Học sinh cảm nhận được nét đẹp riêng của cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân tươi đẹp của Hà Nội và đất Bắc; Thấy được tình quê hương, đất nước tha thiết, sâu đậm của tác giả đối vớ[r]
Trang 1Tiết 63 Ngày soạn: Ngày day:
Mùa xuân của tôi
(Vũ Bằng)
I Mục tiêu.
Học sinh cảm nhận được nét đẹp riêng của cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân tươi đẹp của Hà Nội và đất Bắc; Thấy được tình quê hương, đất nước tha thiết, sâu đậm của tác giả đối với Hà Nội được thể hiện qua ngôn từ, h/a giàu cảm xúc và nhịp điệu Từ đó, ta càng yêu mến Hà Nội
Rèn đọc, cảm nhận tùy bút - hồi kí
II – Chuẩn bị
GV: Sách giáo khoa, TLTK, giáo án
HS:Vở ghi, SGK
III- tổ chức lớp học
Sĩ số: 7A 7B
Hình thức tổ chức lớp học: Thảo luận nhóm, Độc lập cá nhân
IV- Hoạt động dạy học
Trang 2HĐ1: Kiểm tra
- Tại sao t/g khuyên những người ăn
cốm ko nên ăn vội mà phải ăn thật
thong thả và ngẫm nghĩ? Qua bài viết
em hiểu về thái độ, t/c của t/g ntn?
HS: Trả lời
HĐ2: Đọc – tìm hiểu chung
? Nêu vài nét về tác giả
GV: Hd HS đọc
Gv hướng dẫn đọc: giọng chậm rãi,
sâu lắng, mềm mại, hơi buồn se sắt
Chú ý những câu cảm.
Gv đọc đoạn đầu, 2 - 3 hs đọc tiếp,
nhận xét về cách đọc của bạn.
Gv kiểm tra việc học chú thích của hs.
HS: Đọc, nhận xét
Hs đọc chú thích (*) sgk 175
Gv nhận xét, bổ sung.
? Xác định h/c sáng tác và xuất xứ của
vb? Hoàn cảnh đó có ý nghĩa gì?
? Em hãy cho biết, tp này được viết
theo thể loại nào? Cùng thể loại với tp
nào đã học?
? Em hãy cho biết, vb gồm mấy phần?
Nội dung của từng phần là gì?
( Gồm 3 phần:
+ Từ đầu “mê luyến mùa xuân”
I Đọc – tìm hiểu chung
1 Tác giả.(1913 - 1984)
- Là nhà văn, nhà báo.
- Viết nhiều về thể loại tuỳ bút, bút ký, tr/ngắn.
- Ông sống ở Sài Gòn sau năm
1954 nên luôn nhớ thương đất Bắc.
2 Tác phẩm
a Đọc , chú thích
b Xuất xứ:
Trích “Thương nhớ mười hai”
- bài “Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt”.
c Thể loại: tuỳ bút.(Hồi kí)
d Bố cục
Gồm 3 phần:
+ Tình cảm của con người với
Trang 3+ Tiếp “mở hội liên hoan”
+ Phần còn lại ).
? Bài viết cho em cảm nhận về cảnh
sắc, ko khí ở đâu? Tâm trạng của t/g
ntn?
? Hãy diễn đạt nội dung của vb bằng 1
- 2 câu?
HĐ3: Phân tích
? Nhận xét về giọng điệu mở đầu vb?
Cụm từ “tự nhiên như thế, không có gì
lạ hết” được t/g sử dụng với dụng ý gì?
? Tác giả đã sử dụng thủ pháp nghệ
thuật nào? Hãy chỉ ra và nêu tác dụng
của thủ pháp nghệ thuật ấy?
Gv: T/g liên hệ t/c mx của con người
với quan hệ gắn bó của các hiện tượng
tự nhiên và xã hội khác như nước -
non, bướm - hoa, trai - gái để khẳng
định t/c với mx là quy luật, ko thể khác,
ko thể cấm đoán.
? Đoạn văn trên đã bộc lộ tình cảm
nào của tác giả?
? Theo em, tại sao tác giả lại mở đầu
đoạn bằng câu “ Mùa xuân của tôi ”?
( Đó là mùa xuân trong lòng, theo cảm
nhận của tác giả ).
? Hãy tìm những chi tiết, hình ảnh nói
về cảnh sắc, không khí mùa xuân miền
Bắc trong những ngày tết?
mùa xuân như là một quy luật tất yếu và tự nhiên.
+ Cảnh sắc và không khí mùa xuân Bắc Việt trong những ngày tết.
+ Cảnh sắc mùa xuân xứ Bắc sau ngày rằm tháng giêng.
d Đại ý:
Bài thơ thể hiện nỗi nhớ thương da diết của t/g về miền Bắc, về Hà Nội qua cảnh sắc th/nh và ko khí mx.
II phân tích
1 Tình cảm của con người với mùa xuân
- Điệp ngữ “ai bảo”, “đừng thương”, “ai cấm được”
Điệp kiểu câu: “ai bảo”, “đừng thương”, “ai cấm được”.
-> Lời văn nhịp nhàng, tha thiết; Khẳng định, nhấn mạnh t/c của con người dành cho mx Đó
là 1 t/c sẵn có, hết sức tự nhiên trong mỗi người.
** Thể hiện t/c thương nhớ thuỷ chung với mùa xuân của tác giả.
2 Cảnh sắc, không khí mùa xuân nơi đất Bắc
+ Cảnh sắc th/nh được gợi tả qua
Trang 4? Em hình dung cảnh sắc, không khí
những ngày tết ở miền Bắc ntn?
Những t/c gì trỗi dậy trong lòng t/g khi
mx đến?
? ấ n tượng của t/g về mùa xuân sau
rằm tháng giêng đất Bắc ntn?
Hs phát hiện.
? Những hình ảnh, chi tiết đó có gì
khác với trước rằm tháng giêng?
( Đối lập ).
? Những chi tiết này cho thấy sự tinh
tế ntn trong cách cảm thụ đời sống?
- Gv: Nhà văn đã cảm nhận được
những cái hữu hình và cả những cái
vô hình”Những làn sóng hồng hồng
rung động, mát như quạt vào lòng”
? Cảnh sắc mùa xuân sau rằm tháng
giêng đã mang lại cho con người cảm
xúc gì?
? Theo em, tại sao t.g lại yêu nhất mx
vào thời điểm đó?
- Hs suy luận.
? Qua văn bản, em cảm nhận được
những nội dung gì?
? Hãy khái quát lại nghệ thuật tuỳ bút
của Vũ Bằng qua văn bản?
những dấu hiệu điển hình:
- Thời tiết, khí hậu: mưa riêu
riêu, gió lành lạnh.
- Âm thanh: tiếng nhạn, tiếng
trống chèo, câu hát huê tình.
-> Không khí xuân hài hòa tạo thành sự sống riêng của mx đất Bắc.
+ Cảnh xuân trong gia đình: trầm, đèn, nến, bàn thờ tổ tiên, không khí đoàn tụ gia đình thật
đầm ấm.
** Cảnh lung linh, huyền ảo, mơ màng như trong mộng và cũng thật ấm áp tình người
Kết hợp kể, tả, b/c: Bài văn thể hiện tâm trạng bồi hồi, nhớ thương da diết mx, quê hương của t/g
3 Cảnh sắc và hương vị mùa xuân
xứ Bắc sau rằm tháng giêng
+ Cảnh sắc:
- Đào hơi phai, nhụy còn phong.
- Cỏ nức mùi hương man mác.
- Trời hết nồm, mưa xuân + Không khí:
- Bữa cơm giản dị.
- Các trò chơi đã mãn.
- Màn điều đã cất, lễ hóa vàng.
-> Tất cả trở lại cuộc sống
Trang 5HĐ4: Tổng kết
? Nêu nội dung nghệ thuất bài
HS: Nêu nội dung và nghệ thuất
GV: Cho hs đọc ghi nhớ
HĐ5: Củng cố.
? Trả lời Câu hỏi 5 (178).
- Tập đọc diễn cảm bài văn, bài thơ
“Xuân về”.
- So sánh cảm xúc, cách biểu đạt của
2 t/g?
HĐ6: Hướng dẫn:
- Học bài Bài tập 3.
- Chuẩn bị: luyện tập sử dụng
từ
thường nhật, 1 cuộc sống êm
đềm.
Cảm xúc con người: vui vẻ, phấn chấn.
* N.v đã cảm nhận chính xác những nét rất riêng của mx đất Bắc -> Thể hiện sự tinh tế, nhạy cảm, cho thái độ trân trọng sự sống, yêu th/nh của t/g.
III Tổng kết.
(Ghi nhớ: sgk - 178)