Đại ý : Bài văn viết về tâm Qua phần đã đọc, em hãy cho biết đại ý trạng của người mẹ trong đêm của văn bản này nói đến vấn đề gì?. không ngủ được truớc ngày khai trường đầu tiên của con[r]
Trang 1TUẦN : 1 BÀI 1
Ngày soạn :
Ngày dạy :
( Lý Lan )
I / MỤC TIÊU BÀI DẠY : Giúp học sinh
1 Kiến thức : Giáo dục môi trường: Môi trường gia đình lành mạnh, hạnh phúc sẽ
ảnh hưởng nhiều đến tương lai của trẻ em.
Tình cảm sâu nặng của cha mẹ với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc
đời mỗi con người, nhất là đối với tuổi thiếu niên nhi đồng
2 Kỹ năng : Đọc và – hiểu văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của
mẹ phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ liên hệ vận dụng
khi viết một bài văn
3 Thái độ : Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con
người …
II / CHUẨN BỊ :
- GV : Tài liệu , sách giáo khoa, sách giáo viên , giáo án
- Phương pháp : Tích hợp
- Đồ dùng : Bảng phụ
III / TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG :
1 Oån định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Văn bản nhật dụnng là gì ? Kể tên những văn bản nhật dụng mà em đã
được học ở chương trình lớp 6
3 Bài mới :
Ngày khai trường đầu tiên khi em vào học lớp 1 đã để lại cho em nhữngn gì
đáng nhớ ? Trong ngày khai trừơng đầu tiên ấy ai đã đưa em đến trường ? Em hãy nhớ lại
buổi tối trước ngày khai trường của năm em vào lớp 1 , tâm trạng của em và bố mẹ em
lúc đó như thế nào ? Muốn biết được điều đó , hôm nay các em sẽ đi tìm hiểu văn bản “
Cổng trường mở ra” của tác giả Lý Lan
Hoạt động 1: GV đọc mẫu đoạn văn và gọi
2HS đọc lại GV sửa chữa những, uốn nắn
những chỗ chưa chính xác Cho Hs tìm hiểu từ
khó
Hoạt động 2 :
Qua phần đã đọc, em hãy cho biết đại ý
của văn bản này nói đến vấn đề gì ?
I /Đọc và hiểu văn bản :
1 Đọc :
2 Chú thích : SGK
3 Đại ý : Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ được truớc ngày khai trường đầu tiên của conû…
Trang 2Khác với những tối đi ngủ thường ngày,
trứơc ngày khai trường tâm trạng của đứa conû
ntn?(Háo hức lên giường nhưng không nằm
yên được )
Người mẹ đã làm gì khi conû mình không
ngủ được ? ( Mẹ đã dỗ dành cho conû ngủ)
Khi được mẹ dỗ dành thì giấc ngủ đến với
conû ntn? (dễ dàng như uống một ly sữa, ăn
một cái kẹo)
Khi ngủ giương mắt của đứa con toát lên
đều gì ? (Tựa nghiêng gối mềm, đôi môi hé
mở, thỉnh thoảng chúm lại như mút kẹo )
Qua những chi tiết vừa phân tích, em thấy
tâm trạng của đứa conû thể hiện điều gì ?
Đêm trước ngày khai trường của con, người
me có khác gì với mọi ngày ? (Mẹ trằn trọc
lên giường mà không ngủ được )
Theo em, tại sao người mẹ không ngủ được
?
( Vì lo cho con và nhớ lại những kỹ niệm
ngày xưa )
Trong bài văn có phải người mẹ đang trực
tiếp nói với conû không ? Nói như vậy có tác
dụng gì ? (Nói với chính mình và nói như vậy
để làm nỗi bật tâm trạng, khắc hoạ những
tình cảm tâm tư của người mẹ )
Em hãy cho biết cảm giác của người mẹ
khi nghĩ lại ngày xưa được vào lớp 1 ntn?
(Nôn nao, hồi hộp,khi gần tới trường phải xa
bà ngoại thì nỗi hốt hoảng lại tới )
So với đứa con của mình thì tâm trạng của
người mẹ lúc này ntn?
? theo em mơi trường sống của gđ cĩ ảnh
hưởng đến con cái khơng?
Giáo dục môi trường: Môi trường gia đình
lành mạnh, hạnh phúc sẽ ảnh hưởng nhiều đến
tương lai của trẻ em.
II/ Tìm hiểu văn bản : 1/Tâm trạng cảu người mê và đứa con truớc ngày khai trường :
a)Tâm trạng của đứa con :
=>Thanh thản nhẹ nhàng và vô tư…
b)Tâm trạng của người mẹ :
- Tâm trạng của người mẹ trước ngày khai trường của conû : Thao thức không ngủ được và suy nghỉ triền miên
-Người mẹ đang tâm sự với chính mình và ôn lại những kỹ niện xưa
2/ Vai trò của nhà trường : -Rất quan trọng đối với thế hệ trẻ
- Đó là những tri thức,tình cảm,đạo
Trang 3Câu văn nào trong bài nói lên tầm quan
trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ?
(Ai cũng biết sau này )
Kết thúc bài văn người mẹ nói : “Bước qua
cách côång mở ra” Em hiểu thế giới kỳ
diệu đó là gì ?
Hoạt động 3: Yêu cầu HS đọc bài tập 1
trong SGK Em có tán thành ý kiến đó
không? Vì sao?
lý,tình bạn, tình thấy trò III / Tổng kết : Ghi nhớ(sgk)
IV / Luyện tập : Bài tập 1: Tán thành với ý kiến đó,vì ngày khai trường đầu tiên đối với mọi người ai cũng điều mới lạ
4 /Củng cố: Dặn dò
-Tâm trạng của người mẹ và đứa con trong đêm trước ngày khai trường có gì khác
nhau? Được hiểu qua những chi tiết nào ?
- Vai trò của nhà trường đối với thế hệ con ra sao ?
- Về nhà học thuộc bài và chuẩn bị bài “ Mẹ tôi”
5/ Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn:
Ngày dạy:
( Eùt Môn-Đô-Đơ A-Mi-Xi )
I / MỤC TIÊU BÀI DẠY : Giúp học sinh
1 Kiến thức : Sơ giản về tác giả Eùt-Môn-Đô-Đơ A-Mi-Xi Cách giáo dục vừa
nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí, cótình của người cha khi con có lỗi nghệ thuật biểu cảm
trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kỹ năng : Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thứ của một bức thư Phân tích
một số chi tiết, liên quan đến hình ảnh người cha, mẹ trong thư
3 Thái độ : Từ đó suy nghỉ đến trách nhiệm làm conû của mình không để bố mẹ buồn
phiền
II / CHUẨN BỊ :
- GV : Tài liệu , sách giáo khoa, sách giáo viên , giáo án
Trang 4- Phương pháp : Tích hợp
- Đồ dùng : Bảng phụ
III / TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG :
1 Oån định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Em có cảm nhận gì về tâm trạng của người mẹ và đứa conû có gì khác nhau
trong đêm trước ngày khai trường ?
3 Bài mới : Đã bao giờ em nhận được bức thư của người thân mà lòng thấy cảm
thấy áy náy ,day dứt tự trách mình chẳng ra gì chưa ? Cũng như văn bản “Mẹ tôi” qua
bức thư của người bố, đứa conû mới nhận ra được lỗi lầm của mình khi thiếu lễ độ với mẹ
Hoạt động 1: GV đọc mẫu, sau dó gọi 2 học
sinh đọc lại văn bản
GV hướng dẫn HS đọc phần giải nghĩa từ
khó và nêu vài nét sơ lược về tác giả
Hoạt động 2:
Theo em, vì sao văn bản là một bức thư của
bố gửi cho conû mà nhan đề là “Mẹ tôi” ?
(Do chính tác giả đặt, chính qua bức thư của bố,
người đọc mới hiểu được hình tượng người mẹ
cao cả và to lớn…)
Khi En-ri-thấy mắc lỗi, người bố đã làm
gì?
(Người bố đã viết thư cho En-ri-thấy ) Qua
bức thư em thấy thái độ của người bố ntn?
(Người bố đã viết thư cho En-ri-thấy )
Vì sao người bố lại buồn bã tức giận
En-ri-co ?
Hãy tìm những từ ngữ hình ảnh, lời lẽ trong
bức thư thể hiện thái độ sự buồn bã và tức giận
trong đoạn “Sự hổn láo… sống con”
Qua những chi tiết conân, em thấy người bố
có yêu thương con không ?Vì sao?
I / Đọc – hiểu văn bản :
1 Đọc : Giọng chậm rải, tha thiết và nghiêm nghị
2 Chú thích : SGK a) AMI-XI(1846-1908) là nhà văn Ý.Oâng đã viết rất nhiều truyện ngắn, trong đó có truyện
ngắn”Những tấm lòng cao cả”, truyện viết về cho thiếu nhi b) Giải nghĩa từ khó :SGK
II / Tìm hiểu văn bản :
1 Tình cảm và thái độ của người bố đối với En-ri-thấy :
- Thái độ của người bố hết sức buồn bã và tức giận
- Vì En-ri-cô đã nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ với mẹ khi thấy giáo đến thăm
- Người bố rất yêu thương En-ri-thấy , sở dĩ bố buồn và tức giận là vì
Trang 5Mẹ của En-ri - cô là người ntn? Căn cứ vào
những chi tiết nào mà em nhận xét điều đó ?
(Mẹ đã phải sống conû”
Tại sao người bố không nói trực tiếp với con
mà lại viết thư ?
(Tình cảm kín đáo,tế nhị không làm người mắc
lỗi mất lòng tự trọng )
Theo em điều gì đã khiến En-ri-cô xúc
động khi đọc thư của bố ?
( - Vì bố gợi lại những kỷ niệm giữa mẹ và
En-ri-côâ
- Vì thái độ nghiêm khắc của bố
- Vì lời nói sâu sắc chân thành của người bố
Qua đó em thấy En-ri-cô đã suy nghĩ gì?
Hoạt động 3: GV hướng dẫn HS luyện tập
ri-cô đã làm một điều không tốt, trái ngược với lời dạy của mẹ
2 Hình ảnh người mẹ : -Người mẹ hết lòng yêu thương con,
hy sinh vì con
- Sẵn sàng tha thứ khi con thật sự ăn năn, sửa chữa
3 En-ri-cô :
-Em-ri-côâ cảm thấy xấu hỗ,hối hận khi chà đạp lên tình yêu thương của cha mẹ
III / Ghi nhớ :SGK
IV / Luyện tập :
4 / Củng cố :
- Bức thư mang tính biểu cảm đặc sắc ở chỗ nào ?
- Theo em chủ đề của đoạn văn là gì ? Tập trung ở câu nào? Vì sao ?
5/ Rút kinh nghiệm:
- Về nhà học thuộc lòng đoạn “Hình ảnh yêu thương”
- Chuẩn bị bài “Từ ghép”
Tuần 1
Ngày soạn:
Trang 6Ngày dạy:
I / MỤC TIÊU BÀI DẠY : Giúp học sinh
1 Kiến thức : - Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập
- Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập
2 Kỹ năng : - Nhận diện các loại từ ghép
- Mở rộng, hệ thống hố vốn từ
- Sử dụng từ: dùng từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cái cụ thể, dùng từ ghép đẳng
lập khi cần diễn đạt cái khái quát
3 Thái độ : Từ đó, vận dụng nghĩa của hai loại từ ghép conân trong khi nói và viết
II / CHUẨN BỊ :
- GV : Tài liệu , sách giáo khoa , sách giáo viên , giáo án
- Phương pháp : Tích hợp
- Đồ dùng : Bảng phụ
III / TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG :
1 Oån định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Ở bậc tiểu học, các em đã được học về từ ghép Hãy kể tên các loại từ ghép đã
được học ?
3 Bài mới : Ở bậc tiểu học các em đã được thế nào là từ ghép và chúng có
nghĩa như thế nào? Để tìm hiểu về điều này, hôm nay thấy tròø chúng ta cùng tìm hiểu
sâu sắc hơn về nghĩa của từ ghép
Hoạt động 1: GV gọi học sinh đọc ví dụ 1
trong phần I
Trong từ ghép “Bà ngoại, thơm phức”
tiếng nào là tiếng chính và tiếng nàao làa
tiếng phụ bổ nghĩa cho tiếng chính ?
- Bà ngoại : Bà -> Tiếng chính ,ngoại ->
tiếng phụ
- Thơm phức: Thơm->Tiếng
chính,phức->Tiếng phụ
Em có nhận xét gì về trật tự của các tiếng
ấy ? (Tiếng chính đứng trước , tiếng phụ
đứng sau bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính)
Vậy từ ghép đó gọi là từ ghép gì ?
(Từ ghép chính phụ )
Hoạt động 2: Gọi HS đọc ví dụ 2 trong phần
I / Các loại từ ghép :
1 Xét các ví dụ :
2 Nhận xét :
Trang 7I Hãy cho biết 2 từ ghép “quần áo, trầm
bổng” có phân ra tiếng chính và tiếng phụ
không ?
(Không, vì các từ ghép đó ngang hàng nhau
về mặt ngữ pháp) Vậy nó là loại từ ghép
gì?
(Từ ghép đẳng lập )
Qua việc phân tích các ví dụ conân , em
hãy cho biết có mấy loại từ ghép ?
Gọi học sinh đọc phần ghi nhớ trong SGK
Hoạt động 3: Gọi HS đọc ví dụ 1 ở phần II
Hãy so sánh nghĩa của từ “Bà” với “Bà
ngoại”,
“Thơm” với “Thơm phức”
(“Bà” cùng chỉ về người phụ nữ Bà ngoại là
người phụ nữ simh ra mẹ )
Vậy nghĩa của từ ghép chính phụ có
nghĩa như thế nào so với nghĩa của tiếng
chính ?
GV gọi HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
Hoạt động 4: Gọi HS độc bài tập 1 , sau đó
cho HS thảo luận nhóm Từng tổ cử 1 bạn
lên bảng làm GV sửa chữa
Có 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
* Ghi nhớ : SGK
II / Nghĩa của từ ghép :
1 Xét ví dụ :
2 Nhận xét : a) “Bà”ø và “Bà ngoại”
“Thơm” và “Thơm phức”
=>Nghĩa của từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa, nghĩa từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
b)“Quần áo”,“Trầm bổng”
=>Ý nghĩa của 2 từ ghép này khái quát hơn ý nghĩa của các tiếng tạo nên nó
* Ghi nhớ : SGK III / Luyện tập : 1.Bài tập 1:
- Từ ghép chính phụ: Lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn , cây thấy û, cười nụ
-Từ ghép đẳng lập :Suy nghĩ, chài lưới, ẩm ướt, đầu đuôi
2 Bài tập 2:
- Bút chì –Aên bám
- Thước kẻ _ Trắng xoá
- Mưa rào _ Vui tai
- Làm quan _ Nhát gan
4 / Củng cố: Dặn dò
- Có mấy loại từ ghép ? Cho ví dụ
- Nghĩa của các từ ghép có gì khác nhau ?
Trang 8
- Học thuộc bài và làm các bài tập 3,4,5
- Chuẩn b ị bài “Liên kết trong văn bản”
5/ Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn :
Ngày dạy :
I / MỤC TIÊU BÀI DẠY : Giúp học sinh
1.Kiến thức: - Khái niệm liên kết trong văn bản
- Yêu cầu về liên kết trong văn bản
2 Kỹ năng : - Nhận biế và phân tích liên kết của các văn bản
- Viết các đoạn văn, bài văn cĩ tính liên kết
3 Thái độ : Từ đó, vận dụng kiến thức đã được học để bước đầu xây dựng những
văn bản có tính liên kết
II / CHUẨN BỊ :
- GV : Tài liệu , sách giáo khoa , sách giáo viên , giáo án
- Phương pháp : Tích hợp
- Đồ dùng : Bảng phụ
III / TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG :
1 Oån định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Có mấy loại từ ghép ? Nêu nôi dung chính của từng loại từ ghép ? Cho ví dụ với
mỗi loại từ ghép ?
3 Bài mới : Văn bản là gì ? Văn bản có tính chất như như thế nào? Nếu văn
bản không có tính liên kết thì văn bản không có tạo lập tính hợp lý về nội dung Vậy tính
liên kết là một tính chất như thế nào của văn bản Hôm nay, chúng ta sẽ đi tìm hiểu thế
nào là tính liên kết và những phương tiện liên kết như thế nào ?
Hoạt động 1: Gọi HS đọc văn bản ở ví dụ a
trong SGK
Theo em, nếu bố En-ri-thấy â chỉ viết
mấy câu trong văn bản thì En-ri-thấy â có
hiểu được điều bố muốn nói chưa ?Vì sao ?
- GV gợi ý : + Tách từng câu ra khỏi đoạn
thì có hiểu không ?
I / Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản :
1 Tính liên kết của văn bản:
* Nếu em là En-ri-thấy â thì em chưa hiểu được ý nghĩa của đoạn văn ấy Vì giữa các câu không có mối quan hệ gì với nhau
Trang 9+ Có câu sai ngữ pháp mơ hồ
về nghĩa không ?
- HS trả lời và GV chốt lại ý chính
Theo em đoạn văn conân thiếu tính gì ?
Vậy tính liên kết là một tính chất như thế
nào của văn bản ? Và nó có tác dụng ra sao
?
Hoạt động 2: GV gọi học sinh đọc ví dụ 2b
Cho biết đoạn văn ấy có mấy câu ? So
với nguyên bản “cổng trường mở ra” thì
thiếu cụm từ nào ? Và có sai từ nào không
?
Việc viết thiếu , sai , khiến cho đoạn văn
ra sao ?
(đoạn văn conân có 3 câu Câu 2 thiếu cụm
từ “còn bây giờ” Câu 3 thiếu từ “con”
thành “đứa conû” Việc viết thiếu , sai,
khiến cho đoạn văn rời rạc khó hiểu )
Vậy cụm từ “ còn bây giờ” và từ “còn”
đóng vai trò gì ?
(Đóng vai trò làm phương tiện liên kết câu)
Vậy cụm từ “còn bây giờ” và “ngày
kia” ở câu 1 nhờ sự móc nối ấy gọi là gì ?
(Gọi là tính chất liên kết )
Gọi HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
Hoạt động 3: Cho HS đọc bài tập 1 trong
SGK và sắp xếp lại cho hợp lý tạo thành
tính liên kết ?
_ Đoạn văn conân thiếu tính liên kết
=> Liên kết là một tính chất quan trọng của văn bản Nó làm cho câu đúng ngữ pháp tạo thành văn bản
2 Phương tiện liên kết trong văn bản :
_ Muốn văn bản có tính liên kết thì người viết làm cho nội dung của các câu , các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau bằng các phương tiện liên kết là “từ” và “câu”
* Ghi nhớ : SGK
II / Luyện tập : Bài tập 1:
(1)-(4)-(2)-(5)-(3) Bài tập 3 :
Bà, cháu , bà cháu , thế là
4 / Củng cố, dặn dò:
- Tính liên kết là 1 tính chất như thế nào của văn bản ?
- Những phương tiện nào dùng để liên kết văn bản ?
- Về nhà học thuộc bài và làm các bài tập 2 Chuẩn bị bài “Cuộc chia tay của những con
búp bê”
5/ Rút kinh nghiệm:
Trang 10
Ngày soạn :
Ngày dạy :
PPCT: 5 VĂN BẢN : CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
( Khánh Hoài )
I / MỤC TIÊU BÀI DẠY : Giúp học sinh
1 Kiến thức - Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻ khơng may rơi vào hồn cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2 Kỹ năng : - Đọc – hiểu văn bản truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân vật
- Kể và tĩm tắt truyện
3 Thái độ : Biết thông cảm và biết chia sẽ với nổi bất hạnh của những bạn ấy
II / CHUẨN BỊ :
- GV : Tài liệu , sách giáo khoa , sách giáo viên , giáo án
- Phương pháp : Tích hợp
- Đồ dùng : Bảng phụ
III / TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG :
1 Oån định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Thế nào là tính liên kết ? Những phương tiện nào dùng để liên kết trong văn
bản ?
3 Bài mới :
Trong cuộc đời của mỗi con người sinh ra và lớn lên không ai củng có một mái
ấm gia đình hạnh phúc Củng không ít người rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh ,nhưng
biết cảm thông và chia sẽ với người khác điều ấy mới thấy được những tấm lòng vị tha
và nhân hậu trong sáng và cao đẹp Để hiểu thêm, hôm nay chúng ta đi tìm hiểu văn bản
“Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giả Khánh Hoài
Hoạt động 1:
GV hướng dẫn cách đọc : Khi đọc cần phân
biệt rõ giữa lời kể ,các đối thoại ,diễn biến
tâm lý của từnh nhyân vật , gọi HS đọc bài
và tím tắc văn bản
Nêu vài nét sơ lược về tác giả Khánh
I / Đọc hiểu – văn bản :
1 Đọc :
2 Chú thích : a) Tác giả : SGK b) Tác phẩm : Truyện ngắn
“Cuộc chia tay của những con