- HS nắm được sự chuyển hoá vật chất và năng lượng trong tế bào gồm hai quá trình đồng hoá và dị hoá, là hoạt động cơ bản của sự sống.. - HS phân tích được mối quan hệ giữa trao đổi chất[r]
Trang 1Ngày soạn: 14/12/2009
Ngày dạy: 16/12/2009
Tiết 33: chuyển hoá
i mục tiêu.
- HS nắm được sự chuyển hoá vật chất và năng lượng trong tế bào gồm hai quá trình đồng hoá và dị hoá, là hoạt động cơ bản của sự sống
- HS phân tích được mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, thảo luận nhóm
ii chuẩn bị.
- Tranh phóng to H 31.1
iii hoạt động dạy - học.
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Trình bày vai trò của hệ tiêu hoá, hệ hô hấp, hệ bài tiết và hệ tuần hoàn đối với sự trao đổi chất?
- Phân biệt trao đổi chất ở cấp độ cơ thể và trao đổi chất ở cấp độ tế bào Nêu mối quan hệ về sự trao đổi chất ở hai cấp độ này?
3 Bài mới
VB: ? Tế bào trao đổi chất như thế nào? Vật chất do môi trường cung cấp được cơ thể sử dụng như thế nào?
I- Chuyển hoá vật chất và năng lượng
- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin,
quan sát H 32.1 và trả lời câu hỏi:
- Sự chuyển hoá vật chất và năng lượng
ở tế bào gồm những quá trình nào?
- Phân biệt trao đổi chất ở tế bào với
sự chuyển hoá vật chất và năng lượng?
- Năng lượng giải phóng trong tế bào
được sử dụng vào những hoạt động
nào?
- GV giải thích sơ đồ H 32.1: Sự
chuyển hoá vật chất và năng lượng
- GV yêu cầu HS: Lập bảng so sánh
- HS nghiên cứu thông tin quan sát H 32.1 và trả lời
- Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi:
+ gồm 2 quá trình là đồng hoá và dị hoá
+ Trao đổi chất ở tế bào là trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong Chuyển hoá vật chất và năng lượng sự biến đổi vật chất và năng lượng
+ Năng lượng được sử dụng cho hoạt
động co cơ, hoạt động sinh lí và sinh nhiệt
- HS dựa vào khái niệm đồng hoá và dị
Trang 2đồng hoá và dị hoá Nêu mối quan hệ
giữa đồng hoá và dị hoá
- Yêu cầu HS rút ra mối quan hệ giữa
chúng
- Tỉ lệ giữa đồng hoá và dị hoá trong
cơ thể ở những độ tuổi và trạng thái
khác nhau thay đổi như thế nào?
hoá để hoàn thành bảng so sánh
- 1 HS điền kết quả, các HS khác nhận xét, bổ sung
+ Quan hệ mâu thuẫn ngược chiều
+ Tỉ lệ không giống nhau Trẻ em:
đồng hóa lớn hơn dị hoá Người già:
đồng hoá nhở hơn dị hoá nam đồng hoá lớn hơn nữ Khi lao động đồng hoá nhỏ hơn dị hóa Khi nghỉ ngơi đồng hoá lớn hơn dị hoá
Bảng so sánh đồng hoá và dị hoá
- Tổng hợp các chất
- Tích luỹ năng lượng
- Xảy ra trong tế bào
- Phân giải các chất
- Giải phóng năng lượng
- Xảy ra trong tế bào
Kết luận:
- Trao đổi chất là biểu hiện bên ngoài của quá trình chuyển hoá vật chất và năng lượng xảy ra bên trong tế bào
- Mọi hoạt động sống của cơ thể đều bắt nguồn từ sự chuyển hoá vật chất và năng lượng của tế bào
- Chuyển hoá vật chất và năng lượng trong tế bào gồm 2 quá trình:
+ Đồng hoá (SGK)
+ Dị hoá (SGK)
- Đồng hoá và dị hoá là 2 mặt đối lập nhưng thống nhất
- Tỉ lệ giữa đồng hoá và dị hoá ở cơ thể khác nhau, phụ thuộc vào độ tuổi , giới tính
và trạng thái cơ thể
II- Chuyển hoá cơ bản
- Cơ thể ở trạng thái “nghỉ ngơi” có tieu
dùng năng lượng không? Tại sao?
- GV : Năng lượng tiêu dùng khi cơ thể
nghỉ ngơi gọi là gì? Nêu khái niệm
chuyển hoá cơ bản? đơn vị và ý nghĩa?
- HS vận dụng kiến thức đã học và nêu
được:
+ Có tiêu dùng năng lượng cho các hoạt động của tim, hô hấp, duy trì thân nhiệt
- 1 HS trả lời, nêu kết luận
Kết luận:
- Chuyển hoá cơ bản là năng lượng tiêu dùng khi cơ thể hoàn toàn nghỉ ngơi
- Đơn vị: kJ/h/kg
Trang 3- ý nghĩa: căn cứ vào chuyển hoá cơ bản để xác định tình trạng sức khoẻ, bệnh lí.
III- Điều hoà sự chuyển hoá vật chất và năng lượng
ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào
- Yêu cầu HS đọc thông tin mục III và
trả lời câu hỏi:
- Có những hình thức nào điều hoà sự
chuyển hoá vật chất và năng lượng?
- HS nghiên cứu thông tin và trả lời
Kết luận:
- Điều hoà bằng thần kinh
+ ở não có các trung khu điều khiển sự trao đổi chất (trực tiếp)
+ Thần kinh điều hoà thông qua tim, mạch (gián tiếp)
- Điều hòa bằng cơ chế thể dịch: do các hoocmon của tuyến nội tiết tiết vào máu
4 Kiểm tra, đánh giá
- GV yêu cầu HS làm bài tập trắc nghiệm
1 Đồng hoá
2 Dị hoá
3 Tiêu hoá
4 Bài tiết
a Lấy thức ăn biến đổi thành chất dinh dưỡng hấp thụ vào máu
b Tổng hợp chất đặc trưng và tích luỹ năng lượng
c Thải các sản phẩm phân huỷ và các sản phẩm thừa
ra môi trường ngoài
d Phân giải các chất đặc trưng thành chất đơn giản
và giải phóng năng lượng
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4 SGK
- Đọc trước bài 35
- Làm bài tập 2, 3, 4 vào vở
Rút kinh nghiệm: ………
………
………
………