I - Môc tiªu : - Hs cảm nhận được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ dành cho con nhân ngày khai trường; Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường với cuộc đời mỗi con người; Nắm được 1 s[r]
Trang 1Tuần 1
Tiết 1
Lí Lan
I - Mục tiêu :
vb
- Rèn kĩ năng đọc, giải nghĩa từ, tìm hiểu VBND
II Hoạt động dạy - học:
1 ổ n định tổ chức:
2 Kiểm tra: - Chuẩn bị sách, vở, bài soạn
- Kiến thức VBND
3 Bài mới:
Trong cuộc đời, mỗi ng sẽ đ dự nhiều lễ khai giảng Với mỗi lần
trạng, dáng điệu của mình hôm đó Song ít ai hiểu đ tâm trạng của những
ng-ta hiểu đ điều đó
- H/dẫn đọc: giọng dịu dàng, t/c, chú ý phần miêu
tả t/trạng
- Hs đọc, giải nghĩa từ khó
+ Đoạn 1: Từ đầu “ Ngủ sớm ”
+ Đoạn 2: Còn lại
? Từ vb đã đọc, em hãy nêu đại ý của bài bằng 1 câu
I - Đọc, tìm hiểu chung.
1 Đọc, chú thích.
2 Đại ý:
Bài văn viết về tâm trạng
Trang 2ngắn gọn?
- Hs trả lời Tóm tắt vb
? Vb có bố cục mấy phần? Nội dung của từng
phần?
mẹ ntn?
? Tâm trạng của mẹ và con có gì khác nhau ko?
dung trên?
( Mừng con đã lớn,lo lắng cho con, đang nôn
mình đi học?
- Hs liên hệ ngày đầu tiên đi học
? Nhận xét về cảm xúc của mẹ đối với ngày đầu đi
học?
ngủ !( ngày đầu con đến
3 Bố cục:(2 phần.) + Mẹ !( khi đi ngủ
+ Mẹ khi đi ngủ
- Mẹ nghĩ về ngày khai
- Mẹ nghĩ về ngày khai
- Mẹ nghĩ về giây phút
II - Tìm hiểu văn bản.
1 Tâm trạng của mẹ khi đi ngủ
+ Mẹ: Miên man với những suy nghĩ về con, ko làm
+ Con: Vô 2 hồn nhiên, thanh thản
cho con
2 Tâm trạng của mẹ khi đi ngủ.
a Mẹ nhớ về ngày đầu tiên
mình đi học.
- Rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến
- Nôn nao, hồi hộp, chơi vơi, hốt hoảng
Trang 3( “ Mẹ muốn nhẹ nhàng, cẩn thận và tự nhiên ghi
vào lòng con ” )
? Câu nào ở đv này cho ta thấy sự chuyển đổi tâm
trạng của mẹ một cách tự nhiên?
( Câu đầu đoạn )
những từ ghép trong đoạn này nhằm miêu tả quang
cảnh đó?
? Trong đv này, câu nào nói lên tầm quan trọng của
( “ Ai cũng biết sau này ” )
? Em hiểu câu nói đó ntn?
( G/dục rất quan trọng và vì vậy không thể có một
sai lầm dù nhỏ nào )
? Em nghĩ ntn về câu nói của mẹ “ Đi đi con…ra”?
Theo em, thế giới kì diệu đó là gì sau 7 năm em
- Hs : lời động viên khích lệ con
đại của toàn XH và mong ( toàn XH quan tâm
chăm sóc cho gd)
? Qua 1 loạt các từ láy gợi cảm xúc phức tạp trong
con ko? Cách viết này có tác dụng gì?
( Thể hiện t/c của nhân vật chân thực hơn)
Cảm xúc chân thật, sâu
coi trọng việc học
b Cảm nghĩ của mẹ về
ngày khai
lễ của toàn xã hội
- Giáo dục có vai trò rất quan trọng đối với thế hệ trẻ
c Cảm nghĩ của mẹ về ngày mai - khi con 2( vào cổng
là 3( vào thế giới kỳ diệu
- Thế giới đó là tri thức, sự hiểu biết, tình cảm, đạo lý, tình bạn, tình thầy trò
-> Bao nhiêu suy nghĩ của
biết, tế nhị
III - Tổng kết.
Trang 4phẩm?
ý nghĩa sâu sắc nào từ vb?
- Hs đọc phần “ Ghi nhớ ”- sgk(9)
1 Nghệ thuật.
+ Từ ngữ nhẹ nhàng, kín
lời tâm sự
+ Miêu tả diễn biến tâm trạng đặc sắc
2 Nội dung.
sắc của mẹ + Vai trò to lớn của nhà
IV - Luyện tập.
4 Củng cố:
- Tóm tắt nội dung vb
5 @(% dẫn:
- Học kỹ bài, ghi nhớ(9)
- Soạn bài “ Mẹ tôi ”
Tiết 2
Mẹ tôi
(Et - môn - đô đơ A - mi - xi)
I - Mục tiêu :
biết cách sống, cách xử sự cho đúng
- Rèn kĩ năng đọc, củng cố kiến thức về ngôi kể, nhân vật kể chuyện, VBND
- Tiếp tục chuẩn bị kiến thức ề từ ghép, lk vb
II Hoạt động dạy – học.
Trang 51 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra:
- Qua vb “Cổng
3 Bài mới:
Ng mẹ có một vị trí và ý nghĩa vô cùng thiêng liêng, lớn lao trong cuộc
đời mỗi ng8 Song không phải khi nào ta cũng ý thức rõ đ điều đó và có
VB “Mẹ tôi” sẽ cho chúng ta hiểu thêm về mẹ và biết phải xử với mẹ
nh thế nào cho phải đạo
- Gv h/dẫn đọc: chậm, tha thiết, chú ý câu cảm , câu
cầu khiến
- Hs đọc, tìm hiểu chú thích 8,9,10
+ Đoạn 1: Từ đầu mất mẹ
+ Đoạn 2: Còn lại
- Hs, gv nhận xét cách đọc
- Gv giới thiệu qua về t/g, t/p, x/xứ
(Cuốn “ Những tấm lòng cao cả ” nói về nhật ký
ghi lại những bức của bố, mẹ, chuyện ở lớp.)
? Bài văn là lời của ai nói với ai? Bằng hình thức
nào? Nội dung chính của vb?
( - cha-vì hầu hết vb là lời tâm tình của
? Vb có bố cục gồm mấy phần? Nội dung từng
phần?
I - Đọc- hiểu văn bản.
1 Đọc, chú thích.
2 Thể loại:
# - biểu cảm
( Vb là sự kết hợp nhật kí -
tự sự - viết - biểu cảm.)
3 Đại ý.
con mắc lỗi với mẹ
4 Bố cục:
- Thái độ của En-ri-cô với mẹ
Trang 6- Hs lần ' trả lời
mục đích gì?
qua từng lời nói H/a so sánh thể hiện sự đau xót,
xúc phạm sâu sắc
tha thứ, bao dung xoá đi nỗi ân hận của đứa con…)
- Hs thảo luận:
cha mẹ là t/c thiêng liêng hơn cả?
+ - bố “Thà rằng bố ko có con” là thái độ cực
đoan, cứng nhắc ý kiến của em ntn?
(* Thái độ có phần cực đoan nếu căn cứ vào khuyết
đến hậu quả của khuyết điểm và ko tái phạm.)
? Đọc bố, En-ri-cô có tâm trạng ntn? Vì sao?
(Câu 4-sgk ) ( Xúc động- lời bố chân thành, sâu sắc; bố gợi
kỉ niệm giữa em và mẹ…)
- Liên hệ: mẹ Mạnh Tử
? Tìm ca dao, tục ngữ, thơ thể hiện t/y, kính trọng
cha mẹ?
II - Tìm hiểu chi tiết.
1 Tâm trạng của %(6
cha.
- Hết sức đau lòng !( sự thiếu lễ độ của En-ri-cô với
mẹ “ Sự hỗn láo … tim bố”.
- Tức giận: “Bố ko nén cơn tức giận…Thà rằng bố
ko có con …”
- Nghiêm khắc trong việc giáo dục con, chỉ rõ hậu quả của sự bội bạc, phạt con về
việc làm sai: “Trong một
thời gian con đừng hôn bố”.
-> - bố vừa giận, vừa
chữa lỗi lầm
Ông thật nghiêm khắc
tế nhị
* Tham khảo:
- Công cha …
- Đói lòng ăn hột chà là…
2 Hình ảnh %(6 mẹ.
Trang 7? Qua lời lẽ của bố, em thấy mẹ của En-ri-cô là
(* Mẹ chịu đựng nhục nhã để nuôi con, lúc con còn
là chỗ dựa t/ thần, nguồn an ủi của con.)
- Thơ CLV: “ Dẫu khôn lớn vẫn là con của mẹ
Đi suốt đời, lòng mẹ vẫn theo con.”
(Khuyên con xin lỗi mẹ)
- Hs đọc thầm lại đoạn “ Hãy nghĩ kỹ điều này
? Trong những lời khuyên đó, em tâm đắc nhất lời
nào? Tại sao?
ri-cô mà lại viết _ Nhận xét nét NT độc đáo của
vb?
- Hs thảo luận, trả lời
- Gv chốt:
( Lòng hiếu thảo, biết kính trọng và biết ơn cha mẹ
vog ân bội nghĩa.)
- Gv cho hs đọc và lần ' làm bài tập 1,2(9)
- Hs cử đại diện trình bày
- Lớp, gv nhận xét, bổ sung
hi sinh vì con từ thuở thơ ấu
+ Thức suốt đêm
+ Sẵn sàng đi ăn xin… + Hi sinh tính mạng…
-> - mẹ hiện lên cao cả, lớn lao, sẵn sàng hi sinh vì con
III - Tổng kết.
1 Nghệ thuật:
+ Hình thức viết tế nhị, kín đáo
+ Lời lẽ giản dị, xúc động
2 Nội dung:
- T/c cha mẹ dành cho con cái là điều thiêng liêng hơn cả
chà đạp lên t/c đó
Trang 8* Ghi nhớ: sgk (12)
4 Củng cố, luyện tập:
- Câu 1 (tr - 12): “ Dẫu con có lớn…yêu đó”.
- Câu 1 ( tr - 11)
(Nhan đề do t/g đặt cho vb - mẹ ko xh t/tiếp trong câu chuyện
5 @(% dẫn :
- Học kĩ bài học Thuộc các câu văn thể hiện chủ đề vb
- Thay lời En-ri-cô, viết 1 bức xin lỗi mẹ
- Thống kê các từ ghép trong vb
- Chuẩn bị : Từ ghép
Tiết 3
Từ ghép
I - Mục tiêu :
đ/lập
- Rèn kĩ năng phân tích, giải nghĩa từ, vận dụng từ ghép trong nói và viết
II Hoạt động dạy - học.
1 ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra:
- Kiểm tra phần thống kê tất cả các từ ghép trong vb “Mẹ tôi ”
- Cho các từ: “quần áo, háo hức, can đảm.”
Theo em, từ nào là từ ghép? Từ nào là từ láy? Vì sao?
3 Bài mới:
Trang 9
nhau về nghĩa gọi là từ ghép…
- Hs đọc ví dụ ( sgk-13)
- Gv dẫn dắt, chốt kiến thức
- Hs trả lời câu hỏi sgk phần (1)
- Hs vận dụng:
+Tìm thêm từ ghép có “ bà ” và “ thơm ”
? Nhận xét về trật tự các tiếng trong phần (1)?
? Các từ ghép “ trầm bổng ”, “ quần áo ” có phân
ra tiếng chính, tiếng phụ ko? Quan hệ giữa các tiếng
ấy ntn?
? Theo em, có mấy loại từ ghép, từ ghép có đặc
điểm ntn về mặt cấu tạo?
- Hs khái quát, tìm thêm ví dụ về từ ghép
- Hs so sánh nghĩa của từ “ bà ngoại ” với “bà ”; “
thơm phức ” với “ thơm ”
? Nhận xét về nghĩa của từ ghép chính phụ?
I- Các loại từ ghép.
1 Ví dụ:
+ Ví dụ 1 - sgk (13)
- bà ngoại:
( tiếng chính - tiếng phụ)
- thơm phức:
( tiếng chính- tiếng phụ)
Tiếng chính đứng !(2 phụ đứng sau
+ Ví dụ 2 – sgk(14)
- trầm - bổng
- quần - áo
Các tiếng ko phân ra chính - phụ mà có quan hệ bình đẳng về ngữ pháp
2 Ghi nhớ (sgk -18).
II / Nghĩa của từ ghép.
1 Nghĩa của từ ghép chính phụ.
+ So sánh:
Trang 10- Gv: Chính vì thế cho nên từ ghép chính phụ có tính
chính phụ là từ ghép phân nghĩa
-Hs so sánh nghĩa của từ “ quần áo ” với mỗi
tiếng “ quần ”, “ áo ”; “ trầm bổng ” với mỗi tiếng “
trầm ”, “ bổng ”?
? Nhận xét về từ ghép đẳng lập?
- Gv: Chính vì có nghĩa khái quát hơn nghĩa của
từng tiếng cho nên từ ghép đẳng lập có tính chất hợp
nghĩa - ta còn gọi từ ghép đẳng lập là từ ghép
hợp nghĩa
- Hs đọc ghi nhớ sgk( tr-14)
* Thảo luận nhóm:
Nhận xét 2 nhóm từ sau:
( Đều là từ ghép đẳng lập
mẹ
- Thơm : mùi dễ chịu
- Thơm phức: mùi hấp dẫn, mạnh
+ Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
2 Nghĩa của từ ghép đẳng lập:
+ So sánh:
- Quần áo: chỉ trang phục nói chung
- Trầm bổng: âm thanh lúc lên, lúc xuống
+ Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng
* Ghi nhớ: (sgk-14)
III Luyện tập:
Trang 11
Hs: Làm bài, trình bày, nhận xét, bổ sung.
Bài 1, 2, 3:Tập phân loại, tạo từ
Bài 4:
L(/ ý: Sách, vở: sv tồn tại dạng cá thể, có thể đếm đ8
Sách vở: từ ghép đẳng lập có ý nghĩa khái quát, tổng hợp nên ko đếm
Bài 5:
Gợi ý: “Hoa hồng” là một danh từ chỉ sự vật, chỉ một loài hoa
Hoa có màu hồng chỉ tính chất của sự vật
Bài 7.
Than tổ ong Bánh đa nem
Bài *: Phân loại các từ ghép sau:
(1) D hấu, ốc 3ơu, cá trích (tgcp)
(2) Giấy má, viết lách, quà cáp (tgđl)
L(/ ý: Các từ ghép có các tiếng sau ko rõ nghĩa, nên dựa vào tính chất nghĩa
hẹp hay rộng để phân loại
4 Củng cố:
-Vẽ sơ đồ từ ghép
5 H(% dẫn:
- Hoàn thiện bài tập Bài tập 6 Đọc thêm
- Học thuộc ghi nhớ
- Soạn bài: Liên kết trong VB
Tiết 4
Liên kết trong văn bản
I - Mục tiêu :
ngữ và nội dung ý nghĩa
liên kết
II Hoạt động dạy - học:
1 ổ n định tổ chức.
Trang 122 Kiểm tra :
- Văn bản là gì? Tính chất của vb?
3 Bài mới.
ở
nhất của nó là liên kết
- Gv giải thích liên kết
- Hs đọc ví dụ, trả lời câu hỏi (a) sgk (17)
? Các câu trên có đúng ngữ pháp ko? ý nghĩa từng
câu có rõ ràng ko?
- Hs thảo luận, trả lời câu hỏi (b) sgk (17)
(Vì các câu có sự liên kết)
- Hs xđ rõ nội dung của từng câu để thấy rõ hơn
sự lộn xộn này, chữa lại đv cho dễ hiểu, rõ ràng
(Thêm giữa các câu 1, 2, 3, 4 một câu liên kết)
- Gv nhấn: Nếu chỉ có các câu đúng ngữ pháp,
là t/c q/trọng nhất của vb
- Hs đọc ghi nhớ (18)
- Hs đọc đoạn văn (b)
? Đoạn văn có mấy câu? So với vb gốc các câu
(2), (3) có đặc điểm gì?
I - Liên kết và 2<= tiện liên kết trong văn bản.
1 Tính liên kết của văn bản.
a Đoạn văn:(sgk- 17)
b Nhận xét:
- Các câu ko sai ngữ pháp,
ko khó hiểu ý nghĩa
- Ko thể hiểu ý nghĩa của
đoạn vì nội dung, ý nghĩa giữa các câu còn rời rạc,
có sự lk rõ ràng
c Ghi nhớ:
+ Liên kết là giữa các câu,
đoạn trong văn bản có sự kết nối, gắn bó với nhau
+ Sgk (18)
2 W (D% tiện liên kết:
a Đoạn văn (18)
b Nhận xét:
- Đoạn văn gồm 3 câu
Trang 13? Việc thiếu đi các từ ngữ đó khiến đv ntn?
? Nhận xét các câu trong đv?
? Vậy các từ “ còn bây giờ”, “ con” có vai trò gì
đối với đv?
( *Gv chốt: Vb cần có đk: - Đúng ngữ pháp
- Nội dung rõ ràng
- Có sự lk
* Có thể tạo tính lk vb bằng việc viết đúng trật
tự các câu theo các trình tự (t), ko gian,…)
câu 2 - câu 3: cùng nói về “con ” )
tiện liên kết là gì?
- Hs đọc ghi nhớ phần “Ghi nhớ ” sgk(18)
- Câu (2) thiếu cụm từ “ còn bây giờ”
- Câu (3) sai từ “con”
-> Các từ “còn bây giờ”,
câu trong đoạn
* Chú ý:
- Thời gian: sáng - chiều, …
- Ko gian: n/thôn- thành thị
- Theo sự kiện: lớn- nhỏ,
- Theo cự ly: xa- gần,… -Theo vị trí: trên - (2…
c Ghi nhớ: sgk (18)
ngữ, câu
III Luyện tập.
Bài 1: Sắp xếp theo đúng trật tự:
Câu 1 - 4 - 2 - 5 - 3
Bài 2: Nhận xét về tính lk:
- Hình thức ngôn ngữ có vẻ rất “liên kết”:
- Về nội dung: các câu ko nói cùng 1 nội dung: -> có tính lk
Câu 1 nói về quá khứ: dùng làm câu mở đầu cho 1 đv khác
Các câu còn lại đúng trật tự, phải xếp là 3 - 4 - 2
Bài 3:
Trang 14Điền từ: bà…bà…cháu…bà…bà… cháu…Thế là…
Bài 4:
- Đặt riêng 2 câu có vẻ rời rạc: câu 1 - mẹ, câu 2 - con
4 Củng cố:
Nội dung : - Sự gắn bó về ý nghĩa.
5 @(% dẫn:
- Làm bài tập 4, 5 (sgk)
- Viết một đv (5 câu) theo chủ đề: “ Tình yêu mẹ ”
(Chú ý đến các yếu tố lk giữa các câu.)
- Soạn bài “ Cuộc chia tay của những con búp bê ”
( Tóm tắt; ý nghĩa của vb.)
Tuần 2
Tiết 5,6
Cuộc chia tay của những con búp bê Khánh Hoài
I - Mục tiêu :
Trang 15Giúp học sinh:
ấy
* Tiết 1: F( đầu đọc, tóm tắt cốt truyện, cảm nhận khái quát nd của vb.
Rèn cách phân chia bố cục vb, tìm hiểu ngôi kể, nhân vật…
II Hoạt động dạy - học:
1 ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra :
nào?
- Từ đó, em rút ra bài học gì cho bản thân?
3.Bài mới:
Trong cuộc sống, có không ít những bạn nhỏ rơi vào hoàn cảnh bất hạnh
vị tha, nhân hậu, trong sáng Hai anh em Thành và Thuỷ trong bài học hôm nay
Hs đọc vb, chú giải GV bổ sung
hay sai? Vì sao?
? Truyện viết về ai, về việc gì?
? Nv chính trong truyện là anh / em / cả hai?
ngôi thứ mấy? Việc lựa chọn ngôi kể này có t/d
I - Đọc- hiểu văn bản.
1 Đọc, chú giải.
2 Thể loại: Truyện ngắn.
3 Đại ý:
Truyện viết về cuộc chia tay đầy xúc động và những tình cảm chân thành của 2 anh em ruột khi gia đình tan vỡ
4 Nhân vật, ngôi kể.
Trang 16ntn?
- Hs thảo luận,giải thích
? Văn bản có thể chia ra làm mấy phần? Nội
dung của từng phần? Theo em cuộc chia tay nào
cảm động nhất? Vì sao?
chia tay cuối đb cảm động Cuộc chia tay của
búp bê là cách tạo tình huống bất ngờ, hấp dẫn
+ Tiếp… “nắng vẫn vàng : trùm lên cảnh
vật.”
+Còn lại )
- Học sinh tóm tắt ngắn gọn tác phẩm
? Tại sao tên truyện lại là “ Cuộc chia tay của
những con búp bê ”? Tên truyện có liên quan gì
đến ý nghĩa của truyện?
- Gv gợi ý, hs thảo luận, trả lời:
Những con búp bê gợi cho con những suy
nghĩ gì? Trong truyện, chúng có chia tay thật
không? Chúng đã mắc lỗi gì? Vì sao chúng phải
chia tay? Rút ra nhận xét của tên truyện với nội
dung, chủ đề truyện?
? Hai bức tranh trong sgk minh hoạ cho các sv
nào của truyện?
- Nhân vật chính: Thành- Thuỷ
- Ngôi kể: thứ nhất (Thành)
5 Bố cục.
Gồm 3 phần:
+ Thành – Thuỷ chia đồ chơi và búp bê
+ Thuỷ chia tay cô giáo và lớp học
+ Thành – Thuỷ chia tay nhau
6 Tóm tắt:
Gia đình Thành rất khá giả
anh em phải chia tay nhau theo bố hoặc mẹ Chúng phải chia những món đồ chơi và cả
2 con búp bê rất thân thiết
bao giờ xa nhau Việc
đó khiến Thuỷ rất buồn tủi
Vệ Sĩ ở lại #!( lúc đi với
mẹ Thuỷ qđ để cả con Em Nhỏ lại với con Vệ Sĩ để
anh em họ
... ý:- Thời gian: sáng - chiều, …
- Ko gian: n/thôn- thành thị
- Theo kiện: lớn- nhỏ,
- Theo cự ly: xa- gần,… -Theo vị trí: - (2…... liên kết văn bản.
1 Tính liên kết văn bản.
a Đoạn văn: (sgk- 17 )
b Nhận xét:
- Các câu ko sai ngữ pháp,
ko khó hiểu ý nghĩa
- Ko thể... sau
+ Ví dụ – sgk (14 )
- trầm - bổng
- quần - áo
Các tiếng ko phân - phụ mà có quan hệ bình đẳng ngữ pháp
2 Ghi nhớ (sgk -1 8).
II