- Có trường hợp bắt buộc Caâu khoâng baét buoäc: a, c, e, i - Có trường hợp không bắt buộc Vì nếu không dùng quan hệ từ thì câu văn không rõ nghĩa hoặc đổi nghĩa Tìm quan hệ từ có thể [r]
Trang 1Tiết: 27
Ngày dạy : 28/ 09/ 2011
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Khái niệm quan hệ tư
ø - Việc sử dụng quan hệ từ trong giao tiếp và tạo lập văn bản
2 Kĩ năng
- Nhận biết quan hệ từ trong câu
- Phân tích được tác dụng của quan hệ từ
3 Thái độ
- Giáo dục kỹ năng sống: Giáo dục học sinh có ý thức trong việc sử dụng quan hệ từ để tạo lập văn bản
II CHUẨN BỊ
Giáo viên : Bảng phụ, phiếu học tập
Học sinh : Bài soạn, sách vở
III PHƯƠNG PHÁP
Phân tích ngôn ngữ, rèn luyện theo mẫu, hợp tác nhóm, đàm thoại, nêu vấn đề
IV TIẾN TRÌNH
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ :
Dùng từ Hán Việt có tác dụng
gì? Khi sử dụng từ Hán Việt cần
chú ý điều gì? ( 5 điểm )
Từ “ Viên tịch” dùng để chỉ
cái chết của ai? ( 2 điểm )
Có soạn bài ( 2 điềm )
- Tác dụng của từ Hán Việt:
+ Tạo sắc thái trang trọng, thể hiện thái độ tôn kính
+ Tạo sắc thái tao nhã, tránh gây cảm giác ghê sợ, thô tục
+ Tạo sắc thái cổ xưa
- Khi sử dụng từ Hán Việt cần lưu ý:
+ Phải phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
+ Không nên lạm dụng từ Hán Việt khi nói hoặc viết
Cái chết của vị hoà thượng
QUAN HỆ TỪ
Trang 2Có làm bài tập đủ ( 1 điểm )
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài :
Để liên kết các thành phần của cụm từ, các thành phần của câu ( có khi liên kết câu với câu trong đoạn văn), hoặc để biểu thị các ý nghĩa quan hệ giữa các thành phần của cụm từ, của câu người viết cần có một loại từ đó là quan hệ từ
Hoạt động của thầy - trò Nội dung bài dạy
* Hoạt động 1: Thế nào là quan hệ từ ?
Giáo viên dùng bảng phụ ghi mục I SGK
Học sinh đọc
Hợp tác nhóm 3 phút
Dựa vào kiến thức đã học ở bậc tiểu học
hãy xác định quan hệ từ trong những câu a,
b, c
Các quan hệ từ:
a của
b như
c Bởi, và, nên
Các quan hệ từ nói trên liên kết những
từ ngữ hay câu nào với nhau? Nêu ý nghĩa
của mỗi quan hệ từ?
Từ “ của” liên kết hai từ ngữ “ đồ chơi”
– “ chúng tôi” chỉ quan hệ sở hữu
- Như liên kết hai từ ngữ “ đẹp “ “ hoa”
chỉ quan hệ so sánh
- Và liên kết hai từ ngữ: ăn uống điều
độ làm việc có chừng mực chỉ quan hệ
đẳng lập
- Bởi nên nối hai vế của câu ghép
chỉ quan hệ nguyên nhân, kết quả
Thế nào là quan hệ từ?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ 1
Bài tập nhanh
Cho biết có mấy cách hiểu đối với câu:
I Thế nào là quan hệ từ ?
1 Quan hệ từ
a của
b như
c Bởi, và, nên
2 Ý nghĩa của mỗi quan hệ từ:
a Dùng để biểu thị quan hệ sở
hữu
b Quan hệ so sánh
c Quan hệ đẳng lập
d Quan hệ nhân quả
* Ghi nhớ 1: SGK/ 97
Trang 3 Có hai cách hiểu:
- Lòng tin của nhân dân
- Lòng tin ở nhân dân
Việc dùng quan hệ từ hay không dùng
quan hệ từ có liên quan đến ý nghĩa của
câu Vì vậy, không thể bỏ qua quan hệ từ
một cách tuỳ tiện
* Hoạt động 2: Sử dụng quan hệ từ
Giáo viên dùng bảng phụ ghi mục 1 trong
phần II SGK
Trong các trường hợp dưới đây trường
hợp nào bắt buộc phải có quan hệ từ, trường
hợp nào không bắt buộc phải có? Vì sao?
Câu bắt buộc phải có: b, d, g, h
Câu không bắt buộc: a, c, e, i
Vì nếu không dùng quan hệ từ thì câu
văn không rõ nghĩa hoặc đổi nghĩa
Tìm quan hệ từ có thể dùng thành cặp với
quan hệ từ sau đây :
Nếu thì
Vì nên
Tuy nhưng
Hễ thì
Sỡdĩ vì
Đối với những quan hệ từ này có thể
dùng như thế nào?
Dùng thành cặp
Đặt câu với cặp quan hệ từ vừa tìm được
Nếu trời mưa thì đường lầy lội
Vì chăm học và học giỏi nên Nam được
khen
Tuy nhà xa nhưng Nam luôn đi học đúng
giờ
Hễ gió thổi mạnh thì diều bay cao
Sỡ dĩ thi trượt vì nó chủ quan
Khi giao tiếp ta có thể sử dụng quan hệ
II Sử dụng quan hệ từ
1 Các trường hợp sử dụng quan hệ từ:
- Có trường hợp bắt buộc
- Có trường hợp không bắt buộc
2 Các cặp quan hệ từ:
Nếu thì
Vì nên
Tuy nhưng
Hễ thì
Sỡdĩ vì
Trang 4
từ như thế nào?
Học sinh đọc ghi nhớ 2: SGK/98
Giáó dục kỹ năng sử dụng quan hệ từ
* Hoạt động 3: Luyện tập
Thực hiện nhóm (4 phút )
Nhóm 1,2 : câu 1
Nhóm 3 : câu 2
Nhóm 4: câu 3
Học sinh đọc bài tập
Hợp tác nhóm viết đoạn văn 5 phút
Đoạn văn mẫu:
Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ
Cha làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà,
quét sân Mẹ đựng hạt giống đầy móm lá
cọ, treo lên gác bếp, để gieo cấy mùa sau
Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan mành cọ
và làn cọ xuất khẩu Chiều chiều chăn trâu,
chúng tôi rủ nhau đi nhặt những trái cọ rơi
đầy quanh gốc về om, ăn vừa béo vừa bùi
* Ghi nhớ 2: SGK/ 98
III Luyện tập Câu 1: Các quan hệ từ trong đoạn
đầu văn bản Cổng trường mở ra: Vào, của, còn, như, của , trên, như,
Câu 2: Điền các quan hệ từ thích hợp vào chỗ trống: Với, và, với, nếu thì, và
Câu 3: Câu đúng
b nó rất thân ái với bạn bè
d Bố mẹ rất lo lắng cho nó
g Mẹ thương yêu nhưng không nuông chiều con
i Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam
k Tôi tặng anh Nam quyển sách này
e Tôi tặng anh Nam quyển sách này
Các câu còn lại là các câu sai Câu 4: Viết đoạn văn có sử dụng quan hệ từ:
4 Củng cố và luyện tập
Trang 5Là những từ dùng để biểu thị quan hệ sở hữu, quan hệ so sánh, quan hệ đẳng lập, quan hệ nhân quả
Quan hệ từ được dùng như thế nào?
- Có trường hợp hợp bắt buộc
- Có trường hợp không bắt buộc
- Có trường hợp dùng thành cặp
5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
Nắm vững khái niệm về quan hệ từ , sử dụng quan hệ từ
Phân tích ý nghĩa câu văn có sử dụng quan hệ từ
Làm BT 5 SGK/ 99
Chuẩn bị : Chữa lỗi về quan hệ từ : lỗi thiếu quan hệ từ, dùng quan hệ từ không thích hợp về nghĩa, thừa quan hệ từ, dùng quan hệ từ mà không có tác dụng liên kết
V RÚT KINH NGHIỆM :
Nội dung
Phương pháp
Tổ chức