Giáo án tự chọn nâng cao Sinh học 12 - Chủ đề 1: Các kiểu tác động của gen đối với sự hình thành tính trạng

GV hỏi: bằng những kiến thức về cơ chế di truyền phân tử, các em hãy thảo luận nhóm để giải thích cơ chế của hiện tượng KG dị hợp Aa chỉ biểu hiện tính trạng do A quy định mà tính trạng [r]

Ngày !"#

$%& 01.

Chủ đề 1:

ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH TÍNH TRẠNG

I-

1 4 5$%# &678

Sau khi

- Nêu

- Nêu

-2 4 phát &;$<# 5= #>#

- Phát

nhóm

- Rèn

3 4 thái @AB hành vi:

-II-

- Máy

- Tranh

III-  TRÌNH BÀI GI

1 K# @L#6 &M 8678 G" tra H : HS

2 Bài NO$

Đặt vấn đề: Ở chương trình sinh học cấp THCS chúng ta đã được làm quen với tính quy

luật của hiện tượng di truyền của Men-đen Vậy em nào hãy lấy ví dụ mô tả lại định luật 1 và 2 của Men-đen?

A$ dung bài 6S8 !"& @A# 8TU giáo viên và 6S8 sinh I- CÁC *+,  TÁC -

CÁC GEN ALEN:

1 ;A$ hoàn toàn:

a/ Ví dụ:

-

-

- GV dung

- HS $ 4X

+ khác nhau

con lai F1

- # O lai minh 6

Pt/c:

AA aa

Gp: A  a

F1: Aa

(100%

F1 x F1: Aa x Aa

GF1: A, a  A, a

F2: 1AA : 2Aa : 1aa

(3/4

-

+ c X con lai F1 có KG: Aa cho KH

+ c X con lai F2 phân ly KG: 1AA :

2Aa : 1aa và KH là 3

xác

b/ Khái niệm trội hoàn toàn:

-

át

cùng lô cút

-

$%'

tính

F1 là tính + 2 phân ly " hình theo

- GV

- HS

- GV R vì sao F F1 có

- HS toàn xanh)

- GV R g 4 phân ly KG và KH F   F2 nào?

- HS $ 4X F2 có g 4 phân ly KG là 1AA : 2Aa : 1aa

và

- GV

- GV hoàn toàn so tính

- HS hoàn toàn khác

quy

- GV

c/ Cơ chế phân tử của hiện tượng

trội hoàn toàn:

* Giả thuyết 1:

* Giả thuyết 2:

- Trong

tính

nên trong  bào " )N  Aa

không có

- Khi

không

d/ Phương pháp kiểm tra kiểu gen

của các cơ thể có KH trội:

- Dùng phép lai phân tích " " tra

- Phép lai phân tích là phép lai i

- GV

- HS

- GV khoa

gen nên dù

TB

- GV

nào

không? vì sao?

- HS $ 4X dùng phép lai phân tích " " tra % không

- GV trên EJ 7 cho ; phép lai phân tích là phép lai

- HS

- GV

- GV

có Hãy

KG

+  FB

KH

+  FB phân tính 1 KH $% : 1 KH

 Aa

C-

Phép lai phân tích

D- BÀI \ ] NHÀ:

Bài

1 toàn a/ Hãy xác

b/ Cho các 1 giao 2.

c/ Làm

Bài 1 lai h nhau (bí < ! KH) U thu

2 phân ly KH theo g 4 3 3 R : 1 3 vàng

a/ Hãy

 nào?



Ngày !"#

$%& 02

Chủ đề 1:

ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH TÍNH TRẠNG -Bài 1: CÁC *+,  TÁC -
CÁC GEN ALEN

(Tiếp theo)

I-

1 4 5$%# &678

Sau khi

- Nêu

- Nêu

toàn

-2 4 phát &;$<# 5= #>#

- Phát

nhóm

- Rèn

3 4 thái @AB hành vi:

-II-

- Máy

- Tranh

toàn

III-  TRÌNH BÀI GI

1 K E` /a G" tra H : HS

2 BÀI

Câu 1: E nào là $% hoàn toàn? Cho ví )* và  # O lai minh 6'

hình 3 3 R : 1 3 vàng  cho các cây 3 R F2 3 cho g

3 BÀI a

Cho lai

  con lai F1 1 lai h nhau thì F 

 F2 phân ly

- GV

hôm nay chúng ta

A$ dung bài 6S8 !"& @A# 8TU giáo viên và 6S8 sinh

I- CÁC *+,  TÁC -

CÁC GEN ALEN:

2 ;A$ không hoàn toàn:

a/ Ví dụ:

-

- F1

gen

- c F2 phân ly KG và KH

theo g 4 1 : 2 : 1 Do s 46 KG

quy

- hoa mõm chó và phân tích

- GV

+ G 3 F1 có gì khác so

Vì sao F1 gian)

+ Eg 4 phân ly KG và KH F F2 có gì khác so h thí +

- HS $ 4X

+ F1

+ F2 phân ly KG và KH

1 : 2 : 1 Do trong $% không hoàn toàn s 46 KG quy

b/ Cơ chế phân tử của trội không

hoàn toàn:

- c X F1

gian là do

trung gian, còn alen

không

- Trong

2

-

c/ Khái niệm trội không hoàn toàn:

- Là

không hoàn toàn

trung gian

- Ví

+ c X F1 alen còn alen

- GV

mà em ;W

- HS toàn

ngô: vàng, tím,

- GV

- GV

- HS

IV-

Bài tập 1: (học sinh tự giải)

Khi lai 2

lai F1

a/ Tính

b/  cho các cây ngô F1 lai h nhau thì   con lai F2 có g 4 " gen và " hình

Bài tập 2: (giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng phương pháp tích đại số để tìm nhanh

tỷ lệ KG và KH)

1 a/ Xác

b/  cho F1 lai h nhau thì   con lai F2 phân ly KG và KH

$% không hoàn toàn

b/ Eg 4 phân ly KG F F2 = (1AA : 2Aa : 1aa)(1BB : 2Bb : 1bb)

KH F F2 = (3/4 cây cao : 1/4 cây

Ngày !"#

$%& 03

Chủ đề 1:

ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH TÍNH TRẠNG

-Bài 1: CÁC *+,  TÁC -
CÁC GEN ALEN

(Tiếp theo)

I-

1 4 5$%# &678

Sau khi

- Nêu

- Nêu

-2 4 phát &;$<# 5= #>#

- Phát

nhóm

- Rèn

3 4 thái @AB hành vi:

-máu

II-

- Máy

- Tranh

toàn

III-  TRÌNH BÀI GI

1 K E` /a G" tra H : HS

2 BÀI

3 BÀI a

A$ dung bài 6S8 !"& @A# 8TU giáo viên và 6S8 sinh

3 Ei# &;A$

a/ Khái niệm:

- HS

trong

b/ Ví dụ:

- Tính

quy A, IB và

IO xác

O L= nhóm máu ABO) Trong 7

các KG sau:

+ Nhóm máu A: IAIA, IAIO

+ Nhóm máu B: IBIB, IBIO

- sinh nêu khái

- HS

'

- GV

- HS $ 4X

+ Nhóm máu A: IAIA, IAIO + Nhóm máu B: IBIB, IBIO + Nhóm máu AB: IAIB + Nhóm máu O: IOIO

A$ dung bài 6S8 !"& @A# 8TU giáo viên và 6S8 sinh

+ Nhóm máu AB: IAIB.

+ Nhóm máu O: IOIO

c/ Giải thích cơ chế di truyền đồng

trội:

- Trong

 ABO, các gen alen IA, IB ! có

nguyên A và B, alen IO không "

soát

 Nhóm máu A (IAIA, IAIO): alen IA

Nhóm máu B (IBIB, IBIO): alen IB

Nhóm máu AB (IAIB):

IAIB

và B và

nguyên A và B

Nhóm máu O (IOIO) không

 kháng nguyên

- GV

- GV

- HS $ 4X $% hoàn toàn

* Ngoài ví )* ! nhóm máu  ABO, giáo viên 4d, thêm ví )* ! nhóm máu  MN " minh 6 thêm

- GV ABO nói trên và

thích

- HS + Nhóm máu A (IAIA, IAIO): alen IA nguyên A

+ Nhóm máu B (IBIB, IBIO): alen IB nguyên B

+ Nhóm máu AB (IAIB): AIB kháng nguyên A và B và

A và B

+ Nhóm máu O (IOIO) không

C-

Câu 1:

Câu 2:

nhóm máu gì?

KG

Câu 3:

g$ ý:

Câu 1: Nhóm máu A

có nhóm máu A, AB

Nhóm máu B

Nhóm máu AB

Nhóm máu O

có nhóm máu A, B, AB (nhóm chuyên cho)

Câu 2: Các con có nhóm máu AB.



Ngày !"#

$%& 04

Chủ đề 1:

ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH TÍNH TRẠNG -Bài 1: CÁC *+,  TÁC -
CÁC GEN ALEN

(Tiếp theo)

I-

1 4 5$%# &678

Sau khi

-2 4 phát &;$<# 5= #>#

- Rèn

3 4 thái @AB hành vi:

- Có ý

II-

- Không

III-  TRÌNH BÀI GI

1 K E` /a G" tra H : HS

3 BÀI a

quy

A$ dung bài 6S8 !"& @A# 8TU giáo viên và 6S8 sinh

Dạng 1: Bài toán thuận:

-

tính

 D lai

- Yêu

-

+

gen 

tình

+

+

tích

* Ví

gà

1 toàn gà chân cao, lông xám xanh

a/ Xác

gà

b/  cho F1 lai h nhau thì F2 phân

ly KG và KH

c/ Cho F1 lai h gà chân d lông

xám xanh thì g 4 gà chân cao, lông

$j$

a/ F1

- Tính

theo quy 4< $% hoàn toàn trong 7

chân cao $% hoàn toàn so h chân

d'

- Tính

quy 4< $% không hoàn toàn

b/ Quy

- Gen A quy

- Gen B quy

xám xanh

- GV toán

- HS

- GV

- GV pháp

- HS

- GV R J  3 F1 cho chúng ta gì?

- HS tính hoàn toàn so

- GV

F câu b và c

- HS

- GV

 Pt/c:

Gà chân cao, lông

Gà chân

Pt/c: AABB x aabb

Gp: AB ab

F1: AaBb (chân cao, xám xanh)

F1 x F1: AaBb x AaBb

GF1: AB, Ab, aB, ab AB, Ab, aB, ab

F2: KG = (1AA : 2 Aa : 1aa)(1BB :

2Bb : 1bb)

KH = (3 chân cao : 1 chân d )(1

lông

1 lông

c/ G" gen D lai:

F1: AaBb x aaBb

 gà chân cao, lông

8

1

4

1

x

2

1 

Dạng 2: Bài toán nghịch

- S  3 phân ly KH F con lai

- Yêu

-

+

+

+

* Ví

cây F1: 3 R tròn lai h các cây

khác

- KQ1: F2 O 4 46 KH h g 4 9

cây 3 R tròn; 3 cây 3 R dài; 3

cây 3 vàng, tròn và 1 cây 3 vàng,

dài

-KQ2: F2O 2 46 KH h g 4 75%

3 R tròn; 25% 3 R dài

Hãy

D lai h F1

- GV

2 1

Bb x Bb  BB =

4 1

- GV nào?

- HS

- GV

- GV 4d, ví )*'

- HS

 3'

- KQ1:

* Tính

3 R^3 vàng = (9+3)/(3+1) = 3/1

 F2O 4 k  giao / = 2 x 2 

F1 và

lai và 3 R $% hoàn toàn so h

3 vàng

* Tính

ta có 3 tròn $% so h 3 dài, F1

và

D lai

+ Quy

Gen A: 3 R{ alen a: 3 vàng

Gan B: 3 tròn; alen b: 3 dài

 p# " D lai: AaBb

- KQ2: F2 có KH = 3A-B- : 1A-bb

 F2: 100% A-  F1 Aa x AA

F2: 3B- : 1bb  F1 Bb x Bb

 p# " D lai: AABb

- GV R F2O bao nhiêu 46 k  giao /W J 7 suy ra F1 và

6 sao?

- HS suy

- GV

- HS $ 4X AaBb

- GV yêu

- HS

- GV

IV



Ngày !"#

$%& 05

Chủ đề 1:

ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH TÍNH TRẠNG -Bài 1: CÁC *+,  TÁC -
CÁC GEN ALEN

(Tiếp theo)

I-

1 4 5$%# &678

Sau khi

-gen alen theo quy

2 4 phát &;$<# 5= #>#

- Phát

- Rèn

3 4 thái @AB hành vi:

-II-

- Không

III-  TRÌNH BÀI GI

1 K E` /a G" tra H : HS

2

Câu 1: Nêu

3 BÀI a

-A$ dung bài 6S8 !"& @A# 8TU giáo viên và 6S8 sinh

!"& @A# 1: Xây dựng công thức

tổng quát định luật tổ hợp của

Men-đen:

có y

gen )N  $% không hoàn toàn, ta có:

- : 46 giao / = 2n (n = y +z)

- : 46 KG = 3n

- : 46 KH = 2n yx3z

- Eg 4 phân ly KG = (1 : 2 : 1)n

- Eg 4 phân ly KH = (3 : 1)y(1: 2 : 1)z

!"& @A# 2: Ứng dụng công thức

tổng quát vào giải quyết các bài toán

- GV R hãy tìm : 46 giao / : 46 " gen,

g 4 phân ly KG, : 46 KH, g 4 phân ly KH trong các

+ Aa x Aa

+ AaBb x AaBb

+ AaBbDd x AaBbDd

- HS

- GV

- GV quát vào

quy luật di truyền trong thi trắc - HS

- Tìm : 46 giao / = 2n

- Tìm số loại KG = 3nx2m trong 7 n là

VD: AaBbDdEe x AabbDdee

: KG là: 32 x 22 = 36 46

- Tìm số loại KH = 2y x 3z trong 7 y

là

gen $% không hoàn toàn

VD: AaBbDdEe x AabbDdee

: 46 KH = 23 x 31 = 24 46'

- Tìm tỷ lệ của một KG bất kỳ = tích g

VD: AaBbDd x AabbDd, tìm AaBbdd

+ Aa x Aa cho Aa = 2/4

+ Bb x bb cho Bb = 1/2

+ Dd x Dd cho dd = 1/4

 Eg 4 KG AaBbdd =

32

2 4

1 x 2

1 x 4

- Tìm tỷ lệ của một HK bất kỳ = tích g

VD: AaBbDdEe x AabbDdEe, tìm

g 4 KH A-B-DDE-?

+ Aa x Aa cho KH A- = 3/4

+ Bb x bb cho KH B- = 1/2

+ Dd x Dd cho KH DD = 1/4

+ Ee x Ee cho KH E- = 2/4

 A-B-DDE- =

128

9 4

3 x 4

1 x 2

1 x 4

3



- GV

- GV 4d, ví )* AaBbDdEe x AabbDdee

- HS $ 4X : KG = 32 x 22 = 36

- GV phân tích:

Aa x Aa cho 3 46 KH là 1AA : 2Aa : 1aa

Bb x bb cho 2 46 KG là 1Bb : 1bb

Dd x Dd cho 3 46 KG, Ee x ee cho 2 46 KG

- GV yêu

- HS

- GV AaBbDd x AabbDd, tìm g 4 KG AaBbdd:

Aa x Aa cho Aa = 2/4

Bb x bb cho Bb = 1/2

Dd x Dd cho dd = 1/4

 AaBbdd =

32

2 4

1 x 2

1 x 4

2



- GV

 3'

- HS

IV

Bài toán áp

b/ : 46 KG, KH F F2 khi cho F1 lai h nhau.

nhau

d/ 5 phân ly KG, KH F F2 khi cho F1 lai h nhau

(GV

- KG = (1AA : 2Aa : 1aa)(1BB : 2Bb : 1bb)(1DD : 2Dd : 1dd)

- KH = (3 cây cao : 1 cây



Ngày !"#

$%& 06

Chủ đề 1:

ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH TÍNH TRẠNG -Bài 2: CÁC *+,  TÁC -
CÁC GEN KHÔNG ALEN

VÀ TÁC I-

1 4 5$%# &678

Sau khi

- Nêu

- Nêu

-2 4 phát &;$<# 5= #>#

- Phát

nhóm

- Rèn

3 4 thái @AB hành vi:

-II-

- Máy

- Tranh

sung

III-  TRÌNH BÀI GI

1 K E` /a G" tra H : HS

2

Câu 1: Nêu

3 BÀI a

-A$ dung bài 6S8 !"& @A# 8TU giáo viên và 6S8 sinh I- CÁC *+,  TÁC GEN

KHÔNG ALEN:

1 no# tác RM sung:

a/ Ví dụ: Bổ trợ 9 : 3 : 3 : 1

Pt/c: hoa R x hoa vàng

F1: 100% hoa tím

F2: 9/16 hoa tím

3/16 hoa R

3/16 hoa vàng

-

- HS hoa

- GV

- HS

- GV

Chủ đề 1:< /b>

ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH TÍNH TRẠNG -Bài 1: CÁC *+,  TÁC  -
CÁC GEN ALEN

(Tiếp theo)

I- ... Chủ đề 1:< /b>

ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH TÍNH TRẠNG -Bài 1: CÁC *+,  TÁC  -
CÁC GEN ALEN

(Tiếp theo)

I- ...

Chủ đề 1:< /b>

ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH TÍNH TRẠNG -Bài 2: CÁC *+,  TÁC  -
CÁC GEN KHÔNG ALEN

VÀ TÁC I-

1