Hoạt động 3 : Luyện tập BT1 : Nội dung trữ tình và hình thức thể hiện của những câu thơ : - Suốt ngày ôm nỗi ưu tư Đêm lạnh quàng chăn ngủ chẳng yên - Bui một tấc lòng ưu ái cũ Đêm ngày [r]
Trang 1Tiết 65: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG TỪ
I Mục tiêu cần đạt:
- Trên cơ sở nắm được các yêu cầu trong việc sử dụng từ ở tiết 61, học sinh tự kiểm tra thấy được những nhược điểm của bản thân trong việc sử dụng từ Từ đó rèn luyện kỹ năng về dùng từ, sửa lỗi dùng từ, có ý thức dùng từ đúng chuẩn mực, tránh thái độ cẩu thả khi nói, khi viết
II Chuẩn bị:
- Thầy: ghi lại những lỗi về cách dùng từ của hs trong các bài viết số 1,2 và 3 Chuẩn bị bảng phụ hoặc đèn chiếu
- Trò: chuẩn bị các bài viết của mình, tìm ra các lỗi về cách dùng từ và tự sửa lại
III Lên lớp:
1 Ổn định:
2 kiểm tra: Em hãy nêu những chuẩn mực khi sử dụng từ.
3 Bài mới: Tiến hành tiết luyện tập.
Hoạt động 1: BT1
GV sử dụng bảng phụ có kẻ sẵn
mẫu như Sgk/179
- Yêu cầu hs tìm trong các bài
tập làm văn của mình từ đầu
năm đến nay các lỗi về:
- Sử dụng từ sai âm, sai chính
tả
- Sử dụng từ sai nghĩa
- Sử dụng từ sai tính chất ngữ
pháp của từ
- Sử dụng từ sai sắc thái biểu
- HS lần lượt nêu các lỗi trong bài làm của mình
- HS tự nêu cách sửa - cả lớp góp ý - GV bổ sung cho chính xác
Bài tập 1:
Từ dùng sai về
Cách sửa
TUẦN 17:
Tiết 65: Luyện tập sử dụng từ Tiết 66: Trả bài tập làm văn số 3 Tiết 67 : Ôn tập tác phẩm trữ tình Tiết 68: Ôn tập tác phẩm trữ tình tiếp
Lop7.net
Trang 2cảm, không hợp phong cách
lạm dụng từ địa phương, từ Hán
Việt
Hoạt động 2:
GV chỉ định các cặp hs đọc bài
của nhau
GV kiểm tra lại các nhận xét
của hs Đưa lên đèn chiếu
- HS đọc bài của bạn ghi lại những nhận xét về các trường hợp dùng từ sai
Ghi vào giấy bóng
BT2: Nhận xét về các trường hợp dùng từ không đúng nghĩa, không đúng tính chất ngữ pháp, không đúng sắc thái biểu cảm và không hợp với tình huống giao tiếp trong bài làm của bạn
4 Củng cố: Nhắc lại các chuẩn mực về việc sử dụng từ.
5 Dặn dò: Vẽ hai sơ đồ trong Sgk/183 vào vở.
- Trả lời những câu hỏi ôn tập trong Sgk / 193
Trang 3Tiết 66: TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 3
TLV
I Mục tiêu cần đạt : giúp hs
- Thấy được năng lực của mình trong việc làm văn biểu cảm
- Tự đánh giá được đúng ưu - khuyết của bài tập làm văn về văn biểu cảm trên các mặt: kiến thức, lập ý, bố cục, vận dụng các phép tu từ với sự hướng dẫn, phân tích của giáo viên
II Chuẩn bị:
- Thầy: ghi lại những lỗi
chọn bài văn hay nhất đọc trước lớp
- Trò: vở nháp để sửa các câu văn sai
III Lên lớp:
1 Ổn định:
2 kiểm tra:
3 Bài mới:
Hoạt động 1: I Chép đề lên bảng
Hoạt động 2: II Xác định yêu cầu đề bài
1 Thể loại
2 Nội dung
Hoạt động 3: III Lập dàn ý đại cương
1 Mở bài
2 Thân bài
3 Kết bài
Hoạt động 4: IV Nhận xét bài viết
1 Ưu điểm
2 Khuyết điểm
Hoạt động 5: V Phần sửa lỗi
1 Lỗi dùng từ
2 Lỗi về câu
Hoạt động 6: VI Phát bài - đọc bài văn hay + kết quả điểm
4 Củng cố: Nhắc lại những thiếu sót cần rút kinh nghiệm cho bài sau.
5 Dặn dò: Chuẩn bị kiểm tra học kỳ I.
Lop7.net
Trang 4Tiết 67 - 68: ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
I Mục tiêu cần đạt: giúp học sinh:
- Bước đầu nắm được khái niệm trữ tình và một số đặc điểm nghệ thuật phổ biến của tác phẩm trữ tình, thơ trữ tình
- Củng cố những kiến thức cơ bản và duyệt lại một số kĩ năng đơn giản đã được cung cấp và rèn luyện, trong đó cần đặc biệt lưu ý cách tiếp cận một tác phẩm trữ tình
II Chuẩn bị:
- Thầy: Nghiên cứu kĩ Sgk, SGV, STK, chuẩn bị đèn chiếu
- Trò: Soạn bài theo các câu hỏi ôn tập SGK
III Lên lớp:
1 Ổn định:
2 kiểm tra: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới: Tiến hành ôn tập.
Hoạt động 1: Hệ thống hóa
kiến thức về tác phẩm trữ tình
- GV yêu cầu học sinh trình
bày trước lớp phần chuẩn bị
của mình
- GV nhận xét, bổ sung
- Sau đó giáo viên phát cho mỗi
em tờ hệ thống lại đầy đủ các
mục: tác giả, tác phẩm, thể loại,
nội dung tư tưởng, tình cảm
được biểu hiện
- Học sinh trình bày phần bài soạn của mình theo mẫu
- Học sinh dán từ hệ thống kiến thức vào vở học
I Hệ thống hóa kiến thức về tác phẩm trữ tình
Trang 5Tác phẩm Tác giả Thể loại Nội dung tư tưởng, tình cảm được biểu hiện
Sông núi
nước Nam
Lý Thường Kiệt (chưa rõ tác giả)
Thất ngôn tứ tuyệt
Ý thức độc lập tự chủ và quyết tâm tiêu diệt địch
Phò giá về
kinh
Trần Quang Khải
Ngũ ngôn tứ tuyệt
Hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình thịnh trị của dân tộc ta ở thời đại nhà Trần
Thiên
Trường vãn
vọng
Trần Nhân Tông
Thất ngôn tứ tuyệt
Sự hòa hợp giữa con người với cảnh vật thiên nhiên Sự gắn bó máu thịt giữa tác giả với quê hương thôn dã
Bài ca Côn
Sơn
Nguyễn Trãi Lục bát Sự giao hòa trọn vẹn giữa con người và thiên
nhiên Sau phút
chia ly
Đoàn Thị Điểm
Song thất lục bát
Nỗi sầu chia ly của người chinh phụ sau lúc tiễn đưa chồng ra trận
Bánh trôi
nước
Hồ Xuân Hương
Thất ngôn tứ tuyệt
Đề cao, trân trọng vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, son sắt của người phụ nữ Việt Nam ngày xưa, đồng thời cảm thương sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ
Qua đèo
ngang
Bà Huyện Thanh Quan
Thất ngôn bát cú
Nỗi nhớ thương quá khứ đi đôi với nỗi buồn đơn lẻ, thầm lặng giữa núi đèo hoang sơ
Bạn đến chơi
nhà
Nguyễn Khuyến
Thất ngôn bát cú
Tình bạn đậm đà thắm thiết
Xa ngắm
thác núi Lư
Lí Bạch Thất ngôn
tứ tuyệt
Tình yêu thiên nhiên đằm thắm và phần nào bộc lộ cá tính mạnh mẽ, hào phóng của tác giả
Cảm nghĩ
trong đêm
thanh tĩnh
Lí Bạch Thất ngôn
tứ tuyệt
Tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa nhà trong đêm trăng thanh tĩnh
Ngẫu nhiên
viết nhân
buổi mới về
quê
Chương
Thất ngôn tứ tuyệt
Tình cảm quê hương chân thành pha chút xót xa lúc mới trở về quê
Bài ca nhà
tranh bị gió
thu phá
Đỗ Phủ Cổ thể Tình cảm nhân đạo và lòng vị tha cao cả
Cảnh khuya Hồ Chí
Minh
Thất ngôn tứ tuyệt
Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung lạc quan
Rằm tháng Hồ Chí Lục bát Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước và phong
Lop7.net
Trang 6giêng Minh thái ung dung lạc quan
Tiếng gà
trưa
Xuân Quỳnh Thơ 5 chữ Tình cảm gia đình, quê hương qua những kỉ
niệm tuổi thơ Một thứ quà
của lúa non :
cốm
Thạch Lam Tùy bút Nét đẹp văn hóa dân tộc qua thứ sản vật giản dị
mà đặc sắc : cốm
Sài Gòn tôi
yêu
Minh Hương Tùy bút Tình cảm sâu đậm của tác giả với Sài Gòn qua
sự gắn bó lâu bền, am hiểu tường tận và cảm nhận tinh tế
Mùa xuân
của tôi
Vũ Bằng Tùy bút Tình quê hương đất nước, lòng yêu cuộc sống
và tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của tác giả
Hoạt động 2 : Ôn lại khái niệm
văn biểu cảm
a
- Qua việc ôn tập các tác phẩm về
văn biểu cảm trên, em hiểu thế
nào là tác phẩm trữ tình?
- Tác phẩm trữ tình thường gồm
những thể loại nào?
Gọi hs đọc mục 1 phần ghi nhớ
b.
- Ca sao trữ tình và thơ trữ tình
khác nhau ở điểm nào?
- Giữa ca dao và thơ có chung
điểm gì?
Gọi học sinh đọc mục 2 phần ghi
nhớ
c
- Tình cảm trong thơ được biểu
hiện theo những cách nào?
- Là văn bản biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả trước cuộc sống
- Tác phẩm trữ tình có thể là thơ, cũng có thể văn xuôi như tùy bút
Hs đọc mục 1 phần ghi nhớ
- Điểm khác nhau : + Ca dao trữ tình : tác giả là tập thể
+ Thơ trữ tình : tác giả là cá nhân
- Điểm giống nhau : + Tình cảm cá nhân trong thơ nâng lên thành cảm xúc chung của cộng đồng
Hs đọc mục 2 phần ghi nhớ
Ghi nhớ mục 1
Ghi nhớ mục 2
Trang 7- Thưởng thức, tiếp nhận tác phẩm
trữ tình phải theo con đường nào?
Có những điều kiện gì? Bằng
phương pháp nào, biện pháp nào?
Ý 3 Gv thuyết giảng
Có thể dùng dẫn chứng ở các bài :
- Xa ngắm thác núi Lư
- Thiên trường vãn vọng
- Phó giá về kinh
Hs đọc mục 3 phần ghi nhớ Ghi nhớ 3
Hoạt động 3 : Luyện tập
BT1 : Nội dung trữ tình và hình thức thể hiện của những câu thơ :
- Suốt ngày ôm nỗi ưu tư
Đêm lạnh quàng chăn ngủ chẳng yên
- Bui một tấc lòng ưu ái cũ
Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông
Nguyễn Trãi Đáp : + Nội dung trữ tình : tình cảm thương dân, lo nghĩ về đất nước của Nguyễn Trãi
+ Hình thức thể hiện : Thơ thất ngôn, cũng có khi dùng câu thơ lục ngôn xen vào Các câu : suốt ngày ôm nỗi ưu tư Bui một tấc lòng ưu ái cũ thể hiện tình cảm trực tiếp
Các câu : Đêm lạnh quàng chăn ngủ chẳng yên, đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông là biểu cảm gián tiếp
BT2 : So sánh tình huống thể hiện tình yêu quê hương và cách thể hiện tình cảm đó
qua hai bài thơ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh và Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
Đáp :
Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
- Tình cảm quê hương được biểu hiện
lúc ở xa quê
- Biểu hiện trực tiếp
- Thể hiện một cách nhẹ nhàng, sâu lắng
Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
- Tình cảm được biểu hiện lúc mới đặt chân về quê
- Biểu hiện gián tiếp
- Đượm màu sắc hóm hỉnh mà ngậm ngùi
Lop7.net
Trang 8BT3 : So sánh cảnh vật được miêu tả và tình cảm biểu hiện ở hai bài thơ : Đêm đỗ
thuyền ở Phong Kiều và Rằm tháng giêng
Đáp :
- Cảnh vật được miêu tả :
Đêm đỗ thuyền ở Phong Kiều
- Trăng tà
- Tiếng quạ kêu, sương rụng nhiều
- Nỗi buồn héo hắt của người ngủ bên
ngọn lửa thuyền chài
- Âm thanh tiếng chuông chùa lúc nửa
đêm làm tỉnh giấc
- Tình cảm được thể hiện :
Buồn cô độc
Rằm tháng giêng
- Rằm xuân
- Cả không gian vũ trụ đều ngập trăng và sức sống mùa xuân
- Niềm vui được bàn việc quân
- Nửa đêm trở về với một thuyền đầy trăng
Vui sau khi bàn việc quân
BT4 : Đáp án đúng : b, c, e trang 193 SGK