Kế hoạch giảng dạy môn học lớp 2 - Tuần 14 năm 2009

* GV đọc đoạn viết Yêu cầu HS nêu từ khó viết: liền bảo, biết, chia lẻ, đoàn kết GV löu yù HS aâm vaàn deã laãn: ieâ/ i, l/n Hướng dẫn HS viết từ khó GV nhận xét, sửa chữa * GV đọc đoạn [r]

LỊCH BÁO GIẢNG LỚP 2B

TUẦN 14

Thứ

CC 14 Sinh hoạt cuối tuần

MT 14 VTT : Vẽ tiếp hoạ tiết vào hình vuông Bảng phụ, hình mẫu

HAI

23/11

BA

24/11

2009 Đ Đ 14 Giư gìn trường lớp sạch đẹp (Tiết 1) Phiếu học tập.

TNXH 14 Phòng tránh ngộ độc khi ở nhà Hình ở SGK, tranh, LTVC 14 Từ ngữ về tình cảm gia đình,câu kiểu ai làm

gì

nt

TƯ

25/11

2009

ÂN 14 Oân bài chiến sĩ tí hon

NĂM

2611

TLV 14 Quan sát tranh TLCH viết nhắn tin Bảng phụ, tranh m.họa

TC 14 Gấp cắt dán hình tròn (Tiết 2) Giấy màu, tranh quy

trình, mẫu, …

SÁU

2711

2009

SH 14 Sinh hoạt cuối tuần

Thứ hai ngày 23 tháng 11 năm 2009 TIẾT 1 Chào cờ

Sinh hoạt đầu tuần

………

I MỤC TIÊU: - Biết thực hiện phép tính trừ có nhớ trong phạm vi 100, dạng 55 – 8 ; 56 – 7 ;

37 – 8 ; 68 – 9

- Biết tìm số hạng chưa biết của một tổng

- BT cần làm : Bài 1 (cột 1,2,3) ; Bài 2 (a,b)

II CHUẨN BỊ : Bảng phụ

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh

1 Ổn định:

2 Bài cũ: 15, 16, 17, 18 trừ đi một số - Đọc

bảng công thức 15, 16, 17, 18 trừ đi một số

- Nhận xét, tuyên dương

3 Bài mới: 55 – 8, 56 – 7, 37 – 8, 68 – 9

Hoạt động 1: Gthiệu phép tính

- GV nêu phép tính: 55 - 8

- Yêu cầu HS nêu cách thực hiện (đặt tính)

- GV ghi bảng: 55

- 8

47

- GV yêu cầu HS lần lượt thực hiện các phép

tính trừ còn lại

56 37 68

- 7 - 8 - 9

49 25 59

 Hoạt động 2: Thực hành

* Bài 1 (cột 1,2,3): Tính

- Yêu cầu HS làm bảng con

- Sửa bài, hỏi lại cách tính

Chốt: Cách đặt tính và cách tính

Bài 2 (a,b): Tìm x

- Yêu cầu HS làm vở

- Nêu qui tắc thực hiện

- Chấm, chữa bài

x+ 9 = 27 7 + x = 35 x + 8= 46

x = 27 – 9 x = 35- 7 x=46-8

x = 18 x = 28 x= 38

- 3 HS lên bảng thực hiện

- HS nêu cách làm

- HS nêu cách thực hiện:

 5 không trừ được 8 lấy 15 trừ 8 bằng

7, viết 7 nhớ 1

 5 trừ 1 bằng 4, viết 4

 55 – 8 = 47

HS thảo luận nhóm nêu cách thực hiện

- HS đọc yêu cầu

- HS tự làm bảng con HS nêu

45 75 66

- 9 - 6 - 7

36 66 59

- HS đọc yêu cầu

- Muốn tìm số hạng chưa biết ta lấy tổng trừ đi số hạng đã biết

- HS làm vở

4 Củng cố - Dặn dò:

- GV tổng kết bài, gdhs

- Chuẩn bị 65 – 38, 46 – 17, 57 – 28, 78 - 29

- Nxét tiết học

- HS nghe

- Nxét tiết học

TIẾT 3 MĨ THUẬT

PPCT 14 VTT :VẼ TIẾP HOẠ TIẾT VÀO HÌNH VUÔNG

GV:chuyên trách dạy

………

I MỤC TIÊU: - Biết ngắt, nghỉ hơi đúng chỗ ; biết đọc rõ lời nhân vật trong bài.

- Hiểu ND : Đoàn kết sẽ tạo nên sức mạnh Anh chị em phải đoàn kết, thương yêu nhau (Trả lời được các câu hỏi 1,2,3,5)

* GDBVMT (khai thác trực tiếp) : GD tình cảm đẹp đẽ giữa anh em trong gia đình.

II CHUẨN BỊ: Tranh minh họa, băng giấy ghi sẳn câu cần luyện đọc, SGK.

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh

1 Ổn định: Hát

2 Kiểm tra bài cũ: “Quà của bố”

Nhận xét ghi điểm.

3 Bài mới: “Câu chuyện bó đũa ”

- Hoạt động 1: Đọc mẫu

- GV đọc mẫu toàn bài

- GV lưu ý giọng đọc :

- GV yêu cầu 1 HS đọc lại

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS luyện đọc, kết

hợp giải nghĩa từ

* Đọc từng câu:

- GV yêu cầu HS đọc nối tiếp nhau từng câu

cho đến hết bài

- Hướng dẫn luyện đọc từ ngữ khó đọc trong

bài: lớn lên, lần lượt, hợp lại, đùm bọc lẫn nhau,

buồn phiền, bó đũa, túi tiền, bẻ gãy, thong thả

* Đọc từng đoạn trước lớp và kết hợp giải nghĩa

từ

- Yêu cầu HS đọc từng đoạn nối tiếp

* Đọc đoạn trong nhóm

- Yêu cầu HS luyện đọc từng đoạn trong nhóm

* Thi đọc giữa các nhóm

* Cả lớp đọc đồng thanh đoạn 2

 Hoạt động 3:Hướng dẫn tìm hiểu bài

- Gọi HS đọc đoạn 1, 2

- HS nhắc lại

- HS lắng nghe

HS nghe

- 1 HS đọc bài, lớp mở SGK, đọc thầm theo

HS đọc nối tiếp

- HS nêu chú giải

- HS đọc trong nhóm

- HS thi đọc

- HS đọc đồng thanh

- Câu chuyện này có những nhân vật nào?

+ Thấy các con không yêu nhau ông cụ làm gì?

+ Tại sao bốn người con không ai bẻ gãy bó

đũa?

- Người cha bẻ gãy bó đũa bằng cách nào?

- Gọi HS đọc đoạn 3

+ Một chiếc đũa được ngầm so sánh với gì?

+ Người cha muốn khuyên các con điều gì?

 Người cha đã dùng câu chuyện bó đũa để

khuyên bảo các con: Anh em phải đoàn kết

thương yêu đùm bọc nhau.

 Hoạt động 4: Luyện đọc lại

- Tổ chức các nhóm đọc truyện theo các vai

- Nhận xét và tuyên dương nhóm đọc hay

nhất

4 Củng cố - Dặn dò:

- GV yêu cầu HS đặt tên khác để thể hiện ý

nghĩa câu truyện

- Qua bài này em học được điều gì?

- Liên hệ GD tình cảm đẹp đẽ giữa anh em

trong gia đình.

- Yêu cầu HS đọc lại bài kỹ để có ý kể lại

câu chuyện cho mạch lạc dựa theo các yêu cầu

kể trong SGK

- Nhận xét tiết học

- Ông cụ và bốn người con

- Ông rất buồn phiền, bèn tìm cách dạy bảo các con

- Vì họ cầm cả bó đũa mà bẻ thì không thể bẻ gãy cả bó đũa

- Người cha cởi bó đũa ra, thong thả bẻ gãy từng chiếc

- HS đọc đoạn 3

- Với từng người con, với sự chia rẽ

- Anh em phải đoàn kết thương yêu nhau, đùm bọc nhau Đoàn kết sẽ tạo nên mọi sức mạnh Chia rẽ sẽ yếu

- Nhóm tự phân vai thi đọc

- Nhận xét tiết học

Thứ ba ngày 24 tháng 11 năm 2009

TIẾT 1 THỂ DỤC

PPCT 27 ĐI THƯỜNG THEO NHỊP TRÒ CHƠI “VÒNG TRÒN”

I MỤC TIÊU: - Thực hiện được đi thường theo nhịp (nhịp 1 bước chân trái, nhịp 2 bước

chân phải)

- Bước đầu biết cách chơi và tham gia chơi được trò chơi “Vòng tròn”

-Trật tự không xô đẩy, chơi mộït cách chủ động

NX 4(CC 1, 2, 3) TTCC: TỔ 1 + 3

II CHUẨN BỊ: Sân trường sạch sẽ, an toàn Còi, kẻ 3 vòng tròn đồng tâm.

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động của Giáo viên TG Hoạt động của Học sinh

1 PHẦN MỞ ĐẦU :

_ GV tập hợp lớp phổ biến nhiệm vụ,

yêu cầu bài học

_ Dậm chân tại chỗ, đếm theo nhịp…

5’ _ Theo đội hình hàng ngang







_ Ôn bài thể dục phát triển chung.

2 PHẦN CƠ BẢN:

* Đi thường theo nhịp: GV làm mẫu và

hường dẫn HS đi thường theo nhịp

* Học trò chơi: “Vòng tròn”

Cho HS điểm số theo chu kì 1 – 2

+ Tập nhảy chuyển đội hình theo khẩu

lệnh “Chuẩn bị … nhảy!” hoặc “1, 2,

3!” sau đó thổi 1 tiếng còi nhanh gọn

để các em nhảy từ vòng tròn giữa

thành 2 vòng tròn Tập như vậy 5 – 6

lần, xen kẽ giữa các lần tập, Gv sửa

động tác sai và hướng dẫn thêm cách

nhảy cho HS

+ Tập nhún chân vỗ tay theo nhịp Khi

nghe thấy lệnh “nhảy”, các em nhảy

chuyển đội hình

3 PHẦN KẾT THÚC :

_ Cúi người thả lỏng: 5 – 6 lần

_ Nhảy thả lỏng: 5 – 6 lần

_ GV nêu tên trò chơi, cùng HS nhắc

lại cách chơi

_ GV nhận xét, giao bài tập về nhà

25’

5’

GV

- HS thực hiện đi thường theo nhịp theo đội hình hàng dọc

-Theo đội hình vòng tròn

GV

_ Theo đội hình vòng tròn

GV

- HS thực hiện theo y/ c

_ Về nhà tập chơi lại cho thuần thục

- HS nxét

PPCT 67 65 – 38, 46 – 17, 57 – 28, 78 – 29

I MỤC TIÊU: - Biết thực hiện phép trừ có nhớ trong phạm vi 100, dạng 65 – 38, 46 – 17,

57 – 28, 78 – 29

- Biết giải bài toán có một phép trừ dạng trên

- BT cần làm : B1 (cột 1,2,3) ; B2 (cột 1); B3

II CHUẨN BỊ: -SGK, Bộ đồ dùng học toán,

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh

1 Ổn định:

2 Bài cũ: “55 – 8, 58 – 7, 37 – 8, 68 – 9 ”

GV yêu cầu HS sửa bài

* Bài 2: Tìm x

- Nêu qui tắt tìm số hạng

7 + x = 35 x + 9 = 27

x = 35 – 7 x = 27 – 9

x = 28 x =18

 Nhận xét, ghi điểm

- 2 HS sửa bài

- 2 HS sửa bài

3 Bài mới: “65 –38, 46 -17, 57 –28, 78 – 29”

Hoạt động 1: Hướng dẫn thực hiện các phép

tính trừ

- GV tổ chức các nhóm thảo luận để tìm kết quả các phép tính

65 46 57 78 -38 - 17 - 28 - 29

27 29 29 49

- GV nxét, sửa

 Hoạt động 2: Luyện tập

* Bài 1(cột 1,2,3): Tính

- Y/ c HS làm bảng con

- GV nhận xét, sửa bài

* Bài 2: ND ĐC cột 2

- Y/ c HS làm nhóm

- GV nhận xét, sửa bài

* Bài 3:

- Gọi HS đọc bài toán

- Yêu cầu HS làm vở

- GV sửa bài và nhận xét

4.Củng cố, dặn dò

- GV tổng kết bài, gdhs

- Sửa lại các bài toán sai

Chuẩn bị bài: Luyện tập

- Nxét tiết học

- HS thảo luận nhóm, rồi mỗi HS thực hiện đặt tính và tính kết quả một phép tính

- Đại diện nhóm trình bày nêu cách đặt tính và tính

- Các nhóm khác nhận xét

- HS nhắc cách tính

HS đọc yêu cầu

- HS làm bảng con

85 96 98

- 27 - 48 - 19

58 48 79 …

- HS sửa bài

- HS làm nhóm

- HS nxét

- 2, 3 HS đọc

- HS làm vào vở,1 HS giải bảng phụ

Giải Tuổi của mẹ năm nay là:

65 – 27 = 38 (tuổi) Đáp số: 38 tuổi

- HS nghe

- Nxét tiết học

TIẾT 3 CHÍNH TẢ(nghe – viết) PPCT 27 CÂU CHUYỆN BÓ ĐŨA

I MỤC TIÊU: - Nghe-viết chính xác bài chính tả, trình bày đúng đoạn văn xuôi có lời nói

nhân vật

- Làm được BT(2) a/b/c, hoặc BT(3) a/b/c, hoặc BT do GV soạn

- Giáo dục tính cẩn thận

II CHUẨN BỊ: -Bảng phụ ghi nội dung bài Vở, bảng con III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh

1 Ổn định:

2 Bài cũ: “Quà của bố”

- GV yêu cầu HS sửa các từ sai

- GV lưu ý các lỗi HS thường mắc

- HS sửa lỗi

- GV nhận xét bài làm của HS

3 Bài mới: “Câu chuyện bó đũa”

 Hoạt động 1: Hướng dẫn viết chính tả

* GV đọc đoạn viết

- Yêu cầu HS nêu từ khó viết: liền bảo,

biết, chia lẻ, đoàn kết

- GV lưu ý HS âm vần dễ lẫn: iê/ i, l/n

- Hướng dẫn HS viết từ khó

- GV nhận xét, sửa chữa

* GV đọc đoạn viết lần 2

- GV hướng dẫn chép bài vào vở

- Yêu cầu HS nêu tư thế ngồi

- Hướng dẫn cách trình bày bài viết

* GV đọc từng, cụm từ cho HS viết bài

* Đọc cho HS dò lỗi

- Yêu cầu HS đổi vở kiểm tra

- Chấm, nhận xét

Hoạt động 2: Hướng dẫn làm bài tập chính tả

* Bài 2 a, c:

- GV tổ chức trò chơi thi đua tiếp sức

- Nhóm nào tìm nhanh thì gắn lên bảng

GV sửa, nhận xét

* Bài 3 a, c

- GV hỏi, HS trả lời

- Tổng kết, nhận xét

4 Củng cố, dặn dò - GV tổng kết bài, gdhs.

- Về nhà sửa lỗi

- Chuẩn bị: “Tiếng võng kêu ”

- Nxét tiết học

- 1 HS đọc lại

HS viết bảng con

- HS nghe

- HS viết bài vào vở

- HS dò lỗi

- Đổi vở kiểm tra

-HS đọc yêu cầu bài

2 dãy thi đua tiếp sức, mỗi bạn điền 1 từ ăt/ ăc: chuột nhắt, nhắc nhở

đặt tên, thắc mắc l/ n: lên bảng, nên người ấm no, lo lắng

- HS trả lời a/ Ông bà nội, lạnh, lạ c/ Dắt, bắc, cắt

- HS nxét, sửa

- HS nghe

- Nxét tiết học

PPCT 14 GIỮ GÌN TRƯỜNG LỚP SẠCH ĐẸP (Tiết 1)

I MỤC TIÊU: - Nêu được lợi ích của việc giữ gìn trường lớp sạch đẹp.

- Nêu được những việc cần làm để giữ gìn trường lớp sạch đẹp

- Hiểu : Giữ gìn trường lớp sạch đẹp là trách nhiệm của HS

* GDBVMT (Toàn phần) : GD HS tham gia và nhắc nhở mọi người giữ gìn trường lớp sạch đẹp, góp phần BVMT.

NX 4(CC 2, 3) TTCC: Cả lớp

II CHUẨN BỊ: -Tranh và phiếu ghi câu hỏi, tiểu phẩm “Bạn hùng thật đáng khen” III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh

2 Bài cũ: Quan tâm giúp đỡ bạn (tiết 2) GV yêu

cầu HS trả lời câu hỏi:

- Nhận xét, tuyên dương

3.Bài mới: Giữ gìn trường lớp sạch đẹp (Tiết 1)

a/ Gtb: GVgt, ghi tựa

Hoạt động 1: Tiểu phẩm “Bạn Hùng thật đáng

khen”

* HS biết được 1 việc làm cụ thể để giữ gìn

trường lớp sạch đẹp.

* Bước 1:

- GV mời 1 số HS diễn lại tiểu phẩm

* Bước 2:

Yêu cầu HS quan sát và trả lời 1 số câu hỏi:

- Gv nhận xét tuyên dương

* Bước 3:

- Gọi 1 số nhóm lên trình bày nội dung thảo

luận qua phương pháp sắm vai Các nhóm khác

nhận xét

 Vứt giấy rác vào đúng nơi quy định là góp

phần vào giữ gìn trường lớp sạch đẹp.

Hoạt động 2: Bày tỏ thái.

* HS bày tỏ thái độ phù hợp trước viêcị làm

đúng và không đúng.

* Bước 1:

- GV chia lớp thành 3 nhóm và giao cho mỗi

nhóm 1 bộ tranh

Bước 2:

- Yêu cầu nhóm quan sát và thảo luận trả lời

các câu hỏi :

+ Em có đồng ý với việc làm của bạn trong

tranh không? Vì sao?

+ Nếu là bạn trong tranh em sẽ làm thế nào?

Bước 3: GV yêu cầu 1 số nhóm lên trình bày

nội dung từng tranh

Bước 4:

- GV đặt câu hỏi với lớp:

+ Các em cần làm gì để giữ gìn trường lớp

sạch đẹp?

+ Trong những việc làm đó, việc gì em đã

làm được? Việc làm nào em chưa làm được? Vì

sao?

 Đểå giữ gìn trường lớp sạch đẹp, chúng ta cần

trực nhật hằng ngày, không bôi bẩn, vẽ bậy lên

- HS trả lời câu hỏi của GV nêu ra

- HS nxét

- HS nhắc lại

- HS xem tiểu phẩm

- Các nhóm thảo luận sắm vai

Đại diện nhóm trình bày Lớp nhận xét từng cách ứng xử

- HS nhắc lại

Nhóm nhận tranh

- HS quan sát và trả lời câu hỏi

- HS trình bày

bàn ghế ; không vứt rác bừa bãi ; đi vệ sinh

đúng nơi quy định.

Hoạt động 3: Liên hệ thực tế

* HS nhận thức được bổn phận của người HS

trong việc giữ gìn trường lớp sạch đẹp.

- GV đưa bảng phụ gia sẵn những tình huống

Yêu cầu HS đọc và nhận xét: nếu tình huống

nào đúng thì giơ mặt cười, nếu tình huống nào

sai thì giơ mặt khóc và giải thích lý do tại sao?

 Trường lớp sạch đẹp có lợi cho sức khoẻ HS

 Trường lớp sạch đẹp giúp em học tập tốt hơn

 Giữ gìn trường lớp sạch đẹp là bổn phận của

mỗi HS

 Giữ gìn trường lớp sạch đẹp thể hiện lòng

yêu trường, yêu lớp

 Vệ sinh trường lớp chỉ là trách nhiệm của các

cô lao công

 Giữ gìn trường lớp sạch đẹp là bổn phận của

mỗi HS, điều đó thể hiện lòng yêu trường, yêu

lớp và giúp các em được sinh hoạt, học tập

trong môi trường trong lành.

4 Củng cố - Dặn dò:

Thực hiện việc giữ gìn trường lớp sạch đẹp

Nhắc nhở mọi người giữ gìn trường lớp sạch

đẹp, góp phần BVMT.

Chuẩn bị: Giữ gìn trường lớp sạch đẹp (tiết 2)

- Nhận xét tiết học

Lớp tự liên hệ và trả lời

- 3 HS nhắc lại

- HS quan sát tình huống và giơ hoa

- HS theo dõi

Nhận xét tiết học

Thứ tư ngày 25 tháng 11 năm 2009

TIẾT 1 TẬP ĐỌC

PPCT 42 NHẮN TIN

I MỤC TIÊU: - Đọc rành mạch 2 mẩu tin nhắn ; biết ngắt nghỉ hơi đúng chỗ.

- Nắm được cách viết tin nhắn (ngắn gọn, đủ ý) Trả lời được các câu hỏi trong SGK

II CHUẨN BỊ: SGK, một số mẫu giấy nhỏ cho cả lớp tập viết nhắn tin

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh

1 Ổn định:

2 Bài cũ: “Câu chuyện bó đũa ”

- Gọi HS đọc và trả lời câu hỏi:

- Nhận xét, cho điểm

3 Bài mới: “Nhắn tin ”

 Hoạt động 1: Luyện đọc

- 3HS đọc và trả lời câu hỏi

GV lưu ý cho HS cách đọc nhẹ nhàng, tình

cảm

- Gọi 1 HS khá giỏi đọc lần 2

- Yêu cầu HS đọc nối tiếp từng câu

- Yêu cầu HS nêu từ khó đọc trong bài: nhắn

tin, lồng bàn, quét nhà, bộ que chuyền,

quyển

* Yêu cầu HS đọc từng mẩu nhắn tin

- Hướng dẫn đọc câu dài

* Yêu cầu HS đọc từng mẫu nhắn tin trong

nhóm

* Cho HS thi đọc giữa các nhóm

- Nhận xét nhóm nào đọc đúng, tình cảm

 Hoạt động2: Tìm hiểu nội dung

- Yêu cầu HS đọc 2 mẫu nhắn tin

 Hoạt động 3: thực hành viết nhắn tin

- Tổ chức HS thực hành viết nhắn tin

- GV đọc mẫu 1 mẫu nhắn tin

- VD: Chị ơi Em phải đi học đây Em cho

cô Phượng mượn xe đạp vì cô có việc gấp.

Em của chị

Thảo

- GV nhận xét

4 Củng cố, dặn dò

- GV tổng kết bài, gdhs

- Chuẩn bị “Tiếng võng kêu ”

- Nhận xét tiết học

Lớp lắng nghe

1 HS đọc, cả lớp mở SGK và đọc thầm theo

- HS đọc nối tiếp

- HS nêu, phân tích, đọc

- HS đọc từng mẩu tin nối tiếp

- Lưu ý nhấn giọng một số từ

- HS đọc trong nhóm,mỗi HS đọc 1 mẫu nhắn tin

- Đại diện nhóm thi đọc

- Bạn nhận xét

- HS đọc thầm

- HS viết vào những mảnh giấy nhỏ

- HS đọc mẫu nhắn tin nối tiếp

- Bạn nhận xét

- HS nghe

- Nhận xét tiết học

TIẾT 2 TOÁN

I MỤC TIÊU: - Thuộc bảng 15, 16, 17, 18 trừ đi một số.

- Biết thực hiện phép trừ có nhớ trong phạm vi 100, dạng đã học

- Biết giải bài toán về ít hơn

- BT cần làm : B1 ; B2 (cột 1,2) ; B3 ; B4

II CHUẨN BỊ: - Bảng phụ, các mẫu bìa hình tam giácmẫu bìa hình tam giác

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh

1 Ổn định:

2 Bài cũ: “65- 38, 46- 17, 57 - 28, 78 – 29

- Yêu cầu HS làm bảng con

75 – 28 57 – 26 46 – 38 98 - 59

- Nêu cách đặt tính và tính

- GV sửa bài, nhận xét

- HS nxét, sửa