trình lên lớp
I ổn định tổ chức
II Kiểm tra bài cũ
III Bài mới
Giới thiệu bài: Mở bài hát: “Em ơi mùa xuân đến rồi đó”
mẽ trong mỗi T7 làm bừng dậy lòng yêu đời, khát khao mãnh liệt về sự
ta cùng vào bài học hôm nay …
Gv: Chiếu chân dung Vũ Bằng
? Dựa vào phần chú thích trong SGK em hãy trình
bày những hiểu biết của mình về tác giả
- Hs: Trả lời
Gv (nói): Xa Hà Nội từ sau năm 1954 do nhiệm
với nỗi nhớ da diết Đây cũng chính là duyên cớ
để chúng ta hiểu hơn về những trang viết sâu sắc
của nhà văn
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
- Vũ Bằng(1913- 1984) quê Hà Nội
- Là nhà văn, nhà báo nổi tiếng
- Sở T là tuỳ bút, bút kí, truyện ngắn
2 Tác phẩm
Trang 2? Em hiểu gì về hoàn cảnh sáng tác và xuất xứ của
văn bản “Mùa xuân của tôi”
Hs: Trả lời
- Hoàn cảnh sáng tác: S viết khi nhà văn đã xa
quê, đất 5 bị chia cắt
- Xuất xứ:
Là một phần trong thiên tuỳ bút “Tháng giêng mơ
về trăng non rét ngọt” trong tập tuỳ bút – bút ký
Gv: chiếu tác phẩm
Gv: (giới thiệu)
xuất sắc nhất của cây bút Vũ Bằng, gồm T hai
thiên 4 ứng với T hai tháng trong năm tính
theo âm lịch của T Việt “Mùa xuân của tôi”
là một phần trong thiên thứ nhất “Tháng giêng mơ
về trăng non rét ngọt”
Gv: Để các em hiểu hơn về tình yêu mùa xuân đất
Bắc, thấy ngòi bút tinh tế của Vũ Bằng
chúng ta đi vào đọc văn bản
Bài văn bộc lộ tình cảm nhiệt thành,tha thiết của
tác giả khi nhớ về mùa xuân đất Bắc vì vậy khi
đọc văn bản các em cần đọc với giọng trầm, sâu
lắng, mềm mại, chú ý cách ngắt nhịp ở những câu
văn dài
Gv đọc mẫu gọi học sinh đọc, nhận xét cách
đọc của học sinh
? Theo em văn bản viết theo thể loại và
- Thể loại: Tuỳ bút
Gv( nói): Bài văn đã tái hiện cảnh sắc thiên nhiên
và không khí mùa xuân Hà Nội- mùa xuân Bắc
Việt qua nỗi nhớ da diết của T xa quê
? Vậy theo em văn bản chia làm mấy phần nội
dung chính của từng phần
- Bố cục chia thành 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu….mê luyến mùa xuân > Tình
cảm của con T với mùa xuân
- Trích từ tập tuỳ bút-
T hai”
- Thể loại: Tuỳ bút Biểu cảm
Trang 3+ Phần 2: Tiếp….mở hội liên hoan > Cảnh sắc
và không khí mùa xuân của đất trời và lòng TK
+ Phần 3: Còn lại > Cảnh sắc và không khí mùa
xuân Bắc Việt sau ngày rằm tháng giêng
Gv: Chiếu bố cục
em đã học mạch lạc trong bài văn chủ yếu theo
dòng cảm xúc chủ quan, yếu tố này kết hợp với
nhịp điệu câu văn và các hình ảnh tạo cho bài văn
đậm chất thơ, chất trữ tình Vậy chất thơ, chất trữ
Bằng các em chuyển sang II (tìm hiểu chi tiết)
Gv dẫn:Quy luật tình cảm chung của con T
các em cùng tìm hiểu mục 1 (Tình cảm của con
T với mùa xuân)
Gv: gọi hs đọc lại đoạn văn: từ đầu…mê luyến
mùa xuân
Gv nói: Mở đầu đoạn trích là một câu văn
thế: ai cũng chuộng mùa xuân”
? Để viện dẫn cho lời khẳng định đó tác giả đã
ra những hình ảnh so sánh nào
yêu con, cô gái còn son nhớ chồng
Gv: Chiếu hình ảnh so sánh
? Cách so sánh ấy có tác dụng gì
- Làm cho lời văn dí dỏm, gợi niềm thích thú lôi
cuốn T đọc vào cảm xúc chung của mình
(chiếu)
? Không những ra những hình ảnh so sánh
độc đáo tác giả còn sử dụng nghệ thuật nào nữa
R ( chiếu)
? Lời văn dí dỏm kết hợp với điệp ngữ tác giả
muốn khẳng định với chúng ta điều gì
- Yêu mến mùa xuân là lẽ tự nhiên trong tâm hồn
tình cảm của mỗi T
- Bố cục: 3 phần
II Tìm hiểu chi tiết
1 Tình cảm của con
T với mùa xuân
- Yêu mến mùa xuân là
lẽ tự nhiên trong tâm
Trang 4yếu, tự nhiên
Vậy tại sao mùa xuân lại có sức hấp dẫn kì diệu
(Cảnh sắc và không khí mùa xuân của đất trời và
lòng Td
Gv: (nói) Tác giả tiếp tục sử dụng một loạt câu
khẳng định để một lần nữa khẳng định tình yêu
của mình với mùa xuân: “ Tôi yêu sông xanh núi
xuân không phải là vì thế”
Vậy tác giả yêu mùa xuân bởi những lẽ gì thầy
mời các em theo dõi tiếp đoạn văn “ Mùa xuân
của tôi
Hs: đọc
? Trong hồi " và cảm xúc của tác giả, mùa
xuân Bắc Việt- mùa xuân Hà Nội hiện lên
qua những chi tiết hình ảnh nào, tác giả cảm nhận
mùa xuân bằng những giác quan nào
Tiết trời: D riêu riêu, gió lành lạnh -> thị giác,
xúc giác
Âm thanh: Tiếng trống chèo vọng lại từ những
thôn xóm xa xa -> Thính giác
…
- > Trí " ( chiếu)
thế nào
- D riêu riêu: là phùn hạt nhỏ đều và
kéo dài
- Gió lành lạnh: là gió hơi lạnh
Gv: (nói) Mùa xuân Hà Nội với những nét đẹp :
những chú nhạn tránh rét nay mùa xuân về kêu
lên những tiếng sung 57 bầu trời đêm trong
sáng đẹp, âm thanh của tiếng trống chèo, tiếng hát
huê tình của những nam thanh nữ tú
? Những chi tiết hình ảnh này gợi cho em ấn
hồn tình cảm của mỗi
TK
2 Cảnh sắc và không khí mùa xuân của đất trời và lòng T
Trang 5Hs: Những hình ảnh đó là những tín hiệu của mùa
xuân, rất riêng của đất Bắc ( Chiếu)
? Em hãy chỉ ra những đặc sắc nghệ thuật trong
đoạn văn này
Hs:
Câu khẳng định chứa đầy cảm xúc, câu văn dài
chia làm nhiều vế kết hợp với điệp từ “Mùa xuân”,
“có” đã làm cho những hình ảnh đẹp của mùa
ức của nhà văn, dấu chấm lửng đặt ở cuối câu còn
gợi ra những vẻ đẹp khác nữa về mùa xuân quê
? Qua đó em cảm nhận mùa xuân đất Bắc có
Hs: mùa xuân ấm áp trong trẻo, sức sống lan toả
trong con T cảnh vật, mùa xuân mang những
đặc của miền Bắc
Gv: (Bình) Thật thế các em ạ, mùa xuân đất Bắc
hiện lên với những nét đặc rất riêng: đó là
có cái ấm áp nồng nàn tràn ngập đất trời, thấm tận
lòng T của tiếng nhạn kêu, tiếng trống chèo,
câu hát huê tình đã tạo nên vẻ đẹp rất riêng của
mùa xuân đất Bắc
Gv: (Dẫn) Đặt vào hoàn cảnh sáng tác, Vũ Bằng
hồn nhà văn
? Vậy em hiểu gì về tấm lòng của nhà văn Vũ
Bằng
trong lòng -> đó chính là một biểu hiện của tình
Gv(dẫn) Những dòng hồi " về mùa xuân tiếp
tục hiện về trong tâm " nhà văn, tác giả đã tự
vẽ lại hình ảnh của mình khi còn sống ở Hà Nội
lúc mùa xuân về
? Dựa vào đoạn văn từ “ %T yêu cảnh… cũng
- Đẹp, thanh bình mang những nét đặc của miền Bắc
Trang 6ảnh đó
Hs: dựng lại hình ảnh
Gv: nhận xét
? Đoạn văn biểu cảm giàu cảm xúc, em hãy chỉ ra
cái đẹp nghệ thuật trong những câu văn đó
Hs: - Biểu cảm trực tiếp: T yêu cảnh
- Nghệ thuật so sánh với những hình ảnh so
sánh đẹp gợi cảm cụ thể: Mùa xuân về :
+ Nhựa sống căng lên …
…
…
? Từ những đặc sắc về nghệ thuật biểu cảm nhà
văn muốn khẳng định sức mạnh nào của mùa
xuân
Hs: Mùa xuân đem đến cho con T niềm yêu
cuộc sống
hoá thân thành muôn loài cỏ cây muông thú để
sức sống tràn trề của mùa xuân để lớn lên, trẻ lại
cùng mùa xuân Cái tôi của nhà văn trở thành một
thi sĩ đa tình say đắm 5 mùa xuân
Gv: Và mùa xuân là thời điểm để mọi T
Hs: đọc “ Nhang trầm, đèn nến … mở hội liên
hoan”
Gv: Chiếu tranh
? Bức tranh cùng với lời văn đó đã gợi trong em
những tình cảm gì
Cảnh bàn thờ trong gia đình vào ngày tết có
… không khí gia đình đoàn tụ êm đềm ấm cúng,
những hình ảnh ấy gần gũi với em -> Đó cũng
chính là những giá trị tinh thần của T Việt
? Đặt vào hoàn cảnh xa quê của nhà văn em hiểu
thêm nỗi niềm tâm sự nào của nhà văn
Hs: Nhà văn nâng niu trân trọng và da diết nhớ
cái không khí hạnh phúc của gia đình, 5 mơ
- Mùa xuân gợi niềm yêu cuộc sống, chứa những giá trị tinh của
T Việt
Trang 7trở về sum họp.
Gv:(Bình) Đây không chỉ là 5 mơ, khao khát
của Vũ Bằng mà là khao khát của tất cả mọi T
dân Việt Nam trong cảnh đất 5 bị chia cắt
Qua hồi " của tác giả ta thấy mùa xuân Bắc
Việt mang một vẻ đẹp riêng biệt, thơ mộng và dạt
dào tình TK
lòng về mùa xuân, đã ca ngợi rồi còn muốn nói
mãi nữa về vẻ đẹp đó nên đoạn tiếp sau tác giả đã
dùng 3 câu liên tục để khẳng định “ Đẹp quá đi,
mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội thân yêu
mùa xuân là vào khoảng sau ngày rằm tháng
giêng” Vậy cảnh sắc và không khí của mùa xuân
sau ngày rằm tháng giêng có gì đặc biệt ta cùng
tìm hiểu 3
Hs: Theo dõi đọc thầm phần còn lại
Gv: (Dẫn)Nhà văn đã phát hiện một vẻ đẹp
khác nữa của mùa xuân đất Bắc
?Vẻ đẹp đó biểu đạt bằng những chi tiết hình
ảnh nào
…”
? Qua những chi tiết hình ảnh này em thấy có gì
đặc sắc trong cách sử dụng từ ngữ của tác giả
Hs: Sử dụng nhiều tính từ miêu tả, hình ảnh so
sánh cảm nhận tinh tế
? Qua đó vẻ đẹp của thiên sau ngày rằm tháng
- > Vẻ đẹp của sự 4 tắn của đất trời , cỏ cây trổ
lộc đơm hoa kết trái
Gv: Và theo Hàn Mặc Tử vẻ đẹp của sắc xuân ấy
đã đến độ “chín” trong cảnh vật
Gv: (Bình)
Những hình ảnh thiên nhiên sau ngày rằm
tháng giêng không còn sôi động rực rỡ bằng
cuộc tuần hoàn kỳ diệu trong đời sống con T
đất trời cỏ cây
3 Cảnh sắc và không khí mùa xuân sau ngày rằm tháng giêng
Trang 8Gv: (Dẫn) Những sinh hoạt của con T cũng có
sự chuyển biến
? Em hãy tìm những chi tiết thể hiện điều đó
Hs:
- Bữa cơm giản dị mộc mạc: cà om với thịt thăn
…
Cánh màn điều…
(Chiếu )
Gv (chốt): Đó là một cuộc sống bình dị thanh
bình, một nét văn hoá đặc sắc của T dân xứ
Bắc
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả của nhà
văn trong đoạn văn này
Hs: Sự quan sát tinh tế
Gv: Sự quan sát cảm nhận tinh tế trong từng chi
tiết miêu tả ngoại cảnh cho thấy tác giả không chỉ
là T am hiểu thiên nhiên mà còn rất yêu thiên
Gv: ( dẫn) Để hệ thống lại những giá trị nghệ
thuật và nội dung của bài học chúng ta chuyển
sang phần III
? Em hãy khái quát lại những nét đặc sắc về nghệ
thuật của bài tuỳ bút:
Hs: Tình cảm biểu đạt chân thực cụ thể ; lời văn
giàu hình ảnh cảm xúc tái hiện qua hồi
"K
-> Từ ngữ, câu văn, các biện pháp tu từ mỗi lúc
một chắt lọc vừa chính xác vừa in đậm phong
túng
? Thông qua những đặc sắc về nghệ thuật tác giả
muốn biểu đạt tình cảm gì qua bài văn
- Nỗi nhớ da diết của T xa quê
yêu cuộc sống tâm hồn tinh tế nhạy cảm của một
cây bút tài hoa Tác giả đã truyền cho ta tình yêu
5K
- Với sự quan sát tinh tế thấy sự thay đổi , chuyển biến của cảnh vật và cuộc sống sinh hoạt
III Tổng kết
1 Nghệ thuật:
2 Nội dung
Trang 9Hs : đọc ghi nhớ * Ghi nhớ (SGK)
IV Củng cố luyện tập
*Bài tập: Suy nghĩ một phút và trả lời câu hỏi: Khi xa quê em sẽ nhớ nhất
Gv: nhận xét
V #5 dẫn về nhà
- Tập đọc diễn cảm bài văn
- E tầm và chép lại những đoạn văn câu thơ hay về mùa xuân
- Viết một đoạn văn diễn tả cảm xúc của em về một mùa trong năm ở quê