Các cảm xúc lại của sự việc hay một mạch suy luận , dòng tình được sắp xếp theo thứ tự thời gian : Những cảm cảm cốt sao cho phù hợp với sự triển khai chủ đề xúc trên đường đến trường , [r]
Trang 1Bài:1
TUẦN 1 :
TIẾT:1+2
NS: 01/09 /2007
ND: 05/09/2007
-
Thanh Tịnh-
I Mục tiêu cần đạt.
1.Kiến thức: -Hiểu và phân tích được những cảm giác êm dịu,trong sáng,man mác buồn của nhân vật tôi
ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời qua áng văn hồi tưởng giàu chất thơ của Thanh Tịnh
2.Kĩ năng:-Rèn kỹ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức-biểu cảm,phát hiện và phân tích nhân vật tôi –
người kể chuyện;Liên tưởng đến những kỷ niệm tựu trường của bản thân
3.Giáo dục lòng kính yêu mái trưỡng
4.Tích hợp ngang với phần TV ở bài “Các cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ”,
phần TLV ở bài “Tính thống nhất về chủ đề của VB”.Tích hợp dọc với bài “Cổng trường mở ra”(Văn bản
nhật dụng-Ngữ văn 7-Tập I)
II.Chuẩn bị của GV và HS :
GV: SGV, SGK , tài lịêu tham khảo , tranh ảnh ,bảng phụ,các bài thơ bài hát nói về chủ đề đi học
HS: soạn bài,bảøng phụ, bài viết về tâm trạng của mình
III Tiến trình hoạt động
1 Ổn định:
2 Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
C 3 Bài mới: GV giới thiệu bài:
Trong cuộc đời của mỗi con người,những kỷ niệm thời học trò thường được lưu giữ bền lâu trong trí
nhớ.Đặc biệt là buổi đến trường đầu tiên “Ngày đầu tiên đi học ………….Mẹ dỗ dành yêu thương”(Viễn
Phương).Truyện ngắn “Tôi đi học”đã diễn tả những kỷ niệm mơn man,bâng khuâng một thời ấy.
Tiết 1:
Hoạt động I: Hướng dẫn HS tìm hiểu về tác giả,tác phẩm
Nêu những hiểu biết của em về t/g, t/p ?
+Về tác giả GV lưu ý:Thanh Tịnh(1911-1988) quê ở Huế,từng
dạy học,viết báo, làm văn
Sáng tác của ông:Đậm chất trữ tình,toát lên vẻ đằm thắm,nhẹ
nhàng mà lắng sâu,tình cảm êm
dịu,trong trẻo
Hướng dẫn HS đọc,giải thích từ khó,tìm hiểu thể loại và bố
cục.
+Đọc: Giọng chậm,hơi buồn,lắng sâu,chú ý lời
đối thoại của các nhân vật
GV gọi 3-4 HS nối nhau đọc toàn bài,sau đó nhận xét cách
đọc
+HS đọc chú thích SGK/8-9, yêu cầu HS giải thích lại,GV hỏi
thêm “Ông đốc” là danh từ chung hay danh từ riêng?
I Giới thiệu chung.
1 Tác giả:
Chú thích * SGK/8
2 Tác phẩm: In trong tập truyện
ngắn “Quê mẹ” xuất bản 1941
a.Thể loại: Hồi ký
Trang 2-Xét về thể loại VB có thể xếp bài này vào kiểu loại VB nào?
Vì sao?(VBBC-Vì toàn truyện là cảm xúc,tâm trạng của nhân
vật trong buổi tựu trường đầu tiên)
-Mạch truyện được kể theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi
theo trình tự thời gian của buổi tựu trường đầu tiên.Vậy ta có
thể tạm ngắt thành những đoạn như thế nào? Nêu nội dung
từng đoạn?
Hoạt động III: Hướng dẫn HS tìm hiểu VB
-HS đọc lại đoạn 1
?Nỗi nhớ buổi tựu trường của tác giả được khơi nguồn từ thời
điểm nào?Vì sao?
HS(Thời gian và không gian cụ thể:tg:buổi sáng cuối
thu,kg:trên đường làng dài và hẹp.Đây là thời điểm khai
trường Sự liên tưởng tương đồng,tự nhiên giữa hiện tại và
quá khứ của bản thân)
?Tâm trạng của nhân vật tôi khi nhớ lại kỷ niệm cũ như thế
nào?
HSTôi cảm thấy nao nức,mơn man,tưng bừng,rộn rã.)
Tích hợp phần TV: Phân tích giá trị biểu cảm của 4 từ láy tả
cảm xúc ở trên?(Những từ láy được dùng để tả tâm trạng,cảm
xúc của tôi khi nhớ lại kỷ niệm tựu trường.Đó là những cảm
giác trong sáng nảy nở trong lòng.Các từ láy đó góp phần rút
ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại.Chuyện
đã xảy ra từ bao năm rồi mà như mới xảy ra hôm qua….)
H S đọc diễn cảm toàn đoạn 2
*HS thảo luận nhóm 3 phút:Tác giả viết: “Con đường này tôi
đã quen đi lại lắm lần,nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.Cảnh
vật xung quanh tôi đều thay đổi,vì chính lòng tôi đang có sự
thay đổi lớn:Hôm nay tôi đi học.
?Tâm trạng thay đổi đó cụ thể như thế nào?Những chi tiết
nào trong cử chỉ ,trong hành động và lời nói nhân vật tôi
khiến em chú ý?Vì sao?
HS:cầm có 2 quyển vở mà tôi cảm thấy nặng,phải cố băm tay
ghì chặt,phải xóc lên,nắm lại cẩn thận.Đó cũng là tâm trạng
và cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu được đến
trường.Những động từ thèm , bặm ,ghì , xệch, chúi, muốn…
Được sử dụng đúng chỗ đã khiến
Người đọc hình dung dễ dàng tư thế ngộ nghĩnh,ngây thơ,đáng
yêu của chú bé.)
Tiết 2: * Ổn định
* GV khái quát lại T1- Chuyển ý
GV đọc đoạn văn
?Khi đi đến trường,đứng giữa sân trường,nhất là khi nhìn cảnh
các học trò cũ vào lớp lúc này nhân vật tôi có tâm trạng như
b.Bố cục: Gồm 3 phần
_Cảm nghĩ của nhân vật tôi trên đườngđến trường
Cảm nhận của tôi lúc ở sân trường
Cảm xúc của tôi khi ở trong lớp học
III.Đọc- Tìm hiểu văn bản.
1 Cảm giác của tôi trên đường đến trường.
Buổi sáng cuối thu trên con đường làng dài và hẹp
Cảm giác mơn man của buổi tựu trường đầu tiên
Con đ ường cũng cảm thấy khác lạ
Cầm hai cuốn vở mà cảm thấy nặng,muốn thử sức mình cầm bút thước
Cảm thấy trang trọng và đứng đắn +Cảm giác, tâm trạng rất tự nhiên khi lần đầu tiên đến trường
2 Tâm trạng và cảm giác của
“tôi” khi đi cùng mẹ đến trường buổi đầu tiên.
-Tôi cảm thấy trang trọng và đứng đắn
-Cầm có 2 quyển vở mà cảm thấy nặng
Tâm trạng và cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé khi lần đầu đến trường
Trang 3thế nào?
HS:lo sợ vẩn vơ,vừa bỡ ngỡ vừa ước ao thầm vụng,lại cảm thấy
chơ vơ,vụng về,lúng túng
*HS thảo luận 3 phút: Chúng ta có nhận xét gì về cách kể,tả
như vậy?Em hãy nêu ý kiến của mình? ( Ý kiến có thể không
hoàn toàn giống như tâm trạng của nhân vật tôi.Bởi lẽ không
phải ai lần đầu đến trường cũng có tâm trạng như vậy)(Cách
kể,tả tinh tế,hay Từ tâm trạng háo hức,hăm hở tới trường
chuyển sang tâm trạng lo sợ vẩn vơ,bỡ ngỡ,… Đây là sự
chuyển biến rất phù hợp với quy luật tâm lý trẻ)
HOẠT ĐỘNG IV
?Khi nghe ông đốc đọc bản danh sách HS mới tâm trạng của
tôi lúc này như thế nào?
HS:Tôi giật mình và lúng túng vì chưa bao giờ tôi được hoặc bị
chú ý như thế này?Và khi phải rời vòng tay mẹ để bước vào lớp
thì các cậu lại oà khóc vì mới lạ vì sợ hãi.Và nước mắt thật
hay lây,nhân vật tôi cũng bất giác bật khóc,khóc theo trong
lòng mẹ.
*HS thảo luận 3 phút:Vì sao khi chuẩn bị bước vào lớp tôi lại
giúi đầu vào lòng mẹ nức nở khóc?Có thể nói chú bé này tinh
thần yếu đuối hay không?
?Qua tìm hiểu các đoạn trên,em có nhận xét gì về thái độ cử
chỉ của người lớn (ông đốc,phụ huynh)đối với các em bé lần
đầu đi học?
HS:Các phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em ở buổi
tựu trường đầu tiên.Ông đốc là một người thầy,một người lãnh
đạo nhà trường rất từ tốn, bao dung.
* Tích hợp VB Cổng trường mở ra(sgk ngữ văn7 tập 1)
*GV liên hệ giáo dục HS về tình cảm,lòng biết ơn đối với cha
mẹ,thầy cô
HS đọc đoạn cuối
?Tâm trạng và cảm giác của tôi khi bước vào chỗ ngồi lạ lùng
ntn?
?Tại sao tôi lại có tâm trạng như vậy?
HS:Vì chỗ này mình sẽ ngồi suốt năm học,người bạn này sẽ là
người gần gũi,gắn bó cới mình cả năm Đây là sự biến đổi tự
nhiên của tâm lý nhân vật.
?-Hình ảnh một con chim con liệng đến đứng trên bờ cửa
sổ,hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao có phải đơn thuần
chỉ có nghĩa thực hay không?Vì sao?
HS:không,mà nó có dụng ý nghệ thuật,gợi nhớ,nhớ tiếc những
ngày trẻ thơ chơi bời tự do dã chấm dứt để bước vào giai đoạn
mới trong cuộc đời-giai đoạn làm HS
*Thảo luận 3 phút:
? Dòng chữ tôi đi học kết thúc truyện có ý nghĩa gì?
GV gợi ýKhép lại bài văn và mở ra một thế giới mới,một bầu
3.Cảm nhận của tôi lúc ở sân trường:
Rất đông người ,người naò cũng đẹp
-Lo sợ vẩn vơ,bỡ ngỡ,ước ao thầm vụng,chơ vơ,vụng về,
lúng túng
Kể,tả tinh tế,hay.Phù hợp với quy luật tâm lý trẻ
+Đề cao việc học hành trưởng thành trong nhận thứcø.
=+Ý thức việc học ngay từ buổi đầu tiên đến trường
+Yêu thiên nhiên yêu, tuổi thơ yêu cả sự học hành để trưởng thành
Trang 4trời mới,một giai đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ.Dòng chữ
thể hiện chủ đề của truyện ngắn này.
?Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn?
?Tìm những hình ảnh so sánh được nhà văn sử dụng trong bài?
Hoạt độngIV:4.Củng cố: Hướng dẫn HS luyện tập.
Bài 1:Tổng hợp khái quát dòng cảm xúc,tâm trạng của nhân
vật tôi thành các bước theo trình tự thời gian.Đó cũng là căn
cứ để nhỉn ra tính thống nhất của VB.Khi làm bài cần kết hợp
biểu cảm với miêu tả và kể
Bài 2:HS viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượng của mình ở buổi
tựu trường đầu tiên.Chú ý trình bày có cảm xúc
GV khái quát nội dung mục ghi nhớ sgk/9- HS đọc ghi nhớ
III.Tổng kết: Ghi nhớ sgk/9.
IV Luyện tập:
1.Phát biểu cảm nghĩ của em về
dòng cảm xúc của nhân vật tôi
trong truyện ngắn tôi đi học
2 Viết bài văn ngắn ghi lại ấn
tượng của em trong buổi đến trường khai giảng lần đầu tiên
4.củng cố: Như hoạt động 4
5 Dặn dò: Học bài,làm BT vào vở,soạn bài Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.
=============+++================
TUẦN 1: TIẾT 3
Ngày Soạn :03/09/2007
Ngày Dạy :07/09/2007
CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ
I Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức:Giúp HS hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
2.Tích hợp với văn ở văn bản Tôi đi học,với tập làm văn qua bài Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.
3 Kĩ năng:Rèn luyện kỹ năng sử dụng từ trong mối quan hệ so sánh về phạm vi nghĩa rộng và hẹp
II.Chuẩn bị của GV và HS:
GV:SGV ,SGK ,tài liệu tham khảo ,bảng phụ
HS: Sgk,soạn bài trước, làm phần luyện tập
III Tiến trình hoạt động:.
1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số HS
2 Bài cũ: Kiểm tra vở soạn bài ỡ nhà.
3 Bài mới: GV giới thiệu bài
Hoạt động I: Ôn tập từ đồng nghĩa,trái nghĩa.
-Ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa,từ trái nghĩa.Bây giờ
em nào có thể nhắc lại thế nào là từ đồng nghĩa?Từ trái nghĩa?
Cho ví dụ.(ví dụ:Từ đồng nghĩa:Nhà thương-bệnh viện; Đèn
Trang 5biển-hải đăng.Từ trái nghĩa:Sống-chết; Nóng-lạnh.)
-Em có nhận xét gì về mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ ngữ
trong hai nhóm trên?(Các từ có mối quan hệ bình đẳng về ngữ
nghĩa,cụ thể:
+Các từ đồng nghĩa trong nhóm có thể thay thế cho nhau trong
một câu văn cụ thể.
+Các từ trái nghĩa trong nhóm có thể loại trừ nhau khi lựa chọn
để đặt câu.)
GV Chuyển ý
Hoạt động II: Hình thành khái niệm từ ngữ nghĩa rộng và từ
ngữ nghĩa hẹp.
GV vẽ sơ đồ sgk/10 vào bảng phụ
-Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ
thú,chim, cá?Tại sao?(Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của
các từ thú,chim,cá.Vì phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm
nghĩa của cả ba từ thú,chim,cá)
-Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa
của các từ voi, hươu?Của chim rộng hơn hay
hẹp hơn tu hú,sáo?Của cá rộng hơn hay hẹp hơn cá rô,cá
thu?Tại sao?
-Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa của những từ
nào?Đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ nào?(Các từ thú,chim,cá có
phạm vi nghĩa rộng hơn các từ voi, hươu,tu hú,sáo,cá rô,cá thu
và có phạm vi hẹp hơn từ động vật)
*HS thảo luận 5 phút:Thế nào là một từ ngữ có nghĩa rộng và
nghĩa hẹp?Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng,vừa có nghĩa
hẹp được không?Tại sao?(Một từ ngữ có nghĩa rộng khi phạm vi
nghĩa của nó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác.Một
từ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của nó được bao hàm trong
phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác.Một từ có thể vừa có nghĩa
rộng,vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng –hẹp của nghĩa từ ngữ
chỉ là tương đối.)
GV khái quát lại khái niệm – Ghi nhớ sgk/10
Gọi HS đọc ghi nhớ
Hoạt động III: Hướng dẫn luyện tập.
Bài 1/10:Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
.GV hướng dẫn HS lập sơ đồ-GV làm mẫu
Bài 2/11:Tìm từ ngữ có nghĩa rộng so với nghĩa của các từ ngữ ở
mỗi nhóm sau:
a Xăng,dầu hoả,(khí)ga,ma dút,củi,than
b Hội hoạ,âm nhạc,văn học,điêu khắc
c Canh,nem,rau xào,thịt luộc,tôm rang,cá rán
d Liếc,ngắm,nhòm,ngó
e Đấm đá,thụi,bịch,tát
Bài 3/11:HS thảo luận nhóm 3 phút:Tìm các từ ngữ có nghĩa
được bao hàm trong phạm vi nghĩa của mỗi từ ngữ sau: a Xe
cộ b.Kim loại c.Hoa quả
d.(Người)họ hàng e.Mang
I Từ ngữ nghĩa rộng,từ ngữ nghĩa hẹp.
1 Ví dụ:
VD1:-Động vật : (Chỉ nghĩa khái quát của loài): Nghĩa rộng
Thú ,chim, cá:Nghĩa hẹp hơn động vật (Chỉ nghĩa của từng lớp)
Động vật nghĩa của nóbao hàm của
các từ chim, thú, cá : Từ nghĩa rộng
VD2: -Thú :Nghĩa rộng hơn từ voi, hươu(chỉ từng cá thể)
Từ voi ,hươu nghĩa của nó bị bao hàm
bỡi từ thú: Từ nghĩa hẹp
2.Kết luận *Ghi nhớ: sgk/10
Trang 6Thi làm bài tập nhanh giữa các nhóm.
Bài 4/11: GV hướng dẫn HS về nhà làm
Bài 5/11:HS thảo luận nhóm 5 phút.
Nhóm 3 động từ: Chạy,vẫy,đuổi(chạy có phạm vi nghĩa
rộng) ;hoặc khóc,nức nở,sụt sùi(khóc nghĩa rộng)
Bài tập bổ trợ(về nhà làm):Cho các từ ngữ:Sống,chết,
tươi,xanh.Hãy đặt câu cho mỗi từ ngữ khi được dùng với nghĩa
rộng và nghĩa hẹp
Gợi ý:Từ sống:
-Sống đâu có đơn giản như anh tưởng?(nghĩa rộng)
-Cho chúng tôi xin thêm đĩa rau sống.(nghĩa hẹp)
Hoạt động IV: Dặn dò
4.Hướng dẫn về nhà:Học bài,s oạn bài;Tính thống nhất về chủ đề trong văn bản
TUẦN 1:
Ngày Soạn :04/09/2007
Ngày Dạy :08/09/2007
TIẾT 4
I.Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức:Nắm được tính thống nhất về chủ đề của văn bản trên cả hai phương diện về hình thức và nội dung
2.Tích hợp với Văn ở văn bản Tôi đi học,với Tiếng Việt qua bài Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.
3.Kĩ năng:Vận dụng được kiến thức vào việc xây dựng các văn bản nói,viết đảm bảo tính thống nhất về chủ đề
II.Chuẩn bị của GV và HS
GV:Sgk,sgv,tài liệu tham khảo,bảng phụ
HS:Sgk, soạn trước bài ở nhà,tập viết một đoạn văn
III.Tiến trình lên lớp.
1.Ổn định:Kiểm tra sĩ số của HS
2.Bài cũ: Kiểm tra vở soạn bài của HS
3.Bài mới: GV giới thiệu bài
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ PHẦN GHI BẢNG
Hoạt động I:Hình thành khái niệm chủ đề của
văn bản
GV yêu cầu HS đọc thầm văn bản Tôi đi học của
Thanh Tịnh,sau đó trả lời các câu hỏi:
?Tác giả nhớ lại những kỷ niệm sâu sắc nào trong
thời thơ ấu của mình?
I.Chủ đề của văn bản
1 Ví dụ: Văn bản Tôi đi học
* Chủ đề: Sự hồi tưởng của tác giả về ngày đầu tiên đi học, qua đó bộc lộ cảm xúc của mình về kỷ
Trang 7HS:Nhớ lại ngày đầu tiên đi học.
? -Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì trong
lòng tác giả?
HS:Bộc lộ cảm xúc của mình về một kỷ niệm sâu
sắc thuở thiếu thời.
GV:Nội dung trả lời các câu hỏi trên chính là chủ
đề của văn bản Tôi đi học.
?Hãy phát biểu chủ đề của văn bản này?
*Học sinh thảo luận 3 phút:?Từ các nhận thức
trên,em hãy cho biết:Chủ đề của văn bản là gì?
Hoạt động II:Hình thành khái niệm tính thống
nhất về chủ đề của văn bản
?Để tái hiện những kỷ niệm về ngày đầu tiên đi
học,tác giả đã đặt nhan đề của văn bản và sử dụng
từ ngữ,câu như thế nào
HS+Nhan đề Tôi đi học có ý nghĩa tường minh,giúp
chúng ta hiểu ngay nội dung của văn bản là nói về
chuyện đi học.
+Các từ ngữ:Những kỷ niệm mơn man của buổi tựu
trường,lần đầu tiên đến trường,đi học,hai quyển vở
mới …
+Các câu:Hôm nay tôi đi học.Hằng năm cứ vào
cuối thu,lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn
man của buổi tựu trường.Tôi quyên thế nào được
những cảm giác trong sáng ấy … )
?-Để tô đậm cảm giác trong sáng của nhân vật tôi
trong ngày đầu tiên đi học,tác giả đã sử dụng các
từ ngữ và các chi tiết nghệ thuật nào?
HS:(a.Trên đường đi học:con đường quen nay thấy
lạ;hành động lội qua sông thả diều,đi ra đồng thả
diều nay đi học,cố làm như một học trò thực sự.
b.Trên sân trường:nhà trường cao ráo và sạch sẽ
hơn các nhà trong làng.Cảm giác bỡ ngỡ khi xếp
hàng,đứng nép bên người thân,chỉ dám nhìn một
nửa,dám đi từng bước nhẹ,tự nhiên thấy nặng nề
một cách lạ,nức nở khóc theo.
c.Trong lớp học:Cảm thấy xa mẹ,trước đây có thể
đi chơi cả ngày mà không thấy xa mẹ,xa nhà chút
nào mà giờ đây mới bước váo lớp đã thấy xa mẹ,xa
nhà.)
*Thảo luận 5 phút:?Thế nào là tính thống nhất về
chủ đề của văn bản?làm thế nào để đảm bảo tính
thống nhất đó?
Hoạt động III: Hướng dẫn luyện tập.
Bài 1/13:?Phân tích tính thống nhất về chủ đề của
văn bản Rừng cọ quê tôi?
niệm sâu sắc ấy
2 Kết luận: *Ghi nhớ: mục 1 sgk/12
II.Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.
1.VD: Văn bản Tôi đi học -Nhan đề:Tôi đi học
-Các từ ngữ:những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường,lần đầu tiên đến trường,đ học ……
-Các câu : Hôm nay tôi đi học
Hằng năm cứ vào cuối thu lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường ……
Nhan đề,các từ ngữ,các câu đều hướng về chủ đề của văn bản
2.Kết luận:*Ghi nhớ: mục 2,3 sgk/12
III Luyện tập.
Bài 1/12
a.Căn cứ vào:
Trang 8Bài 2/14:Thảo luận nhóm 3 phút:Ý nào trong bài
tập sẽ làm cho bài viết lạc đề
Ý câu b và câu d sẽ làm cho bài viết lạc đề.
Bài 3/14:Thảo luận nhóm 5 phút:Bổ sung,lựa
chọn,điều chỉnh lại các từ,các ý cho thật sát với
yêu cầu của đề bài
a.Giư õnguyên
b.Con đường đi lại quen thuộc mọi ngày dường như
trở nên mới lạ
c.Bỏ d giữ nguyên
(Tuỳ theo cách sửa lại của HS
-Nhan đề của văn bản:Rừng cọ quê tôi -Các đoạn:Giới thiệu cây cọ,tác dụng của cây cọ,tình cảm gắn bó với cây cọ
b.Các ý lớn của phần thân bài được sắp xếp hợp lý,không nên thay đổi
c.Hai câu trực tiếp nói tới tình cảm gắn bó giữa người dân sông Thao với rừng cọ
4.Củng cố: HS đọc lại các ghi nhớ
5.Dặn dò:
Học bài phần ghi nhớ trang/12
Làm lại các bài tập
Soạn bài Trong lòng mẹ
============+ + +==========
BÀI 3
Tuần:2
Tiết:5+6
Ngày Soạn :08/09/2007
Ngày Dạy :12/09/2007
< Trích:Những ngày thơ ấu)
-Nguyễn Hồng
I Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức:Học sinh hiểu được tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận được tình thương yêu mãnh liệt của chú đối với mẹ
2.Kĩ năng:Bước đầu hiểu được hồi ký và thể văn đặc sắc qua ngòi bút của nhà văn Nguyên Hồng, lời văn tự truyện chân thành, giàu sức truyền cảm
3.Giáo dục: Lòng kính yêu cha mẹ
II Chuẩn bị của GV và HS:
GV: SGK, SGV, tài liệu tham khảo, bảang phụ, tập truyện
HS: SGK, soạn bài, tìm hiểu thêm về nhà văn
III Tiến trình lên lớp:
1 Oån định
2 Bài cũ: hãy phân tích dòng cảm súc của nhân vật tôi trong văn bản Tôi đi học?
3 Bài mới:
GTBM : Dựa vào cuộc đời của tác gia, về tuổi thơ cay đắng, khốn khổ, những kỷ niệm ấy được nhà văn viết lại trong tập tiểu thuyết tự truyện “Những ngày thơ ấu”, kỷ niệm về người mẹ qua cuộc trò truyện với bà cô và cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ là một trong những chương chuyện cảm động nhất
Trang 9HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG
H.S đọc chú thích
?Nêu những hiểu biết của em về tác giả, tác
phẩm?
Đọc và giải thích chú thích
?Bố cục của văn bản có mấy phần? Nội dung
của từng phần?
?So sánh mạch kể chuyện giữa truyện “trong
lòng mẹ” có gì giống và khác “tôi đi học”
HS: Giống: Kể tả theo trình tự thời gian, kể tả kết
hợp bộc lộ cảm xúc, hồi tưởng
Khác: liền mạch trong một khoảng thời gian
ngắn, buổi sáng – ngắt quãng trước một vài ngày
sau khi gặp mẹ
? Văn bản này viết theo thể loại gì? Em hiểu gì về
hồi ký?
Hoạt động 2
-Nhân vật người cô đã hiện lên qua chi tiết, lời
nói điển hình nào?
-Vì sao bé hồng cảm nhận được điều đó?
-Em hiểu từ “rất kịch ở nghĩa như thế nào?
-Vì sao lời kể của cô chú bé Hồng làm lòng chú
bé thắt lại, nước mắt ròng ròng?
-Qua cuộc đối thoại, em thấy bà cô là người thế
nào?
( Xấu xa, độc ác, tàn nhẫn lạnh lùng thâm hiểm –
từ cách cười hỏi giọng vẫn ngọt, “em bé” ngân
dài tươi cười kể cuối cùng thì hạ giọng Sự giả
dối,thâm hiểm được bộc lộ
Tính cách tàn nhẫn là định kiến, thành kiến của
XHPK đối với người phụ nữ)
- Cảnh ngộ của chú bé Hồng có gì đặc biệt?
- Cảnh ngộ ấy đã tạo nên thân phận chú bé
Hồng như thế nào?
TIẾT 6:
HSTL: “giá như những cổ tục nát vụn mới thôi”
bộc lộ thái độ gì của chú bé Hồng?
-Những hủ tục, những rắp tâm tanh bẩn có “xâm
nhập” vào được tâm hồn của bé Hồng không?
-Khi hiểu được những rắp tâm tanh bẩn đó, chú bé
Hồng lại NTN đối với mẹ?
Nghệ thuật này đã làm nổi bật được điều gì?
-Vậy chú bé Hồng là người NTN đối với mẹ?
-Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì khi kể về cuộc
I.Giới thiệu chung
1 Tác giả
2 Tác phẩm:
a Thể lọai: Hồi ký
2 Bố cục: Gồm hai phần Cuộc trò chuyện với bà cô Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con bé Hồng
II Đọc hiểu văn bản:
a Cuộc trò chuyện với bà cô
*Người cô:
-Lời nói chứa đựng sự giả dối hắt hủi thậm chí độc ác dàng cho người mẹ đáng thương của bé Hồng -Cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch
- Gieo rắc sự hoài nghi để bé Hồng ruồng rẫy và khinh miệt mẹ
Bé Hồng:
- Cô độc, đau khổ, luôn khao khát tình yêu của mẹ
- Nhận ra ý nghĩ cay độc và tàn nhẫn của người cô
- Căm hờn cái hủ tục xấu sa, độc ác
- Tâm hồn trong sáng, tràn ngập tình yêu thương mẹ
Nghệ thuật tương phản
Làm bật lên sự tàn nhẫn của người cô và khẳng định tình yêu thương trong sáng, cao
Trang 10đối thoại của người cô với bé Hồng?
Nghệ thuật này đã làm nổi bật được điều gì?
-Vậy chú bé Hồng là người nhưthế nào đối với
mẹ?
(Mới nghe người cô hỏi Sống dậy hình ảnh mẹ,
cúi đầu, đáp một cách thông minh xuất phát từ
lòng yêu thương mẹ Thái độ nhục mạ của cô >
nước mắt ròng ròng Đau đớn uất ức cực điểm khi
cô tươi cười kể về mẹ, căm tức tiếng cô chưa dứt
cổ họng nghẹn mới thôi”)
Tình yêu thương mãnh liệt được lan tỏa, được
thấm đẫm hơn khi bé Hồng gặp được mẹ
-Hình ảnh người mẹ của bé Hồng hiện lên qua chi
tiết nào?
( Người mẹ yêu con, đẹp đẽ, can đảm và kiêu
hãnh vượt lên mọi lời mỉa mai, cay độc của người
cô)
-Trong phần này, tình yêu thương mẹ được bộc lộ
trực tiếp Hãy tìm những hành động và cảm xúc
(chạy theo da thịt
Phải bé lại lăn vào lòng mẹ vô cùng)
-Em có nhận xét gì về NT miêu tả tâm trạng bé
Hồng ở đoạn văn “Nếu người ấy gục giữa sa
mạc” ?
(Cái hay là ở những so sánh – giả định độc đáo,
tâm trạng thất vọng, cùng cực trở thành tuyệt
vọng Hy vọng tột cùng và niềm khao khát gặp
mẹ đến cháy bỏng)
-Em có nhận xét gì về tình mẫu tử của hai mẹ con
bé Hồng?
(Bài ca giàu chất trữ tình về tình mẹ con vừa gần
gũi vừa thiêng liêng)
Văn bản trong lòng mẹ đã đọng lại trong em điều
gì
cả của bé Hồng đối với mẹ
b Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con
- Mẹ về quê và đem theo nhiều quà bánh
- Mẹ tôi không còm cõi, xơ xác Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng
- Được mẹ xốc nách lên xe, hạnh phúc nằm trong lòng mẹ và quên đi những tủi cực
tình mẫu tử là thiêng liêng bất diệt
III Tổng kết: Ghi nhớ SGK
IV luyẹân tập: SGK
4.Hướng dẫn về nhà:
Học bài
Soạn bài Trường từ vựng.