Giáo án Ngữ văn 8 kì 2 - Trường THPT Lê Lợi

Giới thiệu bài mới : Trong những năm 1930 VHVN có sự chuyễn biến mới là sự xuất hiện của phong trào thơ mới.Thơ mới là cách nói để phân biệt với thơ ca trung đại.Thơ mới tạo nên nguồn ph[r]

CỤM BÀI 18

Tiết 73: Nhớ rừng.

Tiết 74: Nhớ rừng + Ông đồ.

Tiết 75: Câu nghi vấn.

Tiết 76: Luyện tập làm văn bản thuyết minh.

NHỚ RỪNG.

Thế lữ

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

 Giúp học sinh:

 Cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thự tại tù túng, tầm thường giả dối, được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở Vườn Bách Thú

 Thấy đượcgiá trị nghệ thuật đặc sắc, bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của bài thơ

II.CHUẨN BỊ

Giáo án ,sgk,ĐDDH

III.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ : -Kiểm tra việc soan bài của học sinh

3. Giới thiệu bài mới :

Trong những năm 1930 VHVN có sự chuyễn biến mới là sự xuất hiện của phong trào thơ mới.Thơ mới là cách nói để phân biệt với thơ ca trung đại.Thơ mới tạo nên nguồn phát triễn thơ ca mạnh mẽ.Thơi kỳ này có nhiều thơ ca tên tuổi ra đời góp phần mang chiến thắng về cho thơ mới trong đó có sự đóng góp không nhỏ của Thế Lữ trong đó có bài thơ "Nhớ rừng"

Hoạt động của giáo viên và học sinh

Gọi hs nêu vài nét về tác giả

Hoạt đông 1:

Đọc và tìm hiểu văn bản

Gv đọc mẫu và hướng dẫn học sinh đọc

? BaØi thơ đó có bố cục như thế nào? Ý chính của từng

phần?

(5 đoạnnhưng có 3 ý lớn và chúng ta phân tích theo 3

ý

+Tình cảnh con hổ trong vườn Bách thú (đoạn

1+4)

+CaÛnh con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ của

nó(đoạn 2+3)

I.GIỚI THIỆU

1 Tác giả (sgk)

- Thế Lữ tên thật là Nguyễn Thứ Lễ(1907-1989)

- Là người sáng lập phong trào thơ mới và là nhà hoạt động sân khấu nổi tiếng

2 TaÙc phẩm

- Thể thơ 8 chữ theo kiểu hát nói truyền thống, một thể thơ tự do

II.TÌM HIỂU VĂN BẢN 1.Tình cảnh của con hổ trong vườn Bách thú

_Gặm một khối căm hờn

HOẠT ĐỘNG THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG

+Khát vọng tự do (đoạn 5)

Gọi hs đọc đoạn thơ đầu

?Dưới tên tác phẩm, nhà thơ ghi chú “Lời con hổ ở

vườn Bách thú” Đọc xong bài thơ, em hiểu con hổ

nói điều gì vvề tâm trạng của nó?

? Hai câu thơ này nói lên điều gì về hoàn cảnh và

tâm trạng của con hổ?

? Tâm trạng của con hổ trong hai câu thơ này là gì?

? Em có nhận xét gì về từ “khối” khi tác giả viết

“khối căm hờn”?

?Trong tâm trạng ấy, con hổ có thái độ như thế nào

với những vật khác? Tìm những chi tiết trong bài thể

hiện thái độ đó?

?Vì sao hổ đau xót khi phải chịu ngang bầy cùng “

bọn gấu dở hơi” và “ cặp báo vô tư lự”?

?Nhận xét về tâm trạng của con hổ trong đoạn thơ

đầu?

?Như vậy dưới con mắt của hổ, chốn giam cầm nó

hay nói khác đi là cảnh vườn Bách thú được hiện ra

như thế nào?

?Tâm trạng của hổ trước cảnh ấy ra sao?

?Em có nhận xét gì về cách ngắt nhịp và giọng điệu

của đoạn 4?

? Tác dụng của việc ngắt nhịp và thay đổi giọng điệu

ấy?

*Gọi HS đọc đoạn 2 và 3.

?Trong nỗi nhớ của con hổ, cảnh núi rừng được miêu

tả như thế nào?

?em có nhận xét gìvề cách dùng từ trong đoạn thơ

trên?

?Việc dùng từ ngữ như thế đã tạo hiệu quả nghệ

thuật gì trong việc miêu tả chốn rừng núi?

?Trong nền cảnh ấy, chúa sơn lâm đã xuất hiện như

thế nào?

?Em có nhận xét gì về hình ảnh chúa sơn lâm và sức

mạnh của nó giữa đại ngàn?

*Gọi HS đọc khổ thơ 3.

?Con hổ nhớ lại những kỉ niệm gì?vào thời khắc nào?

?Em có nhận xét gì về cảnh vật trong thời điểm khác

nhau đó?

_ nằm dài trông ngày tháng dần qua _Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ…giễu oai linh

_… bọn gấu dở hơi _… cặp báo… vô tư lự

Tâm trạng căm hờn uất hận và nỗi ngao ngán trong cảnh tù hãm

_ Ghét …cảnh…không đời nào thay đổi, _ … sửa sang ,tầm thường giả dối

_ Dải nước…giả suối……bắt chước vẻ hoang vu

Tâm trạng chán ghét cảnh sống hiện tại

Tâm trạng uất hận , căm hờn,nỗi chán ghét cao độ

2.Cảnh con hổ trong chốn giang sơn

hoang dã.

_ bóng cả ,cây già

_ tiếng gió gào ngàn, giọng nguồn hét núi

_ thét khúc trường ca dữ dội

_ bước chân dõng dạc đường hoàng _Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,

_Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc

Vẻ đẹp mãnh liệt oai hùng của chúa rừng giữa thiên nhiên hoang dã

Còn đâu?

_ những đêm vàng……uống ánh trăng tan

_ những ngày mưa…ngắm giang sơn

3 Khát vọng tự do

Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn… Hỡi cảnh rừng ghê gớm cuả ta ơi!

->Nỗi lòng quặn đau, ngao ngán, căm hờn, u uất vì đang bị cầm tù nhưng vẫn mãi thuỷ chung với non nước cũ

III/TỔNG KẾT

GHI NHỚ SGK

HOẠT ĐỘNG THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG

(Đó là thời hoàng kim tươi sáng thơ mộng của con

hổ)

?Khổ thơ này về nhịp điệu có gì đặc biệt?Các câu

hỏi tu từ thể hiện tâm trạng con hổ như thế nào?

?Qua sự đối lập sâu sắc giữa hai cảnh tượng của con

hổ, ta thấy tâm sự của con hổ ở vườn Bách thú như

thế nào?

(Tâm trạng bất hòa sâu sắc với thực tại và niềm khát

khao tự do mãnh liệt)

Câu hỏi thảo luận

? Tâm sự ấy có gì gần gũi với tâm sự của người Việt

Nam đương thời?

Đó là tâm trạng của nhân vật lãng mạn, đồng thời

cũng là tâm trạng chung của người Việt Nam mất

nước khi đó Có thể nói, bài thơ đã chạm tới huyệt

thần kinh nhạy cảm nhất của người dân Việt Nam

đang sống trong cảnh nô lệ, bị “nhục nhằn tù hãm”,

cũng “gặm một nỗi căm hờn trong cũi sắt” và tiếc

thương khôn nguôi thời oanh liệt với những chiến

công vẻ vang của dân tộc Chính vì thế mà bài thơ

được công chúng bấy giờ say sưa đón nhận Họ cảm

thấy lời con hổ trong bài thơ chính là tiếng lòng sâu

kín của họ

Bài thơ kết thúc bằng lời nhắn gửi thống thiết của

con hổ tới rừng thiêng

? Lời nhắn gửi ấy có nội dung gì? Ý nghĩa của nó đối

với tâm trạng của con người Việt Nam thuở ấy?

Ý nghĩa:

Đó là nỗi căm ghét u uất cảnh đời nô lệ của người

dân Việt Nam nhưng vẫn thuỷ chung, son sắt với

giống nòi, non nước

Hoạt động 4: Tổng kết nội dung và nghệ thuật

+ Bài thơ nói về con hổ nhưng cũng là nói đến con

người nhắc người ta nhớ đến thuở oanh liệt, chán

ghét cảnh tù túng nô lệ Nét tích cực ở bài thơ là :

Tuy hình ảnh con hổ không có khí thế sổ lồng tung

cánh, hay ý chí mãnh liệt muốn đạp tan phòng mà ra

như hình ảnh người tù cách mạng nhưng nó không

chịu đầu hàng, luôn nung nấu căm hờn, luơn nhớ về

quá khứ, về quá khứ Đó là nét tích cực khơi gợi

trong lòng người đọc

4 CỦNG CỐ : Đọc lại bài thơ

5 DẶN DÒ :

- Soạn bài Ông đồ



ÔNG ĐỒ.

(Văn bản tự học có hướng dẫn)

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

 Cảm nhận được tình cảnh đáng thương của ông đồ , đó là niềm thuương cảm và nỗi nhớ tiếc ngậm ngùi của tác giả trước một lớp người tài hoa nay trở nên tàn tạ và vắng bóng

* Cảm nhận được sức truyền cảm nghệ thuật đặc sắc

II.CHUẨN BỊ

Giáo án ,sgk,ĐDDH

III.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:

1 Ổn định

2 kiểm tra bài cũ

3 Hoạt động dạy và học

Hoạt động 1: Đọc bài thơ

Gọi hs sinh đọc, gv sửa chữa, uốn nắn những chỗ đọc sai Kiểm tra việc đọc chú thích của hs

Hoạt động 2: Hướng dẫn hs tìm hiểu văn bản.

-Gv hướng dẫn hs tìm bố cục bài thơ

-Bài thơ năm khổ chia làm ba phần:

+Hai khổ đầu: Hình ảnh ông đồ thời hoàng kim

+Hai khổ tiếp: Hình ảnh ông đồ thời lụi tàn

+Khổ cuối: Tình cảm của tác giả đối với ông đồ

Hoạt động 3: Phân tích hai khổ thơ đầu

? Ông đồ xuất hiện trong thời gian nào? Ông làm việc gì? Ở đâu?

? Thái độ của những người xung quanh đối với ông đồ như thế nào?

? Những chi tiết trên cho thấy giá trị của ông đồ trong hoạt động sắm tết của mọi nhà như thế nào?

Hoạt động 4: Phân tích hai khổ thơ tiếp

?HaÕy so sánh hình ảnh ông đồ ở hai khổ thơ đầu với khổ thơ 3, 4 để thấy sự biến đổi về hình ảnh ông đồ theo thời gian? Đó là sự biến đổi gì?

?Sự biến đối này diễn ra với tốc độ như thế nào?

Biến đổi một cách từ từ, chậm chạp chứ không đột ngột

?Vì sao có sự biến đổi đó?

Ông đồ vẩn ngồi đấy nhưng cuộc đời đã hoàn toàn khác xưa Đường phố vẫn đông người qua nhưng không biết đến sự có mặt của ông Thời đại Nho học đã tàn lụi, con người tài hoa như

ông đồ không còn giá trị sử dụng trong thời buổi TÂy học thịnh hành Cho nên ông ngồi đấy mà vô cùng lẻ loi, lạc lõng Ông ngồi lặng lẽ, nỗi buồn tủi lan sang những vât vô tri, vô giác:

“Giấy đỏ buồn không thắm, Mực đọng trong nghiên sầu”

?Nhận xét về nghệ thuật của bốn khổ thơ đầu?

- Nghệ thuật sử dụng hình ảnhtương phản -> làm nổi bật sự thay đổi số phận của ông đồ

Hoạt động 5: Phân tích khổ cuối

Gọi học sinh đọc khổ cuối

?Nhận xét về cách xưng hô của tác giả?

?Nêu ý nghĩa của hai câu thơ: “Những người muôn năm cũ, Hồn ở đâu bây giờ?”

Thương cảm cho số phận của ông đồ, mà không dừng ở đó Đó là niềm thương cảm cho một lớp người, những lớp nguời từng sống mòn và chết mòn Mặt khác chuyện ông đồ là chuyện một phong tục đẹp bị lụi tàn, một nền văn hoá bị thay đổi giá trị, bị thờ ơ…Bởi thế bài thơ gợi một cái nhìn nhân hậu với quá khứ và những gì đang thành quá khứ

Hoạt động 6:

- Những nét nghệ thuật đặc sắc:

+ Thể thơ ngũ ngôn được sử dụng khai thác có hiệu quả nghệ thuật cao phù hợp diễn tả tâm tình sâu lắng của nhà thơ

+Kết câu: giản dị, chặt chẽ Đầu cuối tương ứng, hai cảnh tượng tương phản -> nổi bật tình cảnh tàn tạ của ôn đồ

+ Ngôn ngữ: trong sáng, bình dị, hàm súc(lời ít ý nhiều)

Hoạt động 7: Gợi ý hs phân tích để làm rõ cái hay của hai câu thơ:

Ngoài trời mưa bụi bay

Có phải là hai câu thơ tả cảnh hay không?

Tuy có tả cảnh nhưng chính là nói nỗi lòng, tức mượn cảnh ngụ tình Đây là hai câu thơ đặc sắc nhất của bài thơ Lá vàng đã gợi sự tàn tạ lại rơi trên giấy dành viết câu đối của ông đồ Vì ế khách, những tờ giấy đỏ cứ rơi đầy ra, hứng đầy lá vàng rơi, ông cũng bỏ mặc Ngoài trời mưa bụi bay, câu thơ tả cảnh hay tả lòng người? Chỉ là mưa rất nhẹ sao mà ảm đạm, mà lạnh lẽo buốt giá đến thế! Dường như cả bầu trời cũng buồn bã ảm đạm vói ông đồ

Hoạt động 8:

Học thuộc bài thơ

4 Củng cố

Bài thơ hay ở những điểm nào? Em thích nhất những câu nào trong bài thơ? Vì sao?

5 Dặn dò:

_Học thuộc lòng bài thơ: nắm giá trị bài thơ và nghệ thuật

_ Soạn bài: Câu nghi vấn



CÂU NGHI VẤN

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

 Hiểu rõ đặc điểm của câu nghi vấn Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác.

 Nắm vững chức năng của câu nghi vấn

II.CHUẨN BỊ

Giáo án ,sgk,ĐDDH

III.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ : Kt bài soan

3 Giới thiệu bài mới :

Tiếng Việt của chúng ta vô cùng phong phú và đa dạng nó được thể hiện ở nhiểu loại câu:Câu cầu khiến,câu cảm thán,câu kể,câu tả Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu kiểu câu dùng để hỏi đó là câu nghi vấn

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ

TRÒ

NỘI DUNG

Hoạt động 1:Gọi HS đọc VD trong sgk.

?Trong đoạn đối thoại sau đây câu nào

là câu nghi vấn?

?Những dấu hiệu hình thức nào cho biết

đó là câu nghi vấn?

?Câu nghi vấn trong đoạn trích trên

dùng làm gì?

?Tóm lại, đặc điểm và công dụng của

câu nghi vấn là gì?

*Gọi HS đọc phần ghi nhớ

Hoạt động 2:

1 Xác định câu nghi vấn :

I ĐẶC ĐIỂM VÀ CHỨC NĂNG CHÍNH:

VD:

_ Sáng ngày người ta đấm u có đau lắm không?

_ Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai? Hay

là u thương chúng con đói quá?

Hình thức nhận biết: không, thế làm sao, hay là .?

Mục đích: dùng để hỏi

GHI NHỚ :( sgk)

II LUYỆN TẬP:

1 Xác định câu nghi vấn:

a Chị khất tiền sưu đến chiều nay phải không?

b.Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế?

c.Văn là gì? Chương là gì?

d Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?

Đâu trò gì?

Hừ hừ cái gì thế Chị Cốc béo xù đứng trước cửa nhà ta đấy hả?

Đ.Thầy cháu có nhà không?

Mất bao giờ?

Sao mà mất?

2 a, b có từ “ hay” câu nghi vấn, không thể thay thế bằng từ khác được.vì nếu thay thế câu sai ngữ pháp hoặc biến thành câu khác có ý nghĩa khác hẳn

3 Không Vì đó không là những câu nghi vấn

4

a/Khác biệt về hình thức: bao giờ đứng đầu và cuối câu.sử dụng cặp từ có không?

Ý nghĩa: Hỏi thăm sức khỏe vào thời điểm hiện tại

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ

TRÒ

NỘI DUNG

2 Xác định hình thức câu nghi vấn ,không biết trước tình hình sức khỏe như thế nào?

b/ HT:

Sử dụng cặp từ đã chưa?

YN: Hỏi thăm sức khỏe vào thời điểm hiện tại nhưng người hỏi biết trước được sức khỏe

5

a/ Bao giờ cũng đứng đầu câu Hỏi thời điểm đi

b/ Bao giờ cũng đứng cuối câu Thời gian diễn ra hành động đi 6

a/là câu nghi vấn vì người hỏi đã tiếp xúc với sự vật ,hỏi để biết trọng lượng chính xác của chiếc xe

b/ Không phải là câu nghi vấn vì người hỏi chưa biết chính xác của chiếc xe thì không thể thắc mắc về chuyện đắt hay rẽ

4 Củng cố

Câu nghi vấn chủ yếu dùng để lảm gì? Nhưng trên thực tế cũng có hình thức câu nghi vấn nhưng mục đích là cầu khiến hay cảm thán Vì vậy để xác định câu nghi vấn, chúng ta cần xác định hình thức và mục đích của nó

5 Dặn dò

- Học bài

- Soạn bài: Luyện tập làm văn bản thuyết minh( Giới thiệu một phương pháp, một thí nghiệm) Cho bốn nhóm chuẩn bị phần thuyết minh( đối tượng tự do)



VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

 Gíup học sinh biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn thuyết minh cho hợp lý

II.CHUẨN BỊ

Giáo án ,sgk,ĐDDH

III.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ : -Kiểm tra việc soan bài của học sinh

3 Giới thiệu bài mới :

Đoạn văn là một bộ phận của bài văn,nhiều đoạn văn kết hợp với nhau thành một bài văn.Hôm nay chúng ta sẽ luyện tập viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG

Giáo viên gọi học sinh nhắc lại bài cũ

? Đoạn văn là gì?

Đoạn văn là một bộ phận của bài văn Vì vậy viết tốt đoạn

văn là điều kiện để làm tốt bái văn.

Hoạt động 1:

Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn văn (a)

? Hãy cho biết câu chủ đề?Những câu còn lại giữ vai trò gì?

Câu 1 là câu chủ đề Các câu sau bổ sung làm rõ ý câu chủ

đề

Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn văn (b)

? Xác định từ ngữ chủ đề?

Phạm Văn Đồng.

? Tác giả đã dùng phương pháp gì?

Liệt kê các hoạt động

? Vậy muốn viết một đoạn văn thuyết minh cần phải đáp ứng

những yêu cầu gì?

Học sinh đọc ghi nhớ SGK

Hoạt động 2:

Gọi học sinh đọc đoạn văn (a)

? Nếu giới thiệu cây bút bi thì giới thiệu như thế nào?

Giới thiệu cấu tạo: ruột, vỏ

+ Ruột: đầu bi, ống mực

+ Vỏ: ống nhựa(sắt) bọc ruột bút và làm cán bút

? Vậy đoạn văn này sai ở chỗ nào?

Sai ở thứ tự trình bày các ý.

? Theo em thì nên viết lại như thế nào cho đúng? Tại sao?

Yêu cầu học sinh viết bố cục ngắn gọn ra giấy trong

I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh.

1 Nhận dạng đoạn văn thuyết minh:

Ví dụ:

2 Sửa các đoạn văn chưa chuẩn

- Vd (a) sai ở thứ tự trình bày

vòng 5 phút

Giáo viên sửa và chốt lại vấn đề

Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn văn (b)

? Đoạn văn này sai ở chỗ nào?

? Nên giới thiệu đèn bàn bằng phương pháp nào? Từ đó

nên tách làm mấy đoạn?

Phương pháp nêu cấu tạo, có 3 phần:

+ Phần đèn: đèn, đui đèn, dây điện, công tắc

+ Phần chao đèn

+ Phần đế đèn

Giáo viên cho học sinh lập dàn bài vào vở

Hoạt động 3:

Viết đoạn mở bài cho đề văn sau: “ Giới thiệu trường

em”

- Vd (b) trình bày ý không hợp lý, không theo hệ thống

II Luyện tập

BT 1

MB Mời bạn đến thăm trường tôi,ngôi trường be bé,nằm ở giữa đồng xanh là ngôi trường thân yêu của chúng tôi

KB Trường tôi như thế đó:Giản dị ,kiêm nhường mà biết bao gắng bó.Chúng tôi yêu quý vô cùng ngôi trường như yêu ngôi nhà

mình.những kỉ niệm ở đây sẽ theo mãi trong suốt cuộc đời của mỗi học sinh

4 Củng cố

Nhắc lại kiến thức cũ

5 dặn dò

- Học thuộc lòng ghi nhớ

- Làm bài tập, xem lại lý thuyết về văn bản thuyết minh

- Chuẩn bị bài mới

O2

CỤM BÀI 19

Tiết 77: Quê hương.

Tiết 78: Khi con tu hú.

Tiết 79: Câu nghi vấn( tiếp).

Tiết 80: Luyện tập làm văn bản thuyết minh (tiếp).

Văn bản :

QUÊ HƯƠNG

(Tế Hanh)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

giúp HS

- Cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển được miêu tả trong bài thơ ; thấy được tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả

- Cảm nhận được những nét đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ

II.CHUẨN BỊ

Giáo án ,sgk,ĐDDH

III CÁC BƯỚC LÊN LỚP :

1 Ổn định :

2 ktbc : - Đọc thuộc lòng bài thơ « ông đồ :

- Phân tích hình ảnh ông đồ trong bài thơ

3 Bài mới :

Quê hương là hình ảnh quen thuộc thân thương trong lòng mọi người,có rất nhiều tác giả viết về quê hương với những tình cảm khác nhau.Còn Tế Hanh viết vềquê hương với những cai riêng một tình cảm thiết tha về làng quê mình

* HĐ1 :

- HS đọc chú thích (*) SGK -> cảm hứng quê

hương

- Giới thiệu tác giả Tế Hanh

- Cảm hứng chủ đạo trong thơ tế Hanh – nhà

thơ của quê hương

- Nhận xét về thể thơ ? (8 chữ)

I Tác Giả – Tác Phẩm:

- Tế Hanh (khai sinh Trần tế Hanh) sinh 1921 xã Bình Dương, huyện Bình Sơn, tỉnh Quãng Ngãi Oâng có mặt trong phong trào thơ mới Tế Hanh là nhà thơ của quê hương bài « quê hương là sáng tác đầu tay đầy ý nghĩa hồn thơ, lãng mạn đã gắn bó thiết tha với làng quê…

GV : Bài thơ thuộc phong trào thơ mới « Nhớ

rừng » « quê hương » -> thơ 8 chữ mới xuất

hiện trong thơ mới

* HĐ2 :

- HS đọc, GV nhận xét, đọc lại

- Đọc chú thích

* HĐ3 :.

- GV hướng dẫn – HS đọc

1 Nhận xét về bố cục bài thơ ? (Bài thơ gồm

nhiều khổ, mỗi khổ 4 câu, gieo vần âm, vần

liền -> Phần chính đặc sắc nhất của bài thơ là

tái hiện hình ảnh của con người và cuộc sống

làng chài quê hương gồm 14 câu từ 3-> 16 )

2 Phân tích cảnh dân chài bơi thuyền ra biển

- Hình ảnh của quê hương được miêu tả như

thế nào ? (tự sự kể)

- Nhận xét cách giới thiệu của tác giả về quê

hương mình ? (ngắn gọn nhưng đầy đủ)

- Sau 2 câu thơ mở đầu bình dị tự nhiên, tác

giả giới thiệu chung về làng quê của mình như

thế nào ? Những hình ảnh nào khó phai mờ

trong lòng ta ? về con người của quê hương ?

- Trong KG tươi đẹp đó, những chàng trai hăm

hở chèo thuyền ra khơi đánh cá được miêu tả

như thế nào ? Nghệ thuật chủ yếu được so

sánh trong đoạn là gì ? (hình ảnh so sánh « em

tuấn mã » và một loạt từ ngữ : hăng, phăng,

vượt… -> diễn tả đầy ấn tượng -> sức sống

mạnh mẽ, vẻ đẹp hùng tráng bất ngờ =>

Phong cảnh thiên nhiên tươi sáng -> bức tranh

lao động hứng khởi và đầy sức sống

- Hình ảnh đó có ý nghĩa gì ? Bút pháp nghệ

thuật gì được sử dụng trong hình ảnh này ?(HS

thảo luận)

3 Phân tích cảnh đoàn thuyền về bến

- Cuộc sống lao động của người dân chài trong

khi thuyền đánh cá trở về như thế nào ? Từ

ngữ nào dựng lên bức tranh lao động ấy ?

- Trong cảm nghĩ của tác giả, hình ảnh dân

chài hiện ra như thế nào ? (HS thảo luận)

- Trong 2 câu thơ : « Chiếc thuyền im……trong

thớ vỏ » em hãy phân tích nghệ thuật trong

đó ?

(Con thuyền được nhân hóa như một sinh thể

(xem SGK trang 17)

II Tìm hiểu văn bản :

1 Bố cục : 4 phần

a) Hai câu đầu : « Làng tôi… ngày sông » : giới thiệu chung về làng tôi

b Sáu câu thơ tt : miêu tả cảnh thuyền chài ra khơi đánh cá

c) 8 câu tt : cảnh thuyền cá trở về bến

d) Khổ cuối : nỗi nhớ làng quê khôn nguôi của nhà thơ

III Tìm hiểu bài thơ

1 Giới thiệu chung về làng quê

- « Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới

Nước bao vây cách biển nửa ngày sông » -> Cách giới thiệu ngắn gọn nhưng đã nêu lên đầy đủ vị trí địa lí, nghề nghiệp của làng quê

2 Cảnh dân chài bơi thuyền đi đánh cá

« Khi trời trong… Đánh cá » -> Khung cảnh KG – TG rất hợp với tâm trạng phấn chấn của dân chài bơi thuyền ra khơi

- « Chiếc thuyền nhẹ……… bao la thâu góp gió »

-> Hình ảnh so sánh « chiếc thuyền như con tuấn mã » linh hồn của làng chài quê hương trong hình ảnh cánh buồm ; loạt từ gợi tả -> vẻ đẹp hùng tráng đầy sức sống của những con thuyền ra khơi

=> Một biểu tượng khái quát của linh hồn làng chài

3 Cảnh đoàn thuyền đánh ca khi trở về

- « Ngày hôm sau…………

………thân bạc trắng »

- > Bức tranh lao động náo nhiệt, đầy ắp niềm vui và sự sống đầy hứa hẹn

- « Dân chài lưới làn da ngăm sáng ấy

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm » -> Câu thơ tả thực rất lãng mạn hình ảnh người dân chài trở nên có tầm vóc phi thường

« Chiếc thuyền………

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ »

-> Nhân hóa, chiếc thuyền gắn bó với bao cảm nhận tinh tế sau một chuyến ra khơi

4 Nỗi nhớ quê hương :

- « Nay xa cách……… nồng mặn quá ! »