Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới: Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho HS Phương pháp: Thuyết giảng Thêi gian: 1 phót Trong quá trình tạo lập văn bản nhiều Häc sinh khi ta dùng t[r]
Trang 1Tuần 1:
Ngày soạn: 20/8/2010 Ngày giảng:23/8/2010…………
Tiết 1: Văn bản: Cổng trường mở ra
(Lí Lan)
a/ Mục tiêu cần đạt:
1/Kiến thức:
Giúp học sinh nắm được:
_ Tỡnh cảm sõu nặng của cha mẹ, gia đỡnh với con cỏi, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niờn, nhi đồng
_ Lời văn biểu hiện tõm trạng người mẹ đối với con trong văn bản
2/Kĩ năng:
_ Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dũng nhật kớ của người mẹ _ Phõn tớch một số chi tiết tiờu biểu diễn tả tõm trạng của người mẹ trong đờm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiờn của con
_ Liờn hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm
3/Thái độ:
Cảm nhận và thấm thớa những hỡnh ảnh thiờng liờng, sõu nặng của cha mẹ đối với con cỏi, thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người
B/ Chuẩn bị của thầy và trò:
1/ giáo viên:
_tìm hiểu kĩ bài dạy,chuẩn kiến thức,soạn bài
_hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài
2/ Học sinh:
Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của giáo viên
C/ Các hoạt động dạy và học:
1/ổn định tổ chức lớp
2/Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3/Bài mới:
Hoạt động của Thầy Hoạt động
của Trò
Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:
Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho HS
Phương pháp: thuyết trình
Thời gian: 1 phút
Gv nêu giới thiệu bài Học sinh
lắng nghe
Trang 2Hoạt động 2: Tỡm hiểu chung về văn bản:
Mục tiờu: HS nắm được xuất xứ, phương thức biểu đạt của bài
Phương phỏp: vấn đỏp tỏi hiện thụng qua hoạt động tri giỏc ngụn ngữ
Thời gian: 8 p
* GV hướng dẫn cỏch đọc văn
bản: Đọc rừ ràng, diễn cảm để
thấy được tõm trạng của người
mẹ.Đọc chậm rãigiọng dịu
dàng,đôi khi như thầm thì,lúc
hồi tưởng
Gv đọc mẫu, tiếp theo học sinh
đọc
(?) GD cú vai trũ như thế nào đối
với sự phỏt triển của thế hệ trẻ? Ở
VN núi riờng?
(?) Theo em văn bản này thuộc văn
bản gỡ ?
(Văn bản nhật dụng.)
(?) Em hóy túm tắt văn bản bằng
vài cõu ngắn gọn Bài văn viết về
việc gỡ?
( Bài văn viết về tõm trạng của
người mẹ trong một đờm khụng
ngủ trước ngày khai trường để vào
lớp 1 của con.)
Gv gọi học sinh đọc chú thích
(?) Theo em, văn bản có bố
cục mấy phần? Nội dung
từng phần?
Học sinh
đọc
Học sinh trả
lời
Học sinh trả
lời
Học sinh trả
lời
I/ Tìm hiểu chung:
_trích trong báo “Yêu trẻ”,số 166,
TP HCM,ngày 1/9/2000 _thể loại:bút kí (văn bản biểu cảm)
II/Đọc,hiểu chú thích:
1/Đọc:
2/Giải thích từ khó:
3/Bố cục:2 đoạn:
_đoạn 1:từ đầu… “ngày đầu năm học”:tâm trạng của hai mẹ con trong buổi tối trước ngày khai trường
_đoạn 2: còn lại: ấn tượng sâu đậm
và liên tưởng của người mẹ
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tỡm hiểu chi tiết:
Mục tiờu: HS nắm được những tỡnh cảm của người mẹ và tõm trạng của người mẹ trong đờm trước ngày khai trường của con
Phương phỏp: vấn đỏp, tỏi hiện nờu và giải quyết vấn đề,so sỏnh đối chiếu
Thời gian: 20p
(?) Đờm trước ngày khai trường
của con, người mẹ làm gỡ và tõm
trạng như thế nào? Điều đú biểu
hiện ở những chi tiết nào?
Hs suy nghĩ, phát biểu
Trang 3
Định hướng trả lời:
_ Mẹ khụng ngủ được; Cụm từ
khụng ngủ được lặp 5 lần…
_ Mẹ ngắm nhỡn con ngủ, săn súc
giấc ngủ cho con và chuẩn bị cỏc
thứ cho con đến trường
_ Mẹ bõng khuõng, xao xuyến
trước những suy nghĩ những hồi ức
về đứa con mai sẽ đến trường
_Con: gương mặt thanh thoỏt, ngủ
say như uống ly sữa, ăn cỏi kẹo, tựa
nghiờng trờn gối mềm, đụi mụi hộ
mở thỉnh thoảng chỳm lại… Giỳp
mẹ dọn đồ chơi, hỏo hức về ngày
mai thức dạy cho kịp giờ…
(?) Vậy những tỡnh cảm của mẹ
dành cho con là những tỡnh cảm
như thế nào?
*Gv giới thiệu:câu văn: “hằng
năm,cứ vào cuối thu…”là câu trích
trong bài văn “Tôi đi học” nổi
tiếng của Thanh Tịnh
(?) Ở đõy tỏc giả sử dụng biện phỏp
nghệ thuật gỡ?
(?) Tại sao người mẹ trằn trọc
khụng ngủ được?
* Mẹ khụng ngủ được vỡ lý do sau:
+ Mẹ cứ miờn man suy nghĩ về đứa
con mỡnh
+ Nụn nao nghĩ về ngày khai
trường đó để lại dấu ấn sõu đậm
trong tõm hồn người mẹ (Kớ ức
tuổi thơ của mẹ trỗi dậy)
+ Người mẹ nghĩ về ngày khai
trường ở nước Nhật…
+ Cuối cựng người mẹ khụng ngủ
được vỡ đang nghĩ đến việc phải
làm ngày mai…
ghi vở
Cá nhân phát biểu
Học sinh suy nghĩ trả
lời
Học sinh suy nghĩ,có thể trao đổi
ý kiến với bạn
Họ c sinh phát biểu
III/Tìm hiểu văn bản:
1/Tâm trạng của người mẹ và đứa con buổi tối trước ngày khai trường: _ mẹ:hồi hộp,xúc động,bồn chồn,trằn trọc khi nghĩ đến ngày đi học đầu tiên của con
+suốt đêm không ngủ,trằn trọc +dắp mền,buông mùng cho con rồi không biết làm gì nữa
+không tập trung đc vào việc gì cả tất cả suy nghĩ của mẹ đều hướng
về con…
_con:hồi hộp,náo nức ngủ ngon lành
Trang 4(?) Hỡnh ảnh đứa con được tỏc giả
khắc hoạ với những nột tớnh cỏch
nào?
- Thơ ngõy hồn nhiờn, nhạy cảm
(?) Tõm trạng của người mẹ trong
đờm khụng ngủ được?
(?) Trong văn bản này, người mẹ
đang tõm sự với ai?
_Mẹ khụng trực tiếp núi với con
và cũng khụng trực tiếp núi với
ai Mẹ nhỡn con ngủ như đang
tõm sự với con nhưng thực ra
đang núi với chớnh mỡnh
(?) Cỏch viết này cú tỏc dụng gỡ?
_ Tg để nhõn vật tự giói bày
cảm xỳc, làm nổi bật tõm trạng,
những điều sõu kớn trong tõm tư
tỡnh cảm của người mẹ mà lời
đối thoại trực tiếp khú cú thể
làm được
(?) Những cõu văn nào núi về vai
trũ và tầm quan trọng của nhà
trường đối với thế hệ trẻ?
(Ai cũng biết rằng Sau này )
(?) Kết thỳc bài văn người mẹ núi:
“ Bước qua cổng trường là một thế
giới kỡ diệu sẽ mở ra.” Em hiểu thế
giới kỡ diệu ấy là gỡ?
– GV nhận xột
Nhà trường đó mang lại cho em
những gỡ về tri thức, tỡnh cảm tư
tưởng, đạo lý, tỡnh bạn, tỡnh thầy
trũ Thế giới của những niềm
vui, hi vọng nhưng cũng khụng
ớt nỗi buồn và những vấp ngó
khiến ta phải nhớ suốt đời Nhà
trường là tất cả tuổi trẻ của mỗi
con người
Học sinh suy nghĩ,cá
nhân nêu ý kiến
Học sinh suy nghĩ trả
lời
Học sinh tìm
Học sinh trả
lời
2/ấn tượng sâu đậm và liên tưởng của mẹ:
_mẹ nhớ đến ngày khai trường khi
mẹ còn nhỏ _mẹ muốn truyền cái rạo rực,ghi vào lòng con cảm giác bâng khuâng,xao xuyến
_mẹ nghĩ và liên tưởng đến ngày lễ khai trường ở Nhật Bản
—>người mẹ rất sâu sắc,tình cảm
—>nhà trường có vai trò,ý nghĩa to lớn đối với mỗi con người
Trang 5
?câu văn cuối cùng của bài: “đi đi
con…”em hiểu ntn? đã bảy năm
em bước qua cánh cổng trường,em
hiểu “thế giới kì diệu” đó là gì?
Hoạt động 4: Hệ thống kiến thức đó tỡm hiểu qua bài.
Mục tiờu: HS khỏi quỏt kiến thức
Phương phỏp: Khỏi quỏt hoỏ
Thời gian: 3 phút
GV chốt nội dung cơ bản
(?) Vậy toàn văn bản tỏc giả sử
dụng NT như thế nào?
(?) Nờu ý nghĩa của văn bản?
Học sinh trả
lời
Học sinh trả
lời
IV Tổng kết:
1/Nội dung:
2/Nghệ thuật:
Lựa chọn hỡnh thức tự bộc bạch như những dũng nhật kớ của người mẹ núi với con
- Sử dụng ngụn ngữ biểu cảm
3 í nghĩa văn bản
Thể hiện tấm lũng, tỡnh cảm của người mẹ đối với con, đồng thời nờu lờn vai trũ to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người
Hoạt động 5: Liờn hệ thực tế
Mục tiờu: HS vận dụng được những kiến thức vào thực tiễn
Phương phỏp: So sỏnh đối chiếu
Thời gian: 5p
(?)Tỡm hiểu văn bản này trong
những ngày đầu năm học mới, em
hiểu thờm được điều gỡ mới mẻ cho
bản thõn?Theo em, thế giới kỡ diệu
sẽ mở ra khi bước qua cỏnh cổng
trường mà ng mẹ nói là gì?
(?) Một bạn cho rằng, cú rất nhiều
ngày khai trường, nhưng ngày khai
trường để vào lớp Một là ngày cú
dấu ấn sõu đậm nhất trong tõm hồn
Học sinh trả
lời
Học sinh phát biểu ý kiến cá
nhân
Học sinh khắc sâu kiến thức
Trang 6mỗi con người Em cú tỏn thành
với ý kiến đú khụng? Vỡ sao?
Hoạt động 6: Về nhà:
Thời gian: 1 phút:
_Học để nắm được nội dung
nghệ thuật ý nghĩa và hỡnh
thức trỡnh bày của của văn
bản
_Viết một đoạn văn về kỉ niệm
đỏng nhớ nhất trong ngày khai
trường của em
_Soạn bài Mẹ tụi
Học sinh ghi nhớ _Học kĩ phần ghi nhớ để nắm
ND và NT _Tập viết đoạn văn _soạn bài mới
********************************************
Ngày soạn: 20/8/2010 Ngày giảng:24/8/2010………
Tiết 2: Văn bản: mẹ tôi
(ét_môn_đô đơ A_ mi_xi)
A/Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
_ Sơ giản về tỏc giả
_ Cỏch GD vừa nghiờm khắc vừa tế nhị, cú lớ và cú tỡnh của người cha khi con mắc lỗi _ Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hỡnh thức một bức thư
2 Kĩ năng:
_ Đọc _ hiểu một văn bản dưới hỡnh thức một bức thư
_ Phõn tớch một số chi tiết liờn quan đến hỡnh ảnh người cha (tỏc giả của bức thư) và người mẹ nhắc đến trong bức thư
3 Thỏi độ:
Cảm nhận và hiểu được những tỡnh cảm thiờng liờng, đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cỏi
B Chuẩn bị của thày và trò:
1.Giỏo viờn: Tài liệu tham khảo, tranh, giỏo ỏn; Tỡm một số bài thơ, ca dao núi về mẹ
2 Học sinh: soạn bài, SGK
C:Phương pháp:
Trang 7Đàm thoại, bỡnh giảng, phõn tớch, đọc biểu cảm sỏng tạo.
D.Các hoạt động dạy và học:
1/ổn định tổ chức lớp:
2/Kiểm tra bài cũ:
3/Bài mới:
Hoạt động của Thầy Hoạt động
của Trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Mục tiờu: Tạo tõm thế, định hướng chỳ ý cho HS
Phương phỏp: thuyết trình
Thời gian: 2p
Hoạt động 2: Tỡm hiểu chung về văn bản:
Mục tiờu: HS nắm được xuất xứ, phương thức biểu đạt của bài
Phương phỏp: vấn đỏp tỏi hiện thụng qua hoạt động tri giỏc ngụn ngữ
Thời gian: 8p
GV hướng dẫn HS tỡm hiểu về tỏc
giả, tỏc phẩm
(?) hóy nờu những nột sơ lược về
nhà văn ẫt-mụn-đụ đơ A-mi-xi? Và
văn bản?
_Là văn bản được dịch ra nhiều thứ
tiếng và được xem là tỏc phẩm cú
kỉ lục về xuất bản trờn thế giới
_ GV hướng dẫn cỏch đọc: đọc rừ
ràng, diễn cảm thể hiện tõm tư tỡnh
cảm đau buồn của người cha trước
lỗi lầm của con và sự trõn trọng của
ụng đối với vợ
_ GV đọc mẫu
_ Nhận xột cỏch đọc
- Giải thớch: lễ độ, hối hận, quằn
quại, hổn hển
(?)Văn bản được viết theo thể văn
gỡ?
(Một bức thư.)
Học sinh dựa vào chú thích
Học sinh
đọc
Học sinh gải thích
Học sinh trả
lời
I Tỡm hiểu chung.
1 Tỏc giả: ẫt-mụn-đụ đơ A-mi-xi (1846 – 1908) là nhà văn I-ta-li-a
2 Tỏc phẩm: Những tấm lũng cao cả
là tỏc phẩm nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sỏng tỏc của ụng Cuốn sỏch
cú nhiều mẩu chuyện nhỏ cú ý nghĩa
GD sõu sắc, trong đú nhõn vật trung tõm là một thiếu niờn, được viết bằng một giọng văn hồn nhiờn, trong sỏng
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tỡm hiểu chi tiết:
Trang 8Mục tiờu: HS nắm được nguyờn nhõn của người bố viết thư và suy nghĩ của nhõn vật En-ri-cụ
Phương phỏp: vấn đỏp, tỏi hiện nờu và giải quyết vấn đề,So sỏnh đối chiếu
Thời gian: 20p
(?) Vỡ sao người bố viết thư gửi cho
En-ri-Cụ?
(- Bố muốn cảnh cỏo vỡ hành động
thiếu lễ độ của En-ri-Cụ đối với
mẹ.)
(?) Em hóy tỡm những từ ngữ, hỡnh
ảnh, chi tiết thể hiện thỏi độ của
người bố?
- Thỏi độ đú được thể hiện rừ qua
lời lẽ mà ụng viết trong bức thư gửi
En-ri-cụ
* GV chốt ý:
+ “Sự hỗn lỏo của con như một
nhỏt dao đõm vào tim bố vậy” >
người bố buồn bó, đau đớn
+ Nhớ tới điều ấy , bố khụng thể
nộn được cơn tức giận > người bố
tức giận
+ “Con phải xin lỗi mẹ”, “Con
đừng hụn bố bố sẽ của con
được” > người bố nghiờm khắc
với En-ri-cụ
( ?) Mẹ của En-ri-cụ là người như
thế nào? Tỡnh cảm của bà dành cho
En-ri-cụ ra sao ?
( ?) Tìm những chi tiết trong bài
văn cho thấy tỡnh cảm của người
mẹ dành cho En-ri-cụ?
_ Mẹ đó thức suốt đờm, quằn quại
vỡ lo sợ, khúc nức nở, bỏ hết một
năm hạnh phỳc cứu sống con
(?) Vậy người bố viết gỡ trong thư
khiến En-ri-cụ “xỳc động vụ cựng”
Học sinh suy nghĩ trả
lời
Học sinh tìm trong văn bản
Học sinh trả
lời
Học sinh tìm chi tiết
Học sinh trả
II/ Tìm hiểu văn bản:
1 Hoàn cảnh của người bố viết thư
_ En-ri-cụ nhỡ thốt ra lời thiếu lẽ độ với mẹ khi cụ giỏo đến nhà
2/ Tâm trạng của ng bố trước sai lầm của En_ri_cô:
_vô cùng tức giận,trách cứ gay gắt _so sánh: “sự hỗn láo của con như nhát dao đâm vào tim bố”—>thể hiện
sự đau đớn và bực bội _ông đưa ra lí lẽ,vẽ ra cho con thấy rằng nỗi buồn thảm nhất của con người:ấy là khi mất mẹ
_ông chỉ ra cho con thấy:tình yêu thương,kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất
Trang 9khi đọc thư của bố?
_ Trước hết ụng chỉ ra lỗi lầm của
con và bộc lộ thỏi độ đau xút, buồn
bó, tức giận của mỡnh
_ Sau đú gợi nhớ đến tỡnh cảm,
cụng lao to lớn, sự hi sinh của mẹ
dành cho con…
_ Tiếp đú liờn tưởng đến tương lai
của En-ri-cụ
_ Cuối cựng ụng khuyờn con đừng
bao giờ mắc lỗi…ụng luụn đặt
niềm tin ở con
(?)Em thấy thỏi độ của người bố
đối với En-ri-cụ như thế nào?
( ?) Qua đú em hiểu được mẹ của
En-ri-cụ là người như thế nào?
( ?)Khi đọc bức thư của bố, thỏi độ
của En-ri-Cụ như thế nào?
Xỳc động
( ?) En-ri-cụ xỳc động vỡ những lớ
do nào?
_ Yờu cầu học sinh thảo luận theo
cõu hỏi SGK rồi sau đú chọn những
ý đỳng
_ Giỏo viờn nhận xột – chốt ý (a, c,
d)
(?) Tại sao người bố khụng trực
tiếp núi với En-ri-cụ mà lại viết
thư?
_ Tỡnh cảm sõu sắc thường tế nhị
và kớn đỏo nhiều khi khụng núi trực
tiếp được Viết thư là chỉ núi riờng
cho người mắc lỗi biết, vừa giữ
được sự kớn đỏo, tế nhị, vừa khụng
làm người mắc lỗi mất lũng tự
trọng —> Đõy là bài học về cỏch
ứng xử trong gia đỡnh, ở trường và
lời
Học sinh trao đổi trả
lời
Học sinh trả
lời
Học sinh thảo luận
Học sinh phát biểu ý kiến
Mục đích:
_ Để giỳp con suy nghĩ kĩ, nhận ra và sửa lỗi lầm, bố đó viết thư cho
En-ri-cụ
_ Mỗi dũng thư đều là những lời của người cha
+ Cảnh cỏo nghiờm khắc lỗi lầm của con
+ Gợi lại hỡnh ảnh lớn lao của mẹ và làm nổi bật vai trũ của người mẹ trong gia đỡnh
+ Yờu cầu con sửa chữa lỗi lầm
2/Hình ảnh người mẹ:
_yêu con mãnh liệt, sẵn sàng hi sinh tất cả vì con
_Là chỗ dựa,lànguồn an ủi to lớn của con
Trang 10ngoài xó hội.
Hoạt động 4: Hệ thống kiến thức đó tỡm hiểu qua bài.
Mục tiờu: HS khỏi quỏt kiến thức
Phương phỏp: Khỏi quỏt hoỏ
Thời gian: 6p
(?)Qua tỡm hiểu em hóy cho biết
nội dung của văn bản?
(?) Nghệ thuật nổi bật của văn bản?
(?) Tại sao tỏc giả lấy nhan đề là
“Mẹ tụi”?Nờu ý nghĩa của văn bản?
- Nhan đề rất hay phự hợp với nội
dung của văn bản Người bố viết
thư chớnh là để giỏo dục con cú thỏi
độ và tỡnh cảm kớnh yờu, biết ơn
đối với cha mẹ
(?) Qua bức thư này người bố đó
khuyờn con điều gỡ?
Học sinh ghi nhớ
IV: Tổng kết:
1/Nội dung: Ghi nhớ_sgk 2/ Nghệ thuật:
_sáng tạo hoàn cảnh xảy ra chuyện: en_ri_cô mắc lỗi với mẹ
_Lồng câu chuyện trong một bức thư,nhiều chi tiết khắc họa người mẹ En_ri_cô
_Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp
3 í nghĩa văn bản
- Người mẹ cú vai trũ vụ cựng quan trọng trong gia đỡnh
- Tỡnh yờu thương, kớnh trọng cha mẹ
là tỡnh cảm thiờng liờng nhất đối với mỗi con người
Hoạt động 5: Liờn hệ thực tế
Mục tiờu: HS vận dụng được những kiến thức vào thực tiễn
Phương phỏp: So sỏnh đối chiếu
Thời gian: 7p
GV gọi HS đọc bài đọc thờm
(?) Mỗi chỳng ta cú ai khụng bao giờ mắc
lỗi khụng, hóy kể lại một sự việc em lỡ
gõy ra khiến bố mẹ buồn phiền, em sửa lỗi
như thế nào?
(?)Hóy chọn một đoạn thư của bố En-ri-cụ
cú nội dung thể hiện vai trũ vụ cựng to lớn
của người mẹ đối với con và học thuộc?
GV chốt
- HS trả lời