Trong trường hợp cần thiết phải nói thẳng, nói đúng mức độ sự thật thì không nên nói giảm nói tránh vì như thế là bất lợi.... - Giúp thể hiện thái độ nhã nhặn, lịch sự trong giao tiếp.[r]
Trang 1Lop8.net
Trang 2Thế nào là nói quá ? Cho biết tác dụng của
nói quá ?
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng đư ợc miêu tả để nhấn mạnh , gây ấn tượng , tăng sức biểu cảm.
Trang 3TUAÀN 10 :
Gi¸o viªn thùc hiÖn :
Gi¸o viªn thùc hiÖn :
Lop8.net
Trang 4I Nãi gi¶m nãi tr¸nh vµ t¸c
dông cña nãi gi¶m nãi tr¸nh
Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
1 Những từ ngữ in đậm trong các đoạn trích sau có nghĩa là gì ? Tại sao người viết, người nói lại dùng cách diễn đạt đó ?
- Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột.
(Hồ Chí Minh, Di chúc)
- Bác đã đi rồi sao, Bác ơi ! Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời.
(Tố Hữu, Bác ơi)
- Lượng con ông Độ đây mà … Rõ tội nghiệp,
về đến nhà thì bố mẹ chẳng còn
(Hồ Phương, Thư nhà)
Trang 5I Nói giảm nói tránh và tác
dụng của nói giảm nói tránh
Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Các phần in đậm trong cả ba
đoạn trích trên đều đúng trong trường hợp nói đến cái chết
Cách nói như vậy để giảm nhẹ,
để tránh đi phần nào sự đau buồn
Lop8.net
Trang 6I Nãi gi¶m nãi tr¸nh vµ t¸c
dông cña nãi gi¶m nãi tr¸nh
Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
2 Vì sao trong câu văn sau, tác giả dùng từ ngữ bầu sữa mà không dùng một từ ngữ khác cùng nghĩa ?
Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm
ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.
(Nguyên Hồng - Những ngày thơ ấu)
Tác giả dựng từ bầu sữa trong câu này cốt
để tránh thô tục.
Trang 7I Nói giảm nói tránh và tác
dụng của nói giảm nói tránh
Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
3 So sánh hai cách nói sau đây, cho biết cách nói nào nhẹ nhàng, tế nhị hơn đối với người nghe ?
- Con dạo này lười lắm.
- Con dạo này khụng được chăm chỉ lắm.
Cách nói thứ hai là cách nói tế nhị, có tính chất nhẹ nhàng hơn đối với người nghe.
Lop8.net
Trang 8Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Em cú nhận xột gỡ về cỏch diễn đạt trong cỏc trường hợp trờn ?
Người nói, người viết đã có cách diễn đạt tế
nhị, uyển chuyển hơn
Trang 9I Nói giảm nói tránh và tác
dụng của nói giảm nói tránh
Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Nói giảm nói tránh là một
biện pháp tu từ dùng cách
diễn đạt tế nhị, uyển
chuyển, tránh gây cảm giác
quá đau buồn, ghê sợ, nặng
nề ; tránh thô tục, thiếu lịch
sự.
Lop8.net
Trang 10Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Dựa vào ví dụ sau, hãy cho biết người viết (nói) đã thực hiện phép nói giảm nói tránh bằng cách nào ?
Ví dụ 1 : Ông cụ chết rồi Ví dụ 2 : Bài thơ của anh dở lắm
Dựng cỏc từ ngữ đồng nghĩa Dựng cỏch núi phủ định từ ngữ
trỏi nghĩa
Ví dụ 3 : Anh còn kém lắm
Cách nói vòng
Ông cụ đã quy tiên rồi Bài thơ của anh chưa đư ợc hay lắm.
Anh cần phải cố gắng hơn nửa
Trang 11Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Lu ý 1 : Nãi gi¶m nãi tr¸nh cã thÓ theo nhiÒu c¸ch:
- Dùng các từ đồng nghĩa, đặc biệt là các từ Hán Việt.
- Dùng cách nói phủ định từ ngữ trái nghĩa.
- Dùng cách nói vòng.
- Dùng cách nói trống, nói tỉnh lược.
Lop8.net
Trang 12Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Lưu ý 2 : Để cảm thụ được cỏi hay, giỏ trị nghệ thuật của cỏch núi giảm núi trỏnh trong tỏc phẩm văn học cần:
- Xét nó trong hoàn cảnh giao tiếp cụ thể.
- Xét nó trong mối liên hệ đối chiếu với nhưng cách nói
khác có thể dùng trong trường hợp giao tiếp đó.
Trang 13Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
II Luyện tập:
Bài tập 1: Điền cỏc từ núi giảm núi trỏnh sau đõy vào chỗ trống: đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, cú tuổi, đi bước nữa.
a Khuya rồi, mời bà ……… đi nghỉ
b Cha mẹ em ……… từ ngày em còn rất bé, em
về ở với bà ngoại
d Mẹ đã …………rồi, nên chú ý giữ gỡn sức khoẻ
c Đây là lớp học cho trẻ em ……
e Cha nó mất, mẹ nó ………, nên chú nó rất thương nó
chia tay nhau
có tuổi
đi bước nữa
khiếm thị
Lop8.net
Trang 14Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Bài tập 2 :
B1 Anh ra khỏi phòng tôi ngay ! C2 Cấm hút thuốc trong phòng ! D2 Nó nói như thế là ác ý.
E1 Hôm qua em hỗn với anh, em xin anh tha lỗi.
A2 Anh nên hoà nhã với bạn bè ! A1 Anh phải hoà nhã với bạn bè !
Các câu có sử dụng cách nói giảm nói
tránh
Các câu không có sử dụng cách nói giảm nói tránh
B2 Anh không nên ở đây nửừa !
C1 Xin đừng hút thuốc trong phòng !
D1 Nó nói như thế là thiếu thiện chí.
E2 Hôm qua em có lỗi với anh, em xin anh
tha lỗi.
Trang 15Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Bµi tËp 3: Đ Æt c©u theo mÉu
Bµi th¬ cña anh dë l¾m
Lop8.net
Trang 16Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Bµi tËp 4:
Thảo luận những tình huống giao tiếp như thế nào thì không nên sử dụng cách nói giảm nói tránh.
Trong trường hợp cần thiết phải nói thẳng, nói đúng mức độ sự thật thì không nên nói giảm nói tránh vì như thế là bất lợi
Trang 17Bài 9,10 - Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
Sử dụng nói giảm nói tránh
- Giúp thể hiện thái độ nhã nhặn, lịch sự trong giao tiếp
- Sự quan tâm, tôn trọng của người nói với người nghe.
- Tạo phong cách nói n ă ng đúng mực.
Lop8.net
Trang 18Hướng dẫn về nhà:
-Viết đoạn hội thoại , trong đó
có sử dụng phép nói giảm nói tránh.
- Soạn bài: Câu ghép (SGK/111)
Trang 19Chào tạm biệt Kính chúc sức khỏe Quí Thầy Cô
Cùng các em học sinh
Lop8.net