TiÕt 1: V¨n B¶n: T«i ®i häc A- Mục đích yêu cầu: Cảm nhận được tâm trạng bỡ ngỡ, những cảm giác mới lạ của nhân vật tôi ở lần tựu trường đầu tiên trong một đoạn trích truyện có sử dụng k[r]
Trang 1Ngày soạn: 14/ 8/2011
Ngày dạy: 1 / 8/2011
Tiết 1: Văn Bản: Tôi đi học
A- Mục đích yêu cầu:
Cảm nhận được tõm trạng bỡ ngỡ, những cảm giỏc mới lạ của nhõn vật tụi ở lần tựu trường đầu tiờn trong một đoạn trớch truyện cú sử dụng kết hợp cỏc yờu tố miờu tả và biểu cảm
1 Kiến thức :
- Cốt truyờn , nhõn vật , sự kiện trong đoạn trớch Tụi đi học
- Nghệ thuật miờu tả tõm lớ trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngũi bỳt Thanh
Tịnh
2 Kĩ năng :
- Đọc – hiểu đoạn trớch tự sự cú yếu tố miờu tả và biểu cảm
- Trỡnh bày những suy nghĩ , tỡnh cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thõn
3 Thỏi độ : Cú thỏi độ trõn trọng những cảm xỳc rụt rố, bỡ ngỡ của cỏc em nhỏ lần đầu đến trường B- Chuẩn bị của thầy - trò
- Thầy: Soạn bài + SGK - Chân dung nhân văn
- Trò: Đọc - Trả lời câu hỏi SGK
- Phương pháp:Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề
C-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định: 8:
2 Kiểm tra (Việc chuẩn bị của học sinh)
3 Bài mới: * Hoạt động 1:Giới thiệu bài
- Mục tiêu: Tạo tâm thế cho hs tiếp cận nội dung bài học
- Phương pháp: Thuyết trình
- Thời gian: 1 phút
Giới thiệu bài: Trong cuộc đời mỗi con người, những kỷ niệm tuổi học trò thường được lưu giữ
lâu bền trong trí nhớ Đặc biệt, đáng nhớ hơn là các kỷ niệm, ấn tượng của ngày tựu trường đầu tiên
“Tôi đi học” là một truyện ngắn xuất sắc với lời văn giàu chất thơ, nhẹ nhàng mà thấm đượm thể hiện một cách xúc động tâm trạng hồi hộp, bỡ ngỡ của nv “tôi”
* Hoạt động 2: Tìm hiểu chung
- Mục tiêu: Tìm hiểu vài nét về tác giả, hoàn cảnh ra đời tác phẩm
- Phương pháp:Vấn đáp, tìm tòi
- Thời gian: 12 phút
- Học sinh đọc chú thích - SGK
? Cho biết sơ lược về tác giả, tác phẩm
Từng dạy học, viết báo, làm văn của tác giả của
nhiều tập truyện ngắn, thơ (nổi tiếng là tập
“Quê mẹ”, “Đi từ giữa một mùa sen”)
- Đọc
- Tìm chi tiết I- Tìm hiểu chung
1 Tác giả (1911 - 1988)
Tên thật Trần Văn Ninh Quê: Huế
? Phong cách sáng tác của Thanh Tịnh như thế
nào ?
(Giống phong cách của nhà văn Thanh Lam)
- Đối chiếu - Sáng tác thơ, truyện nổi
tiếng êm dịu, trong trẻo
- GV nêu yêu cầu đọc: Chậm, hơi buồn, chú ý
- GV đọc mẫu một đoạn "Từ đầu-> tôi đi học". - Thể loại: Truyện ngắn
- Gọi 3 học sinh thay nhau đọc Nhận xét,
* Hoạt động 3: Tìm hiểu văn bản
Trang 2- Mục tiêu: Tìm hiểu nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Phương pháp: Động não, nêu vấn đề
- Thời gian: 26 phút
II- Tìm hiểu văn bản
- Truyện kể về nhân vật Tôi và kể về chuyện gì ?
- Nhân vật Tôi trong buổi tựu trường đầu tiên
- Học sinh đọc 4 câu đầu: Giọng chậm, bồi hồi
1 Tâm trạng, cảm xúc của nhân vật Tôi ngày đầu tiên đi học.
? Em hãy cho biết những hình ảnh nào khơi nguồn
cảm xúc cho ngày đầu đi học của Tôi ?
- Hình ảnh: Cuối thu, Lá rụng nhiều, mây bàng
bạc Mấy em bé rụt rè cùng mẹ tới trường
? Khi bắt gặp những hình ảnh này, cảm xúc của
nhân vật ra sao Thể hiện qua những từ ngữ nào
?
- Nao nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã
Những từ láy có giá trị biểu cảm cao được sử
dụng để tả tâm trạng, cảm xúc
? Thông qua những từ ngữ này, em thấy đây là
nỗi niềm, cảm xúc như thế nào ? Tìm các chi tiết cụ thể - Niềm vui, nỗi nhớ và hạnh phúc khi được
nhớ về kỉ niệm
? Ngoài những từ ngữ trên, câu văn nào diễn đạt
hay nhất cảm giác hạnh phúc của tôi ? Vì sao ?
Câu văn đã dùng biện pháp tu từ gì ?
Phát hiện
- "Tôi quên…quang đãng" so sánh và nhân
hoá
? Em hãy PT tính chất của hình ảnh so sánh và
nhân hoá này ? Hình ảnh đẹp đẽ, tươi sáng Lựa chọn, phân tích
? Hai đoạn văn trên cùng gồm mấy câu ?
- Mỗi đoạn 1 câu Tách thành đoạn văn
? Cách dùng câu văn dài thế có tác dụng gì ?
- Thể hiện tha thiết tình cảm của tác giả
Gọi 1 học sinh đọc lại thật diễn cảm 2 đoạn văn
(GV liên hệ với thực tế việc đi hội trường, hội lớp
của bố mẹ các em được sống lại kỉ niệm
tuổi học trò)
Nghe
? Trong truyện ngắn này nhân vật đã kể lại kỉ
niêm theo trình tự nào ? (Thời gian: Lúc trên
đường cùng mẹ tới trường Khi đến trường
đón nhận giờ học đầu tiên)
Phát hiện
? Tôi còn nhớ những gì trên con đường tới trường
trường
- Sáng thu, mẹ dắt tay, con đường, cảnh vật, Mình
mặc áo dài đen cầm 2 quyển vở Thời gian,
không gian, cảnh vật, mẹ, hình ảnh chính mình
? Cảm nhận của nhân vật Tôi lúc đó ra sao ?
- Sương lạnh, con đường dài, hẹp, cảnh vật thay
đổi, mình trang trọng, đứng đắn ý nghĩ non nớt,
ngây thơ
? Tôi còn nhớ rất rõ tâm trạng mình lúc ấy, đó là
tâm trạng như thế nào? Tại sao lại có tâm trạng
như vậy ?
- Trong lòng thay đổi nhìn mọi sự vật, cảnh
đều thấy lạ
Trang 3Hoạt động thầy Hoạt động trò Nội dung
? Tìm trong cả đoạn văn, câu văn nào thể hiện
chất trữ tình, bàng bạc chất thơ trong văn xuôi
Thanh Tịnh?
- "ý nghĩa ấy… trên ngọn núi"
? Câu văn bộc lộ tình cảm gián tiếp hay trực tiếp ?
- Gián tiếp (biểu cảm bằng ẩn ý) thông qua phép
so sánh
? Qua tìm hiểu phần đầu của bài văn, em có nhận
xét gì về cách kể chuyện của tác giả
- Kết hợp hài hoà giữa kể - miêu tả với bộc lộ cảm
xúc tâm trạng Tạo cho TP giầu chất trữ tình
Hoạt động 3: Củng cố
- Mục tiêu: Khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học
- Phương pháp: Vấn đáp
- Thời gian: 4 phút
Hoạt động 4: Hướng dẫn tự học
- Thời gian: 2 phút
- Đọc lại nội dung bài, soạn tiếp phần còn lại
* Rút kinh nghiệm: ………
………
*************************
Ngày soạn: 1 / 8/2011 Ngày dạy: 1 / 8/2011 Tiết 2: Tiết 1: Văn Bản: Tôi đi học A- Mục đích yêu cầu: Cảm nhận được tõm trạng bỡ ngỡ, những cảm giỏc mới lạ của nhõn vật tụi ở lần tựu trường đầu tiờn trong một đoạn trớch truyện cú sử dụng kết hợp cỏc yờu tố miờu tả và biểu cảm 1 Kiến thức : - Cốt truyờn , nhõn vật , sự kiện trong đoạn trớch Tụi đi học - Nghệ thuật miờu tả tõm lớ trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngũi bỳt Thanh Tịnh 2 Kĩ năng : - Đọc – hiểu đoạn trớch tự sự cú yếu tố miờu tả và biểu cảm - Trỡnh bày những suy nghĩ , tỡnh cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thõn 3 Thỏi độ : Cú thỏi độ trõn trọng những cảm xỳc rụt rố, bỡ ngỡ của cỏc em nhỏ lần đầu đến trường B- Chuẩn bị của thầy - trò - Thầy: Soạn bài + SGK - Trò: Đọc - Trả lời câu hỏi SGK - Phương pháp:Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề C-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học 1 ổn định: 8
2 Kiểm tra bài cũ:? Qua tìm hiểu phần đầu của bài văn, em có nhận xét gì về cách kể chuyện của tác giả
3 Bài mới:
* Hoạt động 1:Giới thiệu bài
Trang 4- Mục tiêu: Tạo tâm thế cho hs tiếp cận nội dung bài học.
- Phương pháp: Thuyết trình
- Thời gian: 1 phút
*Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản
- Mục tiêu: Tìm hiểu nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Phương pháp: Động não, nêu vấn đề
- Thời gian: 34 phút
II- Tìm hiểu văn bản
1 Tâm trạng, cảm xúc của nhân vật Tôi ngày
đầu tiên đi học.
a) Lúc trên đường tới trường
+ Học sinh đọc đoạn "Trước sân trường Mĩ Lí…
nào biết".
? Nhân vật còn nhớ những gì khi đến trước sân
- Người : đông, vui tươi, sáng sủa
- Ngôi trường: Cao ráo, sạch sẽ, xinh sắn, oai
nghiêm
? Trước ngôi trường xinh xắn, oai nghiêm đó,
nhân vật có tâm trạng như thế nào ?
- Lo sợ, vẩn vơ
? Khi xếp hàng cậu bé cảm thấy như thế nào ?
- Xếp hàng: Trơ vơ
- Khi được gọi tên ? Giật mình, tim ngừng đập
- Khi bước vào lớp, tâm trạng cậu bé như thế nào
?
- Bước vào lớp, khóc xa mẹ
- Em hãy nhận xét lúc đứng trước sân trường, tâm
trạng của nhân vật như thế nào qua những từ
- Những từ loại vừa tìm được để bộc lộ tâm trạng
là những từ thuộc từ loại nào ? - Động từ, tính
từ
? Ngoài ra tác giả còn sử dụng NT gì ?
- Tôi đã giới thiệu ngôi trường trong thế đối lập:
Hôm qua - hôm nay; không gian - còn người
(cao lớn của ngôi trường - nhỏ bé của mình )
? Để miêu tả hình ảnh cậu bé lần đầu đến trường,
em hãy tìm những câu văn hay, tinh tế ? c) Giờ học đầu tiên
- "Họ như…e sợ" PT hình ảnh "Những con
chim non bờ tổ".
? Em có gặp lại hình bóng của mình khi gặp
nhân vật Tôi trong truyện không ? Giống cậu
bé ở chỗ nào ?
- học sinh đọc lại đoạn "Một mùi hương hết"
? Tâm trạng nhân vật có sự thay đổi ở chỗ nào
? Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến sự thay đổi
kì diệu ấy trong tâm hồn cậu bé ?
- Vì Thầy giáo, vì trường lớp
Trang 5Hoạt động thầy Hoạt động trò Nội dung
? Hãy khái quát lại toàn bộ những thay đổi diễn
biến của tâm trạng nhân vật Tôi trong ngày
đầu đi học ?
? Ngoài nhân vật Tôi, truyện còn kể về các nhân vật
? Người mẹ là người như thế nào theo cảm nhận
của Tôi?
(Liên hệ với người mẹ trong cổng trường mở ra,
Mẹ tôi)
a) Người mẹ: Dịu hiền, ân cần
? Ông Đốc là người như thế nào ?
? Thầy giáo trẻ ?
- Quan tâm đến học trò
b) Ông Đốc: Nhân từ, yêu thương các em
c) Thầy giáo trẻ: Vui đón học sinh
* Hoạt động 3: Tổng kết
- Mục tiêu: khái quát nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Phương pháp:
- Thời gian: 5 phút
? Hãy khái quát lại toàn bộ nội dung câu chuyện ?
? Nét đặc sắc NT của truyện mà ta vừa PT là gì ?
Nhắc lại những phép tu từ vừa sử dụng trong
bài ?
- So sánh, đối lập, nhân hoá
- Câu văn dài
* Gọi học sinh đọc toàn bộ "Ghi nhớ" SGK Đọc *Ghi nhớ / SGK
* Hoạt động 4:
- Mục tiêu: Ghi lại những cảm xúc đầu tiên về ngày tựu trường của bản thân
- Phương pháp: Động não
- Thời gian: 5 phút
- Học sinh phát biểu CN về nhân vật cậu bé trong
truyện (GV nhận xét, đánh giá) Suy nghĩ Lầm bài - Bài tập 1
- Giáo viên hướng dẫn bài 2 gọi học sinh chữa
? Em thích nhất hình ảnh cậu bé trong đoạn truyện
Hãy tưởng tượng và vẽ lại những hình ảnh đó ?
(GV gợi ý để học sinh tự chọn và PBCN).
4 Củng cố: Hệ thống lại kiến thức chính trong cả 2 tiết
5 Dặn dò: - Học bài - làm bài tập 3
- Soạn trước bài :"Cấp độ, từ ngữ".
* Rút kinh nghiệm: ………
………
*************************
Ngày soạn: 1 / 8/2011
Ngày dạy: 1 / 8/2011
Trang 6A- Mục đích - Yêu cầu:
- Phõn biệt được cấp độ khỏi quỏt của nghĩa từ ngữ
- Biết vận dụng hiểu biết về cấp độ khỏi quỏt của nghĩa từ ngữ vào đọc –hiểu và tạo lập văn bản
1 Kiến thức : Cấp độ khỏi quỏt về nghĩa của nghĩa từ ngữ
2 Kĩ năng : Thực hành so sỏnh, phõn tớch cỏc cấp độ khỏi quỏt về nghĩa của nghĩa từ ngữ
3 Thỏi độ : Cú thỏi độ học tập nghiờm tỳc và biết vận dụng hợp lớ ở phần bài tập
B- Chuẩn bị của thầy và trò.
- Thầy: Soạn bài + SGK
- Trò: Đọc - Trả lời câu hỏi SGK
- Phương pháp:Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề
C- Tiến trình lên lớp:
1 ổn định tổ chức: 8
2 Kiểm tra bài cũ :
- ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Hãy lấy ví dụ về các loại từ này ? Nêu nhận xét về mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ ngữ thuộc các nhóm trên ?
3 Bài mới: Trong TV , cú những trường hợp từ ngữ này bao hàm từ ngữ kia họặc ngược lại Để tỡm
hiểu hiện tượng này , cụ cựng cỏc em đi vào tiết 3
* Hoạt động 1:Giới thiệu bài
- Mục tiêu: Tạo tâm thế cho hs tiếp cận nội dung bài học
- Phương pháp: Thuyết trình
- Thời gian: 1 phút
Giới thiệu bài.
- Gv: Em hãy cho ví dụ về từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa? Nhận xét về mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ trong 2 nhóm trên?
- Hs: Ví dụ: Từ đồng nghĩa: Máy bay - tàu bay - phi cơ
Từ trái nghĩa: Sống - chết, nóng - lạnh, tốt - xấu
=> Các từ có mối quan hệ bình đẳng về ngữ nghĩa
Gv giới thiệu: ở lớp 7, các em đã học về hai mối quan hệ về nghĩa của từ: đồng nghĩa và trái nghĩa Qua bài học này, chúng ta sẽ biết thêm về mối quan hệ bao hàm, khái quát của nghĩa của từ Nghĩa của từ có tính chất khái quát nhưng trong một ngôn ngữ, phạm vi khái quát nghĩa của từ không giống nhau
* Hoạt động 2:Tìm hiểu từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp
- Mục tiêu: Nắm được cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ
- Phương pháp: Thuyết trình
- Thời gian: 19 phút
I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp
Động vật
Thú Chim Cá
(voi, hươu) (tu hú, sáo) (cá rô, cá
chép)
- HS thảo luận theo nhóm 3 câu hỏi trên => trả lời
Trang 7Hoạt động thầy Hoạt động trò Nội dung
Nghĩa của từ "Động vật" rộng hơn, bao hàm
nghĩa của các từ: Thú, chim cá
Nghĩa của từ "Thú" so với: voi, hươu, của từ
"Chim" so với: Chim tu hú, sáo; "cá" với : cá
rô, cá chép Bao hàm nghĩa của các từ voi,
hươu
- Các từ: Voi, hươu ( được bao hàm trong nghĩa
của từ "Thú")
? Hãy so sánh tiếp: Thú, chim, cá có nghĩa như
thế nào so với "động vật"? So với voi, hươu, tu
hú, sáo, cá rô
Trả lời
- Hẹp hơn, được bao hàm trong nghĩa của "động
vật"
- Rộng hơn, bao hàm nghĩa của voi, hươu
? Từ ngữ nào có nghĩa rộng ? từ ngữ nào có nghĩa
hẹp?
- Động vật: nghĩa rộng Bao hàm nghĩa các từ
còn lại
- Thú, chim, cá: Là từ ngữ có nghĩa hẹp hơn so với
"động vật" nhưng lại có nghĩa rộng so với:
hươu, voi, tu hú
Gọi là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
Học sinh nhắc lại kiến thức vừa phân tích trên trực quan
2 Ghi nhớ (SGK/10)
- Học sinh đọc "ghi nhớ /10" (lấy VD tích hợp với
VB Tôi đi học)
? Chỉ ra từ ngữ có nghĩa rộng ? Nghĩa hẹp? Vừa
có nghĩa rộng lại có nghĩa hẹp ? (GV nhận xét,
chữa)
? Khi hiểu nghĩa của từ sẽ có tác dụng gì trong
việc hiểu VB và xây dựng VB ? (hiểu sâu VB
và thuận lợi trong quá trình xây dựng văn bản)
HS về nhà làm tiếp ý b
* Hoạt động 3:
- Mục tiêu: Vận dung cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ làm bài tập
- Phương pháp:Tìm tòi, mảnh ghép
- Thời gian: 22 phút
II Luyện tập:
+ Học sinh đọc bài 2
- GV chia nhóm
Gọi: GV nhận xét, đánh giá
(5 nhóm) mỗi nhóm làm 1 ý:
học sinh đạt diện mỗi nhóm chữa
* Bài tập 2:
a) Chất đốt b) Nghệ thuật c) Thức ăn d) Nhìn e) Đánh
Bài tập 3:
Tìm từ nghĩa có nghĩa hẹp (chia nhóm) học sinh làm vào
nháp, nhóm rưởng lên bảng chữa a) Xe ô tô, xe đạp, xe ba gác (xe cộ)
b) Kim loại (đồng, sắt, vàng, nhôm)
c) Hoa quả (chanh, cam, chuối)
Trang 8d) Họ hàng (cô, gì, chú, bác)
e) Mang (xách, khiêng, gánh)
Chỉ ra những từ ngữ không thuộc phạm vi nghĩa
của mỗi nhóm từ ngữ sau: (- GV gọi chữa) học sinh hoạt động độc lập Bài tập 4:
a) Thuốc lào c) Bút điện
b) Thủ quỹ d) Hoa tai
Bài tập 5: Tìm 3 động từ cùng thuộc một phạm vi
nghĩa trong đó có một từ có nghĩa rộng và 2 từ
có nghĩa hẹp hơn trong đoạn trích
Khóc - Nức nở
- Sụt sùi
4 Củng cố:
- Mục tiêu: Học sinh nhắc lại "ghi nhớ"hiểu cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ
- Phương pháp:phát vấn
- Thời gian: 3 phút
5 Dặn dò: (1p)- Làm tiếp bài tập
- Xem trước bài "Tính thống nhất … VB"
* Rút kinh nghiệm: ………
………
*************************
Ngày soạn: / 8/2011 Ngày dạy: / 8/2011 Tiết 4: tính thống nhất về chủ đề của văn bản A- Mục đích - Yêu cầu: - Thấy được tớnh thống nhất về chủ đề của văn bản và xỏc định được chủ đề của một văn bản cụ thể - Biết viết một văn bản đảm bảo tớnh thống nhất về chủ đề 1 Kiến thức : - Chủ đề văn bản - Những biểu hiện của chủ đề trong một văn bản 2 Kĩ năng : - Đọc – hiểu và cú khả năng bao quỏt toàn bộ văn bản - Trỡnh bày một văn bản (núi , viết ) thống nhất về chủ đề B- Chuẩn bị của thầy và trò. - Thầy: Soạn bài + SGK - Trò: Đọc - Trả lời câu hỏi SGK - Phương pháp:Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề C- Tiến trình lên lớp: 1 ổn định tổ chức: 8
2 Kiểm tra bài cũ : (Trong quá trình giảng bài)
3 Bài mới: Mỗi văn bản đều cú chủ đề ( Đại ý ) , khi tỡm hiểu văn bản , ta phải nờu bật được chủ đề
của văn bản
* Hoạt động 1: Giới thiệu bài
- Mục tiêu: - GV giới thiệu nội dung bài học:
- Phương pháp:Thuyết trình
- Thời gian: 1phút
* Hoạt động 2: Tìm hiểu chủ đề văn bản
Trang 9- Mục tiêu: hiểu thế nào là chủ đề văn bản.
- Phương pháp:Tìm tòi
- Thời gian: 7 phút
I) Chủ đề của văn bản
? Nhắc lại những chi tiết chính trong văn bản
Tôi đi học? (GV bổ sung).
? Đối tượng chính được nhắc đến trong VB là ai
?
học sinh tóm tắt ngắn gọn nội dung VB = 5 -7 câu
- Nhân vật "Tôi "
? Nhân vật "Tôi" đã nhớ lại kỉ niệm gì ?
- Ngày đầu tiên đi học (ND)
? Trong ngày đầu tiên đi học ấn tượng sâu sắc
nào đã để lại trong lòng nhân vật tôi khiến
bao nhiêu năm vẫn nhớ như in ? Trong sáng,
đẹp đẽ, sâu sắc
Suy nghĩ, trả lời
? Dựa vào đối tượng, nội dung trên, em hãy nêu
chủ đề của VB Tôi đi học ? Dựa vào đâu mà
ta phát hiện được chủ đề của VB (phương
diện nào?)
- Dựa vào nội dung của văn bản vấn đề chính
? Vậy em hiểu chủ đề của văn bản là gì ? Trả lời
? Em hiểu thế nào là đối tượng và vấn đề chính ?
- Đối tượng: Có thể là có thật, có thể là tưởng
tượng có thể là người, vật hay một vấn đề nào
đấy
- Chủ đề là đối tượng Vấn đề chính trong VB
- Vấn đề chính: Vấn đề chủ yếu
? Văn bản tự sự có chủ đề không ? Nêu chủ đề
của VB Thánh Gióng (đã học ở lớp 6)?
- Văn bản tự sự có chủ đề
VB Thánh Gióng kể về cậu bé làng Gióng
giết giặc Ân cứu nước (chủ đề)
? VB nhật dụng cổng trường mở ra có CĐ gì ?
- Thể hiện tâm trạng của người mẹ trong đêm
trước khi con vào lớp 1 Sự quan tâm của XH
tới các em học sinh
? Theo em, đề tài và chủ đề có giống nhau
không ? Có cùng chỉ về nội dung của VB
không ?
- GV giải thích: Đề tài là tài liệu mà cuộc sống
cung cấp cho nhà văn Còn chủ đề là vấn đề
chủ yếu xuyên suốt VB nên chủ đề có nội
dung bao quát hơn đề tài; chủ đề là vấn đề lấy
từ đề tài, là xương sống linh hồn của VB
Chủ đề và đề tài là hai khái niệm khác nhau
Nghe
? Nhắc lại khái niệm chủ đề của VB? Khi xây
dựng văn bản có nhất thiết phải lựa chọn chủ
đề không ?
Học sinh đọc ghi nhớ ý 1
Trả lời Chuyển P2
Giáo viên khắc sâu K/n chủ đề
Trang 10* Hoạt động 3: Tìm hiểu tính thống nhất trong chủ đề văn bản
- Mục tiêu: hiểu thế nào là tính thống nhất trong chủ đề văn bản
- Phương pháp:Tìm tòi Suy ngẫm,…
- Thời gian: 20phút
chủ đề của văn bản
? Dựa vào những phương diện nào của VB Tôi đi học
mà ta cho rằng VB kể lại những kỉ niệm sâu sắc của
Tôi ? Dựa vào nhan đề VB Cho phép dự đoán
VB nói về chuyện Tôi đi học
? Khi nghe nhan đề em hình dung câu chuyện sẽ được
kể như thế nào? (Theo trình tự thời gian, không
gian)
? Đó là những kỷ về buổi đầu đi học của tôi nên những
từ ngữ nào được nhắc đi nhắc lại nhiều lần ?
- Đại từ "Tôi" - các từ ngữ biểu thị ý nghĩa đi học được
lặp đi lặp lại nhiều lần
? Em còn nhớ những câu văn nào phục vụ cho CĐ của
văn bản ? + Hôm nay tôi đi học
+ Hàng năm ,buổi tựu trường
+ Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng
ấy
+ Hai quyển vở mới… nặng
+ tôi bặm tay chúi xuống đất
? Nhắc lại NVcó tâm trạng thay đổi như thế nào từ lúc
trên đường đi học đến trường vào lớp
(Học sinh phát biểu bổ sung)
? Dựa vào đâu mà ta nhận biết được tâm trạng đó?
- Từ ngữ, câu văn - Tâm trạng
* GV nêu ý kiến: Những câu văn miêu tả cảnh không
phục vụ cho chủ đề ấy Đúng hay sai ? HS thảo
luận và phát biểu?
? Trong văn biểu cảm đã học ở lớp 7 có mấy cách bộc
lộ cảm xúc ? (2: Trực tiếp và gián tiếp)
* GV khái quát: Tất cả các chi tiết, phương tiện ngôn
từ trong văn bản đều tập trung khắc hoạ, tô đậm
cảm giác trong sáng đẹp đẽ trong lòng nhân vật Tôi
ở buổi đầu tựu trường đầu tiên Đó chính là tính TN
về chủ đề của văn bản Tôi đi học
Nghe
? Em hiểu thế nào là tính TN về chủ đề của VB ? Học sinh đọc ghi
nhớ - ý 2
+ GV cho học sinh thảo luận nhóm bài tập sau (4
- Chuỗi câu sau đây có phải là VB không ? Vì sao ?
Tiếng trống chợt vang lên rơi vào khoảng không yên
tĩnh, báo hiệu giờ ra chơi đã hết Chỉ một phút sau
đó tất cả các âm thanh khác đều thức dậy Sân
trường tràn ngập những tà áo trắng Tiếng kéo ghế,
tiếng cười rì rào nổi lên Từ các lớp, học sinh vội vã
bước ra
đại diện nhóm phát biểu
- Gọi GV nhận xét, chữa: Đây không phải là VB vì
sắp xếp các câu chưa hợp lý (1, 2, 4,5,3)