như thế nào là di truyền liên kết với giới tính mà gen nằm trên NST X, thế nào là nằm trên NST Y, như thế nào là di truyền qua tế bào chất HS: - DT liên kết với giới tính: kết qủa 2 phép[r]
Trang 1BÀI 12 : DI
NHÂN
Ngày :
I tiêu:
1 #$ %&
Sau khi xong bài này, sinh "
- Nêu
- Nêu
-trên
- Nêu
- Nêu
trong nhân hay ngoài nhân
2 ' $($)
Rèn cho sinh:
- N O phân tích, so sánh, ,P '! khái quát ) , C thông qua " thích A khác B,
- N O quan sát, J xét, nghiên C hình " ! tranh ;T! ( %U
3 Thái ,-
- Có quan
-II %/0$) 1$ 234 %5
1 Giáo viên:
- Tranh
- Tranh ;T phóng to hình 12.1 SGK
- Hình Phép lai
X
Lá xanh lá %G1
Lá xanh
X
Lá %G1 lá xanh
Lá %G1 PHÉP LAI V^ COREN a CÂY HOA [c
Trang 2- PHT “Phân
f/ %01 phân
2 thái ,U , Thành ,h / ,&( %U G
nhau
U , thành ,h / khác nhau
&( %U XX
Không ,&( %U XY, XO
Gen trên NST
Gen qui %+ tính ,2 , &E
Các / gen ,&( C 61 trên 1F,
/ NST ,&( %U
Mang gen qui %+ tính
V/ XX có các vùng ,&(
%U V/ XX, XY có vùng ,&( %U và vùng không ,&( %U
-
XX XY &E! %; có vú, 2U Y1! 1F, G TV
(gai, chua me, ),…
Xác
NST X và Y
dâu tây,…
Xác
NST X
-
Pt/c: KgD, %p x JgD, ,2D
F1: 100% J ,K1D, %p
F2: 100% K1D, %p : 50% J1D, %p :50% J 1D, ,2D
Pt/c: KgD, ,2D x JgD, %p
F1: 100% K1D, %p : 100% J1D, ,2D
F2: 50%K1D, %p 50% K 1D, ,2D 50% J 1D, %p 50% J 1D, ,2D PHÉP LAI V^ MOOCGAN a Ltu] >]cg
2 5 sinh:
- Nghiên C SGK nêu:
+
+
- Xem
- So sánh
- Làm PHT K nhà
-
III
1 ;$ ,<$% =>?
2 @A tra bài E
Làm , ) nào %0 ), %&' hai gen nào %W là liên ), hay phân ly %F IJw
Trang 33 F$) bài A>
> % 1" bài A>
* HI 7J$ ,K :
63 ,-$) 1 : 7J$ ,+? + 9M quan.
- Các em
( , 0 &E có bao nhiêu
I NST?
- GV treo tranh ( ) xác
tranh 12.1 SGK phóng to
- Chia
p 4 – 6 &E Cho
sinh , " IJ trong 2 phút
%0 hoàn thành PHT
-kY %* theo PHT
- GV P sung, hoàn ~ ,h
câu ,2" IE
-h " trên 1F, hãy
cho
- Treo " d ( ) xác %+
sinh , " IJ trong 2
phút
-> % B nhóm HS lên ,2"
IE
- GV P sung, hoàn ~
- GV treo " 1
-trình bày thí
Moocgan ,) hành trên 2U
Y1w
- Các em có J xét gì ;3
phép lai
Moocgan so
mà các em %x %&'
-a phép lai , J ), " ta
-Có 2 I là NST , &E
và NST -Chia nhóm
-Nhóm % B ,2" IE
-V % B nhóm ,2" IE
-GV
-f B nhóm ,2" IE
-HS thí B1
-Trong phép lai g5%5 phép lai , J và phép lai + %3 cho
), " G nhau, còn K thí
thì cho hai ), " khác nhau
-a phép lai , J! F1 là
I Di 9"4K$ liên O# 7> ) > tính:
1 NST ) > tính và 0 %# # bào xác ,<$% ) > tính CS$) NST:
a) % UA 8V %@ ) > tính:
(PHT: phân tính và NST , &E=
- NST gen qui
b) - 8W 0 %# xác ,<$% NST ) > tính CS$) NST:
9j" dV( ) TBH xác %+ NST
2 Di 9"4K$ liên O# 7> ) > tính:
a) Gen trên NST X:
* Thí $)% 1A
ZF$) 1)
* %[$ xét:
- Lai , J và lai + K g5%5 G nhau, K Moocgan khác nhau
- a phép lai , J
Trang 4thu %&' ), " ntn?
- F1 là 100% %p ta suy ra %&'
%3 gi ;3 tính ,2 màu
1D, K 2Uw
-a phép lai + ta thu
phép lai , Jw
- sao I có ), " &
;J! X ta cùng nhau tìm
0 ,)
-), " phép lai , J
nghich là khác nhau, cho ta
), %3 gì ;3 gen qui %+
màu 1D,w
- GV hoàn ~ Moocgan
thu %&' ), " khác nhau
K phép lai , J và phép lai
+ là do gen quy %+
màu 1D, 2U Y1 61 trên
NST
- Ta %x ), K 2U Y1 có
NST
gen quy %+ màu 1D, 61
trên NST
" & gen này ~ 61
trên NST Y thì tính ,2
này T %&' di ,23 &
, ) nào?
-) gen 61 trên Y thì T
,2D! cái không có 1D,
,2D & 1D, ,2D Y,
gen qui %+ màu 1D, này
nào nào?
-a %?! các em , Y gen quy
%+ 1D, ,2D %&' ,23
,h P cho cháu & , ) nào?
-0 di ,23 này là tuân
theo quy IJ, di ,23 chéo
-a con cái F1 có mang
gen quy %+ 1D, ,2D!
& , sao I không 0
B ra 0 hình?
- E %? mà K con %A F2I
0 B %&' ra KH?
-,&' di ,23 chéo là gì?
100% %p! F21D, ,2D
toàn là %A
-Tính ,2 1D, %p ,2F so
-a phép lai + 1D,
-Gen quy %+ màu 1D,
-) gen 61 trên Y thì ~
có con %A có 1D, ,2D! cái không có 1D, ,2D
-61 trên NST X
-Gen quy %+ 1D, ,2D
%&' ,23 ,h G sang
“con gái” 2U ,23 cho
“cháu trai”
-Do con cái F1 có KG +
' nên nó + gen ,2F IY
át -Do gen không có alen trên
Y IY át gen I/ trên X
+ F1 100% %p %p ,2F hoàn toàn so
+ F2 1D, ,2D toàn là 2U %A
- a phép lai + 1D, ,2D có
* F thích:
-Gen quy %+ màu 1D, 61 trên NST
- gen quy %+ màu 1D, 61 trên NST X (vì gen 61 trên Y thì con cái không có 1D, ,2D=
-Di ,23 theo quy IJ, di ,23 chéo
* ]0 8^ TBH:
Gen trên Y không ,&( C
Trang 5- GV
trên NST
HS ;3 nhà ;), f
- Quy IJ, di ,23 chéo nói
;3 di ,23 tính ,2 do
gen I/ trên NST X qui %+
Chúng ta
trên gF, hãy nêu F
dung quy IJ, di ,23
chéo? 9F dung quy IJ, là
I/ 61 trên NST X)
-61 trên X, ;J còn gen
61 trên Y di ,23 ntn,
chúng ta sang b)
- GV
I
II
1 2 3
III 1 2 3
: Nam 1D ,J, dính
ngón tay 2 & 3
: Nam bình , &E
: z bình , &E
-h ( %U " B em có J
xét gì ;3 ,J, dính ngón tay 2
& 3?
- Di ,23 & , ) G di
,23 chéo không? kJ
là gì?
- Con trai có
là gì? U G / NST
-jG + ,J, thì ,23 cho ,Y, "
các con trai Có , 0 ), IJ
gì ;3 gen qui %+ ,J, dính
ngón tay 2&3 K &Ew
- Gen trên Y không có alen
,&( C trên X, do ;J các
-HS
f
-HS ,2" IE
-J, dính ngón tay 2 & 3
~ có K nam -Không Di ,23 ,
-XY Con trai J X ,h 1
và J Y ,h G -Gen qui %+ ,J, dính ngón
2 & 3 O1 trên NST Y
-Tính ,2 qui %+ K gen trên Y ,23 ,h d Ge cho
không mang gen Do ;J! gen I/ trên X không 0 B K XX + ' mà ~ 0 B K XY
GQH
G- dung quy ="[ di 9"4K$ chéo: Tính ,2 %&' quy %+ K gen I/ trên X ,23 ,h d Ge sang “con gái” và 0 B K cháu trai
b) Gen trên NST Y:
-VD: ( %U " B
_%[$ xét:
- J, dính ngón tay 2 & 3 ,23 ,h G cho ,Y, " con trai f?
%&' là B ,&' di ,23 ,
* F thích:
- Con trai có
XY, Y J %&' ,h G jG +
Trang 6tính ,2 trên Y %3 %&'
0 B 100% con trai +
,J,
- Gen trên Y di ,23 theo qui
IJ, di ,23 , kJ di
,23 , là di ,23 &
, ) nào nào?
-B ,&' di ,23 liên ),
trong O nuôi?
- Các em cho 1F, ví H ;3 ý
- GV " " a &E ;B
phát B 1F, G B ,&'
di
tính %0 can , B! O /
A phát ,20 B trong gia
%S !m fU , E %"
phá %&' quan B1 duy tâm
;3 1F, G tính ,2 K 3
dòng fU , E giúp ích
cho di ,23 ,& ;Y
-A di ,23 tính ,2 màu
1D, 2U Y1! ,J, dính ngón
tay 2 &3 là di ,23 liên ),
liên
gen xác %+ các tính ,2
này 61 K %?w=
- Làm , ) nào %0 J ),
1F, tính ,2 là di ,23
liên
,Y, " các “con trai”
-nuôi
Y, và %51 I I' ích kinh
-,h giai % ,2C! -,h %W
nuôi z con ,61
%A vì ,61 %A cho ,(
3 (
-Di tính là B ,&' di ,23 các tính ,2 mà các gen xác %+ chúng
-), " phép lai , J
+ cho ), " phân li
0 hình khác nhau K hai
,J, ,23 cho ,Y, " các con trai
& ;J ,J, dính ngón tay 2 & 3
do gen trên Y qui %+
- Gen trên Y không có alen ,&( C trên X, do ;J các tính ,2 trên Y %3 %&' 0 B 100% con trai + ,J,
* - dung quy ="[ di 9"4K$
%`$) Tính ,2 qui %+ K
gen trên Y ,23 ,h d Ge cho ,Y,
" các “con trai”
c) Ý $)%'B bB di 9"4K$ liên O# 7> ) > tính:
Trong %($ nuôi, J ),
H theo 1H %- " Y,
VD: phân B, ,2C ,61 K giai
%A ! vì ,61 %A cho 3 ,(
Trong y %5 d z 0 ),
giúp cho ;B ,& ;Y cho z
&E 1D các B do gen 61 trên NST
;B " ;B C p5 " thân và gia %S !
d) Khái $ 1A di 9"4K$ liên O# 7> ) > tính:
*Khái $ 1A Di ,23 liên ),
,23 các tính ,2 mà các gen xác %+ chúng 61 trên NST
G%[$ C # di 9"4K$ lien O# 7> ) > tính: ), " phép lai
, J + cho ), " phân li
Trang 7gen qui %+ tính ,2 61 trên NST
63 ,-$) 2 : 9M quan + 7J$ ,+?
- GV treo hình phép lai
Coren K cây hoa Y
-gF, hày nhìn hình và
cho cô ), Coren %x , A
B phép lai & , ) nào và
ông thu %&' ), " gì?
-phép lai + & , ) nào?
Có G ), " phép lai
không?
- Trong phép lai này con lai F1
có 0 hình & , ) nào?
- Các em hãy
, và cho ), ' , lai K
phép lai , J và phép lai
+ G và khác nhau
& , ) nào?
-, 0 lai là do ) ,G nào?
- GV ), IJ
- Khi , H tinh, ' , J gì
,h giao , %A và giao , cái?
-,23 qua tbc Y, là gì?
GV hoàn ~
-HS nhìn hình ,2" IE
-), " phép lai , J và phép lai + là khác nhau Không G ),
- Con lai F1 có 1
-' , lai có F NST
G nhau & có ,) bào Y, khác nhau
-Do ,) bào Y, mà ' ,
lai phát ,20 trong %W
-Khi , H tinh, ' , J
nhân và tbc cái, và ~ J nhân ,h giao , %A
-HS ,2" IE
II Di 9"4K$ ngoài nhân
1 Thí $)% 1A
(hình phép lai cây hoa Y=
2 %[$ xét:
-), " phép lai , J và phép lai
+ khác nhau
- Con lai F1 có
3 F thích:
-' , lai có F NST G nhau
& có ,) bào Y, khác nhau
Do %W tính ,2 con lai khác nhau là do ,) bào Y, mà ' , lai phát ,20 trong %W
- Tính di ' , mà còn + " &K
phát ,20 fW là A di ,23 qua dòng 1 hay di ,23 qua ,) bào
Y,
4 ]0 8^ TBH:
Khi giao , %A tham gia còn ,) bào Nên các
gen trong TBC
5 - dung:
Trang 8
- " O di ,23 %/ 01
- Gen trong tbc ,U , K %?w
- Ta có ), IJ gì ;3 các tính
,2 di ,23 theo dòng 1
nào?
- Các gen trong
,) bào 1 có %&' phân chia
%U %3 cho ,) bào con
không?
- Nên A di ,23 các gen này
có theo quy IJ, Y, %+
không? @ %) A phân ly
0 hình K %E con & , )
nào?
- GV ), IJ ;3 B , G di
,23 trong ,) bào
-Vì trong TBC có
%&' là gen ngoài NST -Trong ti , 0! IH I
-HS ,2" IE
-Không
-hs ,2" IE
Tính ,2 do gen 61 ngoài nhân qui %+ (trong ti , 0! IH
I= %&' di ,23 4 ) theo dòng 1 thông qua ,) bào Y,
con
61 trong ,) bào Y, quy %+ 2Y,
C ,
6 # ="[$ Trong ( , 0 sinh
;J, có hai B , G di ,23
là di ,23 trong nhân và di ,23 ngoài nhân( di ,23 theo dòng 1=
IV ]b$) W
GV: hãy nêu cách xác
61 trên NST Y, & , ) nào là di ,23 qua ,) bào Y,=
HS:
- DT liên
+ Gen trên X: có B ,&' di ,23 chéo
+ Gen trên Y: có B ,&' di ,23 ,
- DT qua TBC : ), " 2 phép lai , J + khác nhau và con luôn có KH G 1
- DT phân li %F IJ ), " 2 phép lai thuân + G nhau
GV: D sinh làm bài ,J SGK
V Rút kinh $)% 1A
- dung:
.%/0$) pháp:
...
I Di 9"4K$ liên O# 7> ) > tính:
1 NST ) > tính 0 %# # bào xác ,<$% ) > tính CS$) NST:
a) % UA 8V %@ ) > tính:
(PHT: phân tính. ..
d) Khái $ 1A di 9"4K$ liên O# 7> ) > tính:
*Khái $ 1A Di ,23 liên ),
,23 tính ,2 mà gen xác %+ chúng 61 NST
G%[$ C # di 9"4K$... G tính ,2 K 3
dịng fU , E giúp ích
cho di ,23 ,& ;Y
-A di ,23 tính ,2 màu
1D, 2U Y1! ,J, dính ngón
tay &3 di ,23 liên