Giáo án môn Ngữ văn 7 - Tiết 53 đến tiết 56

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Cảm nhận được vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỉ niệm về tuổi thơ và tình bµ ch¸u thÓ hiÖn trong bµi th¬.. KiÓm tra bµi cò: KiÓm tra sù chuÈn bÞ [r]

Trang 1

Ngày soạn 14 tháng 11 năm 2010

Ngày dạy tháng 11 năm 2010.

Tuần 14 Tiết 53 + 54: Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh)

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

bà cháu thể hiện trong bài thơ

nhiên, bình dị

B Chuẩn bị :

Thầy: Đọc, soạn giáo án

Trò: Soạn bài

c Tổ CHứC CáC HOạT ĐộNG DạY HọC:

1 Tổ chức lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

3 Bài mới:

Hoạt động 1:

tác giả

? Hãy nhận xét về số tiếng, cachs gieo

vần trong câu thơ?

? Bài thơ đợc ra đời trong hoàn

cảnh nào?

? Cảm hứng sáng tác của tác giả trong

? Mạch cảm xúc trong bài thơ diễn

biến thế nào?

? Từ đó em hãy tìm bố cục của bài

thơ?

Xác định nội dung của từng phần

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả Xuân Quỳnh: (1942- 1988)

- Nhà thơ nữ xuất sắc với hồn thơ sôi nổi, mạnh bạo, tha thiết

- Đề tài quen thuộc, gần gũi, bình dị trong đời sống hàng ngày

2 Bài thơ: Tiếng gà %

- Thể thơ: tự do, 5 chữ

- Viết vào những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ, nằm trong tập thơ “Hoa dọc chiến hào” của Xuân quỳnh

khổ thơ một sợi dây liên kết các hình ảnh trong kỉ niệm tuổi thơ, lại vừa điểm nhịp dòng cảm xúc của nhân vật trữ tình

3 Bố cục: 3phần

+ Phần 1: Khổ thơ đầu:tiếng gà % trên

O hành quân của O chiến sĩ + Phần 2: 5 khổ thơ tiếp: Tiếng gà % với những kỉ niệm thời ấu thơ và tình cảm bà cháu của nhân vật trữ tình

+ Phần 3: Khổ cuối: Tiếng gà %! niềm hạnh phúc và sức mạnh chiến đấu

 Nội dung 2

* Bức tranh về hình ảnh ngời bà, con gà, quả trứng Các hình ảnh này đã làm sống lại những kỉ niệm tuổi thơ thân thơng của tác giả

II Tìm hiểu chi tiết

Tiếng gà % trên O hành quân

Trang 2

chân thực và xúc động nhất?

? nhận xét ý nghĩa của bức tranh minh

học trong VB?

GV cho HS đọc khổ thơ đầu

? Nvật trữ tình là ai? Đang làm gì?

? Tiếng gà vọng vào tâm trí tác giả

trong thời điểm cụ thể nào?

? Tại sao trong vô vàn âm thanh làng

quê, tâm trí con O chỉ bị ám ảnh

bởi tiếng gà % ?

? Với O ra trận, tiếng gà % gợi

những cảm giác mới lạ nào?

? Tại sao âm thanh đó lại gợi những

cảm giác đó của con OH

?ở đây n.vật trữ tình không chỉ nghe

tiếng gà bằng thính giác, mà còn nghe

có tình cảm ntn với làng xóm, quê

-H

HS đọc 5 khổ thơ tiếp theo

các đoạn thơ có ý nghĩa ntn?

? Tiếng gà % gợi lại trong tâm trí

O chiến sĩ những hình ảnh và kỉ

niệm thân - của tuổi thơ ntn?

? những sắc màu của gà và trứng đã gợi

ta vẻ đẹp riêng nào trong cuộc sống làng

quê ?

lại trong đoạn thơ này có sức biểu hiện

ntn tình cảm con O với làng quê ?

? Trong âm thanh “ Tiếng gà %e

nhiều kỉ niệm tình bà cháu hiện về

ntn?

?Qua đó em thấy trong kỉ niệm tuổi

thơ của cháu hình ảnh bà hiện lên với

những đức tính cao quí nào?

Nhân vật trữ tình: ngời lính đang hành quân Thời điểm: Buổi % nắng, trong xóm nhỏ, trên O hành quân

Tiếng gà: + là âm thanh làng quê + là tiếng gà nhảy ổ để có những quả trứng hồng tạo thành niềm vui cho O

nông dân cần cù chắt chiu + Là âm thanh dự báo điều tốt lành Cảm thấy nắng % xao động Cảm thấy chân đỡ mỏi

Cảm thấy tuổi thơ hiện về

 Vì: + Buổi % yên tĩnh  tiếng gà có thể khua động cả không gian

+ Tiếng gà quê đem lại niềm vui cho con

O! có thể giúp con O vơi đi nỗi vất vả

 gợi những kỉ niệm thuở ấu thơ

 Tình làng quê thắm thiết sâu nặng

1 Tiếng gà % với những kỉ niệm thời ấu thơ

và tình cảm bà cháu

* Tiếng gà %  điệp ngữ  nhấn mạnh khắc sâu hình ảnh bình dị, gần gũi, quen thuộc

và vô cùng thân thiết

* Những kỉ niệm thời ấu thơ:

Những con gà mái mơ, mái vàng và ổ trứ trứng hồng đẹp trong tranh hình ảnh

O bà với những lo toan

 vẻ đẹp - sáng, đầm ấm, hiền hoà, bình dị

 Biểu hiện của tình cảm nồng hậu gẫn gũi thân -! sự gắn bó của con O với gia

đình và làng quê

* Hình ảnh O bà:

Bà tần tảo chắt chiu trong cnảh nghèo khó: tay khum khum, soi từng quả trứng, lo gà toi, mong đừng - muối…

Bà dành trọn tình - cho cháu, chắt chiu dành dụm may áo, nhắc nhở, có trách mắng cũng vì tình - yêu cháu

 Nghèo hiền thảo, hết lòng vì con cháu, chịu đựng, nhẫn nại và hi sinh

HS thảo luận nhóm:

Tuổi thơ gắn với niềm vui bé nhỏ, trong lành ở gia đình và làng quê

Vui vì có quần áo mới, vui hơn vì tình cảm ấm áp bà dành cho….

kiệm lo toan của bà

 Tình cảm bà cháu thật sâu nặng, thiêng

Đó là tình cảm chân thật nhất, ấm áp nhất của tình ruột thịt, đó còn là tình cảm gia đình, tình

Trang 3

bù lại bằng niềm vui của cháu Chi tiết

cảm nghĩ gì về tuổi thơ và tình bà

cháu?

? Những suy gợi lên từ tiếng gà %

?

? Theo em có gì độc đáo trong các chi

GVcho HS làm bài tập trắc nghiệm về

nội dung và nghệ thuật

cảm quê -! tình cảm cội nguồn không thể thiếu trong mỗi con O  cháu nhớ -

kính trọng bà và tự hào về O bà của mình

2 Những suy gợi lên từ tiếng gà %

- Tiếng gà tra, những ổ trứng hồng là hình ảnh của cuộc sống chân thật, bình yên, no ấm

- Tiếng gà % thức dậy bao tình cảm bà cháu, gia đình, quê -

- Đó là âm thanh bình dị của làng quê đem lại những niềm yêu - con O

- Đ.từ vì  nhấn manh, khẳng định những niềm tin chân thực, chắc chắn của con O

về mục đích chiến đấu hết sức cao cả

cũng hết sức bình O

- Vì tiếng gà… là những điều chân thật, thân

-! quí giá, là biểu hạnh phúc ở mỗi làng quê VN  niềm tự hào, kiêu hãnh

Đó là 1 tình yêu rộng lớn, sâu sắc, cao cả

III Tổng kết

1 Nội dung

- Tình yêu loài vật, tình yêu bà cháu

- Bao trùm là tinh yêu gia đình, quê -! đất

Cụ thể: + Tiếng gà % với những kỉ niệm thời

ấu thơ

+ Tiếng gà % với hình ảnh O bà và tình cảm bà cháu thân thiết sâu nặng

+ Tiếng gà % và sức mạnh đôi chân O lính hôm nay ra đi chiến đấu

2 Nghệ thuật

- Thể thơ tự do, phù hợp với nội dung

- Hình ảnh tiếng gà % mạch cảm xúc xuyên suốt bài thơ

- Ngôn ngữ giản dị, hồn nhiên, sinh động

* HS đọc ghi nhớ

IV Luyện tập

* Bài tập 1: Học thuộc 1 bài thơ mà em thích

* Bài tập 2: Phát biểu về tình cảm bà cháu trong bài thơ

4 Hướng dẫn học ở nhà: Học thuộc lòng bài thơ Suy nghĩ về “ Tiếng gà

%…”trong bài thơ Chuẩn bị bài: Điệp ngữ

D- ĐáNH GIá ĐIềU CHỉNH:

………

======= @ =======

Trang 4

Tiết 55: Điệp ngữ

A Mục tiêu cần đạt:

- Tích hợp với phần văn ở bài “ Tiếng gà %e và TL vở luyện nói về phát biểu cảm nghĩ về 1 TPVH

- Có ý thức vận dụng điệp ngữ trong khi nói và viết

- Kĩ năng Tìm hiểu chi tiết giá trị biểu cảm của điệp ngữ trong các văn cảnh cụ thể

B Chuẩn bị:

Thầy: Đọc, soạn giáo án

Trò: Soạn bài

c Tổ CHứC CáC HOạT ĐộNG DạY HọC:

? Thành ngữ là gì ? Lấy VD minh hoạ ?

3 Bài mới:

? Hãy so sánh 2 cách sử dụng phép lặp

trong 2 VD sau:

- Nhớ ai, ai nhớ bây giờ nhớ ai

-Con bò đang gặm cỏ Con bò chợt

ngẩng đầ u lên con bò rống ò ò

trong 2 VD trên?

+? Cảm xúc của em khi đọc 2 câu ca

dao và đoạn văn trên ?

? Em hiểu điệp ngữ là gì ?

Lưu ý: Chỉ những từ ngữ nào khi lặp

lại có giá trị biểu cảm mới được coi

là điệp ngữ

khổ thơ đầu và cuối của bài Tiếng gà tra?

? Việc lặp lại các từ ngữ ấy có tác dụng gì?

? vậy theo em việc sử dụng điệp ngữ có

tác dụng gì?

GV nói mục G+ ý trên

? Em hãy nhận xét các điệp ngữ ở đoạn

đầu và cuối bài Tiếng gà % và gọi đó

là điệp ngữ gì?

? HS đọc VD b, nêu nhận xét các điệp

ngữ ấy? Gọi tên điệp ngữ ở VD b

? Qua pt VD em thấy điệp ngữ có mấy

I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

1 Điệp ngữ là gì?

Bài tập

- Nhớ ai  lặp lại  hay, thú vị  điệp ngữ

- Con bò  lỗi lặp  O ra, nặng nề lặp lại nhiều lần trong khi nói và viết  Điệp

2 Tác dụng của điệp ngữ

Nghe: lặp lại 3 lần  nhấn mạnh xảm xúc của tác giả đến 1 cách dồn dập khi nghe tiếng gà Vì: lặp lại 4 lần  nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu của O chiến sĩ

- Điệp ngữ có tác dụng làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh mẽ  có giá trị biểu cảm cao Dùng trong thơ, văn biểu cảm

II Các dạng điệp ngữ

Nghe, vì  điệp ngữ : mỗi điệp ngữ nằm trong mỗi câu thơ  điệp ngữ cách quãng

Rất lâu, khăn xanh, - em  các điệp ngữ nối liền nhau, nối tiếp nhau  gọi là điệp ngữ nối tiếp

Thấy, ngàn dâu  cuối câu trên lặp lại đầu câu tiếp theo  điệp ngữ vòng (chuyển tiếp)

* Ghi nhớ: Sgk

VD: (Hồ Chí Minh muôn năm!)3

Phú giây thiêng liêng anh gọi Bác 2 lần Bài o có đoạn “Chú bé

Trang 5

Lưu ý: - Điệp ngữ là 1 từ còn gọi là

điệp từ

điệp ngữ là 1 cụm từ gọi là điệp ngữ

điệp ngữ là 1 câu còn gọi là điệp câu

điệp đoạn còn gọi là điệp khúc

gv kết luận ND bài học

lại 2 lần

III Luyện tập

* Bài tập 1: HS làm theo nhóm Yêu cầu: điệp ngữ :- Một dân tộc thể hiện quan tâm, chiến đấu vì độc lập, tự do

độc lập

 Tạo giọng điệu đanh thép  khiến cho lời văn trở nên sâu sắc, thấm thía, có sức thuyết phục Điệp từ: trông có tác dụgn diễn tả nỗi lo lắng nhiều ,mặt, triền miên của ngời nông dân thời xa

* Bài tập 2:

Điệp ngữ cách quãng: xa nhau Điệp ngữ vòng tròn: một giấc mơ

* Bài tập 3:

Việc lặp 1 số từ ngữ trong đoạn văn trên không

có tác dụng biểu cảm mà làm cho đoạn văn ấy lộn xộn, rờm rà, không trong sáng

Sửa lại: Phía sau nhà em có1 mảnh vờn Em trồng trên đấy rất nhiều loại hoa, nào là hoa hồng, hoa cúc, nào là thợc dợc, đồng tiền, và cả lay ơn nữa Trong ngày quốc tế phụ nữ em hái hoa tặng mẹ, tặng chị…

* Bài tập 4:

Buổi sáng mùa hè, sân O tràn ngậy sắc nắng Nắng nhảy nhót trên những tán lá, nắng nhuộm vàng những sắc hoa, nắng đậu trên vai

áo của cô, của bạn Nắng làm bừng sáng lớp học, bừng sáng những - mặt học trò

4 Hướng dẫn học ở nhà

- Nắm chắc khái niệm điệp ngữ, cấu tạo, giá trị, các dạng điệp ngữ

- HS làm tiếp bài 4

- Chuẩn bị baì: Luyện nói phát biểu cảm nghĩ về TPVH

………

======= @ =======

Trang 6

Tiết 56: Luyện nói - phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học

A Mục tiêu cần đạt: Giúp HS : + Củng cố kiến thức về cách làm bài pbcn về TPVH

+ Luyện tập cách trình bày miệng trớc tập thể, thể hiện cảm xúc và những suy nghĩ về TPVH

B Chuẩn bị :

Thầy :Đọc, soạn giáo án

Trò: Soạn bài

c.Tổ CHứC CáC HOạT ĐộNG DạY HọC:

? Thế nào là phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học ? lấy VD minh hoạ ?

Kiểm tra việc chuẩn bị ở nhà của HS Các hoạt động tổ chức luyện tập

3 Bài mới:

Hoạt động 1:Tìm hiểu đề và tìm ý

Yêu cầu GV ghi đề lên bảng

? Hãy cho biết đề yêu cầu gì?

? Đó là những cảm nghĩ gì?

Hoạt động 2

HS trình bày dàn ý bài văn đã chuẩn bị

ở nhà

HS luyện nói 5 phút/ 1 em

HS nhận xét

GV tổng kết

? Qua bài luyện nói giúp cho em có

I- Tìm hiểu đề và tìm ý

Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “Cảnh khuya” của Bác Yêu cầu: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “Cảnh khuya” cảm nghĩ về

II Lập dàn ý

Mở bài: giới thiệu bài thơ và cảm nghĩ chung

của em

Thân bài: Nêu cảm nghĩ của em về cách cảm

nhận, cách h về các hình ảnh thơ, cảm nghĩ về từng chi tiết, cảm nghĩ về tác giả

Kết bài: Tinh cảm của em đối với bài thơ

III Luyện nói trước lớp

- Nhóm HS yếu 1 em

- Nhóm HS TB 1 em

- Nhóm HS giỏi 1 em Yêu cầu về kiến thức đúng, chính xác, từ, dùng trong phong phú, diễn đạt mạch lạc, giọng điệu cảm xúc tự nhiên

IV Tổng kết: GV tổng kết kiểu bài phát biểu

cảm nghĩ về TPVH theo trình tự:

Tìm hiểu đề, tìm ý ; Lập dàn ý ; Luyện nói

4 Hướng dẫn học ở nhà

Nắm chắc văn biểu cảm và biểu cảm về TPVH Soạn bài: Một thứ quà của lúa non: cốm

………

======= @ =======

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	147,63 KB