Bảng 2: Sự sinh sản hữu tính và tập tính chăm sóc con ở động vật Thô Ph¸t triÓn TËp tÝnh TËp tÝnh Tªn loµi Sinh s¶n tinh ph«i b¶o vÖ trøng nu«i con Ngoµi §Î trøng BiÕn th¸i Kh«ng đào Con[r]
Trang 1Ngày soạn: 15/04/2009
Ngày dạy: 17/04/2009
Tiết 58: Tiến hoá về sinh sản
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Học sinh nắm sự tiến hoá các hình thức sinh sản ở động vật từ đơn giản đến phức tạp (sinh sản vô tính đến sinh sản hữu tính)
- HS thấy sự hoàn chỉnh các hình thức sinh sản hữu tính
2 Kĩ năng
- Kĩ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật đặc biệt trong mùa sinh sản
II Đồ dùng dạy và học
- Tranh sinh sản vô tính ở trùng roi, thuỷ tức
- Tranh về sự chăm sóc trứng và con
- HS: Chuẩn bị theo nội dung SGK
III Tiến trình bài giảng
1 ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu sự phân hoá và chuyên hoá của các hệ tuần hoàn?
HS:
3 Bài mới
vật có những hình thức sinh sản nào? Sự tiến hoá các hình thức sinh sản thể hiện
I: Hình thức sinh sản vô tính
- Yêu cầu HS nghiên cứu SGK trả lời
câu hỏi:
- Thế nào là sinh sản vô tính?
- Có những hình thức sinh sản vô tính
nào?
? Những đại diện nào có hình thức sinh
sản vô tính bằng cách phân đôi hoặc
mọc chồi?
- Yêu cầu HS rút ra kết luận
- Cá nhân HS tự đọc tóm tắt trong SGK trang 179 trả lời câu hỏi:
- Yêu cầu:
+ Không có sự kết hợp đực, cái + Phân đôi, mọc chồi
- Một vài HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung
- HS V 2 ý: chỉ có một cá thể tự phân đôi hay mọc thêm một cơ thể mới
- HS: trùng amip, trùng giày
Trang 2Kết luận:
- Sinh sản vô tính không có sự kết hợp tế bào sinh dục đực và cái
- Hình thức sinh sản:
+ Phân đôi cơ thể
II: Hình thức sinh sản hữu tính
- GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK
trang 179 và trả lời câu hỏi:
- Thế nào là sinh sản hữu tính?
- So sánh sinh sản vô tính với hữu tính?
(bằng cách hoàn thành bảng 1)
- GV kẻ bảng để HS so sánh
a Sinh sản hữu tính
- Cá nhân HS tự đọc tóm tắt SGK trang
143, trao đổi nhóm
- Yêu cầu:
+ Có sự kết hợp đực và cái
+ Tìm đặc điểm giống nhau và khác nhau
- Đại diện các nhóm lên ghi kết quả vào bảng
- Nhóm khác nhận xét và bổ sung
Hình
thức
sinh sản
Số cá
thể tham gia
Của 1 cá thể
Của 2 cá thể
Hình thức sinh sản
Số cá
thể tham gia
Của 1 cá thể
Của 2 cá thể
Hữu
tính
Hữu
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
- Hãy cho biết giun đất, giun đũa cơ
thể nào lưỡng tính, phân tính và có
hình thức thụ tinh ngoài hoặc thụ tinh
trong?
- GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận:
sinh sản hữu tính và các hình thức sinh
sản hữu tính
* Kết luận:
- Sinh sản hữu tính là hình thức sinh sản
có sự kết hợp giữa tế bào sinh dục đực và
tế bào sinh dục cái tạo thành hợp tử
III Sự tiến hoá các hình thức sinh sản hữu tính
- GV yêu cầu các nhóm hoàn thành bảng
ở SGK trang 180
- GV kẻ sẵn bảng này trên bảng phụ
- Trong mỗi nhóm:
+ Cá nhân đọc những câu lựa chọn, nội dung trong bảng
Trang 3- GV V 2 ý nếu có ý kiến nào D thống
nhất thì cho các nhóm tiếp tục trao đổi
- GV cho HS theo dõi bảng kiến thức
chuẩn
- Đại diện nhóm ghi ý kiến của nhóm mình vào bảng của GV
- Các nhóm nhận xét và bổ sung ý kiến
Bảng 2: Sự sinh sản hữu tính và tập tính chăm sóc con ở động vật
Tên loài Thụ
tinh Sinh sản
Phát triển phôi
Tập tính bảo vệ trứng
Tập tính nuôi con Trai sông
Ngoài Đẻ trứng Biến thái Không đào
hang làm tổ
Con non (ấu trùng) tự kiếm mồi
Châu
chấu
Ngoài Đẻ trứng Biến thái Trứng trong
hốc đất
Con non tự kiếm ăn
Cá chép
Ngoài Đẻ trứng Trực tiếp
(không nhau thai)
Không làm tổ Con non tự
kiếm mồi
ếch đồng Ngoài Đẻ trứng Biến thái Không hang, làm tổ đào ấu trùng tự
kiếm mồi
Thằn lằn
bóng đuôi
dài
Trong Đẻ trứng Trực tiếp
(không nhau thai)
Đào hang Con non tự
kiếm mồi
Chim bồ
câu
Trong Đẻ trứng Trực tiếp
(không nhau thai)
Làm tổ, ấp trứng
Bằng sữa diều, mớm mồi
Thỏ Trong Đẻ con Trực tiếp (có
nhau thai)
Lót ổ Bằng sữa mẹ
- Dựa vào bảng trên, trao đổi nhóm trả
lời câu hỏi:
- Thụ tinh trong ưu việt hơn so với thụ
tinh ngoài như thế nào?
- Sự đẻ con tiến hoá hơn so với đẻ
trứng như thế nào?
- Tại sao sự phát triển trực tiếp lại tiến
bộ hơn so với phát triển gián tiếp?
- Tại sao hình thức thai sinh là tiến hoá
nhất trong giới động vật?
- GV thông báo ý kiến đúng, từ đó yêu
- Các nhóm tiếp tục trao đổi, trả lời câu hỏi
- Yêu cầu nêu
tinh nhiều
+ Phôi phát triển trong cơ thể mẹ an toàn hơn
+ Phát triển trực tiếp tỉ lệ con non sống cao hơn
thú đa dạng, thích nghi cao
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác
Trang 4cầu HS tự rút ra kết luận; sự hoàn chỉnh
các hình thức sinh sản
nhận xét, bổ sung
Kết luận:
- Sự hoàn chỉnh dần các hình thức sinh sản thể hiện:
+ Từ thụ tinh ngoài thụ tinh trong
+ Đẻ nhiều trứng đẻ ít trứng đẻ con
+ Phôi phát triển có biến thái phát triển trực tiếp không có nhau thai phát triển trực tiếp có nhau thai
học tập thích nghi với cuộc sống
4 Củng cố
Đánh dấu X vào câu trả lời đúng:
Câu 1: Trong các nhóm động vật sau, nhóm nào sinh sản vô tính:
a Giun đất, sứa, san hô
b Thuỷ tức, đỉa, trai sông
c Trùng roi, trùng amip, trùng giày
Câu 2: Nhóm động vật nào e đây D có bộ phận di chuyển, có đời sống bám,
cố định?
a Cá, cá voi, ếch
b Trai sông, thằn lằn, rắn
c Chim, thạch sùng, gà
Câu 3: Con non của loài động vật nào phát triển trực tiếp?
a.Châu chấu, chim bồ câu, tắc kè
b ếch, cá, mèo
c Thỏ, bò, vịt
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục “Em có biết”
- Ôn tập đặc điểm chung các ngành động vật đã học
Rút kinh nghiệm: