Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi b¶ng h×nh dung nh thÕ nµo vÒ - Lµ vïng th¶o nguyªn quê hương của hoạ sĩ.. đẹp rộng lớn, nên thơ.[r]
Trang 1Ngày dạy: 13/10/2009
Tuần 9 - Tiết 33+34
(Trích “Người thầy đầu tiên”)
Ai – ma – tốp
A Mục têu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Phát hiện được hai mạch kể lồng ghép trong văn bản, Tôi- chúng tôi trong giọng chầm buồn chứa chan tình cảm mến yêu và thương nhớ quê hương làng mạc
- Thấy được ngòi bút đậm chất hội hoạ, nguyên nhân câu chuyện gây xúc động cho mọi người
- Đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích "Hai cây phong"
B Chuẩn bị:
- Thầy: Chuẩn bị chân dung tác giả; đọc chuyện: “Hai cây phong”1 số tranh ảnh có liên quan
- Trò: Đọc, chuẩn bị bài và soạn bài
C Tiến trình lên lớp:
* ổn định tổ chức:
* Kiểm tra bài cũ: Phân tích hình ảnh Giôn-xi và Xiu Nêu ý nghĩa của hình tượng
chiếc lá cuối cùng?
* Bài mới:
Giáo viên giới thiệu: Trong văn bản "Hai cây phong"
Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
? Phần chú thích cho em
hiểu gì về tác giả
Ai-ma-tốp và tác phẩm của ông
- Giới thiệu chân dung tác
giả
GV bỏ sung : Một số tác
phẩm của ông
(Máy chiếu)
? "Hai cây phong” được
trích từ tác phẩm nào của
Ai-ma-tốp
? Phần tóm tắt cho em
hiểu điều gì liên quan tới
văn bản
Giáo viên khái quát, bổ
sung
Quan sát phần chú thích * Học sinh trả lời -> giáo viên khái quát
Đọc phần tóm tắt SGK
I Đọc hiểu chú thích 1.Tác giả:
- Sinh 1928, quê ở thung lũng Talax, làng Sê-he-rơ, huyện Ki-nốp nước cộng hoà Kư-nơ-gư-xtan
- Ông là nhà văn tài năng
có sự kết hợp hài hoà giữa chất hiện đại và tinh thần dân tộc
2 Văn bản
- Thuộc phần đầu của truyện vừa " Người thầy
đầu tiên”
Trang 2- Phần đầu văn bản: Câu
chuện của hoạ sĩ
- Phần cuối văn bản: Lời
hoạ sĩ dẫn dắt để dắt vào
câu chuện của bà viện sĩ
An-tư-nai
? Trong văn bản sử dụng
phương thức biểu đạt nào
? Trong các phương thức
trên, phương thức nào
dưới đây giữ vai trò chủ
đạo?
A: Tự sự + Miêu tả
B : Miêu tả + Biểu cảm
C: Tự sự + Biểu cảm
? Đoạn trích được kể ở
ngôi thứ mấy Người kể
xưng hô như thế nào
? Khi nào người kể xưng
“tôi” Khi nào xưng
“chúng tôi”
? Đối tượng mà tác giả tập
chung miêu tả và biểu
cảm là gì
- Giáo viên phân đoạn:
yêu cầu học sinh nêu nội
dung chính từng đoạn
Giáo viên : Sau hình ảnh
hai cây phong ta còn thấy
thấp thoàng hình ảnh con
người: Hoạ sĩ
Người trồng
phong
? Tìm những chi tiết nhân
vật “Tôi” giới thiệu về quê
hương mình
? Qua lời giới thiệu em
-Tôi : Nhân danh hoạ sĩ
=> bộc lộ cảm xúc riêng
- Chúng tôi : nhân danh cả
đám trẻ trong làng =>
cảm xúc mang tính tập thể
- Hai cây phong có
Theo dõi phần 1
3 Phương thức biểu đạt:
Tự sự + Miêu tả + Biểu cảm
- Ngôi kể: Ngôi thứ thứ nhất Hai mạch kẻ xen kẽ nhau
4 Bố cục :
Gồm 2 phần:
2 cây phong:
+ Vị trí + Vẻ đẹp + Cảm nghĩ về người trồng phong
II Đọc – hiểu văn bản
1 Hình ảnh hai cây phong.
Trang 3hình dung như thế nào về
quê hương của hoạ sĩ?
? Hai cây phong được hoạ
sĩ giới thiệu như thế nào?
Nó nằm ở đâu? Hình
dáng?
? Em hiểu ngọn hải đăng
là gì?
? So sánh hai cây phong
với ngọn hải đăng, gợi ra
vẻ đẹp và ý nghĩa gì của
hai phong?
? với cách giới thiệu như
thế cho em hiểu hai cây
phong có ý nghĩa nên với
người đi xa
- gv liên hệ với cây đa ,
bến nước .với người dân
VNam
? Vì sao mỗi lần về làng
tôi lại mong chóng tới làn
Chóng lên đồi với hai cây
phong , đứng dưới gốc cây
nghe tiếng lá reo đến khi
say sưa ngây ngất
GV Chia nhóm yêu cầu
cho các nhóm thảo luận:
Nhóm 1: Tìm những chi
tiết miêu tả dáng vẻ hai
cây phong ở những thời
điểm khác nhau
Nhóm 2: Tìm những chi
tiết miêu tả âm thanh ở
- Là vùng thảo nguyên
đẹp rộng lớn, nên thơ
Hình dáng: Cao lớn như
ngọn hải đăng trên núi
Chú thích
- Nếu hải đăng là ngọn
đèn trên biển, là tín hiệu
thì hai cây phong là ngọn
đèn trên núi, chỉ lối cho người xa quê trở về với cuội nguồn
Đọc: Đã bao lần .rừng rực
- Hai cây phong có:
+Tiếng nói riêng + Tâm hồn riêng + Chứa chan những lời ca
êm dịu
- Dáng vẻ : Nghiêng ngả
thân cây
- Tiếng rì rào:
+ Như làn sóng
+Như tiếng thì thầm
+Như tiếng thở dài
+Vù vù như ngọn lửa
- Biện pháp nghệ thuật;
a Vị trí:
* Vị trí tự nhiên : Giữa một ngọn đồi , phía trên làng
* Vị trí trong làng người
đi xa
- Là tín hiệu, là cột mốc dẫn lối cho người đi xa hướng về cuội nguồn
- Là niềm tự hào, là người thân yêu ruột thịt gắn bó với con người làng
Ku-ku-rêu
b, Vẻ đẹp của hai cây phong qua cảm nhận của nhân vật “tôi”.
* Trong những lần về thăm làng
Trang 4những thời điểm khác
nhau
Nhóm 3: Khi miêu tả hai
cây phong hoạ sĩ đã sử
dụng những biện pháp
nghệ thuật nào Tác dụng
Nhóm 4: Khia miêu tả 2
cây phong hình ảnh nào
được sử dụng nhiều lần
? Từ cách miêu tả của hoạ
sĩ, em cảm nhận được vẻ
đẹp nào của 2 cây phong
- Hình ảnh hai cây phong
GV bổ sung: Phong là loại
cây cao to, mọc ở vùng ôn
đới bắc bán cầu, về mùa
thu lá phong đỏ thắm như
ngọn lửa khổng lồ
? Bằng ngôn ngữ của
mình hãy bình một đoạn
văn ngắn về bức tranh hai
cây phong
- gv bình
? Qua đoạn văn, hoạ sĩ lí
giải điều gì
GV bỏ sung : ấn tượng
sâu sắc của tác giả về hai
cây phong
Quan sát đoạn từ: Hay
hơn…Toàn cảnh quê
hương
? Tác giả kể và tả hai cây
phong cùng với lũ trẻ như
thế nào?
GV: Bọn trẻ làm chấn
động cả vương quốc loài
chim, làm chim hoảng
Nhân hoá, so sánh, chuyển đổi, tượng hình, tượnh thanh
- Ngọn lửa
Hs bình
Đọc: về sau thần xanh
Bí ẩn về hai cây phong
Hai cây phong khổng lồ, bóng dâm mát dượi, tiếng lá xào xạc
- Hai cây phong hiên ngang, có sức sóng bền bỉ, dẻo dai, bất chấp sự tàn phá của thiên Có đời sống nội tâm phong phú như con người
- Có đời sống nội tâm phong phú như con người
2 Hai cây phong và những kí ức tuổi thơ:
a Bọn trẻ chơi đùa trèo lên hai cây phong phá tổ chim:
- Thời gian: Dịp nghỉ hè chạy lên phá tổ chim, reo
hò huýt còi ầm ĩ
- Hai cây phong nghiêng ngả, đung đưa lá cành như chào mời
Trang 5hốt, mở ra thế giới đẹp đẽ
vô ngần
? Vị trí quan sát của lũ trẻ
như thế nào?
? Cảm giác của chúng lúc
này ra sao?
? Lũ trẻ từ trên hai cây
phong nhìn thấy những
điều gì?
? Lúc này tâm trạng của
lũ trẻ ra sao?
? Tâm trạng nhân vật tôi
như thế nào khi cùng lũ
trẻ ở trên hai cây phong?
? Nhân vật tôi nghĩ đến
điều gì?
? Nghệ thuật nổi bật của
tác phẩm là gì?
Vị trí từ trên ngọn cây phong nhìn xuống
- Thấy chuồng ngựa của nông trang như một căn nhà xép bình thường
- Dải thảo nguyên hoang
vu, nhìn thấy những vùng
đất chưa từng biết đến, thấy những con sông chưa nghe nói bao giờ
Ngạc nhiên đến sững sờ
Hs nêu:
Nghĩ đến người chồng ra hai cây phong, đó là thầy
Đuysen
Hs khái quát
- Hai cây phong như những người bạn của lũ trẻ trong làng
b Phong cảnh làng quê
và cảm giác khi từ trên ngọn cây phong nhìn xuống:
- Vị trí từ trên ngọn cây phong nhìn xuống
- Cảm giác nín thở:
Ngồi lặng đi, quên mất cả việc phá tổ chim
- Nép mình suy nghĩ, nép vào cành cây nghe tiếng gió ảo huyền về những miền đất bí ẩn
- Khát vọng lần đầu tiên thức tỉnh trong tâm hồn của những đứa trẻ làng Kukurêu
* Nhân vật tôi:
Tim đập rộn ràng thảnh thốt đến vui sướng
Thầy Đuysen đã gửi gắm
ước mơ hi vọng, sự trưởng thành của Antưnai nói riêng và những đứa trẻ làng Kukurêu nói chung
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
- Sự đan xen lồng ghép hai ngôi kể
- Kết hợp miêu tả - tự sự
Trang 6? Quan sát bức tranh SGK
đoán xem bức tranh vẽ hai
cây phong ở thời điểm
nào? Ngoài hai cây phong
còn có những hình ảnh gì?
Hs đọc
và biểu cảm
- Biện pháp so sánh mang
đậm chất hội hoạ
2 Nội dung:
Ghi nhớ SGK trang 101
IV Luyện tập:
V Củng cố - dặn dò:
- Về nhà đọc diễn cảm lại văn bản để nắm chắc những nội dung của văn bản
- Làm bài tập 4 Sgk trang 101
- Đọc nghiên cứu trước bài Nói qúa
- Ôn tập để chuẩn bị giờ sau kiểm tra Văn 1 tiết