Kĩ năng : - Rèn kĩ năng đọc – hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm ; phát hiện và phân tích tâm trạng nhân vật “tôi”, liên tưởng đến buổi tựu trường đầu tiên của bản thân [r]
Trang 1Ngày soạn: 20/8/2011
Ngày dạy:22/8/2011 Tuần 1
Bài 1 Tiết1 Văn bản: Tôi đi học
( Thanh Tịnh )
I Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức : Học sinh cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời học sinh
Thấy được nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ đến tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh
2 Kĩ năng : - Rèn kĩ năng đọc – hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm ; phát hiện và phân tích tâm trạng nhân vật “tôi”, liên tưởng đến buổi tựu trường đầu tiên của bản thân
3 Thái độ : Qua bài giáo dục học sinh có những tình cảm trong sáng khi hồi ức
về tuổi thơ của mình, đặc biệt là ngày đầu tiên tới trường, học hỏi cách viết truyện ngắn của Thanh Tịnh
B.GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG.
- Giao tiếp, trỡnh bày những suy nghĩ về tỡnh cảm quờ hương sõu nặng của nhà thơ
- Suy nghĩ sỏng tạo; phõn tớch, bỡnh luận về đặc điểm nghệ thuật của truyện ngắn, tỡnh cảm đằm thắm của tỏc giả
- Tự nhận thức, xỏc định lối sống trõn trọng những tỡnh cảm gia đỡnh, nhà trường
C.PHƯƠNG PHÁP – KỸ THUẬT DẠY HỌC:
- Học theo nhúm; thảo luận trao đổi và phõn tớch giỏ trị nghệ thuật và giỏ trị nội dung trong truyện ngắn
- Tự nhận thức; xỏc định lối sống trõn trọng những tỡnh cảm gia đỡnh, nhà trường
D TIẾN TRèNH BÀI HỌC
I ổn định tổ chức
II Kiểm tra bài cũ.
- Kiểm tra sách giáo vở học tập của học sinh
III Bài mới
Hoạt động 1:Khởi động – giới thiệu bài
- Tiết đâu tiên ở chương trình ngữ văn 7 các em đã được học bài gì? Của ai? Nội dung bài ấy nói về chuyện gì? Thể hiện tâm trạng gì? Của ai? Bài ấy thuộc kiểu văn bản gì?
- Giáo viên định hướng:
+ Văn bản nhật dụng: Cổng trường mở ra của Lý Lan Bài văn thể hiện tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai giảng đâu tiên của con trai mình
+ GV: Trong cuộc đời mỗi con người, kỷ niệm tuổi học trò thường được lưu giữ lâu bền nhất Đặc biệt kỷ niệm buổi đến trường đầu tiên:
“ Ngày đầu tiên đI học
Mẹ dắt tay tới trường
Em vừa đi vừa khóc
Mẹ dỗ dành yêu thương”
Viễn Phương + Truyện ngắn “ Tôi đi học” đã diễn tả những kỷ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấu
Trang 2(?) Dựa vào chỳ thớch em hóy giới thiệu
đụi nột về tỏc giả Thanh Tịnh
(?) Nờu vị trớ của tỏc phẩm?
Hướng dõn đọc: Nhẹ nhàng, ờm dịu, cú
cảm xỳc
GV đọc 1 đoạn mẫu, sau đú gọi HS
đọc tiếp, hướng dẫn HS cỏch đọc
GV cho HS đọc lại từ khú Chỳ ý cỏc
từ ụng đốc, Lớp ba, lớp năm, Tựu trường,
lạm nhận
?Văn bản “Tôi đi học” của Thanh Tịnh
được viết theo thể loại gì?
? Phương thức biểu đạt chính của văn
bảm này là gì
*G\V: Bài văn được viết theo dòng hồi
tưởng của nhà văn về những ngày đầu tựu
trường
?Em hãy chỉ ra quá trình hồi tưởng của
tác giả về buổi tựu trường đầu tiên thể
hiện trong bài?
-Những cảnh cuối thu đã khiến tác giả
nhớ về buổi tự trường
+Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi”
trên con đường cùng mẹ tới trường
+Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi”
khi nhìn ngôi trường, các bạn, mọi
người,lúc nghe tên mình, khi phải rời tay
mẹ vào lớp
+ Tâm trạng, cảm giác của nhân vật
“tôi”lúc ngồi vào chỗ của mình và đón
nhận giờ học đầu tiên
?Em hãy nêu những sự việc (hoàn cảnh và
thời điểm) khiến nhân vật “tôi” liên tưởng
về buổi tựu trường đầu tiên của mình ?
HS trao đổi trong bàn , xác định các
sự việc
Gọi 2-3 HS trả lời – GV thống nhất
?Vì sao vào thời điểm đó tác giả lại nhớ
1-Tác giả.
Thanh Tịnh(1911-1988)
- Có sáng tác từ trước CM T8ở các thể loại thơ , truyện
- Các sáng tác của ông toát lên vẻ đẹp
đằm thắm , tình cảm êm dịu trong trẻo
2 Tỏc phẩm:
Được in trong tập Quờ mẹ (XB 1941)
II Đọc và tỡm hiểu chỳ thớch
1.Đọc
2 Chỳ thớch -Ông đốc:ở đây là ông hiệu trưởng
-Lạm nhận:nhận quá đi, nhận vào mình những phần, những điều không phải của mình
III Thể loại, bố cục, PTBĐ
1 Thể loại: Truyện ngắn
2 Phương thức biểu đạt:
Kết hợp hài hoà giữa kể, miêu tả với biểu cảm
3 Bố cục: 4 phần + Đoạn 1; từ đầu -> tưng bừng rộn ró => Khơi nguồn kỷ niệm
+ Đoạn 2; Tiếp -> trờn ngọn nỳi=>Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” trên con đường cùng mẹ tới trường
+ Đoạn 3; Tiếp -> trong cỏc lớp=>Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” khi nhìn ngôi trường, các bạn, mọi người,lúc nghe tên mình, khi phải rời tay mẹ vào lớp
+ Đoạn 4; Cũn lại=>Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi”lúc ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ học đầu tiên
IV.Phõn tớch
1 Khơi nguồn kỷ niệm
- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu - Thời điểm khai trường
- Cảnh vật Lá ngoài đường rụng nhiều, mây bàng bạc
- Hình ảnh mấy em nhỏ núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường
Trang 3về buổi tựu trường đầu tiên của mình.?
? Kỉ niệm về buổi tựu trường được diễn tả
theo trình tự nào
Tỡm những từ ngữ diễn tả tâm trạng nhân
vật '' tôi'' ? Phân tích giá trị biểu cảm của
những từ ngữ ấy ?
Diễn tả theo trình tự thời gian : từ hiện tại
mà nhớ về quá khứ
GV : Các từ láy diễn tả tâm trạng , cảm
xúc : nao nức , mơn man , tng bừng , rộn
rã Đó là những cảm giác trong sáng nảy
nở trong lòng Góp phần rút ngắn khoảng
cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại
Chuyện đã xảy ra từ bao năm rồi mà dờng
nh vừa mới xảy ra hôm qua
->Thời điểm khai giảng hàng năm
-Tâm trạng: Náo nức, mơn man, tưng bừng , rộn rã khi nhớ ngày khai trường
đầu tiên Cảm xúc chân thực, cụ thể góp phần rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại
* Hoạt động 3: Vận dụng.
4 Củng cố:
Nhõn xột về bố cục của truyờn ngắn.Túm tắt trỡnh tự diễn biến tõm trạng nhõn vật tụi
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Đọc lại văn bản viết về chủ đề gia đình và nhà trường đã học
- Ghi lại những ấn tượng, cảm xúc của bản thân về một ngày tựu trường mà em nhớ nhất
Ngày soạn: 20/8/2011
Ngày dạy:22/8/2011 Tuần 1
Bài 1 Tiết 2 Văn bản: Tôi đi học
( Thanh Tịnh )
I Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức : Học sinh cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời học sinh
Thấy được nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ đến tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh
2 Kĩ năng : - Rèn kĩ năng đọc – hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm ; phát hiện và phân tích tâm trạng nhân vật “tôi”, liên tưởng đến buổi tựu trường đầu tiên của bản thân
3 Thái độ : Qua bài giáo dục học sinh có những tình cảm trong sáng khi hồi ức
về tuổi thơ của mình, đặc biệt là ngày đầu tiên tới trường, học hỏi cách viết truyện ngắn của Thanh Tịnh
B.GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG.
- Giao tiếp, trỡnh bày những suy nghĩ về tỡnh cảm quờ hương sõu nặng của nhà thơ
- Suy nghĩ sỏng tạo; phõn tớch, bỡnh luận về đặc điểm nghệ thuật của truyện ngắn, tỡnh cảm đằm thắm của tỏc giả
- Tự nhận thức, xỏc định lối sống trõn trọng những tỡnh cảm gia đỡnh, nhà trường
Trang 4C.PHƯƠNG PHÁP – KỸ THUẬT DẠY HỌC:
- Học theo nhúm; thảo luận trao đổi và phõn tớch giỏ trị nghệ thuật và giỏ trị nội dung trong truyện ngắn
- Tự nhận thức; xỏc định lối sống trõn trọng những tỡnh cảm gia đỡnh, nhà trường
D TIẾN TRèNH BÀI HỌC
I ổn định tổ chức
II Kiểm tra bài cũ.
- Kiểm tra sách giáo vở học tập của học sinh
III Bài mới
Hoạt động 1:Khởi động – giới thiệu bài
Tõm trạng hỏo hức trong ngày khai giảng là một tõm trạng thật khú quờn trong mỗi cuộc đời con người chỳng ta, nú sẽ luụn theo ta suốt cuộc dời và sẽ là cảm xỳc trong sỏng nhất
* Hoạt động 2: Khỏm phỏ – kết nối
? Hãy tìm những hình ảnh , chi tiết chứng
tỏ tâm trạng ( nhân vật ''tôi'' trên con
đường cùng mẹ tới trường) hồi hộp , cảm
giác ngỡ ngàng của nhân vật ''tôi'' khi
cùng mẹ đi trên đường tới trường
HS - Con đường này tôi đã quen đi lại
lắm lần Cảnh vật chung quanh tôi đều
thay đổi
- Cảm thấy trang trọng và đứng đắn với
bộ quần áo , với mấy quyển vở mới trên
tay
- Cẩn thận nâng niu mấy quyển vở muốn
thử sức muốn khẳng định mình khi xin
mẹ được cầm bút , thước như các bạn
khác
? Em có nhận xét gì về sự thay đổi trong
tâm trạng nhân vật ''tôi'' khi cùng mẹ đi
trên đờng ?
HS :Lần đầu tiên được đến trường , được
tiếp xúc với một thế giới hoàn toàn khác
lạ không chỉ nô đùa , rong chơi, thả diều
ngoài đồng nữa , cho nên ''tôi'' cảm thấy
tất cả dường như trang trọng và đứng đắn
Tôi muốn thử sức và khẳng định mình
trong việc cầm bút , thước và 2 quyển vở
Đó chính là tâm trạng và cảm giác rất tự
nhiên của một đứa bé lần đầu tiên được
đến trường Tất cả những cử chỉ ấy giúp
ta hình dung tư thế ngộ nghĩnh , đáng yêu
2 Cảm giỏc của nhõn vật Tụi trong buổi tựu trường đầu tiờn:
a Khi cựng mẹ đến trường:
- Cảm thấy trang trọng , đứng đắn
- Vừa muốn thử sức và khẳng định mình
=>Háo hức
Trang 5của chú bé
?Khi đã cùng mẹ đến trước trường làng
Mĩ Lí nhân vật tôi đã nhìn thấy cảnh
tượng gì Cảm giác và tâm trạng của nhân
vật lúc này ra sao.?
HS: Sân trường dày đặc cả người Người
nào quần áo cũng sạch sẽ gương mặt vui
tươi sáng sủa => nảy sinh cảm giác mới
“đâm ra lo sợ vẩn vơ… bỡ ngỡ đứng nép
bên người thân …thèm vụng và ước ao
thầm được như những người học trò cũ ”
?Khi nghe thấy tiếng trống và khi nghe
đến tên mình nhân vật tôi đã có tâm trạng
gì?
HS: Tiếng trống trường vang lên đã làm
“vang dội cả lòng”cảm thấy mình chơ vơ
, vụng về lúng túng
G: Từ tâm trạng háo hức , hăm hở trên
đường tới trường chuyển sang tâm trạng
lo sợ vẩn vơ , rồi bỡ ngỡ, ngập ngừng ,
đây là sự chuyển biến tâm lí rất phù hợp
của một đứa trẻ lần đầu tiên được đến
trường
? Vì sao khi nghe ông đốc gọi tên h/s
nhân vật ''tôi'' lại bất giác dúi đầu vào
lòng mẹ nức nở khóc ? Em có cảm thấy
chú bé này là ngời yếu đuối hay không ?
( Hs thảo luận theo nhóm )
- Thật ra thì chẳng có gì đáng khóc cả
Chúng ta có thể thông cảm vì đó chỉ là
cảm giác nhất thời của một đứa bé nhút
nhát ít khi được tiếp xúc với đám đông
mà thôi khi phải rời tay mẹ , cậu bé cảm
thấy hụt hẫng lo sợ cho nên việc dúi đầu
vào lòng mẹ khóc nức nở là một tất yếu
sẽ xảy ra
?Em có nhận xét gì về cách miêu tả tâm
trạng của nhân vật tôi.?
?Nhân vật tôi khi bước vào chỗ ngồi có
tâm trạng như thế nào.?
HS: - Bước vào lớp tôi nhìn bao quát xung
b.Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” khi nhìn ngôi trường, các bạn, mọi người,lúc nghe tên mình, khi phải rời tay
mẹ vào lớp
- Không khí ngày hội tựu trường : náo nức , vui vẻ và trang trọng
- Bỡ ngỡ , lo sợ vẩn vơ , hồi hộp lo lắng , lúng túng sợ sệt
->Dùng lối so sánh , từ ngữ miêu tả tâm trạng chính xác cảm xúc của nhân vật
d Tâm trạng và cảm giác của nhân vật ''tôi'' khi ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ học đầu tiên
- Thấy lớp học , bạn bè vừa mới lạ vừa quen thuộc , gần gũi
Trang 6quanh thấy cái gì cũng mới lạ và hay hay
Nhìn chỗ ngồi của mình thật kĩ rồi tự
lạm nhận đó là chỗ của riêng mình sau đó
nhìn người bạn mới chưa quen mà đã thấy
quyến luyến Tất cả đó là sự biến đổi rất tự
nhiên trong tâm lí nhân vật Có thể chỗ
ngồi kia , người bạn mới ấy sẽ là nơi mà
mình gắn bó , gần gũi trong suốt cả năm
học
Câu hỏi thảo luận nhóm :
N1: Tại sao ở phần cuối truyện tác giả đa
hình ảnh '' con chim liệng bay cao '' có
ý nghĩa gì ?
N2: Dòng chữ '' Tôi đi học '' kết thúc
truỵyện có ý nghĩa gì ?
gọi h/s các nhóm thảo luận và trình bày
? Em có cảm nhận gì về thái độ cử chỉ
của những ngời lớn ( ông đốc, thầy giáo
đón nhận học trò mới , các bậc phụ huynh
) đối với các em bé lần đầu đi học ?
HS: - Các phụ huynh đều chuẩn bị chu
đáo cho con em trong buổi tựu trường đầu
tiên , đều trân trọng tham dự buổi lễ này
Có lẽ các vị cũng đang lo lắng hồi hộp
cùng con em mình
- Ông đốc là hình ảnh người thầy người
lãnh đạo nhà trường rất từ tốn , hiền hậu
bao dung đối với h/s
- Thầy giáo trẻ với gương mặt tươi cời
đón h/s vào lớp cũng là một người vui
Hs tự do thảo lụân theo nhóm
N1 : Hình ảnh '' một con chim non liệng
đến '' có ý nghĩa tượng trưng sự nuối tiếc quãng đời tuổi thơ tự do nô đùa , thả diều đã chấm dứt để bước vào giai đoạn mới đó là làm học sinh , được đến trường , được học hành , được làm quen với thầy cô , bạn bè sống trong một môi trường có
sự quản lí chặt chẽ hơn
N2 : Cách kết thúc truyện rất tự nhiên và
bất ngờ Dòng chữ '' Tôi đi học '' như mở
ra một thế giới , một khoảng không gian mới , một giai đoạn mới trong cuộc đời
đứa trẻ Dòng chữ chậm chạp , nguệch ngoạc đầu tiên trên trang giấy trắng tinh
là niềm tự hào , khao khát trong tuổi thơ của con người và dòng chữ cũng thể hiện
rõ chủ đề của truyện ngắn này
2 Thái độ , cử chỉ của người lớn đối với các em
- Các bậc phụ huynh
- Ông đốc
- Thầy giáo trẻ
=> Trách nhiệm, tấm lòng của gia đình
Trang 7tính thương yêu h/s
?Qua hình ảnh,cử chỉ và tấm lòng của
người lớn đối với các em nhỏ em cảm
nhận được gì?
? Nhận xét những thành công về NT của
truyện ?
? Nội dung chính của văn bản ?
VB có ý nghĩa gì ?
- Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi
không bao giờ quên trong kí ức của
nhà văn Thanh Tịnh
- Gọi 1 HS đọc Ghi nhớ (SGK)
HĐ3: luyện tập
?Em hãy kể lại những kỉ niệm ngày đầu
tiên đến trường của bản thân?
?Hãy nêu những cảm xúc của em khi đi
tới trường trong ngày đầu tiên đó?
nhà trường đối với thế hệ trẻ tương lai
IV Tổng kết :
1 Nghệ thuật :
- Miêu tả tinh tế , chân thực diễn biến tâm trạng nhân vật “tôi”ngày đầu tiên đi học
- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm , hình ảnh so sánh độc đáo ghi lại dòng liên tưởng , hồi tưởng của nhân vật
- Giọng điệu trữ tình trong sáng
2 Nội dung : Tâm trạng hồi hộp , cảm
giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” trong ngày
đầu tiên đến trường
* Hoạt động 4: Vận dụng.
4 Củng cố.
? Hãy tìm và phân tích những h/ả so sánh được nhà văn sử dụng trong truyện ngắn này ?
'' Tôi quên thế nào được ''
'' ý nghĩ ấy thoáng qua ''
'' Họ như con chim con ''
Đây là những so sánh giàu h/ả , giàu sức gợi cảm được gắn với những cảnh sắc thiên nhiên tươi sáng ; trữ tình Những so sánh này góp phần diễn tả cụ thể , rõ ràng những cảm giác , ý nghĩ của nhân vật ''tôi'' trong buổi đầu tien đi học , góp phần tạo nên chất thơ mang mác và cảm giác nhẹ nhàng êm dịu cho truyện ngắn
5 Hướng dẫn học bài (1phút)
- Học lại bài cũ
- Làm bài tập phần luyện tập
- Soạn trước bài “Trong lòng mẹ”qua hệ thống câu hỏi phần :Đọc-Hiểu văn bản
Trang 8
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tuần 1
Tiết 3 CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức : Học sinh hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ
về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng thực hành so sánh , phân tích các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ Rèn tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng
3 Thái độ : Giáo dục học sinh sử dụng từ Tiếng Việt cho đúng
B.GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG:
- Ra quyết định; Giao tiếp; Trỡnh bày; suy nghĩ ; thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm cỏ nhõn
C.PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN – KỸ THUẬT DẠY HỌC:
- Phõn tớch cỏc tỡnh huống mẫu Động nóo; suy nghĩ, phõn tớch cỏc vớ dụ để rỳt ra bài học thiết thực
- Thực hành cú hướng dẫn; viết cõu, đoạn văn
- Bảng phụ
- Văn bản nghệ thuật cú sử dụng phộp tu từ điệp ngữ
- Giáo viên:
D TIẾN TRèNH BÀI DẠY
1 ổn định tổ chức lớp.(1phút)
2 Kiểm tra bài cũ.(5phút)
?Em hãy nhắc lại kiến thức : Thế nào là từ đồng nghĩa? Thế nào là từ trái nghĩa? Lấy ví dụ cụ thể?
- Cho học sinh nhận xét
- Giáo viên nhận xét, cho điểm
3 Bài mới.
ở lớp 8 , chúng ta sẽ nói về mối quan hệ khác về nghĩa của từ ngữ , đó là mối quan hệ bao hàm , hay nói một cách khác đó là phạm vi khái quát của nghĩa từ ngữ Nghĩa của từ có tính chất khái quát nhưng trong một ngôn ngữ , phạm vi khái quát nghĩa của
từ không giống nhau Có những từ có phạm vi khái quát rộng , có những từ có phạm
vi khái quát hẹp hơn Chúng ta sẽ tìm hoi bài học hôm nay để rõ hơn
20'
G/v treo bảng phụ
Học sinh quan sát sơ đồ
? Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn hay hẹp
hơn các từ “thú,cá, chim”
?Vì sao
-Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn nghĩa của
các từ “thú, chim, cá” vì: Từ “động vật” chỉ
chung cho tất cả các sinh vật có cảm giác và
tự vận động được: người, thú,chim, sâu
?Nghĩa của từ “thú” rộng hơn hay hẹp hơn
nghĩa của các từ “voi, hươu”
I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp.
1.Ví dụ.
2 Nhận xét.
-Nghĩa của từ “động vật” bao hàm cả phạm vi nghĩa của các
từ “thú, chim, cá”
…
Trang 9?Vì sao
-Nghĩa của từ “thú” rộng hơn nghĩa của các
từ “voi, hươu” vì từ “thú” có nghĩa khái quát
, bao hàm tất cả các động vất có xương sống
bậc cao , có lông mao,tuyến vú, nuôi con
bằng sữa …
?Nghĩa của từ “cá” rộng hay hẹp hơn nghĩa
của từ “cá thu, cá rô”
Vì sao.?
-Nghĩa rộng hơn vì : Phạm vi nghĩa của từ
“cá” bao hàm nghĩa các từ “cá rô,cá thu”
?Nghĩa của từ “chim” rộng hơn hay hẹp hơn
nghĩa của từ “tu hú, sáo”
Vì sao.?
?Nghĩa của các từ “thú, chim, cá” rộng hơn
nghĩa của các từ nào và đồng thời hẹp hơn
nghĩa của các từ nào?
?Qua phần tìm hiểu trên em hiểu thế nào là
một từ có nghĩa rộng và một từ có nghĩa hẹp
?Một từ có thể vừa có đồng thời nghĩa rộng
và có nghĩa hẹp được không?
?Vì sao
- Học sinh nêu
- Cho học sinh đọc Ghi nhớ
- G/v phân tích , nhấn mạnh ND mục ghi nhớ
HĐ 3 Luyện tập
-Giáo viên cho học sinh lên bảng làm bài tập
-Cho học sinh nhận xét bài làm của bạn
-Giáo viên nhận xét, cho điểm
-Nghĩa của từ “thú” bao hàm cả phạm vi nghĩa của các từ “voi, hươu”
- nghĩa từ “chim” rộng hơn vì : Phạm vi nghĩa của từ “chim” bao hàm nghĩa các từ “tu hú, sáo”
-Nghĩa của từ “thú, chim, cá” rộng hơn nghĩa của các từ “voi, hươu, tu hú,sáo, cá rô,cá thu”
đồng thời hẹp hơn nghĩa từ
“động vật”
c Kết luận
- Một từ nngữ có nghĩa rộng khi phạm vi nnghĩa của nó bao hàm phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác
- Một từ có nghĩa hẹp khi phạm
vi nghĩa đợc bao hàm trong phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác
- Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng , vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng , hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là tơng đối
Hs đọc ghi nhớ
Ghi nhớ ( SGK / tr10)
II Luyện tập
1-Bài tập 1
a Y phục quần áo
Trang 10-Giáo viên cho học sinh thảo luận theo bàn
-Gọi học sinh trả lời sau khi đã thảo luận
-G/vnhận xét, cho điểm
-Giáo viên cho học sinh lên bảng làm bài tập
-Cho học sinh nhận xét bài làm của bạn
-Giáo viên nhận xét, cho điểm
-Giáo viên cho học sinh lên bảng làm bài tập
-Cho học sinh nhận xét bài làm của bạn
-Giáo viên nhận xét, cho điểm
G/v hướng dẫn cho học sinh làm bài
quần đùi; q dài áo dài; sơ mi
b Vũ khí
súng bom
s.trường; đại bác b.ba càng; b.bi
2-Bài tập 2.
a chất đốt d.nhìn b.nghệ thuật c.thức ăn e.đánh
3-Bài tập 3.
a xe cộ: xe đạp; xe máy; ôtô…
b kim loại: đồng; sắt; vàng…
c hoa quả: cam; xoài; nhãn…
d họ hàng: họ nội; họ ngoại…
e mang: xách; đeo; gánh…
4-Bài tập 4.
a thuốc lào c bút
điện
b thủ quỹ d hoa tai
5-Bài tập 5.
+ Động từ có nghĩa rộng: khóc +Động từ có nghĩa hẹp: nức nở; sụt sùi
* Hoạt động 4: Vận dụng
4 Củng cố.(3phút)
?Qua bài học em thấy được gì về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
?Lấy ví dụ về từ ngữ có nghĩa rộng, ví dụ về từ ngữ có nghĩa hẹp, từ ngữ vừa có nghĩa rộng vừa có nghĩa hẹp
5 Hướng dẫn học bài.(1phút)
- Học lại bài cũ
- Làm hoàn chỉnh bài tập 5 SGK
- Chuẩn bị bài: Trường từ vựng