Nhoùm thaûo luaän GV boá trí thí nghieäm nhö hình 24.3 GV treo leân baûng 24.3 vaø yeâu caàu caùc nhoùm thaûo HS chuù yù luaän HS đọc và cá nhân trả lời C6 GV nhận xét và đưa ra câu trả [r]
Trang 1Ngày dạy :
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
o Biết nhiệt lượng của một vật thu vào nóng lên phụ thuộc vào yếu tố nào?
o Viết được công thức tính nhiệt lượng, kể được tên, đơn vị của các đại lượng
có mặt trong công thức
o Biết mô tả được thí nghiệm và xử lí bảng kết quả thí nghiệm để chứng tỏ
nhiệt lượng phụ thuộc vào m, t và chất làm vật
2 Kĩ năng:
o Phân tích bảng số liệu về kết quả thí nghiệm có sẵn
o Rèn kĩ năng tổng hợp, nhận xét qua bảng số liệu
3 Thái độ:
o Chú ý, nghiêm túc trong học tập, cẩn thận khi tính toán
II CHUẨN BỊ:
o GV : 2 giá thí nghiệm, 2 lưới, 2 đèn cồn có lương cồn và ngọn tiêm giống
nhau, cốc thuỷ tinh chiu nhiệt, kẹp nhiệt kế, nước Các bảng 24.1, 24.2,24.3
o Hs: đọc và nghiên cứu trước bài ở nhà
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động 1: ổn định lớp _ kiểm tra bài cũ
o HS trả lời câu hỏi
o HS khác chú ý nhận xét
Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau:
Kể tên những cách truyền nhiệt đã học? So sánh sự truyền nhiệt trong 3 hình thức trên
GV nhận xét câu trả lời của HS Hoạt động 2: đặt vấn đề
o HS chú ý lắng nghe
o HS nhắc lại bài
Như chúng ta đã biết không có một dụng cụ nào đo trực tiếp công, mà để xác định công người ta phải dùng dụng cụ nào? Vậy không có dụng cụ nào đo trực tiếp nhiệt lượng Muốn xác định nhiệt lượng người ta phải làm như thế nào? Bài học hôm nay giúp ta trả lời câu hỏi này
Yêu cầu HS nhắc lại nhiệt lượng? Nhiệt lượng một 1 vật thu vào để nóng lên phụ thuộc vào yếu tố nào thì ta vào bài mới hôm nay
Hoạt động 3: nhiệt lượng một vật thu vào để làm nóng vật lên phụ thuộc vào yếu tố nào?
GV ghi lên bảng câu trả lời của HS để phân tích
Trang 2o HS chú ý
o HS nhắc lại các yếu tố phụ thuộc
o HS ghi vở
o HS đọc thí nghiệm và trả lời câu hỏi
o HS chú ý
o HS đọc C1
o Nhóm thảo luận C1
o HS chú ý
o Nhóm trả lời C1
o HS làm vào vở
o HS đọc C2 và nhóm thảo luận
o HS chú ý
o Nhóm đưa ra phương án thí nghiệm
o Nhóm làm thí nghiệm
o HS đọc C3 và nhóm thảo luận
o HS chú ý
o HS đọc và thảo luận C4
o HS chú ý
yếu tố hợp lí và không hợp lí
Từ đó GV chỉ ra 3 yếu tố đúng: khối lượng của vật, độ tăng nhiệt độ và chất làm vật
Yêu cầu HS nhắc lại các yếu tố phụ thuộc
Yêu cầu HS ghi vở
Để kiểm tra sự phụ thuộc của nhiệt lượng vào các yếu tố như thế nào ta tiến hành thí nghiệm
Quan hệ giũa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật:
Yêu cầu HS đọc thí nghiệm hình 24.1 và cho biết thí nghiệm gồm những dụng cụ nào? Mục đích và cách tiến hành thí nghiệm như thế nào?
Nhận xét câu trả lời của HS
Để hoàn thành bảng 24.1 yêu cầu HS đọc C1
Cho nhóm thảo luận C1
GV hướng dẫn so sánh t1 và t2, m1 và m2
Cho các nhóm trả lời C1
GV nhận xét cho HS làm vở
Yêu cầu HS đọc C2 và nhóm thảo luận đưa
ra kết luận
GV nhận xét và chỉ ra cho HS kết luận
Như vậy khối lượng càng lớn thì nhiệt cũng càng lớn Vậy độ tăng nhiệt độ càng lớn thì nhiệt lượng thu vào có lớn không ta cùng tìm hiểu 2
Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và độ tăng nhiệt độ:
Yêu cầu các nhóm thảo luận đưa ra phương án làm thí nghiệm
GV nhận xét cách làm thí nghiệm của nhóm và bố
trí thí nghiệm như hình 24.2
Yêu cầu HS đọc C3, thảo luận nhóm và trả lời
GV nhận xét câu trả lời của hs
Yêu cầu HS đọc C4 và thảo luận nhóm
GV nhận xét
Ta có:
t2 =2 t1
t2= 2 t1
Trang 3o Nhóm thảo luận
o HS chú ý
o HS đọc và thảo luận C5
o HS chú ý
o Cá nhân trả lời câu hỏi
o HS chú ý
o Nhóm thảo luận
o HS chú ý
o HS đọc và cá nhân trả lời C6
o Cá nhân trả lời C7
o HS chú ý
Q2= ? Q1
m1 = m2
GV treo bảng 24.2 lên bảng và yêu cầu nhóm thảo
luận để điền vào ô vuông
GV cho HS nhận xét và đưa ra kết luận
Yêu cầu HS đọc C5 và thảo luận nhóm
GV nhận xét và cho HS kết luận
Như vậy nhiệt lượng vật thu vào để nóng lên có quan hệ với chất làm vật không? Để trả lời câu hỏi này ta sang 3
Quan hệ giữa nhiệt lượng vật thu vào để nóng lên với chất làm vật:
Thí nghiệm gồm những dụng cụ nào? Mục đích và cách tiến hành thí nghiệm như thế nào?
GV bố trí thí nghiệm như hình 24.3
GV treo lên bảng 24.3 và yêu cầu các nhóm thảo
luận
GV nhận xét và đưa ra câu trả lời
Yêu cầu HS đọc C6 và trả lời cá nhân
GV nhận xét câu trả lời cuả hs
Yêu cầu HS đọc C7 và trả lời cá nhân
GV nhận xét câu trả lời
Tóm lại nhiệt lượng của một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc vào khối lượng, độ tăng nhiệt độ và chất làm vật
Vậy để xác định nhiệt lượng ta phải làm như thế nào? Nhà báo học Joule đã tìm ra công thức tính nhiệt lượng như thế nào chúng ta sẽ sang mục II
Hoạt động 4: công thức tính nhiệt lượng
o HS chú ý
o HS ghi vở
o Cá nhân trả lời
o HS ghi công thức
o Cá nhân trả lời
GV đưa ra ví dụ hình thành công thức dựa vào
kiến thức vừa học
GV thông báo: nhiệt lượng của vật thu vào bằng
tích khối lượng với chất làm vật và độ tăng nhiệt độ của vật
Khối lượng kí hiệu gì? Đơn vị
Nhiệt lượng kí hiệu gì? Đơn vị
Độ tăng nhiệt độ : t
Cho HS ghi hoàn chỉnh công thức
Nhiệt dung riêng của một chất cho ta biết gì? GV nhận xét và nhấn mạnh nhiệt dung
Trang 4o HS chú ý
o Cá nhân làm
o Cá nhân trả lời câu hỏi
o Cá nhân trả lời
riêng cho HS nắm
Lấy VD nhiệt dung riêng của nước và giải thích cho HS nắm
Yêu cầu HS đọc bảng 24.4, cho HS đọc nhiệt dung riêng của một số chất và giải thích ý nghĩa
Tóm lại qua bài học hôm nay chúng ta cần nắm được gì?
Nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc vào yếu tố nào?
Công thức tính nhiệt lượng? Nhiệt dung riêng của một chất cho biết gì?
Để hiểu rõ bài hơn ta sang mục III
Hoạt động 5: vận dụng _ dặn dò
o Cá nhân tự trả lời Yêu cầu HS đọc C8, mỗi cá nhân tự trả lời
GV nhận xét câu trả lời
Yêu cầu h
Phần ghi bảng
Tiết : CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG
I NHIỆT LƯỢNG MỘT VẬT THU VÀO ĐỂ NÓNG LÊN PHỤ THUỘC VÀO YẾU TỐ NÀO?
Nhiệt lượng thu vào của 1 vật để nóng lên phụ thuộc :
Khối lượng của vật
Độ tăng nhiệt độ
Chất tạo nên vật
1 Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối lượng của vật:
C1 Độ tăng nhiệt độ và chất làm vật Khối lượng thay đổi Để tìm hiểu mối quan hệ giữa nhiệt lượng và khối lượng
C2 Khối lượng vật càng lớn thì nhiệt lượng vật thu vào càng lớn
2 Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và độ tăng nhiệt độ:
C3 Khối lượng và chất làm vật giống nhau Muốn vậy hai cốc đựng khối lượng nước như nhau
C4 Phải cho độ tăng nhiệt độ khác nhau Muốn vậy phải để cho nhiệt độ cuối của hai cốc khác nhau bằng cách cho thời gian đun khác nhau
C5 Độ tăng nhiệt độ càng lớn thì nhiệt lượng vật thu vào càng lớn
3 Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên với chất làm vật:
C6 Khối lượng không đổi, độ tăng nhiệt độ giống nhau, chất làm vật khác nhau
C7 Có
II CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG:
Q= m C t
Q: nhiệt lượng vật thu vào (J) M: khối lượng (kg)
t= t2 – t1 : độ tăng nhiệt độ 0C
Trang 5c: nhiệt dung riêng ( chất làm vật) J/ Kg.K
Nhiệt dung riêng của một chất cho biết nhiệt lượng cần truyền cho 1 kg chất đó để nhiệt độ tăng thêm
10C
III VẬN DỤNG:
C8 Tra bảng để biết nhiệt dung riêng Dùng cân để cân khối lượng của vật Dùng nhiệt kế để đo độ tăng nhiệt độ
C9 M= 5kg
T1 = 200C
T2 = 500C
C= 380J/kg.K
Q= ?
IV GHI NHỚ: (SGK)