6-V¨n b¶n thuyÕt minh: nh»m cung -Văn bản thuyết minh có những tính cấp tri thức về các hiện tượng và sự chÊt ntn vµ cã nh÷ng lîi Ých g×?. H·y vËt trong tù nhiªn, x· héi, mang tÝnh nêu c[r]
Trang 1Tiết 139: Ôn tập phần tập làm văn
A- Mục tiêu bài học:
- Hệ thống hóa các kiến thức và kĩ năng phần Tập làm văn đã học trong năm
- Nắm chắc khái niệm và biết cách viết văn bản thuyết minh, biết kết hợp miêu tả, biểu cảm trong tự sự; kết hợp miêu tả, biểu cảm trong nghị luận
B- Chuẩn bị:
- Đồ dùng :
C- Tiến trình tổ chức dạy - học:
1- ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra:
3- Bài mới:
Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
-Vì sao văn bản cần có tính thống
nhất? (Vì VB là một thể thống nhất,
các phần trong VB có qh gắn bó với
nhau để làm sáng tỏ chủ đề)
-Tính thống nhất của văn bản thể hiện
ở những điểm nào ?
-Viết thành đoạn văn từ mỗi câu chủ
đề sau:
+Em rất thích đọc sách
+ Mùa hè thật hấp dẫn
1-Tính thống nhất của văn bản:
-Tính thống nhất được thể hiện ở chủ
đề, đề mục trong qh giữa các phần của
VB và các từ ngữ then chốt thường lặp
đi, lặp lại
2-Viết đoạn văn:
-Viết theo lối diễn dịch: Những câu văn kế tiếp phải xoay quanh và phát triển ý chủ chốt (Vì sao em thích đọc sách, em thích đọc sách ntn, tác dụng của việc ham thích đọc sách ?)
-Viết theo lối qui nạp: Những câu trước đó phải xoay quanh và phát triển
ý chủ chốt về sự hấp dẫn của mùa hè (Hấp dẫn ntn, với những ai, với em thì
Trang 2-Vì sao cần phải tóm tắt văn bản tự sự
?
(Vì tóm tắt VB tự sự sẽ giúp cho
người đọc dễ dàng nắm bắt được nội
dung chủ yếu, hoặc để tạo cơ sở cho
việc tìm hiểu, phân tích, bình giá)
Muốn tóm tắt văn bản tự sự thì phải
làm ntn, dựa vào những yêu cầu nào ?
-Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu
cảm có tác dụng ntn ?
-Viết (nói) đoạn văn tự sự kết hợp với
miêu tả, biểu cảm cần chú ý những gì
?
-Văn bản thuyết minh có những tính
chất ntn và có những lợi ích gì ? Hãy
nêu các văn bản thuyết minh thường
gặp trong đời sống hằng ngày ?
-Muốn làm văn bản thuyết minh,
trước tiên cần phải làm gì ? Vì sao
phải làm như vậy ?
-Hãy cho biết những phương pháp cần
dùng để thuyết minh sự vật ? Nêu ví
dụ về các phương pháp ấy ?
sao ?)
3-Tóm tắt văn bản tự sự:
-Đọc kĩ để nắm chắc nội dung của VB; xđ nội dung chính cần tóm tắt (lựa chọn các nhân vật q.trọng và những sự việc tiêu biểu); sắp xếp nội dung chính theo trình tự hợp lí; viết
VB tóm tắt bằng lời văn của mình
4-Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm có tác dụng làm cho câu chuyện
được kể trở nên sinh động, hấp dẫn
5-Trong văn tự sự, các chi tiết kể lại
sự việc, con người là nòng cốt, là bộ khung, còn các chi tiết miêu tả và biểu cảm tạo sự sinh động và hấp dẫn cho bài văn
6-Văn bản thuyết minh: nhằm cung
cấp tri thức (về các hiện tượng và sự vật trong tự nhiên, xã hội, mang tính khách quan xác thực) cho người đọc
7-Muốn có tri thức làm văn bản thuyết minh: người viết phải tích lũy
tri thức bằng cách quan sát, tìm hiểu thực tiễn trong đời sống; học tập, nghiên cứu các sách vở, tài liệu
-Phương pháp thuyết minh:
+Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
+Phương pháp dùng số liệu
Trang 3-Hãy cho biết bố cục thường gặp khi
làm bàm bài thuyết minh về:
+Một đồ dùng ?
+Cách làm một sản phẩm nào đó ?
+Một di tích, danh lam thắng cảnh ?
+Một loài động vật, thực vật ?
+Một hiện tượng tự nhiên ?
-Thế nào là luận điểm trong bài văn
nghị luận ? Hãy nêu ví dụ về một luận
điểm và nói các tính chất của nó ?
-Văn bản nghị luận có thể vận dụng
kết hợp các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu
cảm ntn ? Hãy nêu một ví dụ về sự kết
hợp đó ?
-Thế nào là văn bản tường trình, văn
bản thông báo ? Hãy phân biệt mục
đích và cách viết hai loại văn bản đó ?
+Phương pháp liệt kê
+Phương pháp nêu ví dụ
+Phương pháp so sánh
+Phương pháp phân tích
+Phương pháp phân loại
8-Bố cục bài văn thuyết minh:
-MB: Giới thiệu đối tượng cần thuyết minh
-TB: Trình bày cấu tạo, các đặc điểm, lợi ích, của đối tượng
-KB: Bày tỏ thái độ đối với đối tượng
8-Luận điểm trong bài văn nghị luận: là những tư tưởng, quan điểm,
chủ trương mà người viết (nói) nêu ra
ở trong bài
9-Gv cho một luận điểm, hs nối tiếp câu có yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm:
Mỗi khi có quân xâm lăng xâm phạm
bờ cõi thì dân ta già trẻ, gái trai đều
đứng lên giết giặc (hs nối vào một vài
sự tích đánh giặc)
10-Văn bản tường trình: là loại VB
trình bày thiệt hại hay mức độ trách nhiệm của người tường trình trong các
sự việc xảy ra gây hậu quả cần phải xem xét
-VB thông báo: là loại VB truyền đạt những thông tin cụ thể từ phái cơ quan, đoàn thể, người tổ chức cho những người dưới quyền, thành viên,
đoàn thể hoặc những ai quan tâm đến
Trang 4nội dung thông báo được biết để thực hiện hay tham gia
D- Hướng dẫn học bài:
- Học bài theo nội dung ôn tập, chú ý về VB thuyết minh